Có những cách nào để trở thành một anh hùng trong thần thoại Hy Lạp? Các anh hùng của Hy Lạp thường là những vị bán thần. Tức là con của một vị thần và một người phàm. Nhưng cũng có những vị anh hùng hoàn toàn là người bình thường. Với bản tính chính trực, sức mạn và ý chí chống lại cái ác, họ được tôn vinh thành các anh hùng. Chẳng hạn như những người được nhà thơ Homer tôn vinh trong cuộc chiến thành Troy. Thêm một cách khác để trở thành một anh hùng trong Thần thoại Hy lạp là chinh phục những thử thách bằng cách tham gia vào những cuộc phiêu lưu. Trong hành trình đó, họ sẽ tiêu diệt quái vật và làm những việc mang lại lợi ích chung cho nhân loại. Những cách, trên đều rất khó để có thể hoàn thành. Cho nên mới nói không phải ai cũng có thể trở thành anh hùng. Mà nếu như ai mà cũng có thể trở thành anh hùng thì chữ anh hùng đâu còn ý nghĩa của nó nữa. Anh hùng tức là những người đã tạo ra những sự thay đổi lớn, mang lại lợi ích chung cho nhân loại. Sau đó họ mới được tôn vinh trở thành một người hùng. Ở Hy Lạp, những vị như vậy nhận được đặc quyền to lớn kể cả sau khi họ ra đi. Người Hy Lạp tôn thờ nhiều vị anh hùng để tưởng nhớ và tỏ long biết ơn đến họ. Đặc biệt là tại những thành phố mà vị đó được sinh ra, hay là những thành phố gắn liền với chiến tích của họ. Khám phá podcast
Chào mừng bạn đã quay trở lại với podcast về nền văn minh Hy Lạp.
Hôm nay là số thứ 21.
Ở kì trước thì chúng ta đã nói tới những tác phẩm điêu khắc
ở trong ngôi đền của Zeus.
Hôm nay thì vẫn là những tác phẩm điêu khắc
nhưng lại có thêm nhiều câu chuyện hơn về thần thoại Hy Lạp,
về vị anh hùng vĩ đại nhất của Hy Lạp là Herakles
hay còn gọi là Hedwin ở trong tiếng Việt của chúng ta.
Ở trong những bước điêu khắc trước,
chúng ta đã được kể câu chuyện về cuộc đua ngựa,
qua đó nhắc nhở về sự nhem hiểm
có thể dẫn đến những kết cục không bao giờ ngờ tới.
Còn bước điêu khắc thứ 2 là nói về thần Apollo
đang chỉ huy những người Hy Lạp chiến đấu với lại nhân mã
tượng trưng cho những người bả tư.
Hai bước điêu khắc này nằm ở phía bên ngoài của ngôi đền.
Tưởng tượng ngôi đền có hình chữ nhật
thì hai bước điêu khắc này nằm ở hai đầu,
hai cạnh ngắn của hình chữ nhật đó.
Còn hôm nay thì chúng ta sẽ nói tới những bước điêu khắc
ở hai cạnh dài của hình chữ nhật
tức là ở phía ngoài hai bên của ngôi đền.
Câu hỏi chủ đề hôm nay của chúng ta là
có những cách nào để trở thành một vị anh hùng
trong thần thoại Hy Lạp?
Các vị anh hùng ở trong thần thoại Hy Lạp
thường là những vị bán thần
tức là cha hoặc mẹ của họ là một vị thần
người còn lại là một người phàm
nhưng cũng có những vị anh hùng
hoàn toàn là người bình thường
và với bản tính chính trực của họ
sức mạnh và ý chí chống lại cái ác
họ được những người khác tôn vinh thành các anh hùng
chẳng hạn như là những người
được nhà thơ Homer tôn vinh
trong cuộc chiến thành Troy
Có thêm một cách khác
để trở thành một vị anh hùng
trong thần thoại Hy Lạp
là chinh phục những thử thách
bằng cách tham gia
và chiến đấu ở trong những cuộc phiêu lưu
và từ đó các vị thần
sẽ phong thần cho người đó
nếu họ hoàn thành nhiệm vụ
Trong hành trình đó
họ sẽ phải tiêu diệt quái vật
và làm ra những việc mang lợi ích
cho toàn bộ nhân loại
Những cách trên đều rất khó
để có thể hoàn thành
Nói là nói nghe vậy thôi
chứ nếu làm được một trong những chuyện đó
thì ngay cả một vị thần
đôi khi còn không làm được
Cho nên mới nói
không phải là ai cũng có thể
trở thành một anh hùng
mà nếu như ai mà cũng có thể
trở thành một anh hùng
thì chữ anh hùng nó không còn cái ý nghĩa của nó nữa
Anh hùng
tức là người đã tạo ra
những sự thay đổi lớn
mang lại lợi ích chung cho nhân loại
do đó mà họ mới được tôn vinh
trở thành một vị anh hùng
Ở Hy Lạp
những người như vậy nhận được
đặc quyền rất to lớn
và đặc quyền đó vẫn được duy trì
kể cả khi họ đã ra đi
Người Hy Lạp
tôn thờ rất nhiều vị anh hùng
để tưởng nhớ và tỏ lòng biết ơn
của họ đến các vị đó
Đặc biệt là
ở những thành phố mà những vị đó
được sinh ra hay là những thành phố
gắn liền với những chiến tích của họ
có thể là họ đã giúp thành phố đó
vượt qua một cơn đại nạn
hoặc có thể là
họ đã giúp người dân ở trong thành phố
giết một con quái vật
đang hoành hành tại vùng đất đó
Tại Hy Lạp
vị anh hùng vĩ đại nhất
là Heracles
hay còn gọi là Hedwin
Đây là điều mà không ai có thể chối cãi được
Heracles
được sinh ra ở Thebes
Anh là con trai của thần Zeus
và một phàm nhân
một nữ phàm nhân có tên là Armin
Tuy nhiên
mối tình ngoài hôn nhân này của Zeus
thì làm sao có thể qua
nỗi tai mắt của vợ ông ta
là thần Hera
Khi mới sinh ra
cậu bé Heracles bé bỏng
còn nằm ở trong nôi
thì nữ thần Hera
vợ của thần Zeus
đã cho hai con rắn lẻn vào
bên trong cái nôi đó
và tấn công đứa trẻ
Tuy nhiên Heracles
là con của thần Zeus
nên ít nhiều gì cũng thừa hưởng được
sức mạnh của người cha của mình
Mang trong dòng máu của thần Zeus
nên từ nhỏ
Heracles đã có sức mạnh
thần thánh
và anh ta đã bóp cổ
hai con rắn đó
Tuy nhiên cuộc đời của Heracles
rất bất hạnh
mà phần lớn nỗi thống khổ
bất hạnh đó là do Hera
đã ghen tuôn
vì thần Zeus có con với một nữ phạm nhân
cho nên
bao nhiêu cân thịnh nộ của Hera
đều dán lên người
của Heracles
Phẩm chất này cũng giống như
loài người chúng ta
khi ghen tuôn thì chúng ta gây ra biết bao nhiêu hậu quả
không chỉ là
những người làm cho chúng ta đau khổ
mà còn là những người
có liên quan đến sự đau khổ đó
là kết quả của sự đau khổ đó
như đứa trẻ được sinh ra
Ở trong thần tội Hy Lạp
thường có những bi kịch
thường có những chi tiết rất là tiêu cực
Tuy nhiên
chúng ta nên hiểu nó là một lời nhắc nhở
chứ không phải là một kim chỉ nam
cho những hành động đạo đức
bởi vì rõ ràng đây là những hành động vô đạo đức
Và những câu chuyện
mà chúng ta nghe
thì bạn nên suy ngẩm
và đưa ra đánh giá
phán xét của chính mình
dựa trên đạo đức của bản thân
văn hóa của xã hội
để quyết định đó là một hành động tốt hay xấu
Đến khi mà Heracles đã trưởng thành
và có vợ có con
thì lời nguyện của Hera
sự ghen tuôn của Hera
vẫn chưa buôn tha cho anh
Bà đã làm cho vị bán thần
Heracles hóa điên
và ra tay
với chính hai người thân thương nhất
của mình trên cõi đời
Sau đó
anh tỉnh táo lại và biết
chuyện mình đã làm
anh ta cảm thấy tội lỗi
dù biết rằng những việc đó
không phải chính tay mình
chính suy nghĩ của mình gây ra
nhưng mà Heracles vẫn thấy có lỗi
vì chính anh ta đã làm chuyện đó
Để chuột lại lỗi lầm của mình
Heracles đã thực hiện
12 chiến công vĩ đại
Chiến công thứ nhất
anh ta đã đánh bại
con sư tử huyền thoại
Nemair
và sau đó khoát lên bộ da của nó trên người
Đó là một hình ảnh
mà người ta thường thấy
thường nghĩ tới khi nhắc về Heracles
Ở trong điện ảnh
trong truyện tranh
hay là trong những tác phẩm nghệ thuật
thì chúng ta cũng thường thấy Heracles
đội bộ da của con sư tử
có đầu của con sư tử
ở trên người
Người ta mượn tượng ra
anh ta là một người đàn ông vạm vỡ
tay cầm chùi gỗ
và khoát lên người bộ da sư tử
Bên ngoài thì trong anh ta
tỏa ra khí tức trấn áp
tất cả mọi kẻ thù
Để kể hết về 12 chiến công
của Heracles thì khá là dài
cho nên mình chỉ lấy ra 3 chiến công
nổi bật
Ở một series nào đó thì mình sẽ nói
về kỹ hơn từng câu chuyện
Nhiệm vụ thứ 11
mà Heracles phải thực hiện
là mang về những quả táo vàng
mà nữ thần
của đại địa Gaia
đã tặng cho nữ thần Hera
trong đám cưới của cô
Quả táo hiện đang ở rìa phía tây
của đại dương
trong một khu vườn
mà những người Hesperides đang coi giữ
Họ là những đứa con
của Titan Atlas
Người khổng lồ
nâng đỡ bầu trời ở trên vai
Khi học địa lý
thì chúng ta biết đến bản đồ Atlas
thì từ Atlas
là do từ Atlas
Titan Atlas mà ra
Có một vài dị bản thì nói là
quả táo vàng đang được canh ghét
bởi một con rộng
Nhưng mà có nhiều người theo phiên bản
của Hesperides
Heracles đã lên đường đi tìm
khu vườn có những quả táo vàng
Sau đó anh đã bắt gặp
Titan Atlas
đang gánh cả bầu trời ở trên vai
Heracles đã nhờ Atlas
lấy giúp anh 3 quả táo
Đổi lại
anh sẽ gánh bầu trời cho Atlas
trong một khoảng thời gian để ông có thể nghỉ ngơi
và làm những điều mình muốn
Atlas dĩ nhiên là đồng ý liền
bởi vì ông đã quá chán
công việc này rồi
Và lời yêu cầu của Heracles
đưa ra thì không khó
bởi vì những người đang canh giữ
những quả táo đó là con của ông
Cho nên Atlas
đã lấy 3 quả táo vàng
Nhưng khi quay lại
ông mới lật lỏng
không muốn gánh bầu trời nữa
mà bảo sẽ giúp cho Heracles
giao 3 quả táo vàng đó
Heracles dĩ nhiên nghĩ
nếu mà ông ta đi được
thì ông ta sẽ đi luôn
mà bầu trời thì phải luôn gánh
bằng không thì nó sẽ sụp đổ
và tất cả mọi nhân loại
sẽ đi đến diệt vong
Sau đó Heracles biết mình đã bị lừa
Anh đã tương kế tụ kế
đồng ý với lời đề nghị của Atlas
Nhưng anh nói
hãy cho anh ta chỉnh lại cái áo choạng của mình
vì hiện tại
nó khiến anh ta hơi khó chịu
Anh đã nhờ Atlas
giữ hộ bầu trời
sau đó anh ta sẽ tiếp tục
nâng đỡ nó
Atlas đồng ý
Nhưng sau khi
đỡ lấy bầu trời
Heracles đã lấy những quả táo vàng đó
và mang đem đi
không quay lại
Sau đó anh đã trở lại
và trả nhiệm vụ cho Eurystheus
là người giao nhiệm vụ 12 chiến công
cho Heracles
Ông ta cũng rất tức giận
vì cứ tưởng đây là nhiệm vụ bất khả thi
nhưng vị anh hùng
một lần nữa đã hoàn thành nó
Kỳ công cuối cùng
mà vị anh hùng phải thực hiện
là bắt giữ con chó
ba đầu huyền thoại
Sephiroth
một con quái vật khủng khiếp
đứng canh giữ cánh cửa địa ngục
Nó ngăn cách cõi âm và cõi dương lại
và không cho
bất kỳ linh hồn nào
một khi đã xuống cõi âm
thì sẽ không quay ngược lại
về nhân giới
Sephiroth phải mạnh như thế nào
thì mới có thể khuất phục được
hàng tỷ tỷ linh hồn người chết
Trước khi xuống địa ngục
Heracles đã đến Athens
để chuẩn bị những thứ cần thiết
và anh mượn nhờ
sự giúp đỡ của Hermes
và Athena, hai vị thần
Anh đã biết được
đường tới âm phủ, nơi của người chết
Heracles đã gặp
Theseus và Perseus
Họ là những người
bị vua của địa ngục Hades
giam giữ
vì họ đã cố
bắt cóc vợ của ông
là nữ thần Persephone
Hades dụ dỗ họ
bằng cách tổ chức một buổi tiệc
và mời họ ngồi vào
trong chiếc ghế bị nguyện rũ
Nhưng hẻ ai mà ngồi
vào chiếc ghế đó
thì sẽ bị giam cầm vĩnh viễn
và họ sẽ quên hết mọi thứ
Heracles
đã kéo họ ra khỏi chiếc ghế
để cứu họ
Sau đó
Heracles đã gặp Hades
và xin phép chúa tể của địa ngục
để có thể mang
con chó ba đầu Cerberus
lên mặt đất
Hades đồng ý, nhưng với một điều kiện
là anh
phải đánh bại nó bằng tay không
Lúc đó
Hades không nghĩ là một người phàm
có thể với tay không
đánh bại Cerberus
Tuy nhiên
Heracles đâu phải là một người phàm
Anh là con trai của tầng Zeus
Với sức mạnh vô song
anh đã khuất phục
con quái vật mà không cần đến
vũ khí
Hades là vua của người chết
và là một vị thần
biết giữ lời hứa
Cho nên, ông đã cho Heracles
mang Cerberus trên vai
rời khỏi địa ngục
Heracles mang nó đến
cho Eurystheus để trả nhiệm vụ
Một lần nữa
người giao nhiệm vụ phải
khoảng hốt và sau đó
phải chui xuống gầm bàn
Ông bảo Heracles
hãy mang con quái vật rời khỏi đi
và từ đó về sau
ông ta sẽ không giao
bất kỳ nhiệm vụ nào cho
Heracles nữa
Heracles sau đó
đã trả Cerberus trở về địa ngục
và hoàn thành 12 chiến công
của mình
Sau khi hoàn thành 12 chiến công
Heracles nhận được
sự ban phước
Anh đã trở nên bất tử
và bước chân vào ngôi đền
huyền thoại của các vị thần
Tuy cả cuộc đời của mình
bị Hera vùi dập
Nhưng trong hành trình của mình
Nữ thần Athena luôn
theo dõi và ra tay tương trợ
cho anh
Bởi vì cô là nữ thần
bảo hộ cho các vị anh hùng
Mà Heracles lại là
anh hùng vĩ đại nhất
của Hy Lạp
Với sự chính trực
chảy trong huyết quả của mình
Heracles luôn là tấm gương
cho tất cả những người tốt
noi theo
và là một nỗi khiếp sợ
cho kẻ thù của mình
Tuy nhiên đối với kẻ thù
ông cũng không phải là một người tàn bạo
mà đôi khi ông dùng
chính chính nghĩa của mình
để chuyển hóa
những kẻ làm ác
trở thành những người tốt
Theo truyền thuyết
thì cũng chính Heracles
là người đã lập nên Thế vận hội Olympic
một cuộc thi dành cho
những con người phi thường
Người ta nói rằng Olympic
là một cuộc thi mô phỏng lại
hành trình chinh phục 12 kỳ công
mà Heracles đã trải qua
Và đó là
toàn bộ nội dung của podcast
Đừng quên nhấn đăng ký để ủng hộ kênh
Sáng sớm hôm nay trước khi thu âm
mình có lên đọc một số comment của các bạn
thì thấy
có nhiều bạn ủng hộ kênh
như là bạn Trung Phạm
với bạn Đức Đoàn
Xin cảm ơn các bạn đã gửi những lời ủng hộ
để mình tiếp tục làm dự án này
và toàn bộ những người đang nghe podcast nữa
Hẹn gặp lại vào số ra kế tiếp