Có nên đi định cư nước ngoài hay không?

Xin chào các anh chị và các bạn. Chào mừng các anh chị đến với podcast Hiếu TV. Trước khi bắt đầu, dành cho anh chị nào mới lần đầu đến podcast này thì đây là nơi mà tôi chia sẻ về chủ yếu 2 mảng nội dung chính đó là các kỹ năng quản lý tài chính cá nhân và thứ 2 là những kinh nghiệm sống mà tôi đã tích lũy được. Các anh chị có thể ghé thăm trong web của podcast ở địa chỉ là hiếu.tv để tải về một số tài liệu mà tôi đang chia sẻ miễn phí. Một lần nữa xin chào các anh chị và bây giờ thì chúng ta cùng nhau bắt đầu chủ đề ngày hôm nay. Trong tập tuần trước, tôi có chia sẻ với các anh chị về cái quyết định sẽ quay trở về Việt Nam để mà sinh sống sau một khoảng thời gian dài định cư ở nước ngoài. Sau tập đó, tôi nhận được khá là nhiều email và tin nhắn gửi về. Song song với những lời chúc thì tôi cũng nhận được khá là nhiều câu hỏi. Trong đó có nhiều câu hỏi xung quanh cái chủ đề là có nên đi định cư ở nước ngoài hay không. Thì như một số anh chị ở đây đã biết, tôi sinh ra và lớn lên ở Việt Nam. Sau khi mà tốt nghiệp thì tôi bắt đầu bước chân ra đời. Tới nay đã hơn 20 năm, chính xác là 25 năm. Trong 25 năm đó thì gần như là cái quảng đời trưởng thành của tôi được chia ra làm 2 phần. Một nửa đầu là ở Việt Nam và một nửa sau là ở Úc. Nước Úc đã trở thành quê hương thứ 2 của tôi sau Việt Nam. Và cũng chính nhờ vậy mà tôi có dịp có được cả 2 bức tranh về 2 cuộc sống khá là rõ. Những cái được và những cái mất của cuộc sống khi mà đi định cư. Thì trong tập ngày hôm nay tôi sẽ chia sẻ với các anh chị một vài cái góc nhìn của mình. Hy vọng là những góc nhìn này nó sẽ giúp ích gì đó cho các anh chị khi mà các anh chị đứng trước một cái câu hỏi quan trọng. Đó là liệu chúng ta có nên đi ra nước ngoài để mà định cư hay không? Thật ra mà nói thì câu hỏi này rất là khó trả lời. Tại vì nó phụ thuộc rất là nhiều vào hoàn cảnh của mỗi người. Mỗi người sẽ có một cái lý do riêng về cái việc là đi hay không đi. Do đó trong khuôn khổ của một tập podcast thì tôi sẽ tạm thời tôi chia ra thành một vài nhóm tuổi và từ đó tôi phân tích những cái mặt được và mặt mất để cùng nhau chúng ta đi tìm kiếm một cái câu trả lời khái quát trước cái quyết định quan trọng này. Bây giờ chúng ta nói đến cái nhóm đầu tiên. Đó là cái nhóm khoảng từ 18 tới 30 tuổi. Đây là cái nhóm mà theo góc nhìn của cá nhân tôi là nếu mà có điều kiện để đi nước ngoài thì chúng ta nên đi. Tuy nhiên cái điều quan trọng đó là chúng ta phải chuẩn bị tâm lý là cuộc sống ở nước ngoài nó không phải là một cuộc sống bầu hồng. Có nhiều người nghĩ là cuộc sống ở nước ngoài sung sướng nhưng mà thật ra ở Việt Nam mình mới chính là sướng. Lý do nó cũng đơn giản là bởi vì Việt Nam mình nhân công rẻ cho nên hầu như cái gì chúng ta cũng có thể thuê được. Hư điện, hư nước trong nhà thì cái phản xạ đầu tiên là chúng ta gọi thợ tới sữa. Còn ở nước ngoài thì cái phản xạ đầu tiên là chúng ta đi ra ngoài cửa hàng để mua dụng cụ về và tự sữa. Trong hầu hết trường hợp là như vậy. Trừ khi là cái nào phức tạp quá, không thể làm được chúng ta mới gọi thợ tới. Nhưng cũng chính nhờ cái điều này mà nó sẽ làm cho chúng ta tự lập hơn rất là nhiều. Chúng ta tự lập từ những việc hàng ngày, sữa này sữa kia trong nhà như tôi vừa nói Trong xã hội phương Tây, người ta sống rất là độc lập. Hiếm khi nào mà có ai đó xen vào cuộc sống của chúng ta. Bất kể là các bạn có làm khùng, làm điên gì đi nữa thì cũng sẽ không có ai để ý hay là đánh giá gì. Miễn sao, chúng ta đừng có làm ảnh hưởng tới cuộc sống của họ là được. Bên cạnh đó là về gốc nhìn, về cái cách tư duy. Khi mà ra nước ngoài, đặc biệt là những nước đa chủng tộc như Mỹ hay là Úc, các bạn sẽ được dịp tiếp xúc với nhiều xác dân khác nhau. Nhờ đó chúng ta sẽ có dịp được học những điều hay, những cách suy nghĩ của những nền văn hóa khác nhau trên thế giới. Do đó cho nên khi mà ra nước ngoài, nó sẽ giúp cho các bạn trẻ trưởng thành hơn rất là nhanh. Và song song đó thì chúng ta cũng xây dựng được những mối quan hệ và bạn bè từ khắp nơi trên thế giới. Những mối quan hệ này không ít thì nhiều, nó cũng sẽ bổ trợ cho cuộc sống của chúng ta sau này. Và còn một cái yếu tố quan trọng khác nữa là ở cái độ tuổi này, là cái độ tuổi trải nghiệm. Bên cạnh cái việc là chúng ta được trải nghiệm cuộc sống ở một cái đất nước mới, thì chúng ta sẽ còn được trải nghiệm đủ những cái hoạt động của nhiều cái nền văn hóa khác nhau, từ những cái người nhập cư khác. Ví dụ như trường hợp của tôi, ngoài cái việc là tôi được trải nghiệm cuộc sống và văn hóa ở Úc, thì tôi cũng đã có những cái trải nghiệm mà không thể nào tôi quên được. Ví dụ như có những lần tôi được trải nghiệm những cái buổi tiệc truyền thống của người Irish, hoặc là tôi được tham gia những cái Tết Diwali của người Ấn Độ. Rồi có lần thì tôi được mời tham gia một bữa ăn tối tên là Iftar của người Trung Đông trong cái tháng Ramadan của họ. Những cái trải nghiệm như vậy là những cái vốn sống mà nếu mà ở Việt Nam thì rất là khó để mà chúng ta thu thập được. Tôi thường chia sẻ với những người em xung quanh của mình là khi mà chúng ta còn trẻ thì hãy cố trải nghiệm nhiều nhất có thể. Khi mà đi ra nước ngoài ở cái giai đoạn này, nó như một cái dịp để các bạn được tôi luyện để trở nên cứng cáp hơn, độc lập hơn và vững trải hơn sau này. Ngoài ra, như những cái ví dụ lúc nãy tôi vừa nói, các bạn sẽ còn được trải nghiệm thêm rất là nhiều điều thú vị khác nhau. Và tất cả những cái điều này, nó sẽ là những cái nền tảng rất là tốt, giúp ích cho cuộc sống của các bạn sau này. Do đó cho nên trong cái độ tuổi từ 18 tới 30, đây là cái độ tuổi mà chúng ta có thể cho phép mình phạm sai lầm. Và cơ bản là chúng ta cũng chưa có gì để mất. Do đó cho nên theo tôi, nếu có điều kiện để đi nước ngoài ở trong cái độ tuổi này thì nên đi. Đi để tích lĩ thêm cho mình vốn sống. Đi để mở ra cho mình những cái cơ hội mới. Để rồi sau đó chúng ta vẫn có quyền quyết định là ở lại tiếp hay là quay về Việt Nam. Kể cả trong trường hợp xấu nhất này nữa, cùng lắm là sau vài năm bầm dập gì đó, chúng ta vẫn có thể vác ba lô trở về Việt Nam. Khi đó chúng ta cũng tích lĩ được vô số trải nghiệm và kiến thức mới. Thì rõ ràng lúc đó chúng ta cũng không phải là quay trở về với hai bàn tay trắng. Đó là cái độ tuổi đầu tiên. Độ tuổi thứ hai là khoảng từ 30 tới 40 tuổi. Khác với cái độ tuổi từ 18 tới 30, khi mà chúng ta chưa có gì nhiều ở trong tay, thì ở cái độ tuổi này là cái độ tuổi mà chúng ta đã ít nhiều chúng ta xây dựng được một số cái nền tảng nhất định ở Việt Nam rồi. Về công việc cũng như là về cuộc sống. Nghĩa là, nói một cách nôm na, là chúng ta đã bắt đầu có cái gì đó để mất rồi. Do đó cho nên lựa chọn lúc này nó cũng sẽ khó khăn hơn cái độ tuổi trước đó. Khi mà đi ở cái độ tuổi này, là chúng ta bỏ lại gia đình, bỏ lại người thân, bạn bè và tất cả những cái mối quan hệ. Sang tới bên kia là gần như là chúng ta phải xây dựng lại mọi thứ từ đầu. Ở đoạn này tôi sẽ chia sẻ với các anh chị một cái đặc điểm rất là quan trọng của cuộc sống ở nước ngoài. Đó là nó được thiết kế để tối u cho cuộc sống gia đình ở cái tầng lớp trung lưu. Để dễ hình dung, các anh chị tưởng tượng một cái cuộc sống mà các anh chị đã có gia đình rồi. Con cái đã đến tuổi đi học. Sáng sớm thì tụi nó đi học. Cả hai vợ chồng đến sở làm. Chiều về thì ăn uống giải trí gì đó. Cuối tuần có thể là mời bạn bè đến nấu nướng. Thỉnh thoảng thì đi du lịch, cắm trại hay là giá ngoại. Nói chung, đó là một cái cuộc sống được tối u cho cái sự ổn định cho gia đình. Do đó cho nên nếu mà anh chị nào hướng đến một cái cuộc sống thanh bình, tập trung vào tận hưởng cái gia đình nhỏ của mình, thì cuộc sống ở nước ngoài gần như là lựa chọn hoàn hảo. Tuy nhiên, cũng chính vì cái yếu tố này, cho nên với những anh chị nào thích thử thách, ví dụ như là thích kinh doanh riêng, hoặc là nếu mà có đi làm, thì phải làm ở những cái vị trí cấp cao, ở những cái tập đoàn lớn, thì ở nước ngoài sẽ gian nan và vất vả hơn rất là nhiều. Tôi không nói là chúng ta không làm được, bởi vì thực chất là cũng có nhiều người làm được rồi. Có nhiều chủ doanh nghiệp người Việt rất là thành công ở nước ngoài. Tuy nhiên, khi mà chúng ta kinh doanh ở nước ngoài, là chúng ta đang cạnh tranh sòng phẳng với người bản xứ. Nhưng, chúng ta lại không được sử dụng những cái thế mạnh của mình, mà đa số trường hợp là chúng ta phải sử dụng những cái sở đoạn của mình để mà cạnh tranh với những cái sở trường của họ. Từ những cái thứ cơ bản nhất, như là ngôn ngữ, chúng ta cũng không bằng họ. Rồi cái am hiểu về văn hóa, về truyền thống, chúng ta cũng không thể nào tường tầm như họ được. Do đó, để mà cạnh tranh được với họ, thì chúng ta phải cố gắng nỗ lực rất là nhiều. Chưa kể là cái môi trường kinh doanh ở nước ngoài, chi phí nó rất là tốn kém. Tiền lương nhân công thôi, nó cũng đã cao hơn rất là nhiều rồi. Do đó, cho nên theo quan sát của cá nhân tôi, thì để khởi nghiệp được thành công ở nước ngoài, nó sẽ rất là khó. Nó khó với cả người bản xứ, chứ chưa nói chi tới người nhập cư. Bởi vì cơ bản, xã hội phương Tây, họ cần chúng ta sống ổn định như là một cái bánh răng, hơn là một cái đầu tàu. Còn Việt Nam mình, dù sao cũng là một nước đang phát triển. Khi mà tôi quay về Việt Nam, có dịp được quan sát và được tiếp xúc với nhiều lĩnh vực khác nhau, tôi thấy rõ ràng là Việt Nam mình đang có quá nhiều cơ hội kinh doanh và đầu tư. Chúng ta đang có một cái thị trường là 100 triệu dân, dân số gấp 4 lần ở Úc, với cái sức mua rất là lớn. Chỉ cần nhìn vào 2 cái yếu tố đó thôi. Chưa kể là có rất là nhiều những cái mảng mà chúng ta chưa có. Nên theo cá nhân góc nhìn của tôi, thì tôi thấy đây là một cái nơi rất là tiềm năng để mà đầu tư. Do đó trong cái giai đoạn từ 30 đến 40 này, chúng ta cần phải xác định kỹ xem là mình muốn gì. Nếu mà chúng ta thích tung hành, thích làm việc, để mà tạo dựng sự nghiệp riêng, thì Việt Nam bây giờ là một cái lựa chọn rất là tốt. Còn nếu mà chúng ta muốn tìm kiếm một cái cuộc sống gia đình bình yên, niềm vui của chúng ta là hạnh phúc gia đình, thì cuộc sống ở nước ngoài cũng là một cái lựa chọn rất là đáng cân nhắc. Đó là giai đoạn thứ 2. Giai đoạn thứ 3 là cái giai đoạn trong khoảng 40-50 tuổi. Đến giai đoạn này, thì chúng ta bắt đầu có 2 kịch bản. Kịch bản thứ nhất là chúng ta chưa đi. Và tới lúc này, chúng ta mới cân nhắc xem là có nên đi hay không. Khi đó, thì đây sẽ là một cái lựa chọn rất là khó khăn. Bởi vì khi đã sang cái độ tuổi này, thì nó cũng đã hơi trễ để chúng ta cho phép mình mạo hiểm rồi. Theo quan sát của tôi, thì ở độ tuổi này, đa số mọi người chọn đi định cư là đi vì con cái, chứ không phải là vì bản thân mình nữa. Con cái lúc này đã bắt đầu bước sang cái độ tuổi cấp 2, cấp 3, bắt đầu trưởng thành rồi. Và mọi người đi để con cái có một cái môi trường phát triển tốt hơn. Cái con đường mà mọi người chọn đi định cư ở độ tuổi này cũng chủ yếu là đi bằng tiền. Nghĩa là đi theo cái dạng đầu tư, chứ không còn là đi theo dạng kỹ năng hay là đi du học nữa. Nghĩa là khi mà sang đến nơi, thì chúng ta cũng sẽ không còn cơ hội để mà hòa nhập vào cuộc sống công việc hay là học hành nữa. Với trường hợp này thì chúng ta nên cân nhắc thật kỹ xem là có nên đi hay không. Bởi vì nếu mà đã có đủ điều kiện để mà đi theo dạng đầu tư, thì tôi nghĩ là có khi chúng ta cũng đủ tiền để mà cho con cái tự nó đi du học. Còn chúng ta thì vẫn tiếp tục ở Việt Nam để điều hành những cái gì mà mình đã xây dựng. Có khi đó cũng sẽ là một cái lựa chọn tốt. Thay vì sang bên đó rồi suốt ngày chúng ta đi ra đi vô không biết làm gì. Tất nhiên là với cái lựa chọn này thì chúng ta phải bị xa con cái. Nhưng mà con cái dù có qua bên đó rồi thì vài năm nữa nó lớn lên rồi nó cũng sẽ ra riêng theo cái nếp sóng của phương Tây. Tới lúc đó thì nó sẽ ra cái cảnh là hai vợ chồng lớn tuổi ngồi nhìn tuyết rơi ở ngoài cửa sổ. Thì cái cảnh đó nó chỉ lãng mạn ở trên phim thôi, chứ ở ngoài thì nó buồn lắm. Đó là trường hợp thứ nhất, chưa đi và cân nhắc xem có nên đi hay không. Ở cái đầu tuổi này thì chúng ta còn một cái trường hợp thứ hai nữa đó là chúng ta đã đi nước ngoài rồi đã trải nghiệm đủ và đã xây dựng được những cái nền tảng khá là vững chắc ở nước ngoài rồi thì đây cũng là cái giai đoạn mà chúng ta nên cân nhắc xem có nên sinh sống tiếp ở nước ngoài hay không. Hay là chúng ta trở về Việt Nam để sinh sống. Tất nhiên lựa chọn này một lần nữa lại phụ thuộc vào hoàn cảnh và mục tiêu của từng người. Nếu mà có gia đình và có cuộc sống êm ấm ở nước ngoài và chúng ta muốn tiếp tục tận hưởng cái cuộc sống đó thì ở lại nước ngoài nó cũng là một cái lựa chọn hoàn toàn hợp lý. Nhưng nó còn một cái lựa chọn khác nữa là khi mà gia đình và mọi thứ đã ổn định rồi chúng ta cũng đã có một cái nền tảng tốt rồi thì cái việc quay trở về Việt Nam để mà tiếp tục làm việc tiếp tục tung hoành và tận hưởng cuộc sống nó cũng là một cái lựa chọn rất tốt mà tôi để ý là ít có người làm. Đa số mọi người khi mà đã ổn định ở nước ngoài rồi thì thường sẽ ở luôn ở bên đó. Trường hợp của tôi tôi lựa chọn quay trở về Việt Nam ở trong cái đầu tuổi này cho nên tôi sẽ chia sẻ một số cái lý do vì sao mà tôi quyết định quay trở lại Việt Nam trong khi tôi đã tạo dẫn được một cuộc sống tương đối là tốt ở nước ngoài. Thì nó cũng xoay quanh những cái ý mà nãy giờ tôi vừa nói. Thứ nhất, nó là do tôi sống độc thân cho nên cái giá trị lớn nhất của cái cuộc sống ở nước ngoài về cái môi trường sống do gia đình nó lại không có nhiều ý nghĩa đó với tôi. Đổi lại, về Việt Nam thì tôi được sống gần gia đình hơn tôi được sống trên chính cái nơi mà mình đã sinh ra và lớn lên tôi được ăn món ăn Việt Nam Lý do này nghe thoạt qua thì có vẻ hơi buồn cười nhưng mà nó lại là một trong những cái lý do lớn đối với tôi Xưa nay dù đi đâu về đâu thì đồ ăn Việt Nam đối với tôi vẫn là cái món mà tôi thích nhất Ở nước ngoài thì để ăn được một bữa ăn Việt Nam có khi là tôi phải chạy xe gần cả tiếng đồng hồ mới tới được khu người Việt Còn về Việt Nam thì khắp nơi đâu đâu cũng là đồ ăn Việt Nam Ngoài ra thì có những cái lý do lớn hơn như là về Việt Nam thì tôi được ở gần gia đình, ở gần mẹ tôi hơn Mẹ tôi thì năm nay cũng đã lớn tuổi rồi Và thêm một cái lý do rất là quan trọng đối với cá nhân tôi là tôi về để được thực hiện một số cái dự định và một số cái hoài bảo mà bấy lâu nay tôi ấp ủ để mà thực hiện trên chính quê hương mình Đó là một vài chia sẻ lý do vì sao mà tôi quyết định quay trở về Việt Nam ở trong cái độ tuổi này Độ tuổi tiếp theo là sau 50 tuổi Cá nhân tôi thì do là tôi chưa có bước vào độ tuổi này cho nên tôi cũng không dám nói gì nhiều Tôi chỉ chia sẻ đôi chút về những cái quan sát của mình thông qua những cái buổi nói chuyện với những người Anh những người đang sống trong cái độ tuổi này Và hầu hết trường hợp mà tôi có dịp nói chuyện thì đa số sau 50 tuổi tôi thấy mọi người bắt đầu ít nghĩ về cái việc là có nên đi nữa hay không Mà lúc này cái câu chuyện nó lại thường rơi vào cái câu hỏi dành cho những người đang ở nước ngoài đó là có nên về hay không Khi mà tôi nói chuyện với những anh bạn của mình ở nước ngoài sau cái độ tuổi này thì đa phần tôi thấy mọi người đều có mong muốn là sẽ quay trở về Việt Nam sống về để được sống gần gia đình gần bạn bè để được sống lại những cái kỷ niệm ngày xưa về để được sống những ngày cuối đời ở trên quê hương và xa hơn nữa là để được chết ở trên quê hương mình nơi mình đã sinh ra Thì đó là một vài góc nhìn cũng như những cái chia sẻ của tôi về cái câu hỏi là có nên đi định cư nước ngoài hay không Thật ra thì khi thu xong tôi mới thấy là còn rất là nhiều những cái khía cạnh mà tôi chưa có nói hết Đây là một cái chủ đề rầm cho một cái câu hỏi quan trọng mà lại không dễ tìm ra câu trả lời bởi vì mỗi lựa chọn nó đều sẽ có cái được và cái mất của nó Những cái gì mà tôi chia sẻ ngày hôm nay nó chỉ là một vài cái khía cạnh tiêu biểu mà kể cả sau cái câu hỏi này rồi thì tiếp sau nó lại là một loạt những câu hỏi khác như là đã quyết định đi rồi thì nên đi bằng con đường nào cho phù hợp rồi sang tới bên đó rồi thì cần phải chuẩn bị những gì cái chuyện công việc và cái chuyện cuộc sống ở nước ngoài Có vô số thứ mà trong phạm vi một tập podcast tôi không thể chia sẻ hết được Do đó cho nên hẹn các anh chị một dịp khác đó trong tương lai tôi sẽ là quay trở lại cái chủ đề này Còn bây giờ thì tôi xin tạm kết thúc tập ngày hôm nay lại tại đây Hy vọng là những cái chia sẻ này ít nhiều nó đã giúp ích cho cái việc cân nhắc của các anh chị Nếu mà thấy những nội dung này là hữu ích thì nhờ các anh chị chia sẻ thêm cho bạn bè và người thân của mình Ngoài ra thì như thường lệ bởi vì giải thuật của youtube họ ưu tiên cho những video có nhiều like cho nên nếu mà thích video này thì nhờ các anh chị bấm thêm vào nút like để giúp cho podcast của chúng ta có nhiều người biết hơn nữa Xin cảm ơn sự theo dõi của các anh chị và chúc các anh chị có một buổi tối cuối tuần bình yên