Về thăm làng hương Quảng Phú Cầu

Thưa quý vị, bây giờ thì tôi đang có mặt tại làng làm tam hương truyền thống Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội Và quý vị có thể nhìn thấy bên cạnh tôi đây đang là những bó tam hương rực rỡ sắc màu do chính người dân làm ra Vậy thì quy trình làm tam hương này như thế nào? Và nghề làm hương truyền thống ở Quảng Phú Cầu có điều gì đặc biệt? Ngay bây giờ xin mời quý vị hãy cùng tôi tìm hiểu nhé Theo các cụ cao niên trong xã kể lại, nghề làm hương và tam hương ở Quảng Phú Cầu đến nay đã có lịch sử hơn một thế kỷ Ban đầu, nghề này chỉ tập trung ở một số thôn trong xã Sau này, do nhu cầu của thị trường, nghề đã được mở rộng ra khắp cả xã Đến nay, Quảng Phú Cầu đã trở thành trung tâm sản xuất tam hương lớn nhất ở huyện Bắc Sản phẩm của làng đi khắp các tỉnh thành trên cả nước và xuất cầu ra nước ngoài Thưa quý vị, những ngày này đến với làng hương Quảng Phú Cầu thì không khí làm việc của bà con ở đây vô cùng hang say và nhộn nhịp Con chào các ông, các bà, các bác ạ Chị ơi, những ngày này bà con ở mình thì công việc có bận rộn lắm không ạ? Bận rộn nhất là mùa cuối năm tầm này Để làm ra đỉnh những bó hương, bước đầu tiên chúng ta cần phải làm là trẻ tam hương này đúng không chị? Đúng rồi Vậy thì mình cần phải có những yêu cầu gì đối với những loại tre, loại vầu ạ? Ví dụ như mình chọn cái vầu nó già, nó đẹp, thì mình trẻ tam da thì nó được đẹp Nhưng mà mình mua phải cái vầu lon thì mình trẻ da thì nó bị ngâm lâu thì nó có gãy Bây giờ thì chị có thể hướng dẫn em cách trẻ tam hương như này được không ạ? Được Vâng ạ Dao này cầm, khoanh chân tròn và lại À khoanh chân tròn, vâng ạ Bổ đôi, bổ ở giữa nhé Vâng Cầm hẳn lên đây Cầm cái tay hẳn, rồi cầm hẳn này lên À, vâng Không sợ gãy hoặc thế Cho cái dao vào trong rừng À, cho trong rừng Kẹp vào nách Đấy, bắt đầu Làm bổ một cái một thôi cho nó dễ À, vâng Thế mình mới học Bổ đôi nữa, bổ đôi này Bổ đôi tiếp ạ Bổ đôi tiếp Đấy, bổ đôi thế này Bổ cân ra Đấy, bổ cân ra Vâng Xong rồi bổ một cái ra Đấy, bổ một cái Bổ tiếp tục Bổ tiếp À, vâng Đấy Em thấy các chị ở đây Các bà ở đây làm nhanh lắm Bổ đôi tiếp Bổ đôi Bổ một cái xuống Vâng À, lại bổ đôi tiếp như thế này hả chị? Ừ, cứ bổ đôi tiếp Bổ cân vào là thành vết đăng Vâng Đây, chị nhìn em bổ như thế này Bổ được không? Được rồi Bổ mạnh xuống Vâng Chế tăm này rất chi là dễ Nhưng mà công thì rất là thấp Thế nhưng mà em được biết bây giờ có cả Tăm bổ bằng máy đúng không chị? Đúng rồi, tăm bổ bằng máy Thì tăm bổ bằng máy nó có điểm gì khác? Tăm bổ bằng máy thì nó nhanh hơn Là mình làm bằng tay hay là Vâng Cho vào máy thì nó nhanh hơn Vâng Nó tròn hơn Đấy là nếu mà nói tăm máy Thì nó tròn Đây gọi là mình chế tăm tay là gọi là tăm vụ À, vâng Đoạn này em lại quên mất rồi Nên ra phải giữa Ừ, đấy Nhưng mà bây giờ em đã như thế này rồi Bỏ nhớt nhớt ra Vâng Đó, cái đó nó phải bổ Vâng, khi giữa thì nó mới Đúng rồi, giữa thì mình bổ ra thì nó dễ Đấy, tay cầm khéo ghê Bình thường một ngày chị sẽ Thường chẻ được khoảng bao nhiêu Trích tăm hương như thế này Mình sẽ đo đếm như thế nào hả chị? Tầm độ Tầm độ là 5 nghìn que À, 5 nghìn que, giống như ngày hôm nay được chẻ Cái tăm to này thì em mới cảm thấy Dễ dàng một chút, chứ đúng là chẻ cái tăm nhỏ Như thế này thì chắc là không thể làm được Mà một ngày chị chẻ được 100 nghìn đúng không ạ? Đúng rồi, một ngày 100 nghìn Ôi, em thế này chắc một ngày được 10 nghìn Sau khi mà xong cái công đoạn Có những cái tăm vuông như thế này rồi Thì mình tiếp theo Sẽ làm gì hả chị? Mình mang đi phơi Mình rải ra này này, mình phơi cho nó khô Mình bỏ vào, sau đó họ đến mua Thường thường mình sẽ phải cần phơi Trong thời gian bao lâu thì mình mới có thể Sử dụng để có thể làm hương được Nếu mà phơi thì từ sáng đến tối Mình phải vơ để cho nó khô đi Sau bắt đầu họ mua về Họ nhuộm tăm Bắt đầu họ mới làm được thành hương À, vâng Nhà mình ở đây thì đa phần sẽ là chuyên về Làm tăm như này thôi đúng không chị? Vâng, và bây giờ em sẽ tiếp tục Tham gia vào công đoạn tiếp theo Để làm ra được những bó hương Tại quê hương Quảng Phú Cầu của mình ạ Vâng, rất cảm ơn chị Sau khi tăm hương đã được trẻ Người dân sẽ đem đi nhuộm và phơi khô Sau khi đã phơi đủ nắng Sẽ được dùng để xe hương Tại Quảng Phú Cầu Ngoài những sản phẩm tăm hương thô Thì ở đây còn có các sản phẩm hương truyền thống Tập trung chính tại thôn Sa Cầu Mặc dù chỉ có một số ít hộ làm Sau hương ở Quảng Phú Cầu Cũng khá nổi tiếng Với những nét riêng có Thưa quý vị, ở Quảng Phú Cầu Ngoài có nghề làm tăm hương truyền thống Thì nơi đây còn có duy nhất một làng Đó là làng Sa Cầu Có nghề làm hương truyền thống Em chào anh Thị ạ Anh Thị ơi, thì sao mà Ở riêng thôn Sa Cầu của mình Lại có nghề làm hương truyền thống hả anh? Đối với Sa Cầu, Quảng Phú Cầu thì có 6 thôn Thì 5 thôn Được những nước cấp bằng làm nghề Trẻ tăm hương Riêng thôn Sa Cầu là duy nhất Được những nước cấp bằng Làm hương đen truyền thống Bởi vì Làng nghề này đã có lịch sử từ lâu Các cụ ngày xưa thì Đã làm hương đen từ vài trăm năm Vậy thì cái nguyên liệu để làm ra Những cái nén hương đen rất là thơm Thì đó là những gì ạ? Hương đen có đặc trưng của nó là Màu đen và mùi thơm đặc trưng của nó là Từ cái nhựa chám rừng Chị biết là nhựa chám rừng trộn với Than hoa nghiền nhỏ Than hoa được đốt từ các cây thảo mộc Chất tận cháy Và nhựa chám rừng tạo mùi thơm cho nén hương Sau khi được trộn và thành bột Rất đều nhau Đó sẽ đổ vào máy và tiến hành xe hương Vậy thì để làm ra những cái nén hương thơm này Giữ được độ bền Màu cũng như là mùi thơm lâu Thì không biết là cái quy trình Mà mình pha trộn Những cái nguyên liệu thì có cái Bí quyết gì không hả anh? Mỗi một cái hương thì có bí quyết Pha trộn riêng Riêng hương đen truyền thống này Thì cái bí quyết chính Nó phải là công thức trộn của từng nhà Nhưng mà cái chính là Phải trọn nguyên liệu Nguyên liệu thứ nhất là cái nhựa chám nó phải Nhựa chám của cây chám nó già Cái than này phải than hoa đốt kỹ Và đó nghiền thật nhỏ, thật mịn Thì khi mà trộn lại Thì cái bột than nó rất mịn Nó đều và nó bám chặt vào cái lén hương Mà nó bảo đảm độ chắc Độ bền và độ thơm của nó Mỗi một cơ sở sản xuất, mỗi một gia đình Phải có một công thức riêng Công thức riêng cho từng loại hương Với như hương quế Thì lại một công thức pha trộn riêng Hương bài, một công thức pha trộn riêng Và hương trầm cũng vậy, hương chám cũng vậy Thì không có hương nào nó giống hương nào cả Nhưng mà cái cuối cùng là Làm sao để ra được cái lén hương Phải thơm và bóng, bền đẹp Và an toàn cho người sử dụng Em được biết là hiện nay thì Đa phần người dân ở xã cầu Cũng đều sử dụng cách làm hương Bằng máy, chứ không cần phải Xe hương bằng tay thủ công như ngày xưa nữa Chắc chắn tổi cái Năng suất của nó sẽ tăng cao hơn rất nhiều Vậy còn chất lượng của hương Thì có sự khác nhau như thế nào Giữa làm hương truyền thống và hương máy như thế này không ạ? Ngày xưa thì có cụ Không có máy móc 100% làm bằng thủ công Bằng tay Từ dã bột Từ xe hương Đến phơi hương, tất cả đều bằng tay Hiện nay thì đối với công nghệ này Thì chúng tôi đang Hiện nay thì khoảng 90% Là dùng bằng máy móc Thứ nhất là nó giảm thức lao động Cho người lao động, thứ hai nữa là nó Giảm chi phí đầu vào Thứ ba là cái chất lượng hương nó bảo đảm Nó bóng, bền, đẹp, nó đều nhau Đấy, mà Chất lượng, mùi thơm vẫn được Giữ được như cổ truyền ngày xưa Các chị thấy là Khi làm hương bằng máy thì bằng khuôn Là khuôn thì 1 nghìn que như cả nghìn Không que nào to bé hơn cả Rất đều đắp Vâng thưa quý vị, với những công đoạn Làm hương bằng máy móc như thế này Quả thực là đã giúp Những người lao động ở đây Có thể giảm bớt những quy trình Cũng như là giảm bớt Vất vả thay vì công việc Vâng, anh Thi ơi Trong quá trình mình làm hương bằng máy như thế này Thì mình có cái khó khăn gì không? Mình chỉ giám sát máy như thế này thôi hả anh? Bỏ tăm vào, hết bột cho bột Hết tăm cho tăm, rồi mình rút ra Khi máy đã ngon rồi thì như thế thôi Còn máy nó hỏng thì phải trình sửa Cái tăm nó bị lỗi Thì mình phải kẹt, bỏ ra để rút ra Cho lại, thế thì cũng vậy thôi Mà khó thì vẫn là khó Anh Thi ơi, sau công đoạn Xe hương xong thì mình sẽ đến công đoạn Xấy hương đúng không anh? Vậy thì với công nghệ xấy hiện đại như thế này Mình đã giảm thiểu chi phí như thế nào hả anh? Ngày xưa thì Thường người ta phơi dưới tiền tiết lắng Nhân nay thì chúng tôi Áp dụng khoa kỹ thuật Đưa lò xấy lạnh vào công nghệ này Xấy hương. Thứ nhất là nó Giữ được màu sắc của lén hương Thứ hai là chủ động Trong việc sản xuất Cho các khách hàng Thường thường mình sẽ phải xấy Trong khoảng bao lâu ạ anh? Đối với cái hương này thì thường thường Chúng tôi qua nhiều thử nhận thì xấy khoảng 10 tiếng Cái quan trọng nhất là lúc này nó phải Giải đều. Hương nó phơi, nó khô đều Sau đó ta sẽ Để vào lò Ở đây bà con mình, nhiều gia đình làm được Cái lò như thế này chưa anh? Cũng một số ít thôi ạ Đa số là họ phơi Để vào Đấy, để vào lò Sau đó là Mình kéo cửa Thưa quý vị, sau khoảng 10 tiếng thì Những thành phẩm hương Đen của xà cầu cũng đã Hoàn thành và có thể đóng gói luôn được Và ngày hôm nay rất vui khi Được tới xà cầu, tới Quảng Phú Cầu Tìm hiểu về nghề làm hương Và tăm hương truyền thống này Rất cảm ơn anh Khi với những chia sẻ này ạ Cảm ơn các anh thưa chị Thưa quý vị, đến với Làng hương Quảng Phú Cầu thì không chỉ là Thời tiệp mỗi chúng ta có cơ hội tìm hiểu Về nghề làm tăm hương truyền thống Mà đây cũng là dịp để mỗi người Có thể ghi lại những bức hình Check-in độc đáo Và trong một không gian rực rỡ sắc màu như thế này Thì tôi cũng đã chuẩn bị cho mình một bộ áo dài Để có thể ghi lại những bức hình Đẹp cho riêng mình Từ nhiều năm gần đây Làng hương Quảng Phú Cầu đã trở thành điểm du lịch Pham quan hấp dẫn của nhiều du khách Trong tổ quốc nước Đến với làng nghề, du khách không chỉ được ghé thăm Các cơ sở sản xuất tăm hương lâu đời Được chứng kiến và trải nghiệm thực tế Quy trình sản xuất tăm hương Mà còn được ghi lại những bức hình Độc đáo với nhiều màu sắc Chúng tôi đã thấy được Rất nhiều cảnh đẹp thiên nhiên trên quãng đường tới đây Chúng tôi thấy rằng Đây là một ngôi làng tuyệt vời Ngôi làng đã cho chúng tôi thấy cách làm hương Và nó rất thú vị Bên cạnh đó, ngôi làng cũng được bố trí ấn tượng Các con đường được sơn màu Và các khu vực nhuộm hương Ngôi làng là một trải nghiệm hoàn toàn mới lạ Ở đất nước của tôi Không có những thứ như thế này Nên việc có thể chụp lại những khoảnh khắc ở nơi đây Sẽ giúp chúng tôi lưu giữ những kỷ niệm độc đáo Nhàm thú khách du lịch Quảng bá thương hiệu cho làng nghề Các chủ cơ sở ở đây đã tận dụng Một góc sân tỉ mỉ xếp mức bó chân hương Thanh biểu tượng bông hoa Mùi sao năm cánh Thay bản đồ hình chữ S Việt Nam Tạo nên không gian check-in mới lạ Bắt mắt thú du khách tới thăm quan Chụp ảnh và trải nghiệm Giờ chúng tôi đã biết cách các bạn làm hương Và chúng tôi thực sự ấn tượng Về việc các bạn có thể bảo tồn nó cho tới ngày hôm nay Tới đây điều làm tôi ấn tượng nhất Đó chính là màu sắc Và chúng tôi chưa từng tới làng nghề hương nào trên thế giới Thưa quý vị Một ngày ở làng làm tam hương truyền thống Quảng Phú Cầu Đã đem đến cho tôi rất nhiều cảm xúc Đặc biệt khi đã biết tới Một điểm du lịch làng nghề vô cùng hấp dẫn Cách trung tâm thủ đô Hà Nội không xa Và tranh thủ những ngày nghề cuối tuần Quý vị hãy dành thời gian Tới đây thăm quan và trải nghiệm nhé