Nội Huấn- Phần 2 : Nhân Hiếu Văn Từ Hoàng Hậu | Nét Đẹp Truyền Thống | Mỹ Đức Dưỡng Tâm

Chào mừng quý khán thính giả đã đến với chuyên mục Mỹ Đất Dưỡng Tâm của kênh Nét Đẹp Truyền Thống, nơi tôn vinh những vẻ đẹp của người phụ nữ xưa và nay. Ngày hôm nay, chúng tôi xin giới thiệu đến quý khán thính giả phần tiếp theo của cuốn sách Nội Huấn. Xin mời quý vị và các bạn cùng lắng nghe nhé! Chương 6 Tiết Kiệm Muốn tránh xa sự xa hoa, trước hết phải thực hành tiết kiệm, đơn giản, mọc mạc, có thể nuôi dưỡng phẩm cách, trong khi xa hoa lộng lẫy làm hỏng đức hạnh. Đây là đạo lý ai cũng biết, nhưng đa số người ta không làm được. Tại sao vậy? Vì tâm trí bị thói quen chi phối, không thể lấy tránh đạo dẫn dắt, lý trí bị ruột vọng che mờ, không thể lấy lễ nghĩa kiềm chế. Kinh Xuân Thu nói, thánh nhân muốn thiên hạ giàu có, lấy tiết kiệm làm đầu. Lại nói, muốn được người khác kính trọng lâu dài, không gì bằng tiết kiệm. Vì vậy, tiết kiệm là đức tốt chung của thiên hạ. Xa hoa dẫn đến lãng phí. Lãng phí dẫn đến vượt lễ phạm phận, nên lãng phí là tội lớn nhất. Một sợi tơ, một hạt thốc đều là công sức của người lao động. Có được không dễ, dùng lại không biết tiết kiệm, phung phí của trời. Không biết quý trọng, trên làm dưới bắt chước, trở thành thói quen, còn gì tệ hơn. Áo gấm hoa lệ, không bằng áo vải thô ấm áp. Món ngon vật lạ, không bằng cơm canh no lòng. Năm màu sắc rực rỡ làm hại mắt, năm vị cay nồng làm hại tâm trí. Ăn uống đạm bạc, lại có thể trừ bệnh kéo dài tuổi thọ. Lợi hại được mất, rõ ràng trên lệch rất xa. Các vật hiện phi thánh hậu thời xưa đều rất cảnh giác điều này. Vì thế, hậu phi của Phan Quương tự mây áo vải gai để mặt. Không hề chán ghét, được ca ngợi trong kinh thi. Minh Đức, Hoàng hậu đời Đông Hán, mặc áo vải thô, không đeo châu báu, để lại trang sứ vẽ vang trong hậu hán thư. Hai vị này đều chuộng phong cách liêm kết, tiết kiệm, ngăn chặn lãng phí xa hoa, tạo nền phong thái tốt đẹp trong hậu cung. Trăm họ nói theo phong cách tiết kiệm này, nền quốc gia giàu mạnh, dân chúng ấm no. Người trên dẫn dắt kẻ dưới, người trong cung làm gương cho người ngoài, nên hoàng hậu phải chuộng tiết kiệm để dẫn dắt cả sáu cung. Phụ nhân, các chư hậu, cho đến vợ quang lại, dân thường đều phải chuộng tiết kiệm để dẫn dắt người trong nhà. Như vậy, dân chúng sẽ không đói rét, lễ nghĩa sẽ hân thịnh, phong tục tốt đẹp được hình thành, được đời ca ngợi. Có người hỏi, tiết kiệm quá mức, có thể không phù hợp với lễ nghi, phải làm sao? Khẩm tử nói rất hay, về lễ, thà tiết kiệm giữ phép tắt còn hơn xa hoa quá đáng. Lúc cần tiết kiệm thì phải tiết kiệm, lúc cần rộng rãi thì phải rộng rãi. Đối với bản thân nên tiết kiệm, phụng giữ người thân nên rộng rãi, như vậy là đúng đắn. Chương 7 Cảnh giới Trong đức hành của con người, không gì quan trọng hơn việc làm ngay thẳng, mà để làm được điều đó, không gì quan trọng bằng sự cảnh giác và đề phòng. Khi ở địa vị cao sang, phải thường xuyên lo sợ sự kiêu ngạo, tự mãn mà phạm sai lầm. Khi ở cảnh nghèo hèn, phải luôn lo âu về tai họa, thất bại mà không thể đứng vững. Khi ở trong cảnh an bình, phải luôn e ngại gặp vải tai ương mà nguy hại đến bản thân. Như người cầm chén rượu đầy, hết sức cẩn thận sợ nó đổ tràn. Như đi trên đường hiểm, rung rẫy lo sợ, sợ xảy chân rơi xuống. Vì vậy, dù chỉ là một ý nghĩ nhỏ nhoi, hay khi ở một mình, cũng không thể không thần trọng. Không ai thấy ư, có thể giấu được trời chăng? Không ai biết ư, có thể lừa dối được lương tâm mình chăng? Đề nghiêm túc kính cẩn, tỉnh táo cảnh giác, vững vàng giữ gìn khuôn phép. Tâm trong sạch không vẫn đục, không làm điều trái với lễ pháp. Mỗi cử chỉ, hành động đều phải kính cẩn, thận trọng như đang đối chuyện với bậc trưởng bối. Dù ở trong khuê phòng, cũng nghiêm trang đoan chính như đối diện thầy cô không dám buông thả. Không vì ở chỗ vắng mà ăn mặc luộm thuộm không trải chuốt, không vì có người mà trang điểm nòe luyệt làm dáng giả tạo. Lấy tâm chân thành đối nhân sự thế, giữ một lòng như ban đầu, dù ở chỗ sáng hay tối đều như nhau. Như vậy, đức hạnh của bạn sẽ làm cho gia đình hòa thuận, thông cảm với thần linh, trăm phút tự đến. Trong từng ý nghĩ hành động, nên giữ khuôn phép, không vượt qua lễ nghĩa, sẽ không phạm sai lầm. Khi sự việc có sơ xuất, tai họa chưa thành hình, hãy cẩn thận phòng ngừa, dọc tắt từ lúc mới manh nha, tai họa sẽ tự khắc xa lánh. Ngược lại, chỉ cần một ý niệm không đề phòng, biết có hại mà không nhẫn nại, không biết kiên kỳ tai họa sẽ hình thành. Tai họa thường tức tụ trên thân, làm tổn hại đức hạnh, lúc đó hối hận còn ít gì. Vì vậy, rút kinh nghiệm từ lỗi lòng của người xưa, phản tĩnh bản thân, sẽ được nhiều bài học. Cảnh giác từ khi tai họa chưa hình thành, ta còn có lỗi làm gì nữa. Kinh thì nói, ở một mình trong phòng tối, vẫn không hổ thẹn dưới ánh sáng lọt qua khay hở. Kinh lẽ nói, ở nơi người khác không thấy, không nghe, vẫn phải có tâm thần trọng lo sợ. Cẩn thận, tỉnh táo đến mức đó, sau đó mới có thể không phạm sai lầm. Hậu có đức lớn yêu thương sự sống, xiên năng giúp đỡ bên trong, nên trời âm thầm ban phúc. Có được thiên hạ, đời sống dân chúng được yên ổn, sự ban phúc âm thầm của trời không sai lệch với đức, rõ ràng như gương sáng. Người được hưởng phúc lọc là do tích lũy điều thiện mà có. Phụ nữ giúp đỡ quốc gia từ bên trong, hả có thể không tích lũy điều thiện sao? Lời sư nói, tích đức thành vương, tích oán thành vong. Tuần tự nói, tích đất thành núi, gió mưa nổi lên từ đó. Tích nước thành vật sâu, dao lòng sinh ra từ đó. Tích thiện thành đức, thần minh tự được. Từ hoàng hậu cho đến vợ của kẻ sĩ, thường dân, đều phải cố gắng tích lũy điều thiện để thành tụ cái đẹp của việc giúp đỡ bên trong. Đức tốt của phụ nữ, nhu thuận, trinh tĩnh, ôn hòa, hiền nành, trang nghiêm kính cẩn, vui với hòa bình, không trái ngược, tồn tại với lòng khoan dung rộng rãi, không ghen ghét, đồn hậu với lòng nhân từ, không tàn hại, giữ lễ, giữ nghĩa, không buông thả, vượt quá, tuân theo lời dạy của tổ tiên, không sai trái. Không làm khó người để thích ứng mình, không vì dục vọng mà làm hại vật. Tích lũy không ngừng, phúc lọc tụ về. Điềm lành đến với chồng con, phúc lọc để lại cho con cháu. Có thể gọi là vật hiền nội trợ vậy. Kinh dịch nói, nhà tích thiện ác có phúc dư. Kinh thư nói, làm điều thiện trăm điều lành sẽ đến. Chính là ý nghĩa như vậy. Chương chính hướng thiện. Thiện ác của con người bắt nguồn từ tâm, rồi hiện ra thành họa phúc trong cuộc sống. Họa phúc không phải do trời quyết định, mà do thiện ác của con người cảm ứng mà ra. Người tích lũy điều thiện, tu dưỡng đức hạnh lâu dài, không suy giảm, ác được trời âm thầm phù hộ, bàn phúc cho. Đây là đạo lý tất yếu. Xưa kia, tổ tiên nhà chu có công lớn với đời. Con cháu đời sau nối tiếp nhau. Hơn nghìn năm đều trung thành hậu đạo. Thái vương, vương quý, văn vương đều có đức hạnh của vật thánh nhân. Võ vương do thương trụ tàn bạo, nên đánh đuổi kẻ bạo ngược, cứu dân khỏi nước lửa được thiên hạ. Lại có các bà Thái Khương, Thái Nhâm, Thái Tự, Ấp Khương, đều nhân từ hiếu thảo, hiền minh, làm trợ thủ đắc lực cho các vật thánh nhân. Đức hạnh trong ngoài hoàn hảo, lâu dài không suy giảm, đền trời bàn phúc lành, phúc lọc nhà chua kéo dài, không triều đại nào sánh bằng. Tổ tiên của Thái Tổ cao hoàng đế nhà Minh đời đời tích đất, đền trời mệnh cho cao hoàng đế, thuận theo ý trời, ứng theo lòng người. Trừ kẻ tàn ác, đánh đuổi kẻ bạo ngược, cứu dân khỏi cảnh lầm thang, cao hoàng hậu lấy đức nhân hậu, xiên năng việc nội chính để giúp đỡ, đền trời âm thầm phung hộ, khiến có được thiên hạ, trong họ được an lành, tiếng thơm để lại đời sau. Trời bàn phúc tốt xấu nhiều ích, tương ứng với đức hạnh của con người, rõ ràng như gương sáng. Người hưởng phúc lọc, đều do tích thiện mà ra. Phụ nữ giúp chồng, khiến đất nước hưng thịnh, sao có thể không tích thiện? Cổ ngữ nói, chừ hầu tích lũy đức tốt, có thể trở thành đế vương, tích oán hận với dân, sẽ đi đến diệt vong. Tuần tự nói, núi cao sẽ tạo thành mây mù, gió mưa sẽ nổi lên, nước sâu sẽ sinh ra linh vật, dao lồng sẽ xuất hiện. Tích lũy việc thiện, để hoàn thiện đức hạnh, sẽ cảm thông với thần linh, trời sẽ ban phúc lọc. Từ hoàng hậu, vương phi, đến vợ quang lại, dân thường, đều có trách nhiệm giúp đỡ chồng. Đã làm được cần kiệm, quán xuyến việc nhà, tất nhiên cũng phải tích đức nhân từ, để phúc lọc kéo dài. Đức tốt của phụ nữ cồn, như hòa kính thuận, trinh lương an tĩnh, tâm trí bình hòa, không làm việc dối trá, oán hận, trái ngược, độ lượng rộng rãi, không có lòng ghi kỳ, ghen tị, nhân hậu từ ái, không có ý làm tổn thương hại người, giữ gìn lễ nghĩa, không có hành vi kêu căng, vượt phận, kính cẩn tuân theo lời dạy của người xưa, không có lỗi lòng trái phép, không làm hại người khác, để mình vui sướng, không buông thả ý mình, mà làm hại sinh vật khác. Như vậy tích thiện không ngừng, phúc lọc sẽ tự nhiên tụ về. Điều tốt lành lan tỏa đến chồng con, tích phúc cho con cháu đời sau. Như thế mới là làm tròn vai trò người vợ hiền. Kinh dịch nói, gia đình tích lũy việc thiện, ác sẽ có phúc ấm cho con cháu. Kinh thư nói, làm việc thiện, mọi diệu tốt lành sẽ đến. Đó chính là nói về điều này. Chương 10 Tôn sung lời dạy của thánh nhân Từ xưa, các vị vua khai quốc đều có những bậc hoàng hậu hiền đức giúp đỡ việc nội cung để lại gương mẫu cho đời sau. Hoàng hậu đồ sơn của vua Hạ Vũ, hoàng hậu hũ tầng của vua Thương Thang đều sáng suốt hiền lành, thực hiện giá hóa, làm gương cho sáu cung hoàn thành việc trị nội. Chùa Văn Phương có được thái tử tạo nên câu chuyện, yểu điệu thuộc nữ, quân tử hảo cầu, truyền ngang đời, người trong cung làm bài quang thư ca ngợi đức hạnh tốt đẹp của bà. Tùy thái tổ cao hoàng đế, nhà ta nhận mệnh trời mà dẫn nước, có được thiên hạ, nhưng công lao nội trợ của hiếu tư cao hoàng hậu rất lớn. Bà thông hiểu lời dạy của thánh hiện, giữ gìn đức hạnh trinh mạch nhân hậu thông suốt mạch nguồn trị loạn xưa nay. Lúc gian nàn khai nghiệp, cùng cao tổ vất vả sáng tạo, lúc thái bình thịnh trị, bèn phát huy phong tục giáo hóa, làm gương cho sáu cung, mẫu mực cho thiên hạ, các bật hoàng hậu huyền triết thời xưa không ai sánh bằng. Bà như mặt trời, mặt trăng trên trời, vô tư bàn ánh sáng cho vạn vật, như biển cả mênh mông, nguồn nước sống không ngừng chảy vào sông ngòi. Tuy nhiên, những gì được ghi chép trong sử sách chỉ là một phần nhỏ đức hạnh của cao hoàng hậu. Những lời nói tinh tế của bà chứa đựng ý nghĩa sâu xa, quý như vàng rồng, mỗi chút đều là báu vật, lại như gạo thóc, một ngày không thể thiếu. Lời dạy của bà bao trù mọi việc lớn nhỏ, tôi kính cẩn tuân theo thanh huấn của bà mà viết thành sách này. Lời dạy thực sự là tinh hoa, đỉnh cao của đức hạnh phụ nữ. Ai nếu theo đó mà làm, ác có được nguồn gốc phúc lành. Nếu các hoàng hậu phi tầng tuân theo lời dạy của cao hoàng hậu, đủ đợi xứng đôi với bậc thiên tử tối cao, phụng sự tông yếu, giáo hóa thiên hạ, để lại nguồn phúc cho con cháu. Nếu vợ các dư hầu, đại phu và quan lại, dân thường tuân theo lời dạy của cao hoàng hậu, có thể giúp đỡ chồng, giữ mãi phú quý, khiến gia đình yên ổn, con cháu được phúc lành. Kinh thi nói, thái tự nối nghiệp thái nhâm, không ghen, không tị, nên con cháu hân thịnh, nhất định phải kín cẩn giữ gìn lời dạy của cao hoàng hậu, để sánh ngang với nhà chú. Quý vị vừa nghe xong phần 2 của cuốn sách nội huấn, một tác phẩm rất hay, thiết thực dành cho phụ nữ. Xin cảm ơn và hẹn gặp lại quý vị trong phần tiếp theo nhé. Xin chúc quý vị một ngày thật hạnh phúc và an lành.