Tết SÀI GÒN | Một Chút Tâm Tư Khi Tết Lại Về.

Tết Sài Gòn năm nay bớt nhộn nhịp, rộng ràng, phố xá ít rực rỡ đèn màu xanh đỏ, hoa hòe bánh trái lưa thư nhiều. Nhưng tôi vẫn cảm nhận không khí Tết dễ thương và rất riêng của Sài Gòn vốn có, dù nơi này vừa trải qua cơn bạo bệnh, chưa lành. Đất Sài Gòn, người, xe như mắc cửa suốt ngày suốt đêm, chuyện ồn ào, khói bụi, kẹt xe như chuyện mưa nắng. Cả năm được mấy ngày Tết đường xá trống trải, thấy như đang đi chơi đâu đó chứ không phải ở nhà, dễ chịu lắm. Sinh ra và lớn lên ở nơi quanh năm hối hả tấp nập, tôi quen và yêu cái Tết nhẹ nhàng, chậm rãi của thành phố này. Tết chậm chậm và nếp nhà phố thị, những ngày Tết, thành phố tôi thật đẹp, đường vắng, người thưa, không khí trong lành, mát mẻ. Xe cổ vẫn ngược xuôi, nhưng chậm lại, thông thả và tự tốn. Mấy ngày này, tôi thích loanh quanh đây đó, vừa đi vừa ngắm phố phường yên ả, lại chốn củ thôi, nhưng nay sao thấy duyên dáng và nên thơ lạ. Tôi yêu nếp nhà truyền thống vẫn tồn tại tự nhiên trong nhiều gia đình sống giữa lòng Sài Gòn nhộn dịp, bình dị thôi mà vô cùng đáng quý. Những ngày giáp Tết, không khó bắt gặp nồi bánh chưng, bánh tét đỏ lửa trong sân nhà, hay dọc các con hẻm nhỏ. Gia đình bạn tôi, nhà phố chật hẹp, hai bác lớn tuổi, nhưng năm nào cũng gói bánh. Bác nói, gói bánh cho vui, Tết mà không có nồi bánh thì buồn lắm. Cũng dễ dàng thấy mâm củ cải, rổ củ kiệu, củ hành phơi hông trên ban công, hay trước khiên nhà ai đó. Ở Sài Gòn, siêu thị, cửa hàng tiện lợi đều sẵn, nhưng nhiều gia đình vẫn tự tay mua về, cắt, rửa, phơi, ngâm, biết bao công đoạn để có thứ đồ chua truyền thống ngày Tết, tự làm cho sạch sẽ và có không khí Tết. Mấy gì, mấy chị nói vậy. Rồi lòng vòng đây đó, thấy nhà nọ, nhà kia súng xích quét dọn, bầy hoa cúc, hoa mai mà nghe trong lòng trộn rộn, xuôn sao. Người Sài Gòn thích chơi hoa mai, xóm tôi ở, nhiều gia đình trồng mai lắm. Nhà tôi cũng có cây mai trước ngõ, năm nào ba tôi cũng coi thời tiết, canh ngày lạc lá. Nhắm lạnh lạnh, mưa nhiều thì lạc trễ, trời nắng ráo thì chừng 10 hay 12 tháng chặt. Lạc tầm đó sẽ có bông đẹp chơi Tết, theo kinh nghiệm của ba là vậy. Nhìn ba với mấy chú, mấy cô trong sóng tuốt lá mai là biết Tết về tới cửa rồi. Lạc lá mai, rồi sơn hàng rào, cửa, cổng cho mới mẻ, đứa lớn sơn khúc trên, mấy đứa nhỏ quẹt quẹt dưới thấp. Mùi sơn thoang thoảng bay qua, ký ức tuổi thơ tôi ù về. Một thứ mùi, đối với tôi, không chỉ là mùi sơn, mà còn là mùi của những ngày trộn rộn, quây quần. Mùi Tết của tôi, thứ mùi cứ âm ỉ, dài dặn trong lòng đứa nhỏ 8, 9 tuổi đến giờ hơn 40 rồi. Hãy nghe thấy là biết Tết sắp tới, đó là mùi vôi quét tường, mùi sơn cửa của ba và mùi củ kiệu của mẹ. Như một cái hẹn, năm nào ba mẹ tôi cũng sửa sang lại nhà cửa vào cuối năm. Hồi xưa, không có nhiều tiền để sửa chữa một lần, nên cứ mỗi năm ba mẹ lại làm từng chỗ vậy thôi. Rủng rỉnh thì xây lại cái bếp, làm thêm cái gác gỗ, lát gạch tàu cái sân. Không thì cũng sơn lại khung cửa, cánh cổng, quét vôi hay đánh vết ni bộ bàn ghế. Kiểu gì cũng phải làm mới cái nhà một chút. Cả nhà tôi cùng nhau dời cái này, dọn cái nọ, sơn, vết. Tôi cũng được giao nhiệm vụ này, khoái lắm. Ngồi quẹt quẹt, loan lỗ, chỗ mỏng chỗ dày. Sơn chảy nhỉu nhảo tùng lưng, làm xong ba phải dặm tới dặm đuôi, thấm dầu hôi chùi nền nhà. Nên sơn lại thấy mồ. Vậy chứ không khi nào bị rầy, mà còn được giao làm hoài. Rồi không biết tự bao giờ, mùi sơn, mùi vôi ấy hằng sâu vào tâm trí đứa nhỏ từ thu ô lên tám, lên chính. Nó không còn đơn thuần là mùi hóa chất nữa, mà là mùi của những bữa cả nhà lăn xăng, trộn rộn mấy ngày dắp Tết. Tết ngày xưa, nhà tôi cũng có nồi thịt kho trứng, tô canh khổ qua, và củ kiệu. Ngày nhỏ, tôi chỉ ăn thịt, không ăn củ kiệu, vì nó chua, nồng mà cay nữa. Với con nít, nó khó ăn lắm. Vậy mà sao thứ đồ chua đó lại làm tôi nhớ mãi? Cứ tầm 20 tháng chạp, mẹ đi chợ mua kiệu về, cắt, ngâm nước trò, phơi nắng, cắt sạch sẽ lần nữa và cuối cùng là ngâm với giấm nuôi lúc nào cũng sẵn trong bếp. Lâu lâu mẹ lại dở ra thăm chừng, mỗi lần mở ra là thứ mùi hắt, nồng, chua chua đó thoảng khắp nhà. Mẹ quay qua nhìn mấy cha con thấy thơm không? Có đứa nhăn nhó, thích lỗ mũi kêu, mùi gì nghe ghê quá à. Vậy chứ từ từ quen, rồi một bữa gấp thử bỏ miệng, nó bất nghiện hồi nào hổng hay. Đó là Tết của nhà tôi ngày xưa, giờ ba mẹ không còn nữa. Không còn nhìn thấy tấm lưng trần khòm khòm nhảy nhại mù hôi khi đục đẻo, sữa nọ sữa kia của ba. Không còn được thưởng thức món ăn mẹ nấu, nhưng cảm xúc bình yên, ấm áp và mùi hương ngày Tết xưa cũ ấy vẫn còn nguyên trong tôi. Tới lượt gia đình nhỏ của mình, tôi cũng thích làm vài món để chuẩn bị cho Tết. Thịt kho, canh khổ ba và củ kiệu. Năm nào tôi cũng làm một hũ nhỏ để dành ăn với thịt kho. Mùi giấm đường thắng lên hăng hắc, chua nồng tỏa ra khắp nhà. Còn tôi nói hỏi, mùi gì chua lòm vậy mẹ? Nó hỏi y tôi hồi nhỏ và nó cũng chưa biết ăn củ kiệu. Tết ngày nhỏ của tôi như vậy đó, được làm, được chơi. Những nếp cũ từ ba mẹ vẫn nằm nguyên trong ký ức tuổi thơ tôi. Khi trưởng thành, cuộc sống có lúc rầy lúc khác, mỗi năm mỗi hoàn cảnh. Nhưng tôi vẫn thấy yêu ngày Tết, yêu những lúc cả nhà cùng lăng săn, trộn rộn, yêu cái Tết nhẹ nhàng. Lặng lẽ của Sài Gòn thân thương và yêu lắm mùi Tết của riêng tôi.