Về Quê Bác Trọng, Vùng Đất Địa Linh Sinh Nhân Kiệt Không Gì Là Ngẫu Nhiên #hnp.mp4

Duy Hà Nội Phố xin mến chào quý vị Thưa quý vị, hiện tại Duy đang ở cụm di tích lịch sử, văn hóa các quốc gia Đình, Đền, Chùa, Lại Đà Nói đến làng Lại Đà, Đông Hội, Đông Anh Hà Nội Đây chính là quê hương của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng Mảnh đất này là một trong những mảnh đất cổ có lịch sử lâu đời Không phải tự nhiên làng cổ Lại Đà lại sinh ra một người con yêu tú Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng Phải chăng với lịch sử truyền thống lâu đời Từ xa xưa, làng Lại Đà đã là nơi tụ thủy tụ linh Đúng là địa linh sinh nhân kiệt Trong video này, mời quý vị cùng khám phá tìm hiểu về cụm di tích Cũng như thế phong thủy của làng cổ Lại Đà nhé Ông Vương Hiệu Nguyên, thủ tư đình thôn Lại Đà cho biết Mỗi dịp về quê, Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng đều gia đình tắp hương và gặp gỡ các cụ cao niền Nếu Tết nào không về được quê, Tổng Bí Thư đều gửi lời hỏi thăm Động viên các cụ cao niền trọng thồn Duy nghĩ rằng, trong thời gian thơ ấu của Tổng Bí Thư Ông cũng đã từng tới đây để tham quan cũng như là trí ân về vị Thành Hoàng làng ở đây Vậy, vị Thành Hoàng làng ở đây, trong đình thờ ai? Cũng như tại sao được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia? Mời quý vị và các bạn cùng tìm hiểu về cụm di tích này nhé Cũng như là dấu ấn của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng tại nơi đây như thế nào? Còn lưu lại những cái gì về kỷ niệm của Tổng Bí Thư ở đây? Mời quý vị cùng đón xem nhé Trước khi quý vị xem tiếp, quý vị nhớ ủng hộ kênh bằng cách nhấn like và chia sẻ video Đừng quên nhấn đăng ký kênh youtube Hà Nội Phố để không bỏ lỡ những video mới nhất Cảm ơn quý vị rất nhiều Thồn Lại Đà, thuộc xã Đông Hội huyện Đông Anh, Hà Nội Nằm bên dòng sông Đuống Mọi thứ về Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng dường như vẫn âm ấp trong ngôi làng ấy Nơi ông đã sinh sống và trưởng thành Theo truyền thuyết, làng Lại Đà xuất hiện cùng thời với kinh thành cổ loà Đến nay dù trải qua nhiều thăng trầm của thời gian Làng vẫn còn lưu giữ được nhiều nét xưa với những công trình mang đậm nét của vùng đồng bằng Bắc Bộ Vào ngày 5 tháng 9 năm 1989 Bộ Văn hóa Thông tin, nay là Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Đã xếp hạng di tích quốc gia cùng di tích kiến trúc nghệ thuật Lại Đà Dù ở trước vụ nào, ông Nguyễn Phú Trọng cũng rất thân tình với làng xóm Bạn bè, Trọng lệ làng Mỗi lần về thăm quê, ông đều gia đình tắp hương Ông Vương Khắc Côn, 81 tuổi Bạn học của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng chia sẻ Ông Côn kể khoảng năm 2003 Thời điểm Tổng Bí Thư còn là Bí Thư Thành ủy Hà Nội Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Hà Nội có đề xuất cải tạo lại Đình Thôn Lại Đà Với một khoản kinh phí không nhỏ Ông Trọng sau khi nghe thì bảo Đình Thôn vẫn chưa xuống cấp lắm Yêu cầu đánh giá lại Và sau đó Đình Thôn vẫn được cải tạo Nhưng kinh phí chỉ còn hơn một phần năm so với số tiền dự tru ban đầu Suốt quãng thời gian qua, địa phương không nhờ vả gì ông Trọng Và ông cũng không vì cương vị của mình mà dành yêu ái nào đặc biệt cho quê hương Ông Côn tâm sự Từ những năm 1953-1954, làng không có trường học Nhưng mấy thầy trong làng có cụ giáo cầm Đã ra mở lớp ngoài Đình Lại Đà để dạy cho mấy đứa trẻ Thời đó cả thôn chúng tôi có hơn 40 người theo học cụ giáo cầm Trong lớp có người mới chỉ bắt đầu học ABC Có người đã học tính toán Cụ cầm biết được những gì cụ dạy hết Nổi bật nhất trong đám chúng tôi có cậu Trọng Còn bác nội ở ngay đầu làng học rất khá Nên được cụ giáo cầm rất quý Đó là chia sẻ của ông Ngô Bã Dục Là bạn học từ nhỏ với tổng vị thư Nguyễn Phú Trọng Cho đến hết cấp 3 Lại Đà nằm ở trung tâm của xã Đông Hội Và ở cực nam của huyện Đông Anh Là một làng cổ và thuộc loại đông dân của xã Trong thời Bắc thuộc Đất làng Lại Đà thuộc huyện Tây Âu Đến thời Nhà Lý Địa phận làng thuộc Phủ Bình Lỗ Thời Trần thuộc Lộ Bắc Giang huyện Đông Ngàn Sang thời Lê Sau năm 1469 thuộc Trấn Kinh Bắc Phủ Từ Sơn huyện Đông Ngàn Sang thời Nguyễn Từ năm 1831 Thuộc tỉnh Bắc Ninh Phủ Từ Sơn huyện Đông Ngàn Tổng hội phụ Tới thời Pháp thuộc Từ năm 1919 Làng Lại Đà thuộc tỉnh Bắc Ninh huyện Từ Sơn Xã hội phụ Có hai làng là Làng Lại Đà và Cựu Trinh Sang chế độ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa Vào tháng 3 năm 1949 Làng Lại Đà thuộc về xã Đông Hội tỉnh Bắc Ninh Từ ngày 12 tháng 5 1961 đến nay Làng Lại Đà thuộc về xã Đông Hội huyện Đông Anh Thành phố Hà Nội Lại Đà nằm trong vùng đất lịch sử nổi tiếng Chỉ cách Kinh Đô Cổ Loa khoảng 3 km Đất Lại Đà cũng giáp vùng đất Hoa Lâm Vươn Thượng Uyển Nhà Lý Cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 10 km Cách đây hàng nghìn năm Nơi đây còn là một vùng đâm lây Hoàng sơ, lào lách rộng rạp Buổi ấy một số gia đình thuộc bốn họ Vương, Lương, Ngô, Nguyễn Không rõ từ đâu đến Chấn ngự một khoảng đất cao Nay gọi là vườn cũ Trong cuốn lịch sử làng của cử nhân Ngô Quý Doãn Thì làng Lại Đà mới trở nên chủ phú Cách đây khoảng 400 năm Trong quá trình khai canh lập nghiệp Đất đai canh tác của làng ngày một mở mang Dân số ngày một phát triển Vườn cũ trở nên chật trội Không đảm bảo cho cuộc sống của dân làng Bộ họ phải mở thêm đất mới Giả đất cao như một con đê tự nhiên Chạy dài từ nghe đến tận đầu làng ngoài Được chọn là nơi ở mới Đó là làng Lại Đà ngày nay Với con mắt của các nhà phong thủy Thì đất này hình con họa Một thế đất đắc địa, trường tồn Đảm bảo cho các thế hệ con cháu Đời đời thịnh đạt Từ bốn họ ban đầu Giờ đây làng Lại Đà có tới 33 tộc Họ Tên làng qua truyền thuyết rắn thần Truyền thuyết thứ nhất Có rắn thần xuất hiện ở nghe Rồi một hôm rắn bò từ đầu làng Trong đến đầu làng ngoài Dân làng thấy vậy cho rằng rắn báo điểm lành Cư dân trên giải đất này sẽ thịnh vượng Dân làng liền đặt tên làng mình là Lai Sả Lai là Lại, Sả là rắn Phải sang về sau gọi trạch đi là Lại Đá Truyền thuyết thứ hai Vào lúc con người còn thưa thớt Trình độ sản xuất còn thấp kém Lại phải đối đầu với biết bao khó khăn Để làm chỗ dựa tinh thần cho cộng đồng Dân làng phải tìm kiếm một sức mạnh siêu nhiên, huyền bí Nơi đất cao ở đầu làng được chọn làng nơi thở thần Quanh nằm dân làng hương khói cầu xin thần linh phụ trợ Đó là nghe Lại Đà Câu đối ở nghe còn ghi Thần cao tứ ứng phong vân ngoại Thụy khí thiên trương thụ mộc gian Tạm dịch là Thần tích ứng khắp bốn phương Vượt qua khoảng mây gió Khí lành bao trùm khắp vùng cây cọ Nơi nghe có cây cối cổ thụ sầm út Gọi là vườn cũ Là nơi thở thần Không ai được đảo bới, làm nhà Và một đêm bão táp mịt mùng Bỗng nhiên có một rắn màu đỏ To lớn khác thường xuất hiện Rắn đu mình trên cây cổ thụ Đêm đêm vào làng bắt lợn, gà v.v Đến nhà nào rắn cũng quang mình Phi phi dọa nạt Làm cho ai nấy đều hoảng sợ Ban ngày rắn trở về khu vườn cũ Trước tình cảnh đó Dân làng bàn nhau sửa lễ cúng rắn thần Khi dân làng dâng lễ Ăn xong rắn liền bỏ đi Ít lâu sau, quen đường cũ Rắn lại quay trở lại Dân làng lại phải cúng bái, cầu xin Sau nhiều lần không thấy rắn chịu đi hẳn Các bồ lão trong làng đành tập hợp chai đinh Sắm sửa vũ khí, quyết một phen súng mái Trận chiến làm rắn bị thương Máu chảy đầy mình Hoảng sợ trước sức mạnh của dân làng Rắn phải bỏ chạy Từ sau trận chiến đó Rắn không bao giờ dám quay lại nữa Để ghi nhớ về sức mạnh đoàn kết diệt trừ Aksa Dân làng đã đặt tên cho làng mình là Lai Sa Tức rắn quay lại Phải chăng cái tên Lai Sa Sau khi gọi chạch đi là Lại Đà Cả hai câu chuyện trên là truyền thuyết Để giải thích về tên làng Lại Đà Câu chuyện thứ nhất chỉ đơn thuần giải thích Việc đặt tên làng Câu chuyện thứ hai mang ý nghĩa tích cực hơn Nó phản ánh một thủa khai cơ lập nghiệp của Tổ tiên Khi con người mới đến vùng đất mới Đã gặp biết bao khó khăn trở ngại Sống với ý chí đoàn kết Quyết tâm họ từng bước đẩy lùi khó khăn Cuối cùng con người đã chiến thắng Chuyện rắn thần là truyền thuyết Nhưng nếu tức bỏ đi cái vỏ hoang đường Sẽ thấy cốt lõi của câu chuyện đấy Đầy ẩn dụ và ngữ nghĩa sâu xa Vào buổi đầu Tổ tiên ta đến đây khai phá Thiên nhiên còn hoang dã Biết bao khó khăn Nhưng do dân làng dũng cảm đoàn kết Đã tạo nên sức mạnh Giúp họ bám trụ Gây dựng cuộc sống thịnh vượng trên mảnh đất này Thưa quý vị đây là lối vào chính Của đình làng Lại Đà Ngay phía trước đây Là cột trụ lối vào Tượng trưng cho nanh hổ Và phía dưới chân đây Có một phía đá xanh đây Là lưỡi hổ Đi vào trong đây Hai bên trái phải Đó là mắt hổ Một trong những vị thế phong thủy cực kỳ hiếm Phía đây là ngôi đình Lại Đà Bên phía này Đó là Đền Thánh Tiên Dung Bên phía này Đó là Chùa Lại Đà Đây là một trong những cụm di tích lịch sử Hiện này nhiều buôn tích ở đình Miếu, nhà thờ và gia phả họ đều ghi nhận Đất làng Lại Đà có tên là Cói Giang Trang hay Cối Giang Đối cổ đối ở đình có nhắc tới điện danh Cối Giang Dưới thiên sở hưng tường Văn khôi tọa vũ tướng tinh Tứ dân tự kỷ tích Thạch biêu kỳ hỏa bố tàn tòng Cối hậu Giang thanh trường bá hải hoàn tân Tạm dịch là Trời ban cho điều tốt đẹp Văn võ đền độ cao Tức văn đạt mức khôi Võ đạt mức tướng tinh Từ thời trần gương sáng đã được ghi trong tiên biếu Tứ dân đã khắc ghi sự tích của thần Ngài lấy đá làm cờ Lấy lửa làm tán Từ khi ngài về Cối Giang Làm cho vũ trụ được đổi mới Về sau tên Cối Giang không còn Nhưng từ cói vẫn còn Đình Lại Đà Ngôi đình hiện nay ở Lại Đà Được dựng vào năm 1853 Đây là công trình cổ và bề thế nhất Trong khu di tích Đình Miếu Chùa Lại Đà Đình dựng theo kiểu liên hoàn Trên một khoảng đất phong quang Thế đất hổ phục Trước sân đình có hai ao tròn gọi là hai mắt hổ Giữa cỏ hỏn đá là lưỡi hổ Phía sau đình là mình hổ Và tiếp đó là đôi hổ Cứ đình hướng về phía nam Trước mặt là cánh đồng và xa hơn nữa là dòng sông đuống Trước sân đình có khoảng sân rộng Lát gạch bát tràng Hai cầu đồng trụ hướng vào đình có đôi cầu đối Kình thiên đại quán Long lân trụ Dục nhật linh quang hổ nhãn chi Tạm dịch là quán lớn Chống trời cột vẩy rồng Ao mắt hổ tắm trong ánh mặt trời Đình làng lại đà Thờ Thanh Hoàng Nguyễn Hiển Ngài là nhân thần Thần Phả có ghi Trạng nguyên Nguyễn Hiển quê ở Châu Hoan Ái Ngài sinh vào ngày 11 tháng 3 Năm Giáp Ngọ tức năm 1234 Đời vua Trần Thái Tông Thần mẫu Ngài Họ Lê Ba mang thai Ngài tròn 12 tháng Hôm sinh Ngài Có hương thơm bay ngào ngạt Báo hiệu điểm lành Sinh ra Ngài có diện mạo tuấn tú khát thường Lúc nhỏ Ngài thiên bẩm Đã giấc tình anh Có tài đối đáp Thông tỏ sách vợ Lý lẽ Chí tuệ siêu phạm Được tôn là bậc thần đồng Vào năm Đinh Mùi Niên hiệu thiên đứng Chính bình thứ 16 Tước năm 1247 Vua mở khóa thi Kén trọn người tài trong tiền hạ Khóa ấy Ngài đổ trạng nguyên Lê Văn Hiều cũng đổ khóa ấy Tháng 2 năm ất hợi 5.275 Giặc Chiêm thành xâm lược nước ta Giặc chia làm năm toán quân Nhà vua Lọ Âu liền triệu Nguyễn Hiền Cùng văn võ bá quan họp bàn Kế đánh giặc Nguyễn Hiền được phong là tướng Chỉ huy 3.000 quân sĩ Tháng 7 năm ấy khi dẫn quân qua vùng Đông Ngàn Ngài tới đền phụ động làm lễ bài ít Trời đất Đêm ấy Ngài nằm mộng Thấy trời dáng xuống vị Thánh Mẫu Trần Tiên Dung giúp giặc Ngài mừng lắm Liền dẫn quân đi giặc Nhờ có Thánh Mẫu phụ trợ Ngài giết được tướng giặc và giặc tan quân giặc Nhớ tới công phụ trợ của Thánh Mẫu Ngài có thơ rằng Thánh Mẫu Tiên Dung hành liệt nữ Đi mây về gió thật linh thiêng Ra tay giúp giặc bên tà hiểu Bao phen hiển ứng thỏa cầu mong Hãy tin thắng trận Nhà vua mừng rỡ lắm Liền phong cho Nguyễn Hiền vào hàng Quan hiển quý hạng nhất trong triều Ít lâu so Ngài bị bệnh Thiên đầu thống Rồi ngày 14 tháng 8 năm vĩnh tí Tức là 1276 Lúc Ngài sắp mất nhà vua ra ngắm trời Thấy trời đất mù mịt ảm đạm Khác thường như báo có điểm giữ Sau khi mất Ngài được nhà vua Ban sóc phong thần thở phụng ở 32 ngôi đền Triều theo từng trang ấp mà thở cúng Quan giám quốc sư được vua sai Tìm đất lập đền và sắc tới Các đền Khi đi qua trang cối giang Đất vùng đông ngang Quan giám quốc sư thấy thế đất ở trang Có hai gò cao lại có rồng trầu Theo hướng cản tốn Nhiều sao văn chiếu hội Trước thì có ấn đường làm án Thế đất rồng trầu lại Quanh vùng sông đất hội tụ Xa xa núi núi răng hẳn ôm ấp Thế đất này khí phách thật linh thiền Trường tồn ớt phát Quan giám quốc sư liền tìm Các cụ bồ lão trong trang cối giang Cấp cho 60 quan tiền để lập Hai đền. Một đền thờ và Tế lễ Nguyễn Hiền theo nghị thức quốc gia Một đền thờ thánh mẫu Nguyễn Hiền khi sống thì võ công Hiển hách giúp dân giữ nước Khi mất được thờ phụ Tôn Nghiêm Ghi vào tự điển. Thật to tát thầy Đẹp đẽ thầy đời đời Không phải Nguyễn Hiền là nhà hoạt động chính trị kiêm ngoại giao Ông quê ở làng Dương A Huyện Thượng Nguyên nay thuộc tỉnh Nam Định Lúc nhỏ thông minh, nhanh nhẹn, chăm chỉ Đi học ở chùa Sư viết bài đến đâu ông thuộc lòng ngay đến đấy Vào năm 11 tuổi nổi tiếng Thần Đồng. Năm 1247 Ông đi thi đỗ ở Kinh Đô Làm bài phú cực hay Vua đọc xong phê luôn hai chữ Thượng Tứ Và lấy đỗ Trạng Nguyên Hôm dự lễ ăn mừng các vị Tần khoa vua ngạc nhiên thấy vị Trạng Nguyên Mới 12 tuổi bé xíu Học ai mà giỏi thế Ông đáp Tôi không phải sinh ra đã biết Nhưng vẫn thì tự lượm mà hiểu Chữ nào còn ngỡ thì hỏi các sư Không có thầy dạy Truyền rằng Vua cho là ông thiếu lễ phép Bắt về học lễ 3 năm Ông về quê lao động Hầu hạ cơm nước cha mẹ Mấy năm sau sứ nhà tống sang Đưa ra mấy câu thờ thử tài Lưỡng nhật bình đầu nhật Tứ sơn điên đảo sơn Lưỡng vương tranh nhất quốc Tứ khẩu tung hoàng gian Chiều thần các quan không ai hiểu là gì Vua cho mời ông đến Ông đọc xong Phân tích ngay thành chữ Điền Sứ tống phục tài Vua phong ông Tước Kim Tử Vĩnh Lộc Đại Phu Ông làm quan đến trước Thượng Thư Bộ Công Rồi mất Nhân dân đều thương tiếc Vua cho dân làng lập đền thờ và đổi tên huyện Thành Thượng Hiền Như vậy Theo thần Phà Làng Lại Đa xây dựng 2 ngôi đền vào khoảng Sau năm 1276 Chắc rằng quy mô đền ngày ấy Không đồ sộ như ngôi đình và miếu hiện nay Trải qua hơn 7 thế kỷ Đền thơ Nguyễn Hiền ở Lại Đa Chắc đã qua nhiều lần trùng tu Nhưng ngặt vì tài liệu không còn lưu lại Nên chưa rõ quy mô ngôi đền đầu tiên ra sao Vào năm 1938 Làng còn lưu giữ 20 đạo sắc phong Sắc phong thứ nhất vào niên hiệu Khánh Đức Tức thời vua Lê Thần Tông Vào ngày 19 tháng 3 năm Nhâm Thìn Tức năm 1652 Và sắc cuối cùng vào ngày 25 tháng 7 Năm 1924 Đời vua khải định Xin nói rõ thêm Ngôi đình cũ trước ngôi đình hiện nay Nhận được 12 sắc phong Sau khi dựng đỉnh mới vào năm 1853 Nhận thêm 8 đạo sắc phong nữa Nhân nói về đỉnh và thành hoàng Làng Lại Đà có tục kiêng Tên hủy của thành hoàng và thánh mẫu Không ai đặt tên và ngay cả khi nói Đều tránh dùng những từ đó Mặc dù theo thần phả Thì có 32 nơi thờ cúng Nguyễn Hiền Nhưng làng Lại Đà không có lệ Giao hiếu với các làng có thờ ngài Và cũng không thấy nhắc đến Việc trai gái phải kiêng cứ Không lấy nhau giữa những làng có thờ ngài Đồ thờ thành hoàng trước đây Ở đỉnh gồm ngai, bài vị Mũ, áo, hia, đai Làng thờ ngài ở 2 nơi Đỉnh và nghè Ngày trước, ngoài ngày sinh Và ngày hóa của thành hoàng Đỉnh làng còn có lễ vào các ngày Thượng tuần tháng 4 có lễ kỳ yên Thượng tuần tháng 5 có lễ hạ điền Hạ tuần tháng 6 lễ thượng điền Thượng tuần tháng 9 có lễ thường tân Ngày 27 tháng 11 có lễ kỳ phúc Tùy từng lễ mà đổ lễ khác nhau Đỉnh Lại Đà là ngôi đỉnh lớn trong vùng Còn tồn tại gần như nguyên vẹm đến ngày nay Và là ngôi đỉnh có niên đại xưa nhất Trong các đỉnh còn lại của xã Đông Hội Tính đến nay Đỉnh Lại Đà vào khoảng 171 tuổi Đỉnh thiết kế theo hình chữ công Nhìn về hướng nam Gồm nhà đại bái, tức đại đỉnh Hậu cung và hậu bầu Đều làm bằng gỗ liêm Nền đỉnh cao hơn sân đỉnh 50cm Nhà đại bái là công trình chính Gồm 5 giàn, 2 trái Có 8 hàng cột, 2 hàng chân Tổng số là 48 cột Cột cái có chiều cao hơn 5m Giàn giữa có cửa võng Đề 4 chữ, Nguyễn Đại Vương Tử Ngoài ra còn nhiều hoành phi câu đối Khác treo trong đỉnh Trước kia đỉnh có sàn Lát bằng gỗ liêm, theo lối tàng cấp Hai gian tả hữu Thì sàn một gian cao, một gian thấp Xung quanh đỉnh bổ trí cửa bức bàn Trấn song, các đầu dư Chạm chỗ theo hình dòng tinh xảo Máy đỉnh kết cấu theo kiểu trồng dương Toàn bộ sức nặng của tòa đỉnh Đỉnh được đỡ bởi hệ thống cột Đỉnh lại đà được dựng vào Thời Nguyễn nên đồ sộ, vững chãi Về kiến trúc, điều đáng chú ý Là đầu đao có độ cong lớn Tòa đại đỉnh bề thế Đỉnh có 8 hàng cột, đã nâng máy lên Cao hơn và tăng thêm độ dốc Máy xòa cong xuống, trông thật mềm mại Bay vọng Tiếp giáp với nhà đại bái là hậu cung Nối với hậu bầu, hậu cung có Cửa khám đặt bài vị thanh hoàng Phía trên cửa khám có 4 chữ Thánh cung vạn tuế Trước cửa khám là bệ thờ, đặt ngai Mũ, áo, hiề Cùng các đồ thờ tự khác Ngoài việc chứng kiến Bao sự kiện trọng đại của làng Từ đầu thế kỷ thứ 20, nơi đây đã diễn ra Những sự kiện đáng chú ý Vào năm 1903-1945 Trường hương học đầu tiên Dạy chữ có ngữ được đặt ở đỉnh Vào ngày 18 tháng 8 Năm 1945, tại đỉnh Có cuộc meeting lớn do Việt Minh tổ chức Thời kỳ chống Mỹ, đỉnh Lại Đa Là nơi đặt xưởng in của nhà máy in Lê Cường sơ tán về Sau đó là nơi đặt kho sơ tán của nhà máy Cơ khí địa chất, rồi thành kho chứa Lương thực, tục mèn, chi viện cho miền Nam Và tiếp đó còn là nơi ăn dưỡng Của bộ đội từ chiến trường ra Miếu, hay dân làng còn gọi là đền Đây là công trình Nằm trong cụm di tích lịch sử, văn hóa Của làng. Miếu nằm ở phía tây Và sát ngay đỉnh làng Miếu thờ thánh mẫu Trần Tiên Dung Một vị thiên thần Miếu là một công trình được xây dựng lâu đời Theo thần Phạt Thánh mẫu họ Trần, tên Húy là Tiên Dung Vào tháng 7 năm bất hợi 5.270 năm Trạng nguyên Nguyễn Hiền vâng mệnh triều đình Đi dẹp giặc chiêm thành Khi qua vùng đông ngàn, Ngài đến đền phù động Làm lễ bái ít trời đất Đêm đó Ngài nằm mộng, thấy trời phái Thánh mẫu Tiên Dung xuống rút Khi lâm trận, Nguyễn Hiền được thánh mẫu Phù trợ Ngài phá tan quân giặc Trở về, Ngài được vua phong Vào hàng quan hiển quý nhất trong triều Vào ngày 14 tháng 8 Năm Bính Tí tức năm 1276 Trạng Nguyễn Nguyễn Hiền lâm bệnh Lúc sắp mất, ông có sớ Tấu lên nhà vua công tích của Thánh mẫu Nhà vua rất trân trọng Thánh tích phù giúp của Tiên Dung Sau khi Nguyễn Trạng Nguyễn mất Nhà vua truy phong Ngài là đại vương Trần Thánh mẫu là Tiên Dung công chúa Nhà vua còn ban cho Tiên Dung công chúa 18 Mỹ tự Cẩn tiết đoan trang Tinh nhất kin tư ngọc Chất yểu điệu Tiên Dung Đình tự công chúa Hai vị đều là phúc thần Nhà vua lại sai quan giám quốc sư Chọn đất dựng đền thờ Nguyễn Trạng Nguyễn Và Tiên Dung công chúa Trang cố giang được cấp 60 quan tiền Dựng đền thờ Nguyễn đại vương Và Tiên Dung công chúa Còn theo lai lịch bản chép sự tích Thánh mẫu Biên soạn lại vào thời vua Duy Tân Với nội dung Miếu xưa nhỏ hẹp Trong đời vua Thành Thái Chỉ vì từ năm 1889 tới năm 1907 Có hai lần trùng tu Mùa Đông năm Ất xỉu Niên hiệu khải định thứ 10 Tới năm 1925 Miếu được mở rộng ra Biếu bố cục theo hình chữ nhị Nhà hậu là nơi đặc bệ Có khám thờ Thánh mẫu Nhà trước là nơi bái vọng Và ngồi giữ lễ Xưa trong biếu thờ tranh Thánh mẫu Thánh mẫu trong uy nghi lẫm liệt Tức truyền bức tranh do một người tàu vẽ Trải qua năm tháng Tranh bị ố rách hư hỏng nhiều chỗ Thế rồi các cụ trong làng gieo quẻ Xin ngài cho sửa lại Công việc mới chỉ làm được khung Hình ngài chưa vẽ được Hậu cũng lại ý đợi đến đời sau trăng Thời gian sau Vào dịp trùng tu miếu Các cụ lại gieo quẻ xin ngài cho dựng tượng Ứng quẻ ngài cho phép Rồi tượng được dựng theo đúng mẫu tranh Sau khi tượng dựng xong Tranh cũ được lưu giữ trong long hạp Nhưng đến này không còn nữa Vào năm 1920 năm Chiêu khải định dịp lễ mừng đại khánh Nhà vua ban cho Thánh mẫu sóc phong Sáu chữ trang huy thượng đẳng Tôn thần Hàng năm vào ngày 11 tháng 3 âm lịch Đội nữ quan ăn mặc lễ phục Cử hành lễ tại miếu Mục đích để làng dạng giỡn điển thờ Lưu phúc tốt lành cho dân làng Xin trích một câu đối ở miếu Thần tích hữu thi đề Vạn tuế thiên thu linh ứng lục Tiên cung trọng bốc khảo Thập chân tam đạo chắc chiêm đình Tạm dịch là Thần tích có thơ đề Muôn ngàn năm sau còn hành ứng Cùng tiên trọng ở quẻ bói Thập châu tam đạo đoái mà trông Chùa Lại Đà Chùa Làng Lại Đà là một công trình cổ Nằm sát phía đông của đình Cũng thuộc cụm di tích lịch sử văn hóa của làng Chùa Lại Đà có tên chữ là Cảnh Phúc Chùa Làng Lại Đà dựng từ xa xưa Vì không lưu giữ được thư tịch Nên không còn rõ dựng vào năm nào Dựa vào dấu tích và một số công trình Còn lại của chùa Có thể biết làm từ thời hậu lê Trước đó thời Trần đã có chùa Chùa quy hoạch là Làm hai dãy Dãy phía trước là nhà tang bảo Dãy phía sau là nhà thờ hậu Còn gọi là tự hậu đường Tam quan làm sát đường vào đình Tam quan dựng vào năm thứ 8 Tam quan làm theo lối trồng riêng Tám mái Góc mái với bờ đạo còng vút Trên là sàn gỗ Có giá treo chuồng Một năm bản hội trong thôn đưa ra ý kiến Đúc quả chuông lớn Cụ Ngô Quý Hương sinh năm 1657 Mất năm 1724 Làm tờ trình làng tự nguyện làm hội chủ Đứng ra quyền góp đúc chuông Quả chuông này được đúc vào khoảng Từ năm 1690 đến trước Năm 1724 Này không rõ quả chuông ấy ở đâu Quả chuông đồng hiện nay được đúc vào Năm giáp thìn tức năm 1844 Thời thiệu trị Khu nhà hậu hình chui vổ Gồm 5 gian 2 dĩ Trên bờ mái có 3 chữ tự hậu đường Xin trích một câu đối ở chùa Với nội dung Nhập môn giả năng vô Tham sân si thị xuất ra Nhi cầu quý y đắc quý y phúc địa Tương lai kỳ Vì tất hiểu quảng đại Thắng sự hiện tại bất vi Quá khứ hiệu quá khứ thời kỳ Tạm dịch là Những người đi vào cửa nếu không Còn tham lam tức giận Tam tối đó là xuất ra Mà cầu quý y được quý y Về nơi đất phúc Tương lai hẳn được quảng đại Mà thời kỳ hiện tại cũng không như Thời kỳ quá khứ Nhà tam bào do tồn tại lâu năm đã bị xuống cấp Nên quảng đầu thầm niên 60 Của thời kỳ thứ 20 được giải hạ Vào tháng 7 năm 2003 Được sự chấp thuận của chính quyền địa phương Dân làng và nhà chùa do Sư cụ Đà Nguyện Đã trụ trì xây dựng nhà tộ Và vào ngày 24 tháng 11 năm 2003 Tức ngày 1 tháng 11 Năm quý 10 Khởi công xây dựng lại tam bào hoàn thành Vào năm 2004 Các công trình được thiết kế xây dựng rất quy mô Bề thế hiện tại có cả Nhà mẫu ở bên cạnh chùa Nghè Theo truyền thuyết giáng thần và nghè lại đà Thì nghè được xây dựng từ lâu Dân làng chọn nơi đất cao ở làng làm nơi thở thần Quành nằm hương khói để cầu xin thần linh phụ trợ Được biết rằng trước năm 1938 Nghè đã qua nhiều lần sửa sang Vào năm 1976 Cửa nghè bị phá Vào năm 2000 sửa sang Tú bổ nghè và xên lại tường Và hai cuộc đồng trụ gọi là cửa nghè Ngoài những công trình kiến trúc tôn giáo Văn hóa thì các phong tục tập quán Hội hè là niệm dân ca truyền thuyết Vân vân là di sản phi vật tệ Vô cùng quý giá mà cha ông để lại Hội làng lại đà Là một trong những di sản quý Theo lệ làng hội làng thường tổ chức Vào ngày 11 tháng 3 âm lịch Hoặc ngày 14 tháng 8 âm lịch Ngày sinh ngày hóa quả thành hoàng Lễ hội có năm làm to gọi là phong Thường hai đến ba năm lại phong một kỳ Khi hoàn cảnh cho phép Năm đó lúa má tốt tươi Dân tính nâu đủ Thì tổ chức phong Còn những năm khác tổ chức theo hội lễ gọi là sái Năm nào phong hội hè giức sách Sẽ rất linh định Hội làng gồm có phần lễ và phần hội Phần lễ được xem là quan trọng Cây bù đề ở sân đình lại đà Mang dấu ấn của Tổng Bí Thư Cây đang phát triển sanh tốt Cành lá sung suê Cách đó không xa là cây ngọc lan Do Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng trồng Trong lần về thăm quê hương Vào ngày mùng 4 Tết Vào năm 2007 Thế kỷ thứ 15 Làng có cụ Vương Khắc Thuột Đậu Hàng Tạng Khôi Và cuối thời Lê Đậu Nguyễn có cụ Ngô Tuấn Được xếp vào bậc danh Thần Chấn Kinh Bắc Sau này còn rất nhiều Người đỗ cử nhân, tú tài Có phần làm cho làng lại đà Là đất văn hiến trong sứ Đông Ngàn hay Chữ Thế hệ ngày nay đã kết thúc rất Xứng đáng truyền thống văn hiến Xưa của làng với rất nhiều người Đã được công nhận chức danh Và học vị giáo sư, tiến sĩ Có người giữ chức vị cao của đảng Và những cương vị khác trong xã hội Trong đó có Cố Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng Dưới ách đồ hộ của thực dân Pháp Ngay từ đầu thế kỷ thứ 20 Đã có những chí sĩ Trên quê hương lại đà tham gia phong trào Văn thần chống Pháp Tiếp đó rất nhiều người sớm rác ngộ cách mạng Tham gia phong trào Việt Minh Cùng cả dân tộc thực hiện thành công Cuộc cách mạng tháng 8 9 năm kháng chiến chống Pháp Bao con người quả cảm trên mảnh đất này Đã hy sinh cả tính mạng Hoặc một phần sương máu để bảo vệ nền độc lập của nước nhà Trong cuộc kháng chiến Chống quân xâm lược Mỹ Và bảo vệ bên giới Rất nhiều thanh niên lại đà hăng hái ra trận Nhiều người đã anh dũng hy sinh Còn những người ở hậu phương thì đều chắc tay súng Vững tay cày Vừa chiến đấu Vừa là chỗ dựa mưỡng chắc Cho con em chiến đấu ngoài tiền tuyến Cảm ơn quý vị đã chú ý theo dõi Quý vị nhớ ủng hộ kênh bằng cách nhấn like và chia sẻ video Đừng quên nhấn đăng ký kênh youtube Hà Nội Phố Để không bỏ lỡ những video mới nhất Quý vị hãy bình luận ở phía dưới Để góp ý cho Duy những địa điểm, những diện tích lịch sử Mà quý vị muốn Duy tới khám phá và trải nghiệm Cảm ơn quý vị rất nhiều