Thăm làng nghề mây tre đan xóm Bui

Từ xa xưa, cây tre, cây mây đã gắn bó thiết thực với đời sống và tâm hồn người Việt. Người dân xóm Bui, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình đã biết cách lấy các loại cây rừng, cây mây, cây khọ luộc lên, tước bỏ thành dây sợi, đan lát thành các vật dụng đơn giản trong gia đình, rồi dần làm ra được các sản phẩm như giò, lãng hoa, cơi trầu và bán nhỏ lẻ. Nhưng theo dòng trời thời gian, các sản phẩm từ mây tre đan cũng dần bị mai một vì thiếu nguyên liệu và không đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Nhưng từ sự tâm huyết và lòng đam mê với nghề, những người thợ làng nghề vẫn quyết tâm gìn giữ. Hy vọng một ngày nào đó sẽ tìm lại chỗ đứng, khẳng định vị thế cho những sản phẩm của làng nghề truyền thống quê hương. Là một trong những hộ mà đến nay cả gia đình vẫn tâm huyết với nghề làng mây tre đan, anh Bùi Văn Kiên luôn tự tin với sản phẩm của gia đình, của làng nghề mình. Các nguyên liệu từ mây luôn có chất lượng tốt và tạo ra được những sản phẩm có chất đặc trưng riêng. Để tạo nên một sản phẩm mây tre đan, người thợ phải trải qua quá trình sáng tạo công phu, tỉ mỉ, nhiều công đoạn. Những vật liệu tưởng chứng đơn giản nhưng qua bàn tay khéo léo của những người thợ đã tạo nên những sản phẩm tinh hoa, đa sắc màu, đậm đà bản sắc dân tộc. Với tâm huyết cùng sự tìm tòi, học hỏi từ những vật dụ đơn giản, thì giờ đây, người thợ xóm Bùi đã đa dạng mẫu mã, nâng cao chất lượng tốt, đẹp, bền để phục vụ yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Bà con trong thôn xã đều đã làm quen với nghề làm mây tre đan từ sớm, nên việc tiếp thu kỹ thuật, cách làm mới đều được cải thiện rất nhanh. Khi có chính sách bảo tồn, phát huy là nghề truyền thống, nghề mây tre đan ở xóm Bùi phát triển mạnh. Đời sống người dân được nâng lên nhờ vào việc đan lát, bán sản phẩm cho khách du lịch và các doanh nghiệp nhận bao tiêu. Nhiều nghệ nhân và thợ giỏi trong xóm, đã khôi phục những bí quyết nghề nghiệp truyền lại cho con cháu thế hệ sau. Nhờ đó, nghề ngày càng mở rộng, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho bà con, đồng thời gìn giữ được giá trị văn hóa truyền thống của quê hương. Để nghề mây tre đan phát triển rộng cả về quy mô và giá trị, sau khi làng nghề mây tre đan xóm Bùi, xã Nhân Nghĩa, viện Lạc Sơn được công nhận vào năm 2017. Năm 2020, địa phương đã thành lập hợp tác xã, đến nay đã tạo việc làm ổn định cho gần 200 thành viên, cũng như tạo điều kiện cho nhiều lao động thời vụ tại địa phương có thêm thu nhập. Hoặc là hoa này, hoặc là chim này, hoặc là mông này, thì có nét hoa văn của nó cũng rất là đẹp. Và hai nữa là đan đặt theo các khách hàng đặt cái mẫu như thế nào, thì cơ sở trong tôi cũng sản xuất cho cái mặt hàng như vậy. Tôi làm nghề mây tre đan này từ lúc còn bé hết luôn, coi như là mười bốn, mười lăm tuổi rồi. Thì cũng theo lớp của cha ông ngày xưa để lại. Từ khi có cái mây tre đan này, thì tất cả hội biên ở đây, xóm Bui này, thì nhà nào cũng là làm thêm được để làm cho gia đình thu nhập thêm. Các cô cũng rất là vất vả đấy, không phải là thấy làm thế này là không đơn giản đâu. Nhiều khi là ở trên đưa máu mã về đấy, thì các cô có nhiều cái chưa được học, thì các cô mới bắt đầu phải mất một thời gian để nghiên cứu xem làm thế nào để cho cái nghề mây tre đan này nó càng rẻ càng đi lên, càng làm đẹp hơn, tốt hơn. Tạo điều kiện để làng nghề có các đơn đặt hàng từ các doanh nghiệp, chính quyền địa phương vẫn luôn đồng hành cùng làng nghề, bà con để đưa những sản phẩm mây tre đan mang tính đặc trưng như những chức mâm của bà con dân tộc Mường thành sản phẩm ô cốp. Bởi đây là sản phẩm có nhiều chi tiết hoa văn tinh xào, độc đáo, không chỉ đẹp mà còn dễ sử dụng. Cùng với đó đưa ra các chính sách hỗ trợ phù hợp để nghề mây tre đan xóa mui ngày càng được nhân rộng. Làng nghề mây tre đan này từ ngày xưa, các cụ đến nay cũng đã liên kết được một số doanh nghiệp để bao tiêu cái sản phẩm. Thế ra là cái sản phẩm làm đến đâu cũng tiêu thụ hết đến đấy. Đối với địa phương đến nay là cái sản phẩm ô cốp làng nghề này cũng đang quan tâm. Ngày xưa cũng có một số cái sản phẩm, ví dụ như là cái mâm của người Mường ngày xưa, cũng đang vận động chỗ hợp tác xá này là phải giữ gìn, bảo tồn cái này. Địa phương đến nay cũng đang quan tâm về mở lớp tập huấn cái làng nghề này. Năm 2020 thì cũng phối hợp với phòng lao động, thương binh xã hội huyện thì cũng mở được 4 lớp học nghề mây tre đan. Và vừa rồi thì cũng được dự án là VFBC của Sở Nông nghiệp Tỉnh Hòa Bình cũng mở được 5 lớp nữa. Nghề mây tre cũng có một cái đặc thủ riêng, cho nên là trong những năm gần đây, nói chung là cái nhu cầu của thị trường là đang rất cần thiết và có nhu cầu rất là lớn. Một số các cái nước phát triển thì họ đã xóa đi tất cả những cái sản phẩm họ dùng bằng các loại kim loại hoặc là nhựa hoặc là những cái thứ đồ khác, mà họ đưa cái sản phẩm đó bằng mây tre để thay thế. Tại vì sản phẩm mây tre là nó thân thiện với môi trường, cộng với những cái đường nét hoa văn của nó, nó tạo thành một cái bắt mắt mà người ta dễ dàng, nhẹ nhàng, chứ nó không như các cái sản phẩm kia. Cho nên là từ đó cái nhu cầu nó ngày càng, ngày càng có nhu cầu cao hơn. Cho nên là cái việc mà nhìn giữ và bảo tồn cái nghề mây tre cũng là rất quan trọng. Chúng tôi thấy được rằng là đối với cái nhóm sản phẩm của Mỹ Nghệ, nó là những cái sản phẩm mà đằng sau đó, nó là các cái truyền thống, văn hóa, vùng nguyên liệu của mỗi địa phương, và đặc biệt là cái tài năng, kỹ năng, tinh sản của các nghệ nhân. Thì khi chúng ta bán, xúc tiến trên các liên tảng thứ 7 địa tư, chúng ta có thể dùng các cái clip, các cái video ngắn để kể về quá trình từ vấn đề vùng nguyên liệu, từ vấn đề truyền thống văn hóa, từ vấn đề kỹ năng và tay nghề của Thợ Thành Công. Thì từ đó nó sẽ tạo ra được cái cảm xúc cho người tiêu dùng, hiểu được cái quá trình đó là một quá trình mà chúng ta đang hướng tới, ngày càng thân thiện với môi trường. Với lòng đam mê và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc của những người Thợ tâm huyết với nghề, làng nghề Mây Trê Đan Xóa Mui đã dần được khôi phục và đang trên đảng phát triển. Mỗi người dân làng nghề đều nỗ lực tuyên truyền cho thế hệ trẻ về ý thức bảo tồn nét văn hóa truyền thống của dân tộc, truyền lại những kinh nghiệm quý trong nghề và những tinh hoa ẩn chứa trong từng sản phẩm. Nhờ lòng kiên trì, cố gắng của những người Thợ, đồng thời được sự hỗ trợ tạo điều kiện của các cấp chính quyền, tin rằng nghề Mây Trê Đan Xóa Mui sẽ có chỗ đứng trên thị trường, được người tiêu dùng ưa chuộng, đưa những sản phẩm đáng tự hào của làng nghề truyền thống dân tộc đi xa hơn. Cách thủ đô Hà Nội 80 km, du khách có thể đi ô tô hoặc đi phượt bằng xe máy tới làng nghề Mây Trê Đan Xóa Mui thuộc xã Nhân Nghĩa, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình. Huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình, còn rất nổi tiếng với vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, để du khách có thể khám phá cũng như thưởng thức các đặc sản địa phương như rượu cần, mật ong, lợn mán. Đến với làng nghề Mây Trê Đan Xóa Mui, du khách có thể mua những món quà độc đáo cho người thân trong gia đình, đặc trưng nhất là chiếc mâm cơm của người dân tộc Mường. Với những đường nét hòa văn tinh xào vừa có thể trang trí, vừa có thể sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày.