Thương nhân Hoa kiều khóc hết nước mắt! Làn sóng phẫn nộ tại VN dâng cao, XK Việt Trung siết chặt!

Chính lược Trung Quốc cậu một chữ tổn thất nặng, thương nhân Hoa Kiều ở Việt Nam khóc hết nước mắt. Mời quý vị và các bạn, cùng như Ngọc và Khán Trung Quốc, tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay. Gần đây, rất nhiều người Trung Quốc trên mạng tiết lộ rằng Việt Nam đột ngột bắt đầu siết chặt kiểm tra các sản phẩm xuất khẩu của doanh nghiệp Trung Quốc. Vì nóng, Việt Nam tung chiêu mạnh, nhiều ban ngành hối hợp ra tay. Hàng hóa Trung Quốc bị giám sát nghiêm ngặt. Nguyên liệu thô từ Trung Quốc và nguồn gốc xuất xứ nhà máy đều bị kiểm tra kỹ càng. Thậm chí là cả nhãn mạng Made in Vietnam cũng bị kiểm tra luôn. Nguyên nhân là do Trung Quốc lợi dụng đường xuất khẩu của Việt Nam. Giữa áp lực thuế quan của Mỹ, Việt Nam bắt đầu mạnh tay siết chặt thương mại truyền khẩu. Điều này đồng nghĩa với việc con đường xuất khẩu qua Việt Nam sang Mỹ trước đây cơ bản đã bị đóng lại. Gần đây, tôi thấy nhiều người Trung Quốc sang Việt Nam khởi nghiệp, phần lớn đều lùi thủy, quay về. Vì sản phẩm ở đây thực sự rất đa dạng rồi. Hãy nghĩ mà xem, cái bánh thị trường chỉ lớn như vậy, dựa vào cái gì chỉ cần bạn đến là có thể giành được thị phần. Nếu như bạn đến vào 8 năm trước, thì có thể có cơ hội. Nhưng bây giờ đã là năm 2025 rồi, tôi khuyên các bạn đừng đến nữa. Cơ sở thương mại truyền khẩu mà Trung Quốc đã cố gắng xây dựng nhiều năm ở Đông Nam Á đã bị cơn bão thuế quan đối đẳng của Mỹ phá hủy tàn nhẫn. Việt Nam, từ tiếp nhận nhiều chữ cung bướng chuyển dịch theo chiến lược Trung Quốc Cộng Một, một chiến lược kinh doanh nhằm tránh việc đầu tư duy nhất vào Trung Quốc và đa dạng hóa kinh doanh sang các quốc gia khác, hoặc chuyển hướng đầu tư sang sản xuất tại các nền kinh tế đang phát triển có triển vọng khác như Ấn Độ, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Việt Nam. Giờ đây, chiến lược Trung Quốc Cộng Một này đang phải hứng chịu cú sốc mạnh nhất. Nhiều thương nhân Hoa Kiểu ở Việt Nam than thở rằng Việt Nam ngày càng khó khăn hơn, đặc biệt là các ông chủ mới mở nhà máy từ đầu năm nay, thực sự muốn khóc mà không có nước mắt. Trang tin đảo Nhật Báo ngày 17 tháng 5 đưa tin, nhiều doanh nhân Hoa Kiểu đầu tư tại Việt Nam than vãn rằng kế hoạch xây dựng nhà máy ở Việt Nam đều bị tạm gác lại. Công ty tư vấn bản địa của ông Vương tại Hà Nội chuyên cung cấp giải pháp một cửa One Stop Solution cho các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư tại Việt Nam. Ông Vương thở dài. Trước đây, mọi người thương nghĩ thuế chỉ tăng khoảng 15%. Ai ngờ lại cao như thế này. Hiện tất cả các hợp đồng xây dựng nhà máy đều bị phanh lại, hầu như đều bị đình trễ. Về đầu tư xây dựng nhà máy quy mô lớn, một khi đã đầu tư thì không thể quay đầu, nên ai cũng không dám mạo hiểm. Ông Quách, một doanh nhân nhiều năm trong ngành dệt may Việt Nam, cũng rất lo lắng. Trước đây, ông cùng với đối tác Trung Quốc đến thành phố Hồ Chí Minh khảo sát dự định mua đất xây dựng nhà máy sợi, nhưng dưới cây gãy thuế quan, đối tác đã quyết định hủy kế hoạch hợp tác. Một người bạn doanh nhân Hoa Kiều khác của ông dự định xây dựng nhà máy diện tích 80.000m2. Dù đã xây xong 60.000m2, công trình còn lại cũng buộc phải trọn hoãn lại. Các chủ nhà hàng Trung Quốc tại Việt Nam cũng đang gặp khó khăn. Một nhà hàng Trung Quốc ở Việt Nam mới mở được vài tháng đã phải phá sản đóng cửa. Cư dân mạng bình luận rằng các nhà hàng Trung Quốc ở Việt Nam đắt kinh khủng, chuyên chặt chém khách Trung Quốc, chơi trêu thay là các doanh nhân Hoa Kiều sử dụng nguyên liệu Trung Quốc, đặc biệt là các doanh nghiệp vốn Trung Quốc chuyên làm thương mại truyền khẩu đang phải chịu tổn thất nặng nề. Trong khi các doanh nghiệp bản địa Việt Nam lại rất sối động. Do kinh tế Việt Nam phụ thuộc lớn vào xuất khẩu, Mỹ lại là thị trường lớn nhất. Trước áp lực thuế cao, Việt Nam ngay lập tức tìm cách để đàm phán thỏa thuận với Mỹ, giống như nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ khác. Ngày 9 tháng 4, Việt Nam được tạm hoãn áp thuế đối đẳng trong 90 ngày, mức thuế hàng xuất khẩu sang Mỹ giảm xuống còn 10%. Giai đoạn gia hạn ngắn ngủi này tạo điều kiện cho các nhà máy có thời gian để hít thở, tăng tốc sản xuất để tranh thủ xuất khẩu. Một số doanh nghiệp Việt Nam vui mừng vì nhà máy cháy đơn. Một tháng nhận đơn hàng bằng cả năm. Năng lực sản xuất đã quá tải rồi. Mọi người đừng chạy sang Việt Nam nữa. Các nhà máy ở Việt Nam giờ đã bốc khói rồi. Đoạn thời gian này, tôi vừa phục vụ một số khách hàng vừa từ Việt Nam tham dự triển lãm trở về. Theo họ thì đừng nên đến Việt Nam nữa, vì các nhà máy lớn, đặc biệt là các nhà máy sản xuất, hàng tiêu dùng nhanh, đồ dung ngoài chơi, đều đã quá tải rồi. Bởi vì không còn năng lực sản xuất để phục vụ phát triển nữa, nên khách hàng đang mở rộng thị trường xuất khẩu. Phải nên tốt nhất là mọi người nên chuyển sang thị trường khác. Có cư dân mạng tiết lộ rằng thực ra từ vài tháng trước khi ông Trump mới nhậm chức, đã có nhiều người cảnh báo đừng chuyển đơn hàng sang Việt Nam hay đầu tư vào Việt Nam nữa, vì họ đã quá tải rồi. Các doanh nghiệp trong nước đều đang kẹt cứng. Nhưng các nhà máy ở bên Việt Nam, Campuchia giờ may móc làm việc đến mức bốc khói rồi, không có năng lực dư thừa nào cả. Năng lực trong nước bị cắt, đơn hàng toàn cầu chuyển hướng, đây không phải là chiến tranh thương mại mà là cuộc tranh giành năng lực sản xuất. Theo Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu Điện tử Toàn cầu Việt Nam, ông Hoàng Khải Triệu tiết lộ khi Mỹ vừa áp thuế, càng Hải phòng của Việt Nam giảm lượng hàng xuất sang Mỹ đến 30%, nhưng sau khi tạm hoãn tăng thuế, lượng hàng xuất sang Mỹ đã tăng gần 20% so với trước đó. Một số khách hàng mỗi lần xuất khẩu sang Mỹ, đến vài trăm container, cho thấy nhu cầu mua hàng từ Mỹ là rất lớn. Năm 2018, Tổng thống Trump phát động cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đầu tiên. Để tránh thuế quan, các doanh nghiệp Trung Quốc dấy lên làn sóng chuyển rời sang Việt Nam, tạo nên cơn số chuyển dịch sản xuất theo chiến lược Trung Quốc Cộng một. Chiến lược này chỉ việc các doanh nghiệp tìm thêm một cơ sở sản xuất ngoài Trung Quốc để phân tán rủi ro và Việt Nam trở thành một trong những lựa chọn thay thế chính cho ngành sản xuất Trung Quốc. Năm 2019, Việt Nam cấp phép 705 dự án mới cho doanh nghiệp Trung Quốc với tổng giá trị thỏa thuận lên đến 2.392 triệu USD, tăng 96,5% theo năm. Sau đó, việc các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam chưa bao giờ dừng lại, trải dài từ dệt may, sản xuất, thiết bị, điện tử đến năng lượng. Năm nay, các hãng xe như Chery và Geely cũng đã tiến vào Việt Nam, vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam năm 2023 đã tăng một phần ba, phần lớn thuộc ngành sản xuất. Các nhà cung cấp của Apple, Intel và Samsung đều đang xây dựng nhà máy ở Việt Nam. Mạng xã hội Meta Platform, trước đây là Facebook, cũng đang cân nhắc mở rộng đầu tư tại Việt Nam. Theo báo cáo, ngày càng nhiều công ty đa quốc gia áp dụng chiến lược Trung Quốc cộng một, loại chuyển giới này cũng thúc đẩy giá nhà ở các nước hoặc vùng lân cận Trung Quốc tăng nhanh, trái ngược với thị trường bất động sản Trung Quốc đang suy thoái. Theo báo cáo của Công ty Dịch vụ Bất động Sản Toàn cầu Jonas Lang Lassell, DLL, trong quý I năm 2024, tổng diện tích cho thuê tại khu vực châu Á cao hơn 5% so với mức trung bình 5 năm trước đó. Ấn Độ đã diện tích thuê ký kết quý I cao thứ hai trong lịch sử. Dư liệu từ Tập đoàn Bất động Sản K9 Frank LLP cho thấy giá nhà ở thành phố Hồ Chí Minh trong quý I tăng 6,6% so với cùng kỳ năm trước là một trong những thành phố có mức giá tăng cao nhất ở châu Á. Ngược lại, theo dự đoán của công ty môi giới CBI Group, giá thuê tại các thành phố lớn nhất Trung Quốc giảm 6% trong năm 2024. Bà Christine Lee, giám đốc nghiên cứu khu vực châu Á-Thái Bình Dương của Tập đoàn K9 Frank, cho biết mức tăng giá thuê ở Việt Nam diễn ra nhanh hơn nhiều so với các quốc gia khác. Bà nói nhu cầu đang chuyển dịch từ Trung Quốc sang các khu vực ở Đông Nam Á và Ấn Độ. Trong khi đó, các tòa nhà văn phòng của Trung Quốc bị chậm tiến độ xây dựng trong đại dịch, dù hiện có nhiều dự án đang bàn giao nhưng nhu cầu lại đang giảm mạnh. Dữ liệu cho thấy, tính đến quỷ 4 năm 2023, tỉ lệ các văn phòng hạng A ở Thượng Hải và Thâm Quyến bỏ trống đã tăng lên trên 20% tại các thành phố cấp 2 như Hàng Châu, Vũ Hán, thị trường cho thuê hổi phục chậm, tỉ lệ trống liên tục tăng. Vũ Hán có tới 33% văn phòng hạng A đang bỏ trống. Tập đoàn K9 Frank dự báo, ngoài Trung tâm Công nghệ phía Nam là Thâm Quyến, sẽ có khoảng 1 phần tư văn phòng hạng Sam bị bỏ trống ra. Cùng với lượng tòa nhà văn phòng mới được bàn giao lớn, năm 2024 diện tích văn phòng thương mại bị bỏ trống sẽ tăng thêm khoảng 23%. Theo báo cáo mới nhất của Tổ chức Đánh giá Tín nhiệm Quốc tế Standard & Poor's S&P Global, doanh số bán bất động sản Trung Quốc tiếp tục giảm, thị trường bất động sản vẫn đang trong quá trình chạm đáy. Trái ngược với khó khăn đầu tư cho ngành bất động sản Trung Quốc, các nhà đầu tư nước ngoài lại đang tìm kiếm cơ hội kinh doanh tại các quốc gia tiếp nhận chuỗi sản xuất chuyển dịch từ Trung Quốc. Vậy trong cuộc tranh giành năng lực sản xuất này, tại sao các doanh nghiệp Trung Quốc vốn chiếm như thế cuối cùng lại thất bại? Các chuyên gia cho rằng dưới bóng đen của cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung để tránh mức thuế quan cao, các doanh nghiệp Trung Quốc ổa dịch chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài, cố gắng duy trì động lực xuất khẩu bằng hình thức thương mại truyền khẩu. Giai đoạn đầu dòng vốn Trung Quốc đổ vào đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của ngành sản xuất ở Việt Nam và các nước khác. Việt Nam trở thành nước hưởng lợi lớn nhất từ sự lan tỏa năng lực sản xuất của Trung Quốc. Nhờ tiếp xác với đất liền với Trung Quốc, dữ liệu xuất khẩu Việt Nam rất ấn tượng, đất công nghiệp một mét vuông cũng khó tìm. Tuy nhiên, cùng với việc tái cấu trúc chữa cung mứng toàn cầu ngày càng sâu sắc, doanh nghiệp Trung Quốc trong cuộc chiến tranh phân bổ lại này dần cho thấy dấu hiệu mệt mỏi, tụt lại phía sau của các doanh nghiệp châu Âu và Mỹ. Nguồn nhân không chỉ là do thị trường mà còn do văn hóa quản trị ăn sâu và bám dễ trong nội bộ của họ. Trước hết, doanh nghiệp Trung Quốc quen với mô hình vận hành ô nhiễm trước, xử lý sau. Trong nước, phát triển nhanh đi kèm với ô nhiễm cao đã trở thành bình thường, mô hình này được sai chép nguyên si sang các nước Đông Nam Á. Nhiều nhà máy Trung Quốc tại Việt Nam bị phát hiện xả thải chưa qua xử lý, thải khí độc hại bất hợp pháp. Một số doanh nghiệp thậm chí phất lờ luật địa phương, xây dựng không phép, tránh đánh giá môi trường. Hành vi này không chỉ gây bức xúc cho người dân Việt Nam, mà còn làm hình ảnh doanh nghiệp Trung Quốc ở địa phương xấu đi nhanh chóng. Nhiều nơi ở Việt Nam đã bùng phát các cuộc biểu tình phản đối doanh nghiệp Trung Quốc về vấn đề môi trường. Chính quyền địa phương tăng cường xử lý, khiến các chi phí vận hành tăng cao, làm giảm niềm tin đầu tư. Thứ hai là thái độ coi thường quyền lợi của doanh nghiệp Trung Quốc cũng thường xuyên gây xung đột. Lâu nay, doanh nghiệp Trung Quốc trong nước nổi tiếng vẫn giờ làm việc kéo dài, lương lậu thấp, quản lý áp bức. Hệ thống này khi xuất khẩu sang Đông Nam Á cũng gây tổn hại cho người lao động địa phương. Nhà máy Trung Quốc tại Việt Nam, Campuchia nhiều lần bị tố cao ép công nhân làm thêm giờ, giữ lương, thậm chí là đàn áp công đoàn. Năm 2020, một nhà máy điện tử Trung Quốc ở miền Bắc Việt Nam đã phải đối mặt với cuộc đình công của hàng ngàn công nhân vì trả lương thấp và thái độ chén ép. Tháng 3 năm 2025 xảy ra nhiều cuộc đình công lớn khi trong một tuần đã có đến 10 vụ công nhân tập thể phản đối các doanh nghiệp Trung Quốc vì áp bức quá mức. Những sự kiện này cho thấy lợi thế chi phí thấp của doanh nghiệp Trung Quốc được xây dựng trên sự thờ ơ với nhân quyền và người lao động, một khi mất đi sự dung thứ sẽ trở thành đối tượng bị bài xích. Thứ ba là khi xâm nhập thị trường địa phương, các doanh nghiệp Trung Quốc thường duy trì tư duy dựa vào quan hệ, chơi trò mập mờ, một quan hệ chính trị, doanh nghiệp và hành vi hối lộ vốn hiệu quả trong nước lại không phù hợp với môi trường pháp quyền đang phát triển ở Việt Nam và Indonesia. Doanh nghiệp Trung Quốc nhiều lần bị phát hiện vi phạm trong việc tiếp cận đất đai, hối lộ quan chức địa phương hoặc trốn thuế, không chỉ làm tổn hại môi trường cạnh tranh công bằng mà còn trở thành tâm điểm chỉ trích của dự luận. Những vụ việc này khiến cho chính quyền địa phương thất chặt quản lý doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời làm suy yếu chiến lược mở rộng dựa trên ưu đã chính sách trước đây của họ. Thêm vào đó, dù chuyển sản xuất sang Việt Nam, doanh nghiệp Trung Quốc vẫn phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu, máy móc và kỹ thuật viên Trung Quốc, Mỹ và các nước khác rất cảnh giác với hiện tượng truyền khẩu già của Trung Quốc. Nhiều sản phẩm vẫn bị áp thuế phạt và hạn chế kỹ thuật, làm giảm hiệu quả truyền khẩu. Điều này cho thấy toàn cầu hóa của doanh nghiệp Trung Quốc chưa thực sự tách rời hệ thống Trung Quốc vẫn khó tránh rủi ro lớn. Đồng thời, các nước Đông Nam Á như Việt Nam và Ấn Độ do hưởng lợi từ chuối cung ứng và dòng vốn bên ngoài đổ vào, nên khiến cho giá nhà đất và tiền thuê đất công nghiệp tăng vọt. Ở Việt Nam, giá đất của công nghiệp trung tâm đã tăng gấp đôi chỉ trong vài năm. Chi phí sinh hoạt và lương công nhân cũng tăng theo. Đối với doanh nghiệp Trung Quốc, từng muốn hạ chi phí xuất khẩu bằng chiến thuật rửa xuất xứ, điều này trở thành gánh nặng lớn. Ở trong nước Trung Quốc, tình hình cũng không mấy khả quan. Thị trường bất động sản tiếp tục suy giảm, hàng loạt doanh nghiệp và cá nhân mất giá trị tài sản, cùng với việc ngân hàng xếp chặt tín dụng, khiến cho các doanh nghiệp vốn Trung Quốc từng có khả năng linh hoạt mở rộng ra nước ngoài nay gặp khó khăn về dòng vốn và vận hành cầm trừng. Sự tăng chi phí bên ngoài, thu hẹp nguồn vốn bên trong, tạo giáp lực khiến cho các doanh nghiệp Trung Quốc tiến thoái lưỡng nan, ở lại trong nước phải đối mặt với thuế quan cao và sự xa lánh của thị trường bên ngoài. Đầu tư ra nước ngoài lại không chịu nổi chi phí cao và quy định nghiêm ngặt hơn. Họ đang mắc kẹt giữa hai lựa chọn. Ngược lại, doanh nghiệp châu Âu và Mỹ nhận ra từ sớm rằng tài cầu trúc chữa cung bứng không chỉ là thay đổi địa điểm mà còn là một cách mạng về văn hóa, khoản trị và hệ thống tranh nghiệp. Các tập đoàn lớn như Apple, Samsung, đầu tư mạnh và ấn độ vào Việt Nam khá truy trọng lựa chọn các nhà cung cấp đáp ứng tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường, quyền lợi lao động và minh bạch. Họ dần xây dựng hệ thống cung bứng tại chỗ bền vững và chắc chắn. Có cư dân mạng cho rằng nguyên nhân thất bại trong cạnh tranh với doanh nghiệp châu Âu, Mỹ của các doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam chính là do bản thân họ. Không chỉ thương mại truyền khẩu khó duy trì, mà trong cuộc đua tranh giành tỵ phần nội địa Việt Nam, doanh nghiệp Trung Quốc cũng thất bại ê chề. Ông cho rằng các doanh nghiệp sản xuất xe máy Trung Quốc tại Việt Nam chính là ví dụ điển hình, là tấm gương phản chiếu sự thất bại của doanh nghiệp vốn Trung Quốc. 20 năm trước, trên đường phố Việt Nam, cứ 10 chiếc xe máy thì có đến 8 chiếc là thương hiệu Trung Quốc. Nhưng chưa đến 5 năm sau, xe máy Trung Quốc đã trải qua một cuộc thảm hại lớn trên thị trường Việt Nam. Lúc mới vào thị trường Việt Nam, các công ty như Lifan, Longxing dùng chiến lược giá thấp để tấn công thị trường, xe máy 100cc từ 1.200 USD giảm xuống còn 270 USD, chưa đến một nửa giá xe của Nhật Bản. Các hãng xe Nhật Bản không kịp trở tay, thua trận liên tiếp. Nhưng chỉ sau 5 năm, thị phần xe máy Trung Quốc giảm từ 80-90% thời kỳ đỉnh cao, xuống còn chưa đến 10%. Các hãng xe máy của Nhật Bản như Honda, Yamaha lấy lại 90% thị phần của đào chiều kinh thiên động điện này là bài học sâu sắc nhất cho doanh nghiệp Trung Quốc khi ra nước ngoài. Sau khi đánh bại xe máy của Nhật Bản bằng chiến lược giá thấp, xe máy của Trung Quốc gần như làm chủ tâm bộ thị trường Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc hòa tràn vào. Chỉ trong vòng 2 năm, có gần 50 thương hiệu hội tụ tại Việt Nam, các công ty Trung Quốc đua nhau tranh giành thị trường. Chiến tranh giá cả diễn ra ngày càng gai gắt. Mỗi tháng đều giảm giá. Giá bán muôn thậm chí xuống dưới 200 USD, thấp hơn cả giá thành. Lifan chỉ lời khoảng 30-50 nhân dân tệ trong mỗi xe máy bán ra, gần như là làm từ thiện. Điều đáng sợ nhất là để duy trì lợi nhận tối thiểu, các doanh nghiệp bắt đầu các giảm nguyên vật liệu. Độ dây không thép từ 1,2cm giảm xuống còn 0,8cm. Khả năng chịu lực giảm hơn 30%, thậm chí là còn bỏ qua các bước mạ điện, sơn phủ, làm giảm thời gian chống dỷ từ 5 năm xuống chỉ còn 1 năm. Việt Nam chủ yếu là vùng địa hình đôi núi, cần xe máy bền bỉ, nhưng xe của Trung Quốc trung bình chỉ dùng được từ 8 tháng thì hỏng. Tỷ lệ sửa động cơ lớn gấp 6 lần so với xe của Nhật Bản. Nhiều chủ xe hoặc là đang sửa xe hoặc là đang trên đường đi sửa xe. Chất lượng sụp đổ khiến cho xe máy Trung Quốc tự ưu thế về giá trở thành từ đồng nghĩa với chất lượng thấp. Năm 2005, khảo sát truyền thông Việt Nam cho thấy người Việt nhận diện thương hiệu Trung Quốc rất cao, đạt 92%, nhưng độ yêu thích chỉ khoảng 30%. Chiến tranh giá kéo dài cuối cùng khiến cho chính phủ Việt Nam phải can thiệp. Vì chiến lược giá thấp của Trung Quốc đã đánh bại Nhật Bản nhưng cũng khiến cho ngành sản xuất nội địa Việt Nam rơi vào khủng hoảng. Năm 2002, chính phủ Việt Nam bác dụng hạn ngạch nhập khẩu, đồng thời tăng gấp đôi thuế, quan, thúc đẩy sản xuất bản địa hóa. Điều chí mạng hơn là chính phủ Việt Nam ngừng cấp phép xây dựng nhà máy mới cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trực tiếp cắt đứt con đường hợp pháp hóa của doanh nghiệp vốn Trung Quốc. Lúc này, các doanh nghiệp Trung Quốc mới nhận ra mình hoàn toàn không có sự chuẩn bị. 70% linh kiệm phụ tung phụ thuộc nhập khẩu. Khi thuế quan tăng từ 15% đến 45%, chi phí sản xuất tăng vọt. Trong khi đó, doanh nghiệp Nhật Bản tư sớm đã hoàn tất kế hoạch từ những năm 1990. Ví dụ, Honda đã xây dựng 6 nhà máy tại Việt Nam, đạt được 95% tỷ lệ sản xuất linh kiệm bản địa hóa. Khi doanh nghiệp vốn Trung Quốc vật lộn trong khó khăn, xe máy của Nhật Bản bắt đầu thu hồi thị phần. Trong khi doanh nghiệp Trung Quốc do lợi nhuận thấp, gần như là không đầu tư và nghiên cứu phát triển, khiến cho công nghệ cũng bị đình trệ. Năm 2003, chính phủ Việt Nam thắt chặt chính sách một cách triệt đề, không sản xuất bản địa thì cấm tiêu thủ tại địa phương. Doanh nghiệp Trung Quốc đứng trước lựa chọn hoặc là buộc phải rút lui hoặc chuyển những nhà máy giá rẻ cho doanh nghiệp Nhật Bản. Đến năm 2018, thị phần xe máy vốn Trung Quốc tại thị trường Việt Nam chỉ còn khoảng 1%, con số đáng thương, hào quan sư kia giờ chỉ còn là một đống hôn đột. Bản chất của thất bại này là do chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp quá ngắn hạn. Chỉ chăm chăm vào thị phần trước mắt mà bỏ qua lợi nhuận hợp lý, nghiên cứu phát triển công nghệ, xây dựng chuối cung ứng và rủi ro chính sách. Cư dân mạng này nhận xét, thương trường như chiến trường, nhưng chiến thắng thực sự không bao giờ nằm ở việc nhiền nát đối thủ bằng giá rẻ. Bài học từ xe máy vốn Trung Quốc tại Việt Nam đã chứng minh lợi thế giá thấp mà không có chất lượng thì cũng giống như xây nhà trên cát, một trận mưa có thể khiến cho nó sụp đồ hoàn toàn. Dùng giá thấp làm công cụ cạnh tranh độc hại cuối cùng cũng sẽ tự hủy hoại chính mình. Giá rẻ không thể mang lại lợi nhuận hợp lý, không thể đảm bảo phúc lợi cho người lao động, không thể đầu tư, nghiên cứu đổi mới, càng không thể giữ vững chất lượng và thương hiệu cuối cùng sẽ bị đối thủ mạnh hơn, loại bỏ hoàn toàn. Chi phí dùng chất lượng để nói chuyện và kiếm lợi hợp lý, còn đường xuất khẩu mới có thể đi vững chắc hơn. Các chuyên gia nhận định lý do doanh nghiệp Trung Quốc dần thất thế trong chiến lược truyền khẩu tại Đông Nam Á không phải là do sự chối dậy của các quốc gia khác mà chính là vì văn hóa quản trị của bản thân họ không thể bước ra ngoài biên giới. Những vấn đề cũ như gây ô nhiễm môi trường, bóp lột nhân viên, coi thường pháp luật và lợi dụng quyền lực cuối cùng sẽ trở thành rào càn không thể vượt qua trong thời đại khi mà chuỗi giá trị toàn cầu đề cao trách nhiệm và phát triển bền vững. Nếu như doanh nghiệp Trung Quốc không cải cách triệt để mô hình quản trị thô sơ và ngắn hạn, chỉ dựa vào chiến lược truyền khẩu thì sẽ không thể giữ vững vị thế sản xuất toàn cầu. Ai có thể trưởng thành bằng cách tuân thủ quy định và tôn trọng giá trị thì mới có thể có quyền chiếm vị trí trong trật tự chuỗi cung mứng mới. Cảm ơn quý vị và các bạn đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Những góp ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên 2 nền tảng YouTube và Kanchi War. Như Ngọc và Khán Trung Quốc xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại.