Từ Đồng Minh Thành Kẻ Thù: Putin Phản Bội Trung Quốc Vì Thương Vụ 150 Tỷ

Khi Moscow quay xe 180 độ và để Bắc Kinh lạnh lùng. Câu chuyện bắt đầu từ một cuộc điện thoại được mong chờ nhưng không bao giờ thực hiện. Sau khi Trump và Putin gặp nhau tại Alaska ngày 15 tháng 8, toàn thế giới đều chờ đợi Moscow sẽ báo cáo lại cho đồng minh thân thiết nhất Bắc Kinh. Nhưng cuộc gọi đó chưa bao giờ xuất hiện. Sự im lặng nói lên tất cả. Khi truyền thông quốc tế hỏi về cuộc điện đàm Putin-Tập Cận Bình, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning đã trả lời cực kỳ nghệ thuật. Về câu hỏi cụ thể của bạn tôi không có thông tin để cung cấp. Nói dân dã hơn, tôi không biết. Các anh đừng hỏi nữa vì có biết tôi cũng không dám nói. Điều kỳ lạ là chỉ 10 ngày trước cuộc gặp Alaska, Putin đã nhấc điện thoại gọi cho Tập Cận Bình ngay đầu tiên. Cuộc gọi đó như việc thông khí trước chiến tranh thể hiện mối thâm tình quan hệ chiến lược không giới hạn giữa Nga và Trung Quốc. Nhưng sau Alaska, Putin lại nhấc điện thoại không phải cho Bắc Kinh mà cho Ấn Độ, Brazil, Nam Phi, Belarus và 5 nước Trung Á. Gần như gọi khắp 5 châu nhưng cố tình bỏ qua người bạn thân nhất. 10 ngày trước thì là cuộc gọi ưu tiên hàng đầu, nay dường như bốc hơi khỏi nhân gian. Thỏa thuận 150 tỷ đô la. Để hiểu tại sao Putin quay xe, chúng ta phải nhìn vào hội nghị thượng đỉnh tại Tòa Bạch Ốc ngày 18 tháng 8. Zelensky không đến tay không mà mang theo món quà khổng lồ. Kế hoạch hợp tác trị giá 150 tỷ đô la. Món quà chia làm 2 phần. Phần thứ nhất là đơn đặt hàng vũ khí trị giá 100 tỷ đô la. Trong đó Ukraine cam kết mua vũ khí tiên tiến từ Mỹ với số lượng lớn. Tiền do các đồng minh châu Âu chi trả ngân sách từ châu Âu, Ukraine đứng ra mua, Mỹ bán. Giao dịch hoàn hảo cho cả 3 bên. Phần thứ 2 là thỏa thuận sản xuất máy bay không người lái trị giá 50 tỷ đô la do Mỹ và Ukraine cùng tài trợ để phát triển công nghệ UAV và xây dựng pháo đài bầu trời thế hệ mới. Zelensky còn tặng cho món quà tinh thần, cây gậy đánh golf của binh sĩ Konstantin Kassev, người đã mất một chân khi cứu đồng đội. Ánh khắc lên gậy dòng chữ Let's put together cùng đánh golf vì hòa bình. Đây là bộ đôi hoàn hảo, tiền thật bạc thật kèm thông điệp cảm động. Màn trình diễn ngoại giao hoàn hảo. Zelensky đã chuẩn bị rất kỹ cho lần gặp này. Ông diện bộ vest mới thể hiện sự tôn trọng với chủ nhân Tòa Bạch Ốc, nhận được gật đầu tán thưởng từ Trump. Chi tiết thú vị, bộ vest không phải thương hiệu cao cấp mà được làm từ vài quân phục, thể hiện vị Tổng thống thời chiến kiên định. Zelensky còn gửi thư cảm ơn viết tay cho đệ nhất phu nhân Melania, thảo luận với Trump về bản đồ quân sự trong phòng bầu dục. Ông tràn ngập sự tự tin của một nước yếu nhưng mạnh mẽ. Đi cùng Zelensky là bảy nhà lãnh đạo châu Âu, Tổng thống Pháp Macron, Thủ tướng Đức Merkel, Thủ tướng Ý Melanie, Thủ tướng Anh Stammer, Tổng thống Phần Lan, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thư ký NATO. Cuộc cãi vã Âu Mỹ khi Trump đề xuất hội nghị ba bên Mỹ-Nga-Ukraine. Macron phản công, hội nghị ba bên tốt nhưng liệu chúng ta có nên cân nhắc hội nghị bốn bên không? Thêm một nhà lãnh đạo châu Âu làm đại diện. Đây là đòn phản công chiến thuật đầy ẩn ý. Châu Âu chi tiền nên cũng phải được ngồi vào ban đàm phán. Thủ tướng Đức còn thách thức trực tiếp, nhấn mạnh bất kỳ cuộc đàm phán nào cũng phải lấy ngừng bắn ngay lập tức làm tiền đề. Lập luận rõ ràng, nếu trong giai đoạn đàm phán mà đàn pháo Nga vẫn nhắm vào các thành phố Ukraine, thì sự chân thành của Putin ở đâu? Trump thẳng thừng bác bỏ ngay tại chỗ, trong các cuộc chiến mà tôi đã giải quyết Ấn Độ với Pakistan, Israel với Iran, Rwanda với Congo, không có cuộc chiến nào ngừng bắn trước rồi mới hòa bình sau. Các ông không biết cách giải quyết chiến tranh, nhưng tôi thì biết. Bí mật trên xe quái thú ngay khi hội nghị 5 tiếng vừa kết thúc, Trump nhắc điện thoại gọi thằng đến điện Kremlin để sắp xếp cuộc gặp tay đôi. Hội nghị bốn bên của Macron nhanh chóng bị gác lại bằng một cuộc điện đàm. Theo báo cáo công khai, trong hội nghị Alaska, Trump và Putin đã có khoảng thời gian hoàn toàn riêng tư trên xe. Hai tổng thống cùng ngồi trên chiếc xe quái thú của Trump, không có phiên dịch, không có tùy tùng. Chỉ có hai nhà lãnh đạo chuyện trò, và họ đã nói gì chỉ có trời biết. Có thể Trump đã nói, Vladimir, anh có muốn trở lại sân khấu quốc tế không? Có muốn làm ăn với Mỹ, dỡ bỏ lệnh cấm vận, khôi phục uy tín không? Có muốn dầu của anh được bán khắp thế giới mà không lo cấm vận không? Anh sẽ có tất cả, nhưng anh không thể vừa nắm tay Bắc Kinh lại vừa gõ cửa nhà chúng tôi được. Anh cần chấm dứt chiến tranh và giữ khoảng cách với Trung Quốc. Nga và Trung Quốc, kẻ thù tự nhiên Điều này phù hợp với câu nói của Trump trên Fox News, Nga và Trung Quốc là kẻ thù tự nhiên. Biden đã sai lầm khi đẩy Nga về phía Trung Quốc. Câu nói này giải thích hoàn hảo cho mọi hành động sau đó của Putin. Ngay khi trở về từ Alaska, Putin lập tức gọi điện cho Ấn Độ, Brazil, Nam Phi những thành viên BRICS. Tuy nhiên, trong danh sách lại không có Trung Quốc, mặc dù Bắc Kinh cũng là thành viên chủ chốt của BRICS. Việc không gọi điện cho Tập Cận Bình đã trở thành bản cam kết im lặng, nhưng cực kỳ lạnh lùng. Dù không trực tiếp nói ra, Putin dường như muốn nói với Trump, Donald, anh thấy rồi đấy. Vì thương vụ tiềm năng này, tôi đã chủ động làm lạnh mối quan hệ với đồng minh quan trọng nhất. Anh hãy tin tưởng vào sự chân thành của chúng tôi. Bắc Kinh trong thế bối rối Ngày 19 tháng 8, tại cuộc họp báo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, người phát ngôn Mao Ning đã bốn lần từ chối trả lời câu hỏi của truyền thông quốc tế, từ chối bình luận về hội nghị Mỹ-Ukraine, từ chối cung cấp địa điểm cho cuộc gặp Nga-Ukraine, từ chối đảm bảo cho thỏa thuận hòa bình và từ chối xác nhận cuộc gọi giữa hai nguyên thủ Trung Nga. Khi cấp trên không nhận được cuộc gọi, cấp dưới tất nhiên chỉ có thể đánh chống lạng. Quan trọng hơn, điều này làm nổi bật rằng quyết định liên kết với Nga để chống Mỹ của Tập Cận Bình đã trở thành khoản nợ xấu, điểm bất lợi lớn nhất trong cuộc đấu đá nội bộ đang diễn ra gai gắt tại Trung Nam Hải. Nối sợ hãi lớn nhất của Bắc Kinh Trung Quốc không sợ đối đầu với Mỹ vì chỉ cần trò chơi còn tiếp diễn thì Bắc Kinh vẫn có chỗ trong ván bài. Điều Trung Quốc sợ nhất là một trật tự quốc tế có thể giải quyết các vấn đề toàn cầu mà không cần đến Trung Quốc. Nói cách khác, họ sợ bị cô lập. Vở kịch mà Tram đạo diễn đã dóng lên hồi chuông cảnh báo cho Bắc Kinh. Những tranh chấp hóc búa nhất trên thế giới có thể khởi động tiến trình hòa bình mà không cần Trung Quốc nhúng tay vào, thậm chí không cho Bắc Kinh có tiếng nói. Đối với Trung Quốc, đây không chỉ là áp lực địa chính trị mà là việc mất đi quyền diễn ngôn, hoàn toàn bị phất lờ. Chiếc mặt nạ người hòa giải toàn cầu đã bị xé toạc. Donbass, vấn đề nan dài. Về vấn đề lãnh thổ, Tram đã nói thẳng về khả năng trao đổi lãnh thổ biến chiến trường thành bất động sản, dùng đất để thanh toán món nợ xấu của cuộc chiến. Nhưng Ukraine kiên quyết không nhượng bộ dù chỉ một bước. Toàn bộ vùng Donbass có diện tích khoảng 53.200 km2. Sau nhiều tháng giao tranh đẫm máu, quân đội Ukraine chỉ còn kiểm soát từ 6.600 đến 6.700 km2, chủ yếu ở phía Tây và Bắc tỉnh Donetsk. Ukraine chỉ kiểm soát từ 12 đến 13% tổng diện tích Donbass. Nhưng 12% này không phải thông thường đây là tuyến phòng thủ cuối cùng của toàn bộ mặt trận phía Đông Ukraine được xây dựng bằng đạn dược và xương máu. Bài học từ Phần Lan Trong hội nghị, Tổng thống Phần Lan có mặt và gợi lên sự liên tưởng sâu xa. Lịch sử Phần Lan cho thấy một nước nhỏ đối phó với gã khổng lồ như thế nào, có lúc phải cứng rắn, có lúc phải mềm dẻo, có khi phải dũng mãnh tiến lên, có khi phải lui lại vài bước. Phần Lan đã dùng lịch sử chính mình để nói với Ukraine, các anh đã làm rất tốt rồi, nhưng vì đại cục đôi lúc cũng cần phải nhẫn nhịn. Giống như Phần Lan năm xưa, dù gai góc như con nhím, nhưng cuối cùng vẫn phải cắt đất cầu hòa, vì cái giá của công lý rất đắt đỏ. Hai con đường an ninh Vấn đề cốt lõi sẽ có hai phương án. Theo phương án Nga, Ukraine sẽ mất đi những pháo đài chiến lược. Theo phương án châu Âu, sẽ triển khai lực lượng an ninh, bối trí hệ thống phòng không tiên tiến, cung cấp vũ khí và huấn luyện bền vững, thiết lập cơ chế giám sát ngừng bắn. Điểm mối chốt của phương án này cần sự đồng ý của Mỹ. Tại hội nghị thượng đình lần này, Trump đã bày tỏ Mỹ sẵn lòng đóng vai trò điều phối. Kết luận, thế giới mới không có chỗ cho Bắc Kinh. Toàn bộ quá trình hòa đàm từ ngừng bắn đến hòa bình ở Ukraine có sự tham gia của Mỹ, châu Âu và hoàn toàn vắng bóng người chơi ẩn trên bàn cờ Trung Quốc. Trong các cuộc giao tranh thế giới, Trung Quốc luôn cố gắng tỏ ra là bên trung gian hòa giải. Nhưng lần này, họ đã hoàn toàn bị gạt ra khỏi cuộc chơi. Putin đang xoay sở khéo léo giữa phương Tây và phương Đông, giữa chiến tranh và hòa bình, giữa Trung Quốc và cảnh ô liu mà Mỹ đang chìa ra. Còn Tập Cận Bình đang để lại bóng dáng suy tàn trước cánh cửa lớn của thế giới. Cuộc gọi biến mất không chỉ là chi tiết nhỏ, mà là dấu hiệu của sự thay đổi địa chính trị lớn. Lịch sử sẽ không báo trước ai sẽ lên sân khấu, nhưng sẽ lặng lẽ ghi lại những ai đang bị loại khỏi vũ đài. Đây mới chỉ là khúc dạo đầu, và những gì kịch tính hơn sẽ sớm được công chiếu.