Lễ duyệt binh 37 tỷ đô hoành tráng nhất thế giới của Trung Quốc đã để lộ những chi tiết bất thường về cuộc đấu quyền lực âm thầm xung quanh Tập Cận Bình. Từ sắc mặt u ám của nhà lãnh đạo tối cao đến việc Trương Hữu Hiệp ngồi cạnh các nguyên lão cấp nhà nước, mọi thứ đều phản ánh một thực tế: quyền lực đang chuyển dịch. Ngự lâm quân đã đổi chủ khi người thân tín của Trương Hữu Hiệp chỉ huy lễ duyệt binh thay vì tướng của phe Tập. Các nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu quân sự ngay trong ngày duyệt binh cho thấy họ đã nắm bắt được tín hiệu về sự thay đổi chính sách. Cơ quan gia quyết sách mới thành lập chính là bằng chứng cho thấy Tập Cận Bình không còn nắm quyền lực tuyệt đối. Cuộc đấu quyền lực giữa các phe phái vẫn đang tiếp diễn và kết quả sẽ được định đoạt tại hội nghị Trung ương tháng 10 sắp tới.
Khi quyền lực tuyệt đối gặp phải thách thức từ bên trong,
cuộc duyệt binh kỷ niệm 80 năm chiến thắng fascist ngày 3 tháng 9 năm 2025
tại quảng trường Thiên An Môn đã thu hút sự chú ý toàn cầu với quy mô hoành tráng.
12.000 binh sĩ tham gia, tổng chi phí lên đến 37 tỷ nhân dân tệ tương đương hơn 5,
1 tỷ đô la Mỹ còn số khủng khiếp cho một lễ duyệt binh.
Các loài vũ khí tối tân từ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa, tên lửa siêu thanh,
máy bay tiêm kích tàng hình thế hệ thứ 5 đến vũ khí laser
và máy bay không người lái đều được trình diễn trong 70 phút.
Tuy nhiên, đằng sau vẻ bề ngoài hoành tráng ấy là những chi tiết bất thường
khiến các chuyên gia phải đặt câu hỏi về tình hình quyền lực thực sự của ông Tập Cận Bình.
Những gương mặt kể chuyện trên đài doanh dự
Trên đài doanh dự duyệt binh, sự xuất hiện của các nhân vật VIP đã nói lên nhiều điều.
Trong số các nguyên lão, hai người ở vị trí trung tâm là Lý Thụy Hoàn và Ôn Gia Bảo đứng gần nhau.
Lý Thụy Hoàn từng là chủ tịch chính hiệp hai khóa từ năm 1993 đến 2003,
còn Ôn Gia Bảo là thủ tướng hai nhiệm kỳ từ năm 2003 đến 2013.
Từ tiệc chiêu đãi Quốc Khánh ngày 1 tháng 15, 2024,
hai nguyên lão này đã dắt tay nhau và ngồi hai bên chủ tịch Tập Cận Bình.
Giới quan sát nhận thấy hai nguyên lão này có vai trò chủ đạo trong phái chống Tập.
Một nhân vật đáng chú ý khác là Má Hưng Thụy,
cựu bí thư đảng ủy khu tự trị Tân Cương, ủy viên Bộ Chính trị và người thân cận của ông Tập.
Má Hưng Thụy là đồng hương Sơn Đông với bà Bành lệ viện phu nhân ông Tập,
đứng đầu phái Sơn Đông trong phe của Tập.
Mới đây ông bị cách chức bí thư Tân Cương và đang chờ sắp xếp công tác mới.
Trong video lễ duyệt binh, ông Má có vẻ căng thẳng, nặng nề, lo lắng, thậm chí còn rơ tay lao mồ hôi.
Vương Kỳ Sơn, từ cánh tay phải đến kẻ bị vắt tranh bỏ vỏ.
Vương Kỳ Sơn cánh tay phải của ông Tập trong chiến dịch đảo hộ diệt rùi,
người từng khiến các quan chức tham nhũng lan truyền câu nói
thà gặp Diêm Vương chứ đừng gặp Lão Vương.
Ông từng là chủ nhiệm ủy ban kiểm tra kỷ luật trung ương khét tiếng.
Tuy nhiên, tại đại hội 19 năm 2017, ông Tập đã sửa đổi hiến pháp,
bái bỏ nhiệm kỳ chủ tịch nước và đẩy ông Vương ra khỏi ủy ban thường vụ
chỉ cho chức danh phó chủ tịch nước không có quyền lực thực sự.
Vương Kỳ Sơn đã bị vắt tranh bỏ vỏ.
Trong lễ duyệt binh này, ông Vương lại vui vẻ khác thường,
thậm chí còn trò chuyện và cười đùa.
Ông thậm chí cởi bộ vest và khoác lên lưng ghế,
chiếc áo sơ mi trắng đặc biệt nổi bật như thể cố ý để người ta nhận ra
và gửi thông điệp không hùa theo đám đông.
Sắc mặt ưu ám của Tập Cận Bình qua hình ảnh phát sóng trực tiếp của CCTV
có thể thấy rõ sắc mặt của ông Tập khá ưu ám,
càng lúc càng tối hơn so với trước.
Ông nói năng yếu ớt, chấp mắt liên tục,
cơ mặt run dày không tự chủ và trông chán nản.
Các chuyên gia phân tích hình thể đã nhận định
ông đi đứng khập khiễng loạn trọng, đầu liên tục lắc lư không ngừng.
So sánh với lễ duyệt binh năm 2015 kỷ niệm 70 năm chiến thắng Fascist
khi ông Tập có bài phát biểu dài 2.700 từ
với tinh thần hăng hái, tự tin quyết đoán,
lần này bài phát biểu chỉ hơn 900 từ, chỉ bằng một phần ba.
Ông có nét mặt không biểu cảm, ráng vẻ mệt mỏi, buồn bá
và không có chút vui mừng nào của người đứng trên đỉnh cao quyền lực.
Trương Hữu Hiệp, đối thủ ngồi hàng ghế đầu,
Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hữu Hiệp,
được cho là đối thủ lớn nhất của ông Tập,
đã xuất hiện đặc biệt tại lễ duyệt binh.
Ông ngồi hàng ghế đầu trên tháp Thiên An Môn
cùng các cựu lãnh đạo cấp nhà nước
ở ngoài cùng bên trái bên cạnh cựu Phó Thủ tướng Trương Cao Lệ
Học giả Ngô Tội Lai tại Hoa Kỳ cho rằng
sự hiện diện này cho thấy địa vị của ông đã đạt cấp
chuẩn bị làm lãnh đạo cấp nhà nước.
Gương mặt ông lộ ra sự hài lòng và vui mừng thành quả
của cuộc đấu tranh kéo dài suốt một năm với ông Tập.
Cơ quan giả quyết sách
Trung tâm quyền lực mới
Từ tháng 6 đến tháng 7 năm 2025,
một cơ quan mới ra đời
Cơ quan giả quyết sách thảo luận và điều phối
của Ban chấp hành Trung ương Đảng.
Đây là Trung tâm quyền lực mới do các nguyên lão thành lập
để kiểm soát tình hình chính trị.
Việc thành lập cơ quan này được giải thích là
nhằm làm suy yếu vị thế của Tập Cận Bình.
Nếu ông Tập thực sự vững chắc nắm quyền lực tối cao,
sẽ không cần thiết có cơ quan giả quyết sách
để củng cố sự lãnh đạo tập thể.
Sự xuất hiện của cơ quan này chỉ có thể cho thấy
cơ cấu quyền lực Bắc Kinh đã thay đổi đáng kể
ông Tập không còn là lãnh đạo duy nhất.
Ngự lâm quân đội chủ
Một chi tiết bất thường khác là việc
Thượng tướng Vương Cường Tổng Tư lệnh Chiến khu Trung tâm
vắng mặt trong lễ duyệt binh,
thay vào đó là Hàn Thắng Diên Tổng Tư lệnh Không quân Chiến khu Trung tâm
với quân hàm Trung tướng đảm nhiệm vai trò chỉ huy trưởng.
Bộ Tư lệnh Chiến khu Trung tâm gánh vác trọng trách
bảo vệ Bắc Kinh và đóng vai trò lực lượng Ngự lâm quân.
Vương Cường và Chính ủy tử Đức Thanh
đều được ông Tập Đích thân đề bạt để làm người gác cổng.
Tuy nhiên, vào thời điểm quan trọng như lễ duyệt binh,
cả hai đều vắng mặt.
Hàn Thắng Diên không phải người bình thường,
mà là thuộc hạ trung thành của Trương Hữu Hiệp,
được Trương Đích thân đề bạt trong quân khu Thẩm Dương.
Điều này có nghĩa Chiến khu Trung tâm
đã nằm dưới quyền kiểm soát của Trương Hữu Hiệp
và Ngự lâm quân đã đổi chủ.
Cổ phiếu quân sự lao dốc, tín hiệu từ thị trường.
Điều bất ngờ nhất là vào ngày duyệt binh,
cổ phiếu quốc phòng và quân sự trên thị trường chứng khoán Trung Quốc
không những không tăng, mà còn sụt giảm mạnh.
Chỉ số Shanghai Composite giảm 0, 96%,
Sen Component giảm 0, 63%,
Cổ phiếu tích hợp quân sự dân sự giảm 4, 67%,
dẫn đầu mức giảm.
Các công ty như Bắc Phương Trường Long giảm 20% chạm sàn.
Công nghệ hàng không vũ trụ và hỏa tiễn trung thiên cũng chạm sàn.
Về dòng vốn, các quỹ chính đã rút hơn 11 tỷ nhân dân tệ,
tương đương hơn 1, 5 tỷ đô la ra khỏi lĩnh vực tích hợp quân sự dân sự.
Trong số đó, 191 cổ phiếu chứng kiến dòng vốn rút lui từ các quỹ chính.
Lịch sử Đảng Cộng sản Trung Quốc có tiên lệ lãnh đạo mất quyền
nhưng vẫn chủ trì hội nghị và tiếp khách quốc tế.
Trường hợp điển hình là Hoa Quốc phong người được Mao Trạch Đông chỉ định kế nhiệm.
Từ tháng 12 năm 1978 đến khi từ chức năm 1981,
hơn 2 năm Hoa Quốc phong vẫn giữ 3 chức tối cao
nhưng trên thực tế đã mất quyền quyết định,
quyền lực nằm trong tay Đảng Tiểu Bình và các nguyên lão.
Thế giới không hề hay biết việc ông mất quyền
và ông vẫn có các hoạt động bề ngoài với vai trò lãnh tụ tối cao.
Tình hình hiện tại của ông tập khá giống Hoa Quốc phong
trong giai đoạn năm 1978 đến năm 1981,
còn giữ các chức vụ tối cao nhưng thực tế không có quyền quyết định,
chỉ diễn theo kịch bản được những người ở hậu trường quyết định.
Cặp đôi Hồ Vương, những kẻ kế vị.
Thông tin nội bộ về việc Hồ Xuân Hoa và Vương Vọng Dương
kế nhiệm ông tập vẫn tiếp tục lan truyền.
Trong suốt lễ duyệt binh, camera CCTV đã dừng lại 6 giây
khi Hồ Xuân Hoa đứng trên thành lầu Thiên An Môn đặc biệt
mà các quan chức cấp cao ngang cấp không nhận được.
Cảnh quay cho thấy Vương Vọng Dương, người đã ẩn mình
sau khi nghỉ hưu cũng tỏ ra khá vui vẻ khi xuất hiện trước ống kính.
Ngược lại, ông tập không nở một nụ cười nào trong suốt buổi duyệt binh
và không thể hiện được sự uy niên, tự tin cần có của vị tổng tư lệnh quân đội.
Những tín hiệu từ nhà đầu tư.
Các nhà tư bản luôn có khứ giác nhẹ bé nhất về tình hình chính trị.
Việc họ bán tháo cổ phiếu ngành quân sự ngay trong ngày duyệt binh cho thấy
họ biết rằng sắp tới Trung Quốc sẽ dành nguồn tiền đầu tư phát triển nông thôn,
chứ không phải các ngành công nghiệp mới, như chủ trương của ông tập.
Dòng chảy nguồn vốn là dấu hiệu rõ ràng nhất về xu hướng chính trị.
Các ông chùm kinh doanh với mối quan hệ chặt chẽ với giới lãnh đạo cao cấp
đã nắm bắt được tín hiệu về sự thay đổi quyền lực.
Cuộc đấu chưa kết thúc. Cuộc đấu quyền lực không đơn giản như vậy.
Ông tập không dễ dàng chịu mất quyền, và đội ngũ của ông vẫn còn mạnh.
Họ chịu bị kiềm chế vì Trương Hữu Hiệp đã nắm quyền quân đội,
nhưng trong quân đội vẫn còn nhiều người của phe tập.
Diễn biến tiếp theo cần theo dõi sát,
nhất là kết quả Hội nghị Trung ương lần thứ tư vào tháng 10 sắp tới.
Việc ông tập chủ trì lễ duyệt binh hoành tráng
không những không dập tắt tin đồn về việc mất quyền mà trái lại
những chi tiết bất thường đã hé lộ cơ sở của các tin đồn này.
Đây có thể là đòn tung hỏa mù để thể hiện nội bộ đoàn kết,
nhưng cũng có thể là dấu hiệu của một cuộc chuyển giao quyền lực âm thầm đang diễn ra.