VÌ SAO NGƯỜI LÀO SỐNG CHẬM?

Nếu một ngày nào đó bạn đặt chân đến nước Lào Có lẽ cảm giác đầu tiên sẽ là Ờ sao mọi thứ ở đây nó cứ chầm chậm Giữa thủ đô Viên Trăn Lẽ ra phải tâm nập ồn ào như nhiều thành phố khác tại Đông Nam Á như Hà Nội Bangkok hay thậm chí là cả Phnom Penh Thì buổi tối vẫn yên ắn đến lạ Đường phố ít xe Còi xe cũng hiếm khi vàng lên Hàng quán bán hàng từ tốn Khách gọi món thì chủ quán gật đầu cười Rồi rồi thong thả quay vào bếp Chính cách chậm này đã Tạo ra một bản sắc riêng của người Lào Nhưng điều gì đã khiến cả một dân tộc Chọn nhịp sống chậm dãi đến như vậy Đầu tiên phải nói về yếu tố địa lý Lào là quốc gia duy nhất Ở Đông Nam Á không giáp biển Diện tích của họ chỉ bằng khoảng 2 phần 3 Việt Nam Nhưng mà dân số thì chưa bằng Hà Nội Và tất nhiên là không thể bằng thành phố Hồ Chí Minh Nghĩa là thừa thớt vô cùng Hơn 70% lãnh thổ Là núi non trùng điệp Dân cư chủ yếu sống ven sông Mê Công Không có biển, không có cảng lớn Cũng không có những trung tâm thương mại quốc tế tấp nẩm Vì thế nên Kinh tế của Lào phát triển chậm hơn So với những quốc gia xung quanh Đô thị hóa cũng diễn ra rất chậm Không tạo ra áp lực tốc độ như ở những quốc gia láng giềng Mà chúng ta biết rồi Sống ở phố thì thường người ta mới nhanh Người dân sống Chủ yếu dựa vào nông nghiệp, đánh cá, hái rau Làm nghề thủ công hay là buôn bán nhỏ Thiên nhiên Hòa mình và đã dạy con người nơi đây Sống vừa đủ, làm cũng vừa đủ Nếu ở Hà Nội Các hàng phở sẽ phải dạy từ 3h Để chuẩn bị nấu nướng lích kích Phục vụ khách ăn sáng Rồi là những người đi làm Thì ở Viên Trăng 7h sáng mới thong thả dọn hàng Và cũng chẳng mấy ai xuất rồi Một lý do quan trọng khác Là ảnh hưởng sâu đậm của Phật giáo Khoảng 2 phần 3 dân số Lào theo Phật giáo tiểu thừa Một tôn giáo đề cao sự buông bỏ Biết đủ và an nhiên Người Lào có một câu cửa miệng nổi tiếng Tạm dịch nghĩa là không sao đâu Chính cái không sao đâu này Đã trở thành một cách sống cho cả xã hội Của nước Lào Người Lào ít khi tranh cãi, ít nóng giận Ít bon chen Bởi với họ, mọi việc rồi cũng sẽ ổn cả thôi Không sao đâu Nếu ở Việt Nam, đi sai máy mà bị tạt đầu Thì hai bên còn dễ nổi nóng Còn ở Lào, người ta chỉ cười xòa Phẩy tay một cái và tiếp tục đi Cái chậm của họ thực ra là chậm Để được bình yên Đặt trong trêu gia lịch sử Ta càng hiểu hơn Vì sao Lào chọn nhịp sống thong thả Nhiều thế kỷ qua Đất nước này luôn bị kẹp giữa những hàng xóm lớn Đó là Siêm La Và Đại Việt Bên trên họ còn có Trung Hoa Ở thời hiện đại thì người Pháp, người Mỹ cũng đến đây Vương quốc lan sang từng hùng mạnh Nhưng dần bị chia cắt Và mất đất trở thành thuộc địa Người Lào đã học cách an phận để tồn tại Sống hiền lành để tránh bị nghiền nát Giữa những cuộc đối tranh quyền lực Một học giả đã từng nhận xét như thế này Người Lào chọn sống chậm Không phải vì lời Mà đó là cách sống sót thông minh Của một dân tộc nhỏ giữa những cường quốc Cái chậm ấy, xét cho cùng Chính là một chiến lược sinh tồn Đã được văn hóa qua hàng trăm năm Kinh tế Lào Cũng góp phần duy trì nhịp sống chậm này GDP bình quân đầu người của họ Là rất thấp, thấp hơn hẳn So với những nước láng giềng như Việt Nam hay Thái Lan Nông nghiệp vẫn chiếm khoảng 60% lực lượng lao động Còn công nghiệp Và dịch vụ thì phát triển chậm Thị trường lao động ít cạnh tranh Không có áp lực chạy KPI Không có deadline dí sát nhờ những đô thị công nghiệp Vì thế nên con người cũng thong thả hơn Có lẽ nhịp sống này Thì nhắc lại nhịp sống Việt Nam Khoảng vài chục năm về trước Trong công việc công sở cũng vậy Những nhân viên người Lào ít khi làm thêm giờ Đến giờ là nghỉ Chứ ít khi chạy deadline Người Lào cũng rất mê lễ hội Nhất là lễ hội té nước Khi đó cả nước nghỉ ngơi, nhảy múa Té nước vui vẻ Chẳng ai quan tâm hôm đó làm được bao nhiêu việc Điều này đã ngấm vào văn hóa của người Lào Khi so sánh với các quốc gia khác Sự khác biệt càng nổi bật Người Nhật có thể nói là sống chuẩn Và chính xác như một cái đồng hồ Đúng giờ, tốc độ, chuẩn mực, bền bỉ Người Việt sống nhanh Đôi khi phải nói là bon chen mới đúng Bởi vì lúc nào cũng nghĩ Phải nhanh tay, nhanh mắt mới có được cái ăn Người Thái cũng thông thả Nhưng vẫn nhanh nhẹn hơn Bởi vì du lịch của họ phát triển rất mạnh Và cần phải nhanh để phục vụ du khách Còn người Lào thì lúc nào cũng chậm rãi Mọi thứ đều từ từ Không đi đâu mà vội mà vàng Cách chậm này lại trở thành lợi thế Trong nhiều khía cạnh Du khách mê Lào chính vì nhịp sống chậm rãi, hiền hòa Đến đây, bạn sẽ thấy ít tắt đường Ít nghe tiếng còi in ỏi Người dân thân thiện, dễ mến Và cũng ít căng thẳng Tỷ lệ tội phạm cũng thấp hơn nhiều so với các nước láng giềng Những báo cao y tế từng chỉ ra rằng Người Lào ít mắc các bệnh Về stress và trầm cảm hơn hẳn Ở những đất nước khác Những đất nước đã được công hiệu hóa nhiều hơn Chậm rãi, an nhiên Họ giữ được sức khỏe tinh thần tốt hơn Ít áp lực hơn Và cũng ít lò âu hơn Tất nhiên, chậm hẳn thì cũng không tốt Kinh tế Lào phát triển chậm Thu nhập bình quân thấp, hạn tầng yếu Khó thu hút đầu tư nước ngoài cho đến khi Trung Quốc làm hệ thống đường sắt Trong khi Thái Lan, Việt Nam đã chạy đua Công nghiệp hóa và dịch vụ Lào vẫn loay hoay với nông nghiệp, thủy điện và khai khoang Chính phủ Lào nhiều lần kêu gọi Người dân năng động hơn, chủ động hơn Nhưng thói quan văn hóa đâu dễ thay đổi Người ta đã quen với nhịp sống chậm Suốt nhiều thế kỷ, nay bảo tăng tốc ngay Thì cũng khó Và nếu đi đường ở bên Lào Thì có một chuyện dễ cảm nhận nhất Đó là chuyện tắt đường và bóp còi Đó là những chuyện rất điển hình Cho văn hóa sống chậm, sống bình yên của người Lào Ở Lào có một điều Khiến người ta bất ngờ Đó là suốt cả ngày đi đường Gần như chẳng nghe thấy tiếng còi xe Ở Việt Nam, Thái Lan hay thậm chí là Campuchia Tiếng còi gần như gắn liền với giao thông Lúc thì để xin đường, lúc thì để nhắc nhở Lúc lại là một cách Để bộc lộ sự sốt ruột Hoặc nhiều thanh niên ở Việt Nam Thích bóp còi là bóp còi, đơn giản là như thế thôi Nhưng ở Lào Đường phố Viên Trăn hay là Luân Pha Bang Thường yên ắng đến lạ thường Người ta lái xe một cách thông thả, nhường nhịn Và coi việc bóp còi inh ỏi là một điều hơi thô lỗ Thói qua này đã gắn liền Với chiết lý sống, không sao đâu của người Lào Mọi chuyện rồi cũng sẽ ổn Nếu gặp xe chậm đi phía trước Người Lào sẵn sàng kiên nhẫn Chờ thêm vài chục giây thay vì bóp còi Để mà thúc giục Nếu có ai chen ngang Họ cũng không nổi nóng Mà thường phẩy tay cho qua Cách sự chậm rãi và hiền hòa ấy Biến cả giao thông thành một bức tranh tĩnh lặng Khác hẳn sự ồn ạc quen thuộc Ở các đô thị tại Việt Nam Ngoài yếu tố văn hóa Còn một lý do thực tế Lào ít xe cộ hơn nhiều so với các nước láng giềng Với dân số chỉ hơn 7 triệu người Và không có những thành phố siêu đông đúc Giao thông ở Lào thường khá thông thoáng Không tắt đường, không chen chúc, không vội vàng Nên chẳng cần đến những chàng còi in ỏi Để giành đường Ngay cả vào giờ cao điểm ở giữa thủ đô Tình hình cũng bình lặng hơn rất nhiều Ví von thì rất dễ hình dung Ở Hà Nội, còi xe giống như Một chiếc loa phóng thanh ngoài đường Ai cũng phải dùng để khẳng định mình Ở Bangkok, còi xe giống như một ngôn ngữ giao tiếp Để thương lượng từng mét đường Còn ở Viên Trăn, còi xe giống như Một người ngại nói chuyện, chỉ cần Cất tiếng khi thực sự cần thiết Vì thế, ai đó mang thói quen Bấm còi liên tục ở Việt Nam sang Lào Có lẽ lập tức sẽ trở thành Một kẻ lạc lõng ồn ào giữa một xã hội Vốn hiền hòa và yên tĩnh Và người ta vẫn nói đùa rằng Đi giữa Viên Trăn mà thấy ai bóp còi in ỏi Có lẽ xe đó từ Việt Nam sang Chính việc ít bóp còi Cũng phản ánh rõ nhịp sống chậm của Lào Nó cho thấy con người ở đây không thích xung đột Không quen nóng nảy, mà luôn giữ sự bình thản Và nhường nhị Ở Lào, lái xe không chỉ là di chuyển Mà còn là một cách Mà phần nào đó thể hiện tính cách của họ Từ tốn, an yên Và không vội vã Nói tóm lại Lý do người Lào sống chậm đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố Đó là một thiên nhiên hiền hòa không áp lực Đó là Phật giáo dạy buông bỏ Và an yên Đó là lịch sử hình thành tư duy an phận Và kinh tế xã hội chưa đủ sức ép Để buộc con người phải nhanh hơn Vội vàng hơn Chính cái chậm ấy đã làm nên bản sắc đặc biệt của người Lào Khiến bất kỳ ai đến đây Cũng đều thấy như được nghỉ ngơi Như được trở về với một nhịp sống cũ Của Việt Nam nhiều chục năm trước Không bon chen, và cũng chẳng mấy vội vã Người Việt thì đã quen sống nhanh Đôi khi vội đến mức quên tận hưởng cuộc đời Người Nhật thì sống chính xác như đồng hồ Nhưng cũng đánh đổi bằng áp lực và stress Còn người Lào Họ nhắc ta rằng Đôi khi sống chậm lại, cười một cái Không sao đâu với mọi chuyện Và có lẽ Chính nhờ nhịp sống chậm đó Mà giữ sở triệu voi Vẫn giữ được nét hiền hòa, an nhiên Làm say lòng du khách từ khắp nơi trên thế giới Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này Nếu cảm thấy thú vị Bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh Bật chung thông báo và chia sẻ Còn bây giờ thì xin được nói lời chào Tạm biệt