OFICIOS PERDIDOS | TRADICIONES ARTESANALES DE ANTAÑO Son muchos los oficios, actividades productivas, artesanías, técnicas de explotación, etc. que han desaparecido o están a punto de dejar de existir. Durante más de 40 años he ido recuperando por los pueblos de España aquellos oficios que estaban a punto de extinguirse, gracias a la voluntad de sus últimos profesionales.
SAN LORENZO DEL FLUMEN En San Lorenzo del Flumen (Huesca), Pedro Anía ejercía su profesión de cantero y artista de la piedra. Este curtido artesano, procedente de Calatorao, se formó a raíz de la tradición familiar que sus antepasados centraron en este arte de transformar la piedra. En el año 2012 pude conocer en su taller cómo transforma la piedra en personales obras artísticas.
Si te ha gustado este documental, puedes mostrar tu APOYO y AYUDA para que el canal siga creciendo con los botones “Gracias” y “Miembro de Canal” que aparecen debajo de cada vídeo.
También puedes conocer más sobre mi vida, trabajo y trayectoria en este DOCUMENTAL BIOGRÁFICO: • EUGENIO MONESMA. 40 años de vida, trayecto...
Κατάγομαι από οικογένεια λιθοξόων.
Η οικογένειά μου… ο προπάππους μου και ακόμη και ο πατέρας του ήταν αφοσιωμένοι στην πέτρα.
Εδώ αυτό που πρόκειται να κάνουμε αυτή τη στιγμή είναι ένα, ένα κομμάτι που ονομάζεται κανέτα,
το οποίο είναι αυτό που εμφανίζεται στις προσόψεις λειτουργώντας ως στοές για τις μαρκίζες.
Λοιπόν, αυτό το κανέτα είναι ένα κανέτο που υποθέτω ότι χρονολογείται από το 1400 ή περίπου
που ανήκει στην εκκλησία Laluenga, στην επαρχία Huesca.
Πριν ξεκινήσετε να εργάζεστε, πρέπει να γνωρίζετε τον τύπο της πέτρας, τα
γεωλογικά χαρακτηριστικά της και πώς να δουλέψετε καλύτερα με αυτήν.
Εδώ, σε αυτό το είδος κομματιού που πρέπει να κόψω, είναι καλύτερο να προχωρήσω στην κοπή του με το χέρι, χονδρώνοντάς το.
Τώρα θα το ανακατέψουμε λίγο για να αφαιρέσουμε λίγο από το έντερο που
μας έχει απομείνει, οπότε είναι καλύτερο να το κάνουμε με δείκτη.
Γιατί αν προσπαθήσω να φτάσω στην άκρη έχω ακόμα πολύ όγκο να φτάσω.
Ο δείκτης είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιούμε, νομίζω ότι είναι από τα πιο παλιά μαζί με τη γλάστρα.
Για να ολοκληρώσουμε την αφαίρεση της άκρης, πρόκειται να την αφαιρέσουμε με το scaler.
Το scarifier είναι ένα εργαλείο που, όπως μπορείτε να δείτε, χρησιμεύει για να πλησιάζετε πιο κοντά
στις άκρες και ταυτόχρονα είναι ένα εργαλείο τραχιάς.
Θα κάνω ένα ριχτάρι με καλέμι, θα πάρω μια ελαφρώς ελαφρύτερη κατσαρόλα,
γιατί υπάρχουν διαφορετικοί τύποι γλάστρας, αυτό είναι ένα πολύ παλιό δοχείο από την Aragon,
το έχω ήδη χρησιμοποιήσει αυτό, νομίζω ότι θα μπορούσε να ήταν του παππού μου. Αυτό είναι ένα
από τα κανονικά που πωλούνται σε οποιοδήποτε κατάστημα υλικού, αυτό είναι ένα δοχείο για κύπελλο.
Θα βάλω ένα σημείο στήριξης στο κέντρο για να μπορώ να το ενεργοποιήσω.
Σε αυτή την περίπτωση, έχοντας αδυνατίσει από κάτω και έχοντας μικρότερο ύψος, έχει κατέβει πολύ καλύτερα.
Αυτή η διαδικασία θα επαναλαμβανόταν στη συνέχεια γύρω-γύρω για να φύγει ένα
μαντρί που θα ήταν ένα ρίξιμο με σμίλη και στο οποίο θα χρησιμοποιούσαμε τον κανόνα για να φτιάξουμε το πρόσωπο.
Τώρα έρχεται η ρίψη της σμίλης ξανά,
αλλά θα το κάνω απευθείας με τη σμίλη.
Στις μέρες μας, χάρη σε αυτά τα εργαλεία, μας αφαιρείται πολλή δουλειά.
Πρέπει να χρησιμοποιείτε πάντα μάσκα και μπορεί να είναι διπλής στρώσης για στερεά υλικά,
γιατί είναι πολύ πλούσια σε χαλαζία και πυρίτιο, που, όντας ψαμμίτης, είναι ο κόκκος που
τη συνθέτει. Στη συνέχεια μπορεί να προκαλέσει αυτό που ονομάζεται πυριτίαση, ασθένεια των ανθρακωρύχων.
Αν πάρουμε και αρχίσουμε να ισοφαρίζουμε αυτό το μισό εκατοστό στο
κέντρο με τη σμίλη ή με έναν δείκτη για να μην βουλιάξουμε κάθε χτύπημα, αφαιρούμε μια
πολύ μικρή ποσότητα, δηλαδή είναι μια μεγάλη, μεγάλη και ακριβή δουλειά.
Προς το παρόν προχωράμε να το κάνουμε με διαμαντένιο γυαλόχαρτο.
Εδώ θα είχαμε ήδη κάνει γκριμάτσα. Αυτό το πρόσωπο θα είχε αρχικά κατασκευαστεί με ένα μαχαίρι σκαλίσματος.
Τώρα μπορείτε να εκτιμήσετε τον αριθμό των ωρών.
Σχεδόν όλα τα φινιρίσματα γίνονταν με αυτό το εργαλείο μέχρι τα τέλη του 1800,
με το σκαλιστικό μαχαίρι. Στα μέσα του 1800
άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα σφυριά θάμνων, το οποίο είναι το εργαλείο που θεωρείται πλέον και πολύ παλιό.
Αυτή είναι η επίπεδη κοπή.
Υπάρχει μεγάλη ποικιλία στο φινίρισμα ανάλογα με το εργαλείο που χρησιμοποιείται.
Για να το κόψουμε αυτό, μπορεί να γίνει με δύο τρόπους ή μπορούμε να το κάνουμε όπως θα ήταν παραδοσιακά,
που σίγουρα θα έβαζε μια σφήνα εδώ,
θα χτυπούσε τη σφήνα και θα κατέβαινε στον πάτο. Θα μπορούσαμε επίσης να πλησιάσουμε
χτυπώντας το λίγο λίγο με το σφυρί, αναποδογυρίζοντάς το, αλλά πάντα θα έμεναν περισσότερα κότσια.
Η σφήνα που θα χρησιμοποιήσουμε στο Calatorao ονομαζόταν
καταλανική σφήνα, είναι σφήνα 'V'. Ας προχωρήσουμε στη δημιουργία ενός κουτιού εδώ.
Τραβάω λίγο τη σφήνα.
Η άκρη του δείκτη πρέπει να είναι πιο λεπτή.
Όπως βλέπουμε, η σφήνα έχει κόψει αρκετά καλά, δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα,
αλλά υπάρχει μια περιέργεια που έχει προκύψει εδώ, ότι έχουν προκύψει δύο τρύπες, αυτές οι δύο τρύπες είναι
τρύπες που προέρχονται από τρυπάνια περίπου 32 χιλιοστών ή κάτι τέτοιο.
Ταιριάζει περίπου 30 εκατοστά. Ούτε μας παρεμβαίνει, γιατί το καλούπωμα
που θα κάνουμε θα γίνει από την άλλη πλευρά.
Θα κόψω με το ακτινωτό, θα βάλω δύο σμίλες, θα το χτυπήσω με την κατσαρόλα και θα κόψει.
Πριν γινόταν με καταλανικές σφήνες, σήμερα με τέτοιου είδους εργασίες είναι πολύ εύκολο να γίνει με αυτόν τον τρόπο.
Ας κάνουμε αυτό το πρόσωπο επίπεδη. Θα κάνουμε τα πάντα με τα τρέχοντα εργαλεία.
Θα σημαδέψω γύρω του και θα τα βγάλω όλα με το ακτινωτό για να αποκτήσω ένα επίπεδο πρόσωπο.
Λοιπόν, θα κόψω αυτό το πρόσωπο.
Τώρα ποιο θα ήταν το κομμάτι στο οποίο βγαίνει το κανέτο είναι ήδη φτιαγμένο.
Το πρώτο πράγμα που πρόκειται να κάνω σε αυτό το καλούπι θα είναι το cavetto, το cavetto είναι το κοίλο μέρος,
το οποίο είναι το βαθύ μέρος ενός καλουπώματος, ονομάζονται cavetto.
Ένα πολύ απλό βήμα για να φτάσουμε στον πάτο βλέποντας πόσο βαθύ είναι
θα ήταν αυτό που θα λέγαμε κάνοντας αυλάκι 'V' και έτσι μας μένουν δύο
πολύ μικρά που μπορούμε πολύ εύκολα να φτιάξουμε με το χέρι ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο.
Στις μέρες μας, για παράδειγμα, η κατσαρόλα έχει αντικατασταθεί σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις από
το πνευματικό σφυρί και η σμίλη από μια σμίλη vidia όπως αυτή.
Όλα είναι ίσα από πάνω προς τα κάτω. Αυτό θα το αφήσουμε στη σμίλη.
Το τριβείο είναι πιο γρήγορο, αυτό που συμβαίνει είναι ότι κάνει περισσότερη σκόνη.
Θα συνεχίζαμε να κάνουμε το φινίρισμα με καλέμι, γιατί πρέπει να μοιάζει με χειρωνακτική εργασία.
Έχουμε ήδη ολοκληρώσει την κατασκευή του caveto, οπότε έχουμε ακόμα δύο ταύρους να φτιάξουμε, οι οποίοι έχουν δύο
εσοχές, μία σε κάθε πλευρά. Λοιπόν θα φτιάξω ένα πρώτο μέρος έτσι ώστε να φαίνεται ότι θα γίνει με
το πνευματικό δοχείο, το πάνω μέρος, με αυτήν την εσοχή, αλλά μετά θα συνεχίσω να τα κάνω
όλα με ένα ακτινωτό και ένα τριβείο. όπως θα γινόταν σήμερα .
Κάνοντας έναν τόρο, είναι τόσο εύκολο όσο το να συνεχίσετε να φτιάχνετε εφαπτομενικές γραμμές που αγγίζουν την
περιφέρεια, στο τέλος, άπειρες γραμμές κάνουν μια κολόνα, μια στήλη, και γίνεται.
Ας ξεκινήσουμε από την κορυφή.
Έχουμε ήδη ολοκληρώσει το πάνω μέρος. Τώρα θα πάμε στο κέντρο και θα κάνουμε το ίδιο.
Θα βγάλω την επάνω άκρη, το μόνο που μένει να κάνουμε είναι να την περιτριγυρίσω.
Λοιπόν, θα είχαμε ήδη φτιάξει το καλούπι του κανετού, τώρα από το ορατό μέρος που είναι
ήδη ορατό προς τα έξω μόλις τοποθετηθεί, υπάρχει αυτό το κομμάτι που φαίνεται σε κάθε πλευρά που θα έπρεπε να
δουλέψει, αρχικά το δουλειά θα ήταν, αυτή που είχε θα ήταν να σκαλίσει.
Η άλλη πλευρά θα ήταν η ίδια.
Με αυτό, θα βλέπατε μια δουλειά να γίνεται με ένα μαχαίρι σκάλισμα, και το canete μπορεί να ολοκληρωθεί.
Εδώ ερχόταν ο τοίχος της εκκλησίας και εδώ ερχόταν ένα άλλο μέρος που θα λειτουργούσε ως μαρκίζα
με κάποιο καλούπι και έβγαινε αυτό που είναι η οροφή της εκκλησίας.
Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι η κεφαλίδα μιας πύλης.
Αυτός ο τύπος πέτρας είναι επίσης πολύ διαδεδομένος στην Αραγονία, είναι αυτό που
ονομάζεται γενικά ή γνωστό, αλλά σε όλη την Ισπανία, ως πέτρα καμπαναριού.
Το όνομα campanil σημαίνει ότι ακούγεται σαν καμπάνα.
Αυτό που θα κάνουμε είναι η αναπαραγωγή ενός εξωφύλλου. Το σχέδιο στο εξώφυλλο είναι αυτό.
Είναι μια πόρτα του 1807 που είναι αρκετά κατεστραμμένη και ανήκει στην πόλη Sena.
Εδώ λοιπόν που μιλάμε για αναπαραγωγή, έχει
αρκετά πολύ διακριτά και διαφορετικά στοιχεία όπως το κεφαλάρι.
Με δύο κομμάτια σαν διαμάντια στα πλάγια, δύο V, 1807 και κάτι που μοιάζει με λύρα στο
κάτω μέρος. Έπειτα έχει μερικά στολίδια στους συνδετήρες για να στολίσει την αρχή του κεφαλιού.
Και στα τζάμπες θα χαράξουμε το οικόσημο
του ζευγαριού που μένει αυτή τη στιγμή στο σπίτι, του Campoy και του Sanz.
Αυτή θα ήταν μια φωτογραφία του ποιο θα ήταν το κλειδί
που θα είχαμε ήδη σχεδιάσει εδώ στην κλίμακα 1:1 στην οποία θα το κάνουμε.
Αυτό θα ήταν για να προστατεύσουμε το τρέξιμο που αφήσαμε γύρω στο ένα εκατοστό.
Έχω σχεδιάσει τα μέρη που πίστευα ότι ήταν τα πιο σημαντικά για να ξεκινήσω το σκάλισμα.
Το γεγονός, όπως βλέπουμε, ότι έχω φτιάξει αυτή την εγκοπή είναι ότι
όταν την πλησιάζω όπως σε αυτή την περίπτωση η πέτρα δεν πηδάει περισσότερο. Στη συνέχεια,
μπορώ να κατέβω στο κέντρο και να βγω έξω χωρίς να φοβάμαι ότι θα πάω πάνω από την κορυφή.
Αυτή η διαδικασία συνεχίζεται μέχρι να φτάσουμε στα 5 χιλιοστά βάθος.
Όπως μπορούμε να δούμε, παραδοσιακά αυτό το έργο είναι πολύ ακριβό.
Στο παρελθόν υπήρχαν πολύ καλοί σιδηρουργοί, οι ναοί ήταν εξαιρετικοί.
Λοιπόν, έχουμε ήδη ξεκαθαρίσει ποιο θα ήταν το παρασκήνιο.
Το έχουμε ήδη αφαιρέσει κατά περίπου πέντε χιλιοστά.
Αφού ιχνηλατήσουμε αυτό το σχέδιο θα συνεχίσουμε με το σκάλισμα.
Παλαιότερα ο τρόπος για να φτιάξεις αυτό το είδος κυρτού σχήματος ήταν μικρά
τρυπάνια που κατέληγαν σε ένα σημείο και σιγά σιγά χτυπούσαν και μετά κατέληγαν
στρογγυλεμένα. Στις μέρες μας έχει απλοποιηθεί πολύ με εργαλεία όπως φρέζες.
Λοιπόν αυτό μπορεί να τεθεί με όλους τους τρόπους.
Τώρα θα συνεχίσουμε να κάνουμε τις διαφορετικές λεπτομέρειες. Το επόμενο πράγμα
που θα κάνουμε είναι το φόντο του αστεριού ώστε να τονιστεί περισσότερο,
μετά θα συνεχίσουμε με τον αριθμό, 1807, και μετά θα φτιάξουμε αυτήν την άρπα.
Ας πάρουμε ξανά τη φρέζα και ας βάλουμε άλλη μια μικρότερη μπάλα.
Τώρα θα κάνουμε το τελευταίο μέρος παρακάτω.
Τώρα αυτό που θα κάνω είναι να τρίψω την επιφάνεια με λεπτό γυαλόχαρτο
ώστε να ξεχωρίζει περισσότερο στο φόντο και μετά να περάσω λίγο από το φόντο.
Τώρα το φινίρισμα του φόντου θα ήταν με μια σμίλη.
Θα μπορούσαμε ήδη να συμπεράνουμε αυτό. Εδώ θα είχαμε ήδη
τελειώσει ένα ανάγλυφο του 1807, ενός σπιτιού στο Σηκουάνα.
Είναι ένα σκάλισμα της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής που προορίζεται για την εκκλησία Torrente de Cinca.
Σε μια κόγχη πάνω από την πόρτα της εκκλησίας, κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου,
μεταξύ των πολλών καταχρήσεων που έγιναν,
καταστράφηκαν και οι εικόνες που είχαν τοποθετηθεί στην πρόσοψη της εκκλησίας.
Αφού έκανα μετρήσεις και έβγαλα μερικές φωτογραφίες, τράβηξα μερικές ζωγραφιές.
Χρησιμοποιώ τα σχέδια, τα προφίλ,
ως πρότυπα, δηλαδή δίνω στο μπλοκ μια μεγάλη τομή σε ένα προφίλ, για να το κεντράρω,
άλλα προφίλ, αφού βγάλω αυτά τα προφίλ συνεχίζω να απομονώνω περιοχές τους.
Όλα αυτά με σφαιρικό τρόπο σαν να επρόκειτο για μια
περισσότερο ή λιγότερο κυβιστική φιγούρα για να προσεγγίσει τις περιοχές.
Το πρόσωπο της Μαρίας Μαγδαληνής θα ήταν το αριστερό προφίλ, στην κλίμακα.
Αυτό θα ήταν το σωστό προφίλ, με αυτό κοιτάζω τα βάθη των ματιών,
την απόσταση στην οποία φτάνει το στόμα.
Για παράδειγμα, το τελευταίο πράγμα που έκανα ήταν αυτό το χέρι που ήταν τώρα στο,
φαίνεται ότι ήμουν στο τρίψιμο για να φτιάξω αυτό το χέρι, το πρώτο πράγμα που έκανα
ήταν τι θα ήταν το δισκοπότηρο, επειδή το δισκοπότηρο πρέπει να τυλίξει γύρω από το χέρι.
Όπως είπα ότι έφτιαξα την εικόνα, ακολούθησα την ίδια διαδικασία για αυτό το χέρι.
Σε αυτή την περίπτωση όταν τυλίγει τον κάλυκα εδώ το κάνει σαν να είναι μια φυσική θέση,
όταν γίνεται αυτό συμβαίνει κάτι που είναι ότι το πιο κοντό δάχτυλο είναι αυτό που φτάνει πιο μακριά,
παρόλο που είναι το μικρότερο είναι ακόμα πιο στενό. από
τον κάλυκα μια μεγαλύτερη περιφέρεια που φτάνει σε μεγαλύτερη απόσταση.
Αυτό που πραγματικά χρειάζεστε εδώ είναι λίγο γυαλόχαρτο στα δάχτυλά σας για να αφαιρέσετε τα χτυπήματα της σμίλης.
Στα πλαίσια της επαγγελματικής μου καριέρας που ξεκίνησε
μέσα στο λατομείο από πολύ μικρός, στο οικογενειακό λατομείο.
Όταν ήρθα να ζήσω στην Ουέσκα αφιέρωσα επίσης πολύ χρόνο στη διδασκαλία.
Στη διδασκαλία της λιθοδομής σε εργαστηριακά σχολεία.
Πέρα από αυτό, ειδικά από το 1992, φαίνεται να θυμάμαι, άρχισα να ασχολούμαι
πολύ με τη γλυπτική, συνεχίζοντας να κάνω λιθοτεχνία.
Μου αρέσουν πολύ οι γεωμετρικές φιγούρες όπως οι λωρίδες Mobius, σφαίρες που δεν μπορούν να
εξαχθούν μέσα από το γλυπτό όπου είναι σκαλισμένες. Μου αρέσει να δίνω τόση ή μεγαλύτερη σημασία
στην τρύπα και το φως όσο και στον όγκο της πέτρας που παραμένει, αφήνοντας πολύ κινούμενα, πολύ ελαφριά σχήματα.
Με τα χρόνια και με την εμπειρία που αποκτήθηκε,
ο Pedro Anía έκανε ένα βήμα μπροστά στο επάγγελμά του ως παραδοσιακός λιθοξόος,
για να γίνει ένας διάσημος καλλιτέχνης λιθοτεχνίας.
Είμαι ο Eugenio Monesma, σκηνοθέτης και παραγωγός του ντοκιμαντέρ που μόλις παρακολουθήσατε.
Αν σας άρεσε, σας ενθαρρύνω να εγγραφείτε στο κανάλι ενεργοποιώντας
τις ειδοποιήσεις από το κουδούνι και έτσι μπορείτε να απολαύσετε τα εκατοντάδες
ντοκιμαντέρ που έχω ήδη στο κανάλι και που θα ανεβάζω κάθε εβδομάδα.