Yêu Thương Hay Vá Víu: Khi Tình Yêu Trở Thành Xiềng Xích Vô Hình Cho Con Cháu

Bạn có chắc là bạn đang yêu thương con cháu hay chỉ đang cố vá viếu lại những thiếu gụt trong chính cuộc đời mình? Bạn gọi đó là hy sinh, là tình yêu vô điều kiện, là sẵn sàng cho đi tất cả để tụi nhỏ có một cuộc sống tốt hơn. Nhưng đôi khi, cái tốt hơn ấy không đến từ nhu cầu thật sự của đứa trẻ mà đến từ nỗi sợ, nỗi ám ảnh chưa từng được gọi tên trong bạn. Bạn sợ con cái mình khổ vì bạn từng khổ. Bạn sợ chúng thiếu thốn vì ngày xưa bạn thiếu thốn. Nhưng bạn có chắc là bạn đang cho đi vì chúng hay vì bạn không thể chịu nổi việc nhìn thấy một phiên bản mình từng là yếu đuối, bất lực, cô đơn? Có một bà mẹ từng nói, tôi không bao giờ để con tôi làm gì hết, tất cả mọi thứ tôi đều làm thay, từ buộc dây dày cho đến nói chuyện với giáo viên. Tôi chỉ muốn nó an toàn, hạnh phúc. Đứa trẻ đó 17 tuổi và nó không biết cách gọi điện, đặt đồ ăn. Bạn nghĩ đó là yêu? Tình yêu quá mức, nếu không tỉnh táo, rất dễ biến thành kiểm soát được bọc đường. Bạn ôm chặt đến mức đứa trẻ không thể thở, rồi tự hỏi vì sao nó nổi loạn, hoặc thu mình, hoặc mắc kẹt giữa những cơn lo âu không lý do. Yêu quá mức không chỉ là chiều chuộng, mà còn là không cho phép đứa trẻ được có cơ hội học cách thất bài, học cách chịu trách nhiệm, học cách đứng dậy. Khi bạn luôn lao vào dọn dẹp hậu quả thay con cháu, điều bạn đang nói thầm với chúng là, Tao không tin mày đủ giỏi để tự lo. Đó không phải là yêu, đó là một sự xúc phạm êm dịu. Bạn từng thiếu một lời khen khi nhỏ, nên giờ bạn rót lời khen cho tụi nhỏ như rót nước đầy ly, không phân biệt đúng sai. Bạn từng bị phạt oan, nên giờ bạn không dám nói không, không dám để tụi nó buồn. Nhưng bạn ơi, con cháu bạn, không cần một người bạn đồng lóa. Chúng cần một người lớn đủ vững, đủ rõ ràng để chúng cảm thấy an toàn và phát triển. Một khu vườn không bao giờ cắt tìa, sẽ mọc um tùm và chết ngạc trong chính sự dối loạn của nó. Nhiều người nghĩ yêu là cho nhiều, nhưng trong tâm lý học, yêu là cho đúng. Là biết dừng lại, là biết để đứa trẻ khóc, để nó tự đứng dậy, để nó tự sai và tự sửa. Yêu mà không có danh giới, là một dạng thao túng vô thức. Và điều đáng sợ là, người lớn lại không nhận ra điều đó, vì, tao chỉ muốn tốt cho nó thôi. Nhưng cái tốt ấy có khi là cơn ác mộng khoác áo thiên thần. Bạn từng bị bỏ mặt khi còn nhỏ, nên bạn thề sẽ không để con cháu mình thiếu tình thương như vậy. Nhưng tình thương không phải là trốn tránh cảm xúc tiêu cực của đứa trẻ. Không phải là mua mọi thứ chúng đòi. Không phải là tren vào mọi xung đột để làm hòa dùm. Đôi khi, tình thương lớn nhất chính là đứng bên cạnh, không làm gì cả, chỉ hiện diện đủ gần để nâng lên khi cần, đủ xa để đứa trẻ học cách đi. Bạn nghĩ mình là người, tận tụy. Nhưng tận tụy cũng có thể là một loại nghiện, nghiện cảm giác được cần đến, nghiện vai trò người hùng, nghiện cảm giác kiểm soát cuộc đời người khác nhân danh tình yêu. Và nghiện này không phải vô hại, nó tạo ra những đứa trẻ không bao giờ lớn. Bạn không cần trở thành người cha, người mẹ, hay người ông, người bà hoàn hảo. Nhưng bạn cần dám soi lại xem, tình yêu bạn đang cho đi là thứ nuôi dưỡng, hay là siềng xích. Vì không phải tất cả những gì xuất phát từ trái tim đều có thể giúp người khác lớn lên. Có những tình yêu, nếu không đủ tình thức, sẽ khiến một đứa trẻ mãi mãi là đứa trẻ. Và câu hỏi cuối cùng là, bạn đang nuôi dưỡng một con người, hay đang trốn chạy những đổ vỡ chưa từng lành trong chính bạn?