Thành ngữ “Nguyệt hạ lão nhân” (Ông lão dưới trăng), với điển cố “Thiên lý nhân duyên nhất tuyến khiên” (Nghìn dặm nhân duyên một sợi tơ) kể về câu chuyện hôn nhân đại sự đã được Trời định từ sớm. Thời nhà Đường có một người tên là Vệ Cố, từ nhỏ đã mất cha mẹ, muốn kết hôn sớm nhưng không thể như ý. Năm Trinh Quán thứ hai, anh ta đến Thanh Hà du ngoạn, trên đường nghỉ tại quán trọ phía nam Tống Thành. Có người mai mối cho anh, người con gái là con của cựu Tư Mã Thanh Hà là Phan Phóng, và hẹn Vệ Cố sáng sớm ngày hôm sau đến trước cổng chùa Long Hưng để gặp người của Phan gia. Vệ Cố vui suốt đêm, sáng hôm sau đến sớm trước cổng chùa, nhìn thấy mặt trăng vẫn treo cao trên trời.
............................................ Giọng đọc: Lưu Thu Dịch giả: Lê Trần Hiệp Nguồn: Quan niệm của người xưa về hôn nhân - Duyên https://www.mhradio.org/showprogram/1325.html
Xin chào quý khán thính giả
Hôn nhân trong văn hóa truyền thống
được coi là duyên phận
là sự an bài của thần
Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
về vấn đề này
qua bài viết
Quan điệp hôn nhân của người xưa
Duyên, Duyên Phận
Thành ngữ
Nguyệt Hạ Lão Nhân
Ông Lão Dưới Trăng
Với điển cố
Thiên Lý Nhân Duyên Nhất Tuyến Khiên
Nghìn dặm nhân Duyên
Một sợi tơ
Kể về câu chuyện hôn nhân đại sự
Đã được trời định từ sớm
Thời nhà đường
Có một người tên là Vệ Cố
Từ nhỏ đã mất cha mẹ
Muốn kết hôn sớm
Nhưng không thể như ý
Nằm trên quáng thứ 2
Anh ta đến thanh Hà Du Ngoạn
Trên đường nghỉ tại quán trọ
Phía nam Tống Thành
Có người mai mối trao anh
Người con gái là con
Của cựu tư Mã Thanh Hà
Là Phan Phóng
Và hẹn Vệ Cố
Sáng sớm ngày hôm sau
Đến trước cổng chùa Lâm Hưng
Để gặp người của Phan Gia
Vệ Cố vui suốt đêm
Sáng hôm sau
Đến sớm trước cổng chùa
Nhìn thấy mặt trăng
Vẫn treo cao trên trời
Lúc này anh thấy
Một ông lão ngồi trên bậc thềm
Bên cạnh đặt một cái túi
Đang mượn ánh trăng
Để đọc sách
Vệ Cố lại gần xem
Nhưng không hiểu chữ trong sách
Liền hỏi ông lão
Lão tiên sinh đọc sách gì vậy
Cháu từ nhỏ khổ học
Không có chữ nào không biết
Sao chữ trong sách này
Lại chưa từng thấy qua
Ông lão cười nói
Đây không phải sách nhân gian
Làm sao ngươi thấy được
Vệ Cố lại hỏi
Vậy sách này ở đâu ạ
Ông lão nói
Sách này ở âm phủ
Vệ Cố hỏi
Là ngươi âm phủ
Sao ngài lại đến đây
Ông lão nói
Là do ngươi đến sớm quá
Chứ không phải là ta không nên đến
Phàm quan lại ở âm gian
Đều quản việc dương gian
Với việc nhân gian
Sao có thể không đi lại
Ở nhân gian chứ
Vệ Cố hỏi
Vậy ngài quản việc gì
Ông lão nói
Hôn nhân đại sự của thiên hạ
Vệ Cố mừng dỡ nói
Cháu từ nhỏ mất cha mẹ
Muốn sớm cưới vợ sinh con
Nhưng mười mấy năm nay
Tôi tìm hiểu mai mối
Điều nơi đều không thành
Hôm nay có người mai mối cho tôi
Con gái của Tư Mã Phan
Ngài nói việc hôn nhân này
Có thành công không
Ông lão trả lời
Không thành, vợ của ngươi mới ba tuổi
Đến khi nàng mười bảy tuổi
Mới bước vào được cửa
Nhà ngươi
Vệ Cố hỏi
Trong túi của ngài đựng gì vậy
Ông lão trả lời
Dây tơ hồng dùng để buộc chân
Hai vợ chồng
Khi duyên họ đã định
Ta sẽ lén buộc dây tơ hồng
Vào chân họ
Bất kể hai nhà
Là kẻ thù hay cách biệt giàu nghèo
Hoặc cách nhau
Nghìn núi vàng sông
Chỉ cần dây tơ hồng này buộc rồi
Sẽ không thể thoát được nữa
Chân ngươi đã buộc
Với chân nàng rồi
Ngươi tìm người khác có ích gì
Vệ Cố nói
Vậy vợ cháu là ai
Nhà ở đâu
Ông lão trả lời
Con gái nhà bán rau
Phía bắc quán trọ
Vệ Cố hỏi
Cháu có thể đi xem không
Ông lão nói
Bà cụ thường bồng cháu đi bán rau
Lát nữa ngươi đi theo ta
Ta chỉ cho mà xem
Trời sáng rồi
Người vệ Cố chờ không đến
Ông lão cuộn sách lại
Khoác lấy túi
Vệ Cố theo ông lão đến chợ rau
Thấy một bà cụ
Mù một mắt
Bồng một bé gái ba tuổi
Trông rất bần thiểu
Xấu xí
Ông lão chỉ cô bé nói với vệ Cố
Đó chính là vợ của ngươi
Vệ Cố tức giận nói
Cháu giết nó được không
Ông lão nói
Bé gái này mang mệnh
Chú định có đại phú quý
Còn phải theo ngươi hưởng phúc
Sao giết được
Nói xong ông lão biến mất
Vệ Cố về nhà
Mài một con dao
Dao cho gia nhân nói
Nếu ngươi giết bé gái đó giúp ta
Ta thưởng ngươi một vạn đồng
Gia nhân đồng ý
Giấu dao trong tay áo
Đến chợ rau
Nhân lúc đông người hỗn loạn
Đâm bé gái một dao rồi chạy
Khiến cảnh chợ náo loạn
Gia nhân chạy thoát được
Về nhà rồi vệ Cố hỏi gia nhân
Người đâm có chúng không
Và nhân đáp
Tôi định đâm vào tim
Nhưng không đâm chúng
Lại đâm vào chính giữa lông mày
Từ đó vệ Cố cầu hôn ai
Cũng luôn không thành công
Qua 14 năm
Vệ Cố đến Tương Châu
Đầu quân dưới tay thích xử
Vương Thái
Vương Thái thấy anh ta tài giỏi
Nên gả con gái cho anh
Vợ của vệ Cố lúc ấy
16-17 tuổi
Dung mạo xinh đẹp
Vệ Cố rất vừa tâm thuận ý
Nhưng anh phát hiện
Chính giữa lông mày của nàng
Luôn rán một bông hoa giấy nhỏ
Ngay cả khi tắm gội
Cũng không bỏ ra
Sau đó anh hỏi vợ
Vợ rơi nước mắt buồn bã nói
Thiếp là cháu gái
Của quận thú đại nhân
Không phải con ruột của ông
Cha Thiếp khi còn sống
Là huyện lệnh Tống Thành
Chết khi đương chức
Lúc đó Thiếp còn quấn trong tã lót
Mẹ và anh trai
Cũng lần lượt qua đời
Ra cảnh
Chỉ còn duy nhất một ngôi nhà
Ở phía nam Tống Thành
Sống cùng với người vú nuôi
Là Trần Thị
Nhờ bán rau mà sống qua ngày
Trần Thị thương Thiếp
Còn quá nhỏ
Luôn bồng Thiếp theo bên mình
Lúc 3 tuổi
Trần Thị bồng Thiếp ra chợ rau
Nhưng bị một tên côn đồ
Dùng dao đâm chúng
Vào chính giữa lông mày
Để lại viết sẹo
Nên Thiếp phải dùng hoa giấy
Che lại
7-8 năm sau
Thúc Thúc đến Lư Long nhận chức
Thiếp về ở nhà Thúc Thúc
Và lấy danh nghĩa
Con gái của Thúc Thúc
Mà gả cho chàng
Vệ cố hỏi
Trần Thị có phải là bị mù một mắt không
Vợ anh đáp
Đúng vậy sao chàng biết
Vệ cố nói
Người đâm nàng chính là do ta
Cử đi
Đây thật là việc kỳ lạ
Liền kể lại ngọn nguồn sự việc
Cho vợ nghe
Từ đó vợ chồng càng tương kính
Như tân
Sau sinh được một con trai
Tên vệ côn
Làm nhà môn Thái Thú
Mẹ được phong Thái Nguyên
Từ đó người ta gọi
Người mai mũi cho nam nữ là
Nguyệt Hạ Lão Nhân
Cũng gọi tắt là Nguyệt Lão
Còn cách nói
Thiên lý nhân duyên
Nhất tuyến khiên
Nghiền rậm nhân duyên
Một sợi tơ
Cũng xuất phát từ đây
Có vẻ như duyên phận trời định
Thật sự là có thật
Và việc trong bệnh chú định
Cũng không hề thay đổi
Vì nhân lực
Quan điệp này trong văn hóa tây phương
Cũng được chấp nhận rộng rãi
Cách được gọi là
Nhân duyên thiên chú định
Nhân duyên trời định
Duyên phận
Vốn là trời định
Vậy hình thức đưa hai người đến thế gian
Với nhau có quan trọng không
Vì đã là trời định
Chắc chắn sẽ khiến
Những người có duyên phận
Qua một hình thức nào đó
Đến với nhau
Vậy phụ mẫu chi mệnh
Môi trước chi ngôn
Lệnh cha mẹ
Lời mai mối
Thời xưa có phải là một cách
Trời chọn lựa hôn phối cho con người không
Đã là việc
Trong bệnh chú định
Trước khi kết hôn
Có gặp mặt hay không
Hiểu biết đối phương bao nhiêu
Có phải người mình thích hay không
Những vấn đề này
Cũng không cần bận tâm lo lắng
Và cuối cùng
Vẫn là không thể thay đổi được
Người xưa
Tín thiên nhận mệnh
Tin tưởng theo ý trời
Và chấp nhận định mệnh
Vui vẻ chấp nhận sự sắp xếp
Của thiên thượng
Dùng lời bây giờ có thể nói là
Thảng nhiên đối diện thực tế
Điều chú trọng hơn
Chính là sau này
Mỗi người đối xử với nhau có thể
Dĩ lễ tương đái
Đối đái bằng lễ
Các thủ bồn phận
Mỗi người giữ bồn phận của mình
Chân thành bao dung
Những điều này
Không chỉ là một tờ hôn ước
Có thể ước thúc
Mà là hoàn toàn tự nhiên
Phải làm như vậy
Vì vậy hôn nhân của người xưa
Tuyệt đại đa số đều
Tùng nhất nhi chung
Một lòng đến cuối đời
Cam tâm tình nguyện
Hoàn thành đoạn nhân duyên phu thê
So thiên thượng chú định
Trong đó nếu tốt
Thì tốt
Nếu xấu thì chịu
Vì đều tin đó là mệnh của mình
Cũng không khắt khe đòi hỏi
Thuật theo tự nhiên
An phận với hoàn cảnh
Người hiện đại không tính thần
Không tin vào định mệnh
Mà tin vận mệnh
Hạnh phúc là do tự mình nắm bắt
Trong biển người mênh bông
Mù quáng tìm kiếm khắp nơi
Mà điều kiện trước tiên
Thường là chỉ xem xét
Nhu cầu của bản thân
Kết quả thường va chạm
Liên tiếp
Thân tâm mệt mỏi
Rồi cuối cùng tìm được người đó
E rằng vẫn chỉ là người có duyên
Được nguyệt lão
Một giây tơ hồng
Vậy quá trình khổ cực
Tìm kiếm ấy
Cũng là một cách mà ông trời
Sắp xếp hôn phối cho
Con người hiện đại
Khi đối chiếu
Thì cách chọn người bạn đời nào là tốt hơn
Tất nhiên
Người hiện đại vì lao sợ vận mình
Được sắp xếp không tốt
Mới muốn tự mình làm chủ
Nhưng thiên thượng
Căn cứ vào điều gì để sắp xếp
Nhân duyên của con người
Có công bằng hợp lý không
Bài viết đến đây đã kết thúc
Cảm ơn quý vị đã theo dõi
Chúc quý vị an lành và hạnh phúc