VÌ SAO SINH NHẬT PHẢI THỔI NẾN?| BLV Hải Thanh Plus

Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao mỗi lần đến sinh nhật Người ta lại cắm mấy cây nến lên bánh để thổi phù một cái hay không? Thổi xong ai cũng vỗ tay, cũng gieo hò, cũng chúc mừng rồi ăn bánh Nhìn thì đơn giản thế thôi nhưng đằng sau việc thổi nến nhỏ bé này Là một hành trình lịch sử dài cả mấy nghìn năm Thần thoại Hy Lạp Cổ, La Mã rồi đến châu Âu Trung Cổ Cuối cùng mới lan ra cả thế giới Hóa ra cái việc chúng ta thổi nến mừng sinh nhật lại có lịch sử rất lâu rồi Nói đúng thì mỗi lần bạn thổi nến là bạn đang tái hiện một nghi thức cổ xưa Cầu nguyện lên đến tận thần linh Không hề đơn giản nhưng chúng ta vẫn hay nghĩ Câu chuyện này bắt đầu ở Hy Lạp Cổ Đại Nơi có nữ thần Mặt Trăng và nữ thần Mặt Trăng tên là Artemis Người Hy Lạp tin rằng Mặt Trăng là biểu tượng của sự sống Của trung kỳ thời gian và của ánh sáng dẫn lối con người trong bóng đêm Mỗi tháng vào ngày trăng tròn Họ tổ chức một lễ tạm hiểu là lễ cúng nữ thần Artemis Trong buổi lễ đó Họ làm một chiếc bánh tròn bằng mật ong và bột mì tượng trưng cho Mặt Trăng Rồi cắm lên đó những cây nến nhỏ Ánh nến lung linh giống như ánh trăng sáng Để tôn vinh vị nữ thần kia Vừa để cầu mong may mắn Khi mà thắp nến lên được rồi Thì họ sẽ ước nguyện và thổi tắt ngọn nến Tin rằng làn khói sẽ mang điều ước bay đến với các vị thần Và thế là thói quen thắp nến, ước nguyện và thổi tắt ra đời Tất nhiên lúc này chẳng có sinh nhật của ai cả Chính nghi lễ này đã truyền cảm hứng cho việc thổi nến sinh nhật ngày nay Nghĩa là mỗi khi bạn thổi nến Bạn đang lặp lại một phong tục đã có cách đây hàng ngàn năm Nhưng mà khi làm thì cũng mới chỉ là khởi đầu Chính người La Mã Cổ Đại mới là những người biến thổi nến thành nghi thức Trong sinh nhật của con người Họ là những người đầu tiên tổ chức tiệc sinh nhật cho những người Tạm gọi là cá nhân Tức là sinh nhật cho một cá nhân ai đó Ba đầu chỉ dành cho quý tộc mà thôi Và ngày này được gọi là ngày ra đời Trong ngày đó người ta làm tiệc Tặng quà và đặc biệt đặt những cây nến lên chiếc bánh Với người La Mã để mà nói Ánh sáng nến cũng tượng trưng cho ánh sáng của cuộc đời mới Họ tin rằng mỗi người sinh ra đều có một linh hồn bảo vệ riêng Gọi là Genius Nghe giống tên một cái con chuột máy tính Và ngày sinh nhật của mình Genius sẽ đặc biệt lắng nghe lời cầu chúc của bạn Nên khi bạn thổi nến Bạn đã gửi lời cảm ơn đến điều ước qua linh hồn hồ mệnh của chính mình Nói cách khác Cách đây 2.000 năm Người La Mã cũng đã ước những điều ước y như chúng ta bây giờ Chỉ khác là họ tin lời ước ấy đi thẳng đến thần linh Tức là từ thời He Bà Trưng người ta đã ước như thế này rồi Đến thời Châu Âu Trung Cổ Sinh nhật mang một màu sắc khác hẳn Lúc đó người ta tin rằng Sinh nhật là ngày mà linh hồn yếu ướt nhất Dễ bị tà khí và ma quỷ xâm nhập vào mình Chính vì vậy Và mỗi dịp sinh nhật Bạn bè và người thân sẽ tụ hợp hát ca thắp nến Vừa để chúc mừng sinh nhật Vừa để xua đuổi những linh hồn xấu Họ tin là càng đông người càng vui Thì ma quỷ càng sợ và càng không dám đến gần Ánh sáng của cây nến lúc này được xem là ánh sáng của Chúa Còn khói nến là lời cầu nguyện bay lên thiên đường Việc thổi tắt nến chính là dấu hiệu cho thấy điều ước đã được gửi đi Cho nên với người Châu Âu thời đó Sinh nhật là dịp lễ vừa vui Vừa là nghi thức tôn giáo để bảo vệ linh hồn Rồi đến thế kỷ 18 Chính người Đức mới biến phong tục thổi nến Trở thành một thứ mà ai cũng biết Họ gọi ngày đễ này đó là Kiddies first Nghĩa là lễ mừng sinh nhật trẻ con Trong ngày đó họ làm một chiếc bánh tròn Đặt lên số nến tương ứng với số tuổi của đứa trẻ Và thêm một cây nến đặc biệt ở giữa Gọi là ngọn nến của sự sống Ngọn nến ấy tượng trưng cho ánh sáng dẫn đường cho tương lai Họ giữ cho nến cháy suốt cả ngày Và tin rằng ánh sáng ấy xua đuổi ta ma Chỉ đến khi buổi tiệc kết thúc Cả nhà mới cùng nhau thổi nến Giống như một ngọn đuốc của kỳ Olympic Khi ấy, đứa trẻ được phép ước một điều Và đó chính là cội nguồn trưng tiếp của sinh nhật hiện đại Từ Đức thì phong tục này đã lan ra khắp châu Âu Anh, Pháp, Mỹ Và sau cùng là cả thế giới Trong đó có Việt Nam của chúng ta Bê lề một chút thì nói đến sinh nhật Phải kể đến một bài hát nổi tiếng Bài hát Happy birthday to you Sau bài hát này mà không thổi nến Thì đúng là thiếu sót thật Câu chuyện bắt đầu ở nước Mỹ vào cuối thế kỷ 19 Tại một trường mẫu giáo nhỏ Ở thành phố Louisville, bang Kentucky Ở đó có hai chị em giáo viên Tên là Patty và Madrid Hill Patty là cô giáo dạy trẻ Còn Madrid là một nhạc sĩ Kiêm một nhà soạn nhạc nghiệp dư Hai chị em này đều rất yêu trẻ con Và muốn tìm cách dạy cho các bé Những bài học hát dễ hơn Và vui hơn Thật tình cờ sau vài biến tấu và update Thì một bài hát đã ra đời Đó chính là bài hát Happy birthday to you Mà bắt đầu thì cũng chẳng Happy birthday gì cả Chỉ đổi vài chữ Mà bài hát bỗng trở thành thánh ca sinh nhật toàn cầu Cái hay ở đây Là vì giai điệu dễ nhớ Nên dù bạn là người Mỹ, người Việt, người Nhật Người Hàn hay người Trung Quốc Chỉ cần nghe là hát được ngay, không cần phải hiểu nghĩa Happy birthday to you Nó trở thành ngôn ngữ chung của niềm vui Nhiều nhà nghiên cứu âm nhạc thì nói rằng Happy birthday to you Là bài hát hoàn hảo với mặt cấu trúc cảm xúc Nó bắt đầu bằng một giai điệu mở rộng Tạo cảm giác vui tươi Rồi đến nốt cao từ chill Khiến người ta cảm thấy phân khích Và kết lại bằng những nốt hạ Tạo cảm giác trọn vẹn Đấy là người ta phân tích như thế cho mình hát bài này lần đầu tiên Cũng cảm giác thân thuộc luôn 16 từ, 25 nốt nhạc Nhưng nó kích hoạt trong não người Cảm giác hạnh phúc, chờ đợi và kết nối với cộng đồng Từ đầu thế kỷ 20 Bài hát bắt đầu được in trong sách giáo khoa Rồi xuất hiện ở trường học Trong tiệc sinh nhật Và dần lan ra toàn nước Mỹ Mà nước Mỹ là chỗ để lan ra rất nhiều thứ khác Tính đến nay Bài hát này đã được dịch sang hơn 50 ngôn ngữ khác nhau Có mặt ở hơn 190 quốc gia Và được hát hàng trăm triệu lần mỗi năm Thậm chí là NASA Từng phát bài hát này ra ngoài vũ trụ Để chúc mừng sinh nhật phi hành ra trên trạm vũ trụ quốc tế Ở Bhutan Người ta hát nó bằng tiếng của người ta Ở Brazil hát bằng tiếng Bologna Ở Việt Nam thì ta vẫn hát nguyên bản tiếng Anh Dù cảm xúc thì vẫn y nhau Và nhiều khi chúng ta vẫn cố gắng để việt hóa Cũng lạ thật đấy Một bài hát chỉ có bốn câu 16 chữ, 25 nốt Lại có thể trở thành giai điệu gắn kết toàn nhân loại Không phân biệt màu da Cốc tịch, tôn giáo hay tuổi tác Dù lo bạn là tổng thống hay là một anh phụ hồ Là bé mới lên ba Hay là một ông cũ 90 Chỉ cần nghe Happy birthday to you Thì ai cũng cười và ai cũng cảm giác sinh nhật đang đến rồi Quay trở lại Về ý nghĩa thực sự của việc thổ đến Người ta bảo ước đi nhưng đừng nói ra Đó là phần sau thổ đến là người ta ước đấy Nghe thì có vẻ mê tín Nhưng thực ra trong văn hóa cổ xưa Điều này rất là có lý Người Hy Lạp tin rằng khi bạn nói ra điều ước Ma quỷ sẽ nghe thấy và phá hỏng nó Còn nếu bạn dựng kín Điều ước sẽ thuần khiết và dễ thành hiện thực hơn Thế nên có ai ước mà nói thật to đâu Giữ im lặng là cách bạn bảo vệ niềm tin của chính mình Và nghĩ kỹ thì đúng thật Đôi khi điều ước Là chuyện riêng của người, từng người Còn ngọn nến thì nó không phải Chỉ để trang trí cho đẹp Nến chỉ là biểu tượng của sự sống Anh Sang nến tượng trưng cho sinh khí Còn hơi thở khi bạn thổi nến Chính là khi sống của bạn Khi bạn thổi tắt ngọn nến Bạn đang trao hơi thở của mình cho vũ trụ Giống như cách nói rằng tôi đã sống thêm 1 năm Và tôi sẵn sàng cho năm mới của đời mình Và nói thì hơi thở Phải nói thêm Ở nhiều nến văn hóa hơi thở luôn gắn với linh hồn Bạn biết kinh thánh chứ Trong kinh thánh Hơi thở luôn gắn với Chúa Chúa thổi hơi vào con người để ban sự sống Ở châu Á người ta gọi hơi thở là khí Khí là nguồn năng lượng của sinh mệnh Vậy nên các việc thổi nến tưởng như nhỏ bé thôi Thật ra là một nghi thức tôn vinh Sự sống của chính bạn Ngày nay, nếu có đủ màu sắc, đủ hình dạng Và mỗi màu mang lại một nghĩa khác nhau Nến tượng trưng cho sự khởi đầu Nến vàng là thành công Nến hồng là tình yêu Nến xanh là sức khỏe và tài lòng Và nến tím là bình an Mỗi nền văn hóa lại biến tâu riêng Ở Nhật Bản, bánh sinh nhật Là bánh kem trắng với dâu đỏ Biểu tượng của sự thuần khiết Ở Hàn Quốc, người ta không ăn bánh mà ăn canh rong biển Vì tin rằng món này giúp khỏe mạnh Và còn sống lâu Ở Mexico, còn có trò gọi là trò Đập một con người giấy trữa đầy kẹo Và nến vào bên trong Tượng trưng cho niềm vui nổ tung Còn khoa học thì sao? Các nhà nghiên cứu ở Mỹ từng nói đùa rằng Điều ước đúng là bay đi thật Vì sau khi thổi nến Lượng vi khuẩn trên bánh trung bình tăng gấp 14 lần Thậm chí có những mẫu tăng đến hơn cả 100 lần Nhưng con người thì vẫn làm Vẫn cười Vì đâu phải vì cái bánh sạch hay là không Mà vì sinh nhật mà Mà vì khoảnh khắc vui vẻ bên người thân, bạn bè Là cảm giác được chúc mừng và yêu thương Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này Nếu bạn nghe video này, đúng vào sinh nhật của mình Chúc mừng sinh nhật bạn Còn bây giờ thì xin được nói lời chào tạm biệt