Khi Con Stress Mà Không Ai Biết, Đừng Nhầm Lẫn Stress Với Hư Hiểu Và Giúp Con,Làm Sao Để Con Vượt Qua Strees - Học Làm Cha Mẹ

Dấu hiệu con đang bị sửa chết mà 90% phụ huynh bỏ qua. Có một căn bệnh thầm lảng đang lây lan trong các gia đình Việt Nam. Nó không có triệu chứng rõ ràng như suốt cao hay ho khăn. Nhưng hậu quả của nó có thể theo con em tất cả cuộc đời. Đó là sửa chết ở trẻ em. Và điều đáng sợ nhất 90% phụ huynh không hề nhận ra con mình đang gặp vấn đề. Cho đến khi đã quá muộn. Năm 2024, một nghiên cứu của Bộ Y tế công bố con số gây sắc. 6-7% trẻ em từ 6 đến 15 tuổi ở các thành phố lớn có biểu hiện của sửa chết ở mức độ trương bình đến cao. Con số này tăng 34% so với 5 năm trước. Nhưng khi được hỏi, chỉ có 12% phụ huynh nhận ra con mình đang bị sửa chết. Khoảng cách này đến từ đâu? Tại sao những người yêu thương con nhất lại không nhận ra? Con đang đau khổ. Khi sửa chết ở trẻ em bị nhầm với tính xấu. Hầu hết phụ huynh có một hình ảnh cố định về sửa chết. Người lớn căng thẳng, mệt mỏi, lo lắng về công việc, tiền bạc. Nhưng sửa chết ở trẻ em hoàn toàn khác. Chúng không thể nói con đang sửa chết. Hay con đang cảm thấy quá tải. Bộ não chưa trưởng thành không có khả năng nhận diện và tiễn đặt cảm xúc phục tạp. Thay vào đó, sửa chết biểu hiện qua hành vi. Và những hành vi này thường bị cha mẹ hiểu lầm. Là tính xấu, hư hỏng, hoặc bố tỉnh trái lệnh. Một gia đình ở Hà Nội từng tâm sự. Cậu bé lớp 5 đột nhiên trở nên hung hăng. Hay đánh em, cãi lại mẹ. Bố mẹ nghĩ con đang hư, áp dụng các biện pháp kỷ luật nghiêm khắc. Tình hình càng tồi tệ hơn. Đến khi đưa con đi gặp nhà tâm lý học mới phát hiện. Cậu bé đang sửa chết nặng vì áp lực học tập. Và bị bạn bè bắt nạt ở trường. Những hành vi hung hăng không phải tính xấu. Mà là tiếng kêu cứu. Câu chuyện này không phải hiếm. Trên thực tế, đây là tình huống hàng ngàn gia đình đang đối mặt mà không hay biết. Dấu hiệu số 1. Thay đổi đột ngột trong thói quen ăn uống và ngủ. Đây là tín hiệu cảnh báo sớm nhất nhưng cũng sẽ bị bỏ qua nhất. Một đứa trẻ muốn ăn ngon miệng bỗng chấp bỏ bữa. Chỉ nhếm nháp vài miếng rồi bỏ đi. Hoặc ngược lại, đột nhiên ăn rất nhiều. Nhất là đồ ngọt và đồ ăn vặt. Đây là cách náo bộ phản ứng với sự chết. Cảm giác thèm ăn hoặc tìm kiếm sự ăn ủi từ thức ăn. Về giấc ngủ, nhiều phụ huynh tan viền con khó ngủ hay thức sữa đêm hoặc ngủ quá nhiều. Con lười không chịu dậy sớm. Đó là câu nhiều cha mẹ nghĩ. Nhưng thực tế, tới loạn giấc ngủ là một trong những dấu hiệu điển hình của sự chết ở trẻ. Một nghiên cứu tại thành phố Hồ Chí Minh theo dõi 500 học sinh tiểu học phát hiện 78% trẻ em có biểu hiện sự chết đều có vấn đề về giấc ngủ, trước đó từ 2 đến 4 tuần. Nhưng trong số này, chỉ có 9% phụ huynh liên tiếp việc con khó ngủ với sự chết. Phần lớn nghĩ đó là con không ngoan hoặc con lười. Dấu hiệu số 2, những cơn đau bồn, đau đầu không rõ nguyên nhân. Các bác sĩ nhì khoa thường xuyên gặp trường hợp này. Trẻ than đau bồn, đau đầu mỗi khi đến giờ đi học. Đưa đi khám, xét nghiệm đầy đủ, không phát hiện bệnh lý nào. Thuốc uống vào không đỡ, nhưng cuối tuần con lại khỏe re. Đây là hiện tượng thể hóa. Khi sự chết tâm lý bị biểu hiện thành triệu chứng thể chất, đảo bồ trẻ em chưa phát triển đủ để xử lý cảm xúc phức tạp để nó triển hóa thành cảm giác đau thực sự. Theo số liệu từ các bệnh viện nhi đồng, khoảng 40% trường hợp, trẻ đau bụng mãn tính không có nguyên nhân cơ học đều liên quan đến sự chết. Con số tương tự cũng áp dụng cho đau đầu ở trẻ em. Nhưng thay vì tìm hiểu nguyên nhân tâm lý, nhiều gia đình cứ mãi đi khám bệnh, đòi bác sĩ, thử đủ loại thuốc. Trong đó, than nguyên thực sự sự chết không hề được giải quyết. Dấu hiệu số 3, thoái lui về hành vi của trẻ nhỏ hơn. Một cô bé 8 tuổi đột nhiên đòi ngủ chung với mẹ mỗi đêm. Trong khi trước đây đã ngủ riêng được 2 năm, một cậu bé lớp 3 bắt đầu mốt tay trong khi đã bỏ thói quen này từ lúc 5 tuổi. Một em học sinh lớp 4 đột nhiên nói lưu lưỡi như trẻ 4 tuổi. Đây là hiện tượng thoái lui phát triển. Khi trẻ sợ chết quá lớn, trẻ em vô tức quay về giai đoạn nhỏ tuổi hơn khi cuộc sống còn đơn giản và an toàn. Trong tâm lý học, đây được gọi là cơ chế phòng vệ. Trẻ không làm chủ được căng thẳng hiện tại nên bộ não tự động lùi về quá khứ để tìm kiếm sự an toàn. Nhiều phụ huynh gặp tình huống này thường phản ứng bằng cách mắng con. Con to rồi còn mốt tay, con lớn rồi mà còn đòi bế nhưng càng mắng tình trạng tạng tồi tệ. Bởi vì đây không phải vấn đề về kỷ luật mà là tín hiệu cầu cứu của một đứa trẻ đang quá tài. Dấu hiệu số 4, thay đổi đột ngột trong thành tích học tập. Một học sinh vốn trong tớp đầu lớp bỗng nhiên trực tấp không phanh, tiền số giảm sút hay quên bài, không tập trung trong lớp. Phụ huynh thường nghĩ con lười, con không chăm chỉ nữa, con mải chơi. Nhưng thực tế sự trách ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng học tập khi não bộ ở trong trạng thái tăng thẳng. Chất hóa học có kỳ sâu tăng cao làm tổn thương vùng hải mã. Vùng não chịu trách nhiệm về trí nhớ và học tập. Kết quả trẻ muốn nhớ nhưng không thể nhớ, muốn tập trung nhưng không thể tập trung. Một nghiên cứu dài hạn theo dõi 2.000 học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 phát hiện, 89% trường hợp học sinh giảm điểm đột ngột đều có liên quan đến sự chết. Nhưng khi được hỏi, chỉ có 15% phụ huynh nghĩ con mình có thể đang sự chết. Phần lớn cho rằng xa đà vào điện thoại hoặc không có động lực. Đáng buồn hơn khi không được thấu hiểu mà còn bị mắng vì học kém. Trẻ càng thêm sự chết. Vòng luần cuộn này khiến nhiều em rơi vào trầm cảm. Dấu hiệu số 5. Cáo gắt, dễ nổi nóng hoặc rút lui quá mức. Sự chết ở trẻ em thường biểu hiện theo 2 hướng cực đoan. Nhóm thứ nhất, trở nên cáo kỉnh, dễ khóc, dễ sần. Một lời nói nhỏ cũng khiến con bùng nổ. Những điều vốn bình thường tới đây trở thành chuyện lớn. Đây là sự chết biểu hiện ra ở ngoài. Nhóm thứ 2, trở nên im lặng bất thường, rút lui, không muốn gia tiếp với ai. Còn không còn chia sẻ chuyện ở trường, không còn hào hứng với những gì trước đây thích. Đây là sự chết biểu hiện hướng vào trong và cũng nguy hiểm hơn vì khó phát hiện hơn. Nhiều phụ huynh nghĩ con đang ở tuổi dễ thì nên tính tỉnh thay đổi, có phần đúng. Nhưng không hoàn toàn, tuổi dễ thì thì làm trẻ thay đổi. Nhưng nếu sự thay đổi quá đột ngột và kéo dài hơn 2 tuần, đó là dấu hiệu cần lưu ý. Một trường hợp điện hình, cô bé vốn hay cười nhiều bản, tự nhiên trở nên chầm lặng. Cả tháng trời không thấy con cười, bố mẹ nghĩ con đang lớn, tính tỉnh chững chặt hơn. Đến khi giáo viên gọi điện báo con có bị hiện chầm cảm, gia đình mới sật mình. Nhưng lúc đó, vấn đề đã nghiêm trọng. Dấu hiệu số 6, những hành vi lặp đi lặp lại bất thường. Nhổ tóc, cắn móng tay, gãi sa lên tủ. Nhấp nháy mắt quá nhiều. Hoặc là các hành động lặp lại khác. Đây đều là cách trẻ em stress. Các truyền tà tâm lý gọi đây là hành vi tự kích thích. Khi stress, ngã bộ tìm cách giải thoát bằng những hành động lặp đi lặp lại. Giống như người lớn stress thì cắn bút, gõ chân hoặc lắc đầu gối vậy. Ở mức độ nhẹ, đây chỉ là những thói quen xấu. Nhưng nếu không được giải quyết, chúng có thể phát triển thành dưới lạt ám ảnh tử chế Theo thống kê, khoảng 30% trẻ em có biểu hiện hành vi lặp lại của stress. Nhưng phần lớn, phụ huynh chỉ nhắc nhở, đừng cắn móng tay hoặc vạt con mà không tìm hiểu tại sao con lại làm như vậy. Vậy điều gì khiến trẻ em, những đứa trẻ vốn nên lo toan nhất là chuyện chơi đùa lại bị stress? Áp lực học tập đứng đầu danh sách Lịch học dày đặc Phải tập về nhà nhiều, phải đi học thêm, phải đi đùa thành tích Theo khảo sát của Bộ Giáo dục, học sinh tiểu học trung bình dành 9-10 tiếng mỗi ngày cho việc học, nhiều hơn giờ làm việc của người lớn Áp lực gia đình xếp thứ 2 Kỳ vọng cao của cha mẹ Sự so sánh với anh chị em hoặc bạn bè Không khí căng thẳng trong nhà khi bố mẹ cãi nhau Tất cả tạo thành gánh nặng vô hình lên vai trẻ Áp lực xã hội cũng không hề nhẹ Bị bạn bè bắt nạt, bản giác không hòa nhập, lo lắng về ngoại hình Đây là những vấn đề mà trẻ không dám nói với cha mẹ Điều phụ huynh cần làm ngay Nếu nhận thấy con có từ 2 dấu hiệu trở lên trong danh sách trên, đừng để trôi qua với suy nghĩ con lớn lên tự khỏi Sự stress nếu không được giải quyết sẽ để lại hậu quả lâu dài cho sức khỏe tâm thần của trẻ Điều đầu tiên Dừng lại và quan sát Đừng vội phát xét, đừng vội mắng Hãy quan sát con trong vài ngày Ghi trú lại những thay đổi bất thường Điều thứ 2 Tạo không gian an toàn để con chia sẻ Đừng hỏi con có chuyện gì không Khi con đang trong trạng thái căng thẳng Hãy chờ lúc con thư giãn Có thể khi đi dạo, khi ăn tối Rồi mới từ từ trò chuyện Điều thứ 3 Điều trình kỳ vọng Có phải cha mẹ đang đặt nặng thành tích hẩm tập quá mức? Có phải đang so sánh con với người khác? Có phải đang ép con làm những gì con không thích? Điều thứ 4 Dạy con ý năng quản lý stress Hít thở sâu, viết nhật ký cảm xúc, tập thể dục Hoặc đơn giản là cho con thời gian chơi tự do Những điều này nghe đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả Điều thứ 5 Đừng ngần ngại tìm đến chư sa Nếu tình trạng khéo dài hơn 3 tuần Hoặc ngày càng nghiêm trọng Hãy đưa con đi gặp nhà tâm lý học Điều trị sớm sẽ ngăn chặn được những hậu quả nghiêm trọng này Lời nhắn cuối Stress ở trẻ em không phải chuyện con ít biết stress là gì Đó là vấn đề thực sự nghiêm trọng Và đang ngày càng phổ biến Nhưng tin tốt là nếu được phát hiện sớm Và xử lý đúng cách Stress ở trẻ hoàn toàn có thể kiểm soát Con em sẽ học được cách đối phó với áp lực Trở nên kinh tưởng hơn Và phát triển khỏe mạnh về mặt tinh thần Nhiệm vụ của cha mẹ không phải che chán con khỏi mọi khó khăn Mà là nhận ra khi con đang gặp khó khăn Và đứng bên cạnh con vượt qua Hãy mở tao mắt Hãy lắng nghe bằng trái tim Và hãy tin rằng Con luôn cần cha mẹ Dù con không nói ra bằng lời Nếu video này hữu ích Hãy chia sẻ đến nhiều gia đình khác Cũng nhận ra những dấu hiệu thầm lặng này Đừng quên đăng ký kênh Để cùng đồng hành trong hành trình nuôi trẻ con Xin chân thành cảm ơn quý khán giả đã đồng hành Hẹn gặp lại trong những video sau