Đời Người Có 3 Cảnh Giới: Nhìn Xa Định Hướng – Nhìn Thấu Không Lạc Lối – Nhìn Thoáng Hạnh Phúc

Sống thuận tự nhiên
440 Người theo dõi
Đời người có ba cảnh giới, nhìn xa để định hướng, nhìn thấu để không lạc lối và nhìn thoáng để hạnh phúc.
Thưa quý vị và các bạn, có bao giờ bạn rơi vào nghịch lý và tự hỏi mình rằng
tại sao có những người sở hữu chỉ số thông minh, y quy cao ngất ngược, có thể có bạn và những người thân xung quanh bạn.
Cầm trong tay tấm bằng qua những trường đại học danh giá, mỗi ngày bán mạng 12 đến 14 tiếng đồng hồ ở văn phòng
nhưng cuộc đời vẫn có loạn cuộn loanh quanh trong lò ẩu của bế tắc.
Họ nỗ lực nhưng những quyết định sai lầm vẫn cưới nối đuôi nhau xuất hiện.
Ngược lại, hãy nhìn sang làn đường bên cạnh.
Tại sao có những người trông có vẻ ngoài ung dung, chẳng cần gồng mình lên để chứng tỏ
nhưng họ vẫn nằm thầm kiến tạo nên những sự nghiệp khổng lồ và sống một đời tự tại.
Sự khác biệt không nằm ở việc ai chăm chỉ hơn, cũng chẳng phải do họ nhiều tiền hay giỏi kỹ năng hơn bạn
mà sự khác biệt nằm ở hai chữ, cảnh, giới.
Vậy thì cảnh giới là gì?
Rất nhiều người cảm thấy khái niệm này khá chiều tượng và mơ hồ, dường như giải thích thế nào cũng được
còn khi muốn nâng cao cảnh giới thì lại không biết bắt đầu từ đâu.
Kỳ thực, cảnh giới không hề chiều tượng, việc nâng cao cảnh giới cũng không khó
bởi nó có quy luật để tuân theo.
Để cho dễ hiểu khi nói về bản chất của cảnh giới, chúng ta hãy đến với câu chuyện như sao.
Bên bờ hồ tĩnh lặng sương răng mở ảo, tiều đệ tự hỏi sư phụ
Bạch thầy, người đời thường nói đến hai chữ cảnh giới nhưng con chưa hiểu thấu.
Cảnh giới cao thấp phân định ra sao?
Thiền sư không đáp lặng lẽ nhặt lên ba hòn đá, ông thả nhẹ hòn thứ nhất xuống ngay dưới chân mình
nước bắn lên làm ướt vạt áo.
Tiếp đến, ông vung tay ném hòn thứ hai ra giữa hồ.
Những vòng sóng lan ra rồi tan biến.
Và cuối cùng, ông dồn hết khí lực ném mạnh hòn thứ ba về phía đường chân trời xa tắp.
Hòn đá xé gió bay đi rồi mất hút vào mãn dường.
Thiền sư chỉ tay và giải.
Hòn đá rơi ngay chân là phạm nhân.
Họ chỉ nhìn thấy cái lợi trước mắt, lo cơm ăn áo mặc từ ngày.
Vì nhìn quá gần nên một chút sóng gió nhỏ.
Như nước bắn ướt vạt áo cũng đủ làm họ phiền não.
Hòn đá giữa hồ là bậc trí giả.
Họ nhìn được năm năm, mười năm sau.
Họ biết bỏ qua cái lợi nhỏ để mưu tính đại sự.
Tầm nhìn vượt thoát đám đông.
Hòn đá bay mất hút kia là đại sư.
Họ nhìn thấy những điều mà người thường không thể thấy.
Định hình tương lai khi nó còn chưa xảy ra.
Tiều đệ tử ngẫm nghĩ rồi hỏi.
Vậy còn tầm nhìn của Phật ạ?
Thiền sư mỉm cười đáp.
Tầm mắt của Phật không có điểm rơi.
Người nhìn thấu vô lượng kiếp.
Xuyên qua cả không gian và thời gian.
Đó là cái nhìn vô hạn.
Thiền sư tiếp tục với giọng trầm ấm.
Ông nói.
Đó chính là cảnh giới.
Tự trung lại.
Cảnh có nghĩa là cương vực.
Là vùng đất mà bạn đang đứng.
Còn giới là biên giới.
Là danh giới.
Là giới hạn tầm mắt của bạn.
Đừng vội nghĩ đây là một khái niệm tu hành xa vời hay hư vô.
Cảnh giới như đã nói.
Thực chất đó là đường biên giới của nhận thức.
Nó là lăng kính quyết định tầm vóc của một người.
Khi nhận thức chưa tới.
Nỗ lực chỉ là sự vùng vẫy trong vô vọng.
Cùng một hoàn đá.
Cùng một hành động.
Nhưng tầm mắt khác nhau.
Sẽ định đoạt số phận khác nhau.
Muốn thoát khỏi lực hút của sự tầm thường.
Bạn buộc phải phá vỡ cách kén nhận thức cũ kỹ.
Để bước vào hành trình tu dưỡng qua 3 tầng bậc khắc nghiệt sau đây.
Cảnh giới thứ nhất.
Nhìn xa để định hướng.
Nhà tù của hiện tại và căn bệnh cận thị tư duy.
Chúng ta đang sống trong một thời đại kỳ lạ.
Chưa bao giờ con người được kết nối nhiều đến thế.
Nhưng cũng chưa bao giờ chúng ta thấy cô đơn và lạc lõng đến thế.
Nguyên nhân sâu xa không nằm ở thế giới bên ngoài.
Nó nằm ở cảnh giới bên trong.
Đa số chúng ta đang tự giam mình trong một nhà tù vô hình.
Đó là nhà tù của không gian hẹp và thời gian ngắn.
Hãy nhìn lại một ngày của bạn.
Bạn thức dậy lo lắng về deadline chiều nay.
Bạn cấu kỉnh vì một lời bình luận tiêu cực trên mạng xã hội cách này 5 phút.
Bạn buồn phiền vì số dư tài khoản chưa đủ cho chuyến du lịch tháng sau.
Tâm mắt của bạn bị khoát chặt vào những sự buộn vặt, cơm áo gạo tiền,
những cảm xúc nhất thời, những mâu thuẫn nhỏ nhạt.
Đó chính là căn bệnh cận thị tư duy.
Khi chỉ nhìn thấy những điều gì đang diễn ra trong bản kính vài mét và thời gian vài ngày,
bạn giống như một người đi trong sương bù.
Bạn chỉ thấy sự cố mà không thấy xù hướng.
Bạn mãi mãi là người chạy theo giải quyết vấn đề,
vá viu những lỗ hổng của cuộc đời thay vì kiến tạo nó.
Hậu quả là dù bạn có nỗ lực kiệt cùng,
bạn vẫn thấy mình quay cuồng tại chỗ.
Đó là cảm giác vô định đáng sợ nhất của người trưởng thành.
Đi rất nhanh nhưng không biết mình đang đi về đâu.
Bản chất của nhìn xa đó là phải phá vỡ đường biên nhận thức.
Vậy thì nhìn xa trong cảnh giới là gì?
Đừng nhầm lẫn nhìn xa với sự mơ mộng viển vông.
Nhìn xa là khả năng mở rộng cương vực, không gian và biên giới thời gian trong tâm trí.
Để dễ hình dung, hãy so sánh tư duy này với chủ nghĩa khác kể.
Hoàng đế Lamã Marcus Aurelius thường thực hành kỹ thuật cách nhìn từ trên cao.
Ông tưởng tượng mình bay lên khỏi mặt đất, nhìn xuống thế giới với loài người nhỏ bé.
Từ độ cao đó, những cuộc chiến tranh giành lãnh thổ,
những lời lăng mạ hay sự dò sang phú quý chỉ còn là những chấm nhỏ vô nghĩa.
Khi bạn nhìn xa, những nỗi đau hiện tại, áp lực đồng trang lứa,
sự thất bại trong một dự án bỗng trở nên nhỏ bé,
mà nhận ra chúng chỉ là những gợn sóng nhỏ trong đại dương minh mông của cuộc đời.
Góc nhìn này không làm bạn trán đời, mà ngược lại,
nó cho bạn sự bình tĩnh của một vị tướng đứng trên đồi cao quan sát trận địa,
thay vì là một người lính hoảng loạn giữa đám loạn quân.
Người nhìn xa không nhìn vào hiện tượng, tức là cái đang xảy ra,
mà họ nhìn vào xu hướng, tức là cái sẽ xảy ra tất yếu theo quy luận.
Ví dụ như, khi thấy một ngành nghề đang hot và trả lương cao ngất ngưởng,
người bình thường đám đông sẽ lao vào học bất chấp.
Nhưng người nhìn xa sẽ đặt câu hỏi,
với sự phát triển của AI và tự động hóa,
liệu 10 năm nữa, 15 năm nữa, kỹ năng này có còn giá trị hay không,
hay nó sẽ trở thành bong bóng vỡ vụn, đó chính là xu hướng.
Nhìn xa không phải là khả năng tiên tri hay bói toán,
nhìn xa là khả năng tách mình ra khỏi dòng chảy hỗn loạn của hiện tại,
để quan sát dòng chảy ngầm của lịch sử.
Về không gian, họ thoát khỏi cái tôi nhỏ bé,
để nhìn thấy lợi ích của cộng đồng, của xã hội.
Về thời gian, họ không tính toán cho ngày mai,
họ tính cho một thập kỷ.
Khi bạn đứng dưới thung lũng, bạn chỉ thấy cây cối dọm dạp và đứng đi hiểm trò.
Nhưng khi bạn leo lên đỉnh núi, tức là nâng cao cảnh dưới,
bạn nhìn thấy toàn bộ bản đồ của khu rừng.
Bạn biết đâu là lối ra, đâu là vực thẳm.
Đó chính là sức mạnh của tầm nhìn.
Vậy thì phương pháp tu dưỡng sẽ như thế nào?
Phương pháp tu dưỡng ở đây, đó là đứng trên vai người khổng lồ.
Làm thế nào để một người bình thường,
đang quay cuồng trong áp lực cơm áo gạo tiền,
để có thể tập nhìn xa?
Câu trả lời vũ phàng nhưng thực tế,
đó là bạn không thể tự mình nhìn xa,
nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm hạn hẹp của bản thân.
Bởi vì tuổi đời của bạn còn quá ngắn,
trải nghiệm của bạn còn quá ít so với lịch sử nhân loại.
Cách nhanh nhất và khôn ngoan nhất,
đó là đứng trên vai người khổng lồ.
Đây không phải là lời khuyên sao rỗng về việc,
hãy đọc sách đi.
Đây là chiến lược sinh tồn.
Tại sao bạn phải tự mình nếm trải đau khổ,
mới rút ra được bài học?
Trong khi nhân loại đã sản sinh ra những bộ óc vĩ đại,
ví như Đức Phật, Lão Tử, Khổng Tử,
Socrates, Plato, Aristotle, Newton, Einstein,
và những nhà tư tưởng lỗi lạc đứng đại, v.v.
Những người như vậy, họ đã dành cả cuộc đời,
thậm chí đánh đổi cả sinh mệnh,
để giải mã những quy luật vận hành của vũ trụ và con người.
Tại sao bạn lại lờ đi kho báo đó,
để rồi tự mình mò mẫm trong bóng tối?
Phương pháp cụ thể ở đây là
hít thở bầu không khí của vĩ nhân.
Hãy đọc những cuốn sách kinh điển,
những cuốn sách đã vượt qua thử thách của thời gian.
Nhưng hãy nhớ, đừng đọc để lấy thông tin,
vì Google có thửa thứ đó.
Hãy đọc để đồng bộ hóa tần số tư duy.
Khi bạn đọc một trang sách của Lão Tử hay Aristotle
hay bất kỳ một nhà tư tưởng đương đại nào đó,
hãy tưởng tượng bạn đang ngồi đối diện với họ và đàm đạo.
Đừng hỏi ông ấy viết cái gì,
mà hãy hỏi là tại sao ông ấy lại nghĩ như vậy?
Ông ấy đang đứng ở độ cao nào để nhìn vấn đề này?
Khi bạn đọc một cuốn sách của vĩ nhân,
bạn đang mượn đôi mắt của họ để nhìn ra thế giới.
Bạn đang mượn bộ não thiên tài của họ để tư duy về vấn đề của mình.
Đừng tốn thời gian cho những thông tin giác trên mạng xã hội,
thứ chỉ khiến bạn thêm cẩn thị.
Hãy hít thở bầu không khí của vĩ nhân.
Khi tầm mắt của bạn nâng nâng lên,
ngang hàng với các bậc tiền nhân,
tự khắc bạn sẽ thấy đường chân trời rộng mở.
Bạn sẽ thấy những lo toan hiện tại của mình
đã từng được giải quyết từ hàng trăm hàng ngàn năm trước.
Hãy khắc cốt ghi tâm điều này để phá vỡ nhà tổ hiện tại của bạn.
Nếu chỉ nhìn thấy 3 mét trước mặt,
bạn mãi là người đi giải quyết sự cố, chạy theo số phận.
Nhưng nếu nhìn thấy được bức tranh của 10 năm sau,
bạn chính là người kiến tạo cuộc đời mình.
Tiếp đến, chúng ta sẽ đến với cảnh giới thứ 2.
Nhìn thấu để không lạc lối.
Đã bao giờ bạn tự hỏi,
tại sao có những người cực kỳ thông minh,
IQ thuộc hàng tốt,
nhưng vẫn trắng tay trên thị trường chứng khoán
hoặc bị lừa gạt trong các mối quan hệ?
Câu trả lời nằm ở sự khác biệt giữa nhìn thấy và nhìn thấu.
Chúng ta hãy quay ngược lại cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008
hay bong bóng đốt cong.
Khi thị trường lao dốc, cả thế giới hoảng loạn,
đám đông,
bao gồm cả những tiến sĩ, thạc sĩ kinh tế
thi nhào bán tháo.
Họ nhìn thấy bảng điện tử đỏ lửa.
Họ thấy tin tức giật gân.
Họ thấy nỗi sợ hãi bào chủ.
Nhưng Warren Buffett thì khác.
Ông vẫn bình chân như vậy.
Thậm chí mua vào khi mọi người sợ hãi.
Tại sao?
Vì ông nhìn thấu.
Ông không nhìn vào giá cả là nhảy búa.
Ông nhìn thấu vào giá trị nội tại của doanh nghiệp.
Ông thấy được sức sống của công ty
đang sau những con số vô hồn.
Người thường dùng đôi mắt để nhìn đời
nên dễ bị ngoại cảnh đánh lửa.
Bậc thầy dùng trí tuệ để nhìn đời
nên họ thấy được bản chất.
Kẻ thù của nhìn thấu
đó là cảm xúc và ảo ảnh.
Tại sao chúng ta khó nhìn thấu?
Bởi vì chúng ta có hai kẻ thù lớn.
Đó là sự chủ quan và ảo ảnh thực tại.
Chúng ta hãy nhớ lại điển tích
về Khổng Tử và học trò Nhân Hồi.
Khi thấy Nhân Hồi lén lấy ăn cơm trước khi dân thầy
Khổng Tử đã thất vọng tràn trề.
Nhưng sự thật là gì?
Đó là nồi cơm bị bụi cho rơi vào.
Nhân Hồi không nỡ vứt đi
cũng không dám dân thầy cơm bản
nên mới ăn phần đó.
Đến bậc Thánh Nhân như Khổng Tử
còn phải thốt lên mà dặn
Thứ đáng tin là con mắt
mà mắt còn chưa thể tin.
Thứ đáng dựa vào là lòng
mà lòng còn chưa đủ để dựa.
Uống hồ là chúng ta, những người chân mắt thịt
thường xuyên để cảm xúc yêu ghét
dẫn dắt nhận định của mình.
Không hẹn mà gặp, nhà hiến chết Hy Lạp
cổ đại Plato cũng từng có những suy ngẫm
sâu sắc về vấn đề này.
Trong tác phẩm Cộng Hòa của mình
ông kể về câu chuyện
về những tù nhân bị xiềng xích
trong một cái hang đậu tối tầm
cả đời chỉ có thể nhìn thấy vào vách đá trước mặt
sau lưng họ là một ngọn lửa
chiêu bóng của những sự vật
đi qua bên ngoài lên vách đá đó.
Đối với những tù nhân này
những cái bóng đen di động
và những tiếng vọng hỗn tạp kia chính là con người
và là toàn bộ sự thật của thế giới.
Một ngày nọ
một người thoát được ra ngoài
anh ta chóng ngợp khi lần đầu tiên nhìn thấy ánh mặt trời
màu sắc rực rỡ
và thế giới thực sự sống đậu
anh nhận ra những gì mình từng tôn thờ
trong hang chỉ là ảo ảnh
thế nhưng bi kịch xảy ra khi anh quay lại
để khai sáng cho đồng loại
thay vì tin tưởng
những người còn lại chế diệu anh là kẻ điên rồ
họ thà tin vào những cái bóng quen thuộc trên vách đá
còn hơn chấp nhận một sự thật rực rỡ
mà họ chưa từng biết tới.
Thông qua câu chuyện này
Plato muốn nói với chúng ta biết
trên hành trình theo đuổi chân lý
con người có thể gặp phải
những vùng nhận thức sai lầm
ngộ nhận như thế nào
chúng ta giống như những tù nhân bị trói trong hoang đá
cả đời chỉ nhìn thấy những cái bóng hắt
lên trên vách đá và tưởng đó là sự thật
ngày nay
cái bóng đó chính là những danh hão
những cơ hội làm giàu nhanh
những lời hứa hẹn hào nhoáng
những câu chuyện thành công rực rỡ trên báo đài
mạng xã hội, truyền thông
nếu bạn tin đó là toàn bộ sự thật
bạn sẽ lạc lối trong sự ghen tị
và ảo tưởng
và thậm chí bị lừa lọc rắt mũi
nếu không có tư duy nhìn thấu
bạn sẽ mãi đuổi theo những cái bóng đó
cho đến khi kiệt sức
vậy thì làm thế nào
để nhìn thấu
chúng ta hãy đến với vũ khí tư duy
thuyết bốn nguyên nhân của Aristotle
Nietzsche từng nói thế này
chúng ta được định toạt
phải trở nên xa lạ với chính mình
chúng ta không hiểu bản thân
và chắc chắn sẽ nhìn nhận sai
về chính mình
có một câu nói mãi là chân lý
vĩnh kiểu đối với chúng ta
kẻ xa lạ nhất với mỗi người
chính là bản thân anh ta
đối với chính mình chúng ta không phải là những kẻ
nhận thức
vậy thì làm sao để gắn bỏ lớp sương mù này
đừng dựa vào trực giác
hãy sử dụng công cụ của lý tính
bạn cần một con dao mổ sẻ vấn đề
Aristotle
người được mệnh danh là bộ óc toàn tái nhất của Hy Lạc cổ đại
đã trao cho chúng ta một chiếc
dao mổ sắc bén
mang tên Thuyết Bốn Nguyên Nhân
cái gọi là Thuyết Bốn Nguyên Nhân
chính là sự đúc kết của
Aristotle về bốn loại nguyên nhân
dẫn đến sự hình thành của kết quả
cụ thể bao gồm
nguyên nhân chất liệu, nguyên nhân hình thức
nguyên nhân động lực hay tác thành
và nguyên nhân mục đích
để nhìn thấu bản chất của
bất kỳ sự vật hay con người nào
Aristotle trao cho chúng ta bốn lăng kính
hãy tưởng tượng
bạn đang xoay chiếu một người qua bốn lăng kính này
chân dung của họ sẽ hiện lên như thế nào
thứ nhất
đó là nguyên nhân chất liệu
gỗ mục hay vàng dòng
Aristotle gọi đây là tính chất nổi tại
hiểu đơn giản
đó là bản chất người đó
việc đó được cấu tạo từ cái gì
ví như bức tượng được làm từ đồng hay từ đá cầm thành
để làm rõ điều này
chúng ta hãy nhớ lại một câu nói
rất thầm thúy của người xưa đó là
gỗ mục thì không thể khác chọn
điều này có nghĩa là gì
có nghĩa là
nếu cái cốt lõi bên trong của một người
đã là sự lười biếng là sự gian manh
tức là cái chất liệu gốc nó đã hỏng rồi
thì xin thưa
dù người đó có khoác lên mình bộ vét
doanh nhân bóng lộn hay treo bằng cấp đầy nhà
thì tất cả sự thành công ấy
cũng chỉ là lớp son hào nháng
quét lên bề mặt mà thôi
chỉ cần một cơn mưa rào
một chút khủng hoảng ập đến
thì lớp son hào nháng kia sẽ trôi đi sạch bách
và lúc đấy
thì còn trơ lại chỉ là khúc gỗ mục nát
dân gian vẫn nói rằng
chiếc áo cà sa không làm nên thầy tu
bộ vét không làm nên doanh nhân
nếu lõi bên trong là gỗ mục
thì mọi sự chạm chỗ bên ngoài
chỉ là lãng phí thời gian
đó là quy luật bất biến
đừng bao giờ mai cạch mà mong nó thành gương
thế nhưng câu chuyện về cảnh giới
không chỉ dừng lại ở việc phân biệt
người tốt và kẻ xấu
một cách nhìn sâu sắc hơn
hay được gọi là một cảnh giới cao hơn
đó là chúng ta phải nhìn thấy sự phù hợp
hãy cùng nhìn lại lịch sử
để thấy rõ điều này
chắc hẳn các bạn đều biết đến
Nikola Tesla và Thomas Edison
tại sao Tesla
một thiên tài vĩ đại
tâm huyết và đạo đức người người như thế
rõ ràng là một chất liệu tốt
nhưng cuối cùng đời ông lại chết trong nghèo khó
trong khi đó Edison
lại trở thành ông vua năng lượng
rào nước đố đổ bách
sự khác biệt nằm ở chính cái chất của họ
Tesla bản chất
là một nhà phát minh thuần túy
ông bay bỏng nhưng lại rất cố chấp
và cực kỳ bụng vẻ trong giao tiếp
ngược lại Edison là sự pha trộn hoàn hảo
giữa một nhà phát minh
và một thương nhân lọc lõi
vậy nên Tesla thất bại trên thương trường
không phải vì ông là gỗ mục
mà bi kịch nằm ở chỗ
ông là gỗ quý nhưng bị đem đi dùng
sai mục đích
băng cách chất của một nhà tu hành khoa học
đi làm kinh doanh thì làm sao mà thắng được
và từ câu chuyện lịch sử đó
nhìn về chuyện khởi nghiệp ngày nay
chúng ta thấy được một bài học sương máu
rất nhiều anh em khởi nghiệp
mắc sai lầm trí mạng khi nhầm lẫn về chất liệu
của lòng đội
cứ thử hình dung 3 người bạn thân rủ nhau mở một công ty
sau đó phân công như thế này
mày làm siêu nhé
tao làm tài chính nhé
nhưng thực tế thì sao cả 2 đều là tay mơ
chẳng có chút tố chất nào
về con số hay bán hàng cả
lúc này các bạn đang cố xây
một toàn nhà chọc trời bằng bốn nhão
đừng bao giờ hy vọng rằng tình bạn thân thiết
hay sự nhiệt huyết có thể cứu vãn
được sự sai lệch về tố chất này
chúng ta hãy nhớ rằng
nhiệt huyết chỉ là động lực thôi
còn cái chất liệu mà đã yếu thì động lực càng mạnh
cái xe nó sẽ lao xuống vực càng nhanh
cho nên lời khuyên cuối cùng
dành cho chúng ta là
trước khi sắn tay áo làm bất cứ việc gì
hãy tự xoay gương và hỏi mình một câu thật lòng
suốt cuộc
cái chất liệu thực sự của mình là cái gì
nếu nhận ra mình là cá
thì hãy tìm nước mà bơi
còn nếu là chim thì hãy bay lên trời
đừng bao giờ cỗ ngồi mài một viên gạch
rồi hy vọng nó sẽ sáng lên thành tấm gương
điều đó sẽ không bao giờ thành nhận thực
tiếp đến là thứ hai
trong phần tuyết bốn nguyên nhân
đó là nguyên nhân hình thức
chiếc áo bạn mặc hay cấu trúc bạn mang
Aristotle dạy rằng
sự vật chỉ hình thành
khi chất liệu tìm được hình thức phù hợp
bi kịch thường xảy ra
khi hai yếu tố này lệch pha
ví dụ cùng một khôi đá cẩm thạch
được gọi là chất liệu
nếu tạc hình trang sĩ nó thành tượng đá vít
tạc hình phụ nữ
nó thành tượng thần vệ nữ
cái hình dáng quyết định nó là gì
đó là nguyên nhân hình thức
trong đời sống người ta thường hiểu đơn giản
hình thức là cái mark bên ngoài
ta thấy một người mặc vest
danh thiếp in chữ tổng giám đốc CEO
ta vội tin đó là người thành đạt
nhưng nếu chất liệu bên trong mục rỗng
thì cái mark CEO kia
chỉ là vỏ bọc của một kẻ đa cấp lừa đảo
tuy nhiên
cảnh giấy nhìn thấu còn đi sâu hơn thế
bi kịch lớn nhất không chỉ là bị lừa
mà sự lệch pha giữa chất liệu
và hình thức
hãy nhìn những người có tố chất
chất liệu của một nhà nghiên cứu
hướng nội, tỉ mỉ, thích sự tĩnh lặng
nhưng vì chạy theo trào lưu
họ ép mình khoác lên hình thức của một CEO khởi nghiệp
phải ngoại giao, phải chém gió
phải quản trị con người
kết quả là
một bi kịch cá leo cây
họ không lừa ai cả
nhưng họ chỉ đang tự lừa dối mình
họ chọn sai nguyên nhân hình thức cho cuộc đời
và bài học cho chúng ta là gì
đừng chỉ nhìn cái danh
CEO chuyên gia để tính người
và quan trọng hơn
đừng vì cái danh mà ép mình vào một cái khuôn không phù hợp
là một kỹ sư xuất sắc
đúng hình thức
hạnh phúc hơn vạn lần là một ông chủ tồi
sai hình thức
tiếp theo
chúng ta sẽ đến với yếu tố thứ 3
thứ quyết định một sự việc có thành hình hay không
đó là nguyên nhân tác thành
động lực
cái gì đẩy người đó đi
chúng ta hiểu đơn giản như thế này
nếu cuộc đời là một chiếc xe
thì nguyên nhân động lực chính là cái động cơ
xe có đẹp đến mấy
xăng có đầy bình
mà động cơ hỏng thì cũng chỉ là đống sắt vụn nằm im một chỗ
nhưng để xoay động cơ
của một con người
chúng ta phải nhìn vào 2 lớp
lớp vỏ bên ngoài đó là sức mạnh
và cái lõi bên trong là nhiên liệu
đầu tiên hãy nói về sức mạnh của động cơ
đó chính là năng lực thực thi
chúng ta đừng bao giờ
bị lừa bởi những lời chém gió về lý tưởng
hay tầm nhìn vĩ mô
hãy nhìn vào sự thật trần trụi như thế này
thế giới này chưa bao giờ thiếu những ý tưởng hay
cái thiếu duy nhất
là khả năng thực thi
hãy nhớ lại câu chuyện vào năm 2010
khi mô hình mua chung bùng nổ
5.000 trang web được mọc lên
như nấm sông mưa ở Trung Quốc
5.000 ông chủ cùng một ý tưởng
tiền bạc rủng rỉnh
nhưng kết quả thì sao
ngày nay chỉ còn lại đúng một cái tên chủ vững
đó là Mỹ Đoản
còn 4.999 kẻ còn lại
đã không còn hình dáng trên thị trường
tại sao Mỹ Đoản lại thắng
không phải vì họ thông minh hơn
mà vì nhà sản lập Vương Hưng
có một nguyên nhân động lực quá khủng khiếp
đó là khả năng thực thi sắt đá
cho nên khi đánh giá một người
đừng nghe họ ước
hãy nhìn cách họ làm
nhiều người cứ bảo rằng
tôi muốn làm bác sĩ cứu người
nhưng tối ngày nằm ngủ nưỡng
không chịu rùi mài kinh sử
thì cái động cơ đấy là động cơ hỏng
vứt đi
thế nhưng có sức mạng thực thi thôi chưa đủ
cảnh giới cao hơn là phải xoay được cái nhiên liệu
chạy trong động cơ đó là gì
đây là lúc bạn cần phải nhìn sâu vào mắt đối phương
hãy tự hỏi
cái gì đang thực sự đẩy anh ta đi về phía trước
có những người
động lực của họ là sự kiến tạo
họ làm ngày làm đêm vì đam mê
vì muốn tạo ra sản phẩm thay đổi thế giới
đây là nguồn năng lượng sạch bền vững
nhưng phải coi chừng
có những kẻ lại động lực chỉ là lòng tham
và nỗi sợ
họ làm việc điên cuồng
năng lực thực thi cực tốt
nhưng mục đích chỉ là để thổi giá công ty
để thoát hàng kiếm một mỡ tiền rồi bỏ chạy
nhiều công ty sụp đổ không phải vì thiếu người tài
không phải vì nhân viên lười
mà vì cái động cơ của người đứng đầu
không phải để chạy đường dài
mà chỉ để chạy trốn cùng bao tài tiền
tóm lại là gì
muốn biết một con người có làm nên đại nghiệp hay không
hãy nhìn vào hai thứ
một là đôi tay lấm nem
đại diện cho sự thực thi quyết liệt
hai là ánh mắt kiên định
đại diện cho một động cơ trong sáng
không bị vẩn đục bởi lòng tham ngãn hạn
có đủ cả hai thứ đó
thì lo gì không thành công
và cuối cùng
chúng ta đến với mảnh ghép thứ tư
trong thuyết bốn nguyên nhân của Aristotle
đó là về mảnh ghép quan trọng nhất để quyết định
bạn đi cùng ai trong cuộc đời này
đó là nguyên nhân mục đích
nếu ba nguyên nhân trước trả lời cho câu hỏi làm thế nào
thì nguyên nhân mục đích trả lời cho câu hỏi tối thượng
là tại sao
đích đến cuối cùng là gì
chúng ta hãy tưởng tượng rằng
Steve Jobs tạo ra iPhone
không chỉ để bán điện thoại kiếm lợi
mà mục đích cuối cùng của ông là để thay đổi
cách con người kết nối với nhau
chính cái đích đến vĩ đại đó mới tạo ra di sản
nhưng trong đời sống
cái khốc liệt nhất của nguyên nhân mục đích
lại nằm ở cách chúng ta chọn bạn đời
và đối tác
đây là điểm khác biệt sinh tử giữa người thường
và người có cảnh giới
người thường khi chọn đối tác
họ thường chỉ nhìn vào hai thứ bề nổi
một là hình thức
anh ta ăn mặc có đẹp không, sang trọng không
nói chuyện có hay không, băng cấp có khủng không
hai là động lực
anh ta có đang máu lửa nhiệt huyết hay không
nhưng xin thưa
một kẻ lỡ đảo chuyên nghiệp thường có hình thức
đẹp nhất và động lực mạnh nhất
hắn nói hay hơn đài
và nhiệt tình hơn bất cứ ai
nếu chỉ nhìn bề nổi bạn dính đòn là cái chắc
người có cảnh giới thì sao
người có cảnh giới thì khác
họ xoay người dựa trên
hai yếu tố bể chìm
thứ nhất là chất liệu
bản chất anh ta là trung thực hay gian manh
là vàng dòng hay gỗ mục
và thứ hai quan trọng hơn
đó là mục đích anh ta đến với mình để làm gì
anh ta muốn cùng mình xây dựng một di sản
cùng phát triển
tức là mục đích cộng sinh
hay anh ta chỉ muốn lợi dụng tài nguyên của mình
muốn thổi giá để lùa gà
kiếm mớ tiền rồi biến mất
đó là mục đích ký sinh
khi chúng ta nhìn thấu được mục đích của một người
chúng ta sẽ không bao giờ bị phản bội bất ngờ
và chúng ta sẽ hiểu rằng
có những người ra đi không phải vì họ xấu
mà vì ngay từ đầu
đích đến của con thuyền họ lái đã khác
với con thuyền của chúng ta
vậy nên lời khuyên dành cho chúng ta là
hãy ngay lập tức cài đặt bộ lọc này
vào tư duy của mình
đừng để nó là lý thuyết xuông
hãy dùng nó như một chiếc máy quét
cho mọi quyết định quan trọng trong cuộc đời
khi các bạn chọn mặt gửi vàng
chọn đối tác làm ăn
làm ơn đừng chỉ nhìn vào cái hình thức bên ngoài
đừng thấy người ta đi xe sang
văn phòng đẹp
nói lời hoa Mỹ mà vội tin
hãy xoay thật kỹ vào cái chất liệu bên trong
xem tâm tính họ ra sao
và quan trọng nhất
hãy nhìn thấu cái mục đích của họ
họ đến để cùng bạn đi xa
hay đến để bào mòn bạn
khi chúng ta xuống tiền đầu tư cũng vậy
đừng rán mắt vào bảng điện tử
với những con số xanh đỏ nhảy múa
hãy tìm cho ra cái động lực thực sự phía sau
doanh nghiệp này tăng trưởng vì họ làm ra sản phẩm tốt
hay chỉ làm những chiêu trò thổi giá làm màu
và cuối cùng
chúng ta hãy khắc cốt kỳ tâm điều này
sự thông minh mà thiếu đi sự thấu suốt
nó giống như chúng ta cầm
một con dao cực sắc
mà lại không có cán
nó nguy hiểm vô cùng
chúng ta càng thông minh dao càng sắc
nhưng không có cái cán của trí tuệ
thì càng chém mạnh
chính tay của chúng ta sẽ là thứ chảy máu đầu tiên
hãy nhớ thế giới này là một tảng băng trôi
đám đông ngoài kia chỉ là nhìn thấy
10% bề nổi lộp lánh thôi
nhìn thấu là khi chúng ta nhìn
xuyên qua được mặt nước
thấy được 90% khối lượng khổng lồ đang chìm dưới đáy
chính cái phần chìm đen ngòm
mà ai cũng phớt lở đó
mới là thứ thực sự quyết định con tàu cuộc đời của chúng ta
sẽ cập vến vinh quang
hay là sẽ tan sát giữa đại dương
và tiếp đến
chúng ta đến với cảnh giới thứ 3
nhìn thoáng để hạnh phúc
gông cùng của cái tôi
và mai trướng của cuộc đời
nếu nhìn xa giúp chúng ta có định hướng
nhìn thấu giúp chúng ta có trí tuệ
thì nhìn thoáng mới là thứ quyết định
chúng ta có hạnh phúc hay không
rất nhiều người đã leo lên đỉnh cao danh bỏng
tiên bạc không thiếu
trí tuệ thở thải nhưng đêm về vẫn chẳng trọc không yên
tại sao
vì họ bị mắc kẹt trong ma trướng lớn nhất
của đời người
đó là cái tôi
chúng ta thương mắc một căn bệnh trầm kha đó là
quan trọng hóa bản thân
chúng ta ảo tưởng rằng mình là cây rốn của vũ trụ
chúng ta nghĩ rằng mình thất bại
trời sẽ sập
nếu mình chỉ trích
cả thế giới đang quay lưng lại với mình
chính cái gông cùng vô hình này
khiến tâm trí chúng ta lúc nào cũng nặng chịu
để phá vỡ ảo tưởng này
hãy để tôi kể câu chuyện sau đây
mà tôi tin chắc rằng
bạn cũng sẽ tìm thấy hình ảnh của mình trong đó
chuyện kể rằng
trong một bữa tiệc lớn vào thời trai trẻ
khi mọi người đang ăn uống vui vẻ
chàng thanh niên tên là Thành
nảy ra một ý định tình quái
anh ta nghĩ rằng mình là linh hồn
của bữa tiệc này
thử xem nếu mình biến mất mọi người sẽ hoảng loạn thế nào
nghĩ là làm
thanh chui vào một chiếc tủ áo lớn trong quốc phòng
và nín thở chờ đợi
anh tưởng tượng ra cạnh mọi người
nháo nhào đi tìm
tiếng gọi tên anh vang lên trong lò lắng
nhưng thời gian trôi qua
5 phút, 10 phút, rồi cả tiếng đồng hồ
bên ngoài tiếng cười vẫn nói rôm rả
tiếng ly cốc va vào nhau vẫn giòn rã
không một ai nhắc đến tên anh
không một ai nhận ra
sự vắng mặt của anh cả
cuối cùng khi bữa tiệc tàn
mọi người lục đục ra về
thanh mới lồn cồm bò ra khỏi tủ trong sự bẽ bàng tột độ
anh lặng lẽ
ngồi ăn những món đồ thừa lạnh ngắt trên bàn
khoảnh khắc cảm nhấm những món đồ thừa đó
chính là lúc anh ngộ ra
trần lý lớn nhất của đời mình
đừng bao giờ coi mình quá quan trọng
thế giới này thiếu vắng ai
thì mặt trời vẫn mọc và trái đất vẫn quay
cảnh giới của sự tự do
từ cái tôi đến cái ta
nhìn thoáng không phải là vô tâm hay bùng xuôi
nhìn thoáng là trạng thái khai mở
khi bạn hiểu rằng
mình chỉ là một hạt cát trong sa mạc
bạn sẽ thấy nhẹ nhõm lạ thường
còn bạn thi trường đại học
đó không phải là dấu châm hết
đó chỉ là một ngã rẽ
bạn mất một hợp lòng lớn
đó không phải là thảm họa
đó là cơ hội để tìm đối tác tốt hơn
khi bạn nhìn thoáng bạn không còn chấp vào những được mất nhất thời
tậm chí bạn được giải phóng
khỏi những nỗi sợ hãi vụn vặt
một bậc thầy tâm linh đương đại
là Seth Guru
từng nói về sự chuyển dịch
loại trừ ích kỷ sang bao dung hòa nhập
người thường khoanh vùng cái tôi rất hẹp
đây là thân thể tôi
tài sản của tôi
bất cứ ai động vào đều là kẻ thù
người có cảnh giới mở rộng biên giới cái tôi ra vô tận
họ coi người khác
coi thiên nhiên, coi xã hội
là một phần của chính mình
khi bạn coi người khác là một phần của mình
làm sao bạn có thể ghen tị với họ
làm sao bạn có thể hám hại họ
khi đó, sự ghen tị biến mất
nỗi sợ hãi tàn biến
hạnh phúc tự nhiên đến như hơi thỏ
không cần phải nỗ lực tìm kiếm
hạnh phúc không phải là có nhiều hơn
mà là ít chấp niệm hơn
và cuối cùng
chúng ta đến với phần kết luận
hành động là bản nguyên
chúng ta đã cùng nhau đi qua
một hành trình dài của nhận thức
leo qua 3 nước thang khắc nhiệt nhất của đời người
thứ nhất là nhìn xa
để có tầm nhìn
thoát khỏi các lợi trước mắt để kiến tạo tương lai
thứ hai là nhìn thấu để có trí tuệ
xuyên qua lớp vỏ hào nhoáng để nắm bắt bản chất
và thứ ba
nhìn thoáng để có tự do
buông bỏ cái tôi để tìm thấy hạnh phúc đích thực
nhưng hãy cẩn thận
cạm bậy lớn nhất của trí thức
chính là sự thỏa mãn, giả tạo
tất cả những điều mà chúng ta vừa nghe ở trên
sẽ trở thành bầu nghĩa
nếu sau khi chúng ta nghe xong bài chia sẻ này
và tiếp tục sống theo lối mòn cũ
đừng biến cảnh giới
thành một món trang sức lấp lánh để khoe khoang
trong các cuộc cha dư, tử hậu
chiếc lý không phải để nói cho sang mồm
chiếc lý là công cụ để sống
là vũ khí để bạn chiến đấu
với những hỗn loạn của thực tại
David Hauser và chuyên gia Wittgenstein
đã từng đúc kết một chân lý để đời
là khởi thủy là hành động
hay thế giới vốn dĩ là hành động
trước khi có lời nói
trước khi có tư duy
hành động đã tồn tại
thế giới này không thay đổi vì những gì bạn nghĩ
nó chỉ thay đổi vì những gì bạn làm
vì vậy
đừng ngồi chờ một sự khai sáng thần thánh
nào nó rơi xuống đầu
hãy bắt đầu chạm vào thế giới thực ngay hôm nay
hãy thử phân tích kỹ lưỡng đối tác của bạn
theo thuyết bốn nguyên nhân của Aristotle
thay vì cảm tính
hãy thử cười xoa và buông bỏ mọi nỗ lực nhỏ nhặt
trong hôm nay
và hãy khắc ghi câu nói này
khi bạn nâng được cảnh giới của mình lên
bạn không cần phải hút hơi đuổi theo thành công
thành công sẽ tự tìm đường đến gõ cửa nhà bạn
đơn giản thôi
vì lúc này bạn đã là người cầm lái
và hiểu rõ luật chơi của vũ trụ
chúng tôi xin kết thúc bài chia sẻ của mình
tại đây xin chân thành cảm ơn
quý vị và các bạn đã dành cho thời gian quý báo của mình
để lắng nghe bài chia sẻ này
một lần nữa xin kính chúc quý vị và các bạn
cùng gia đình luôn luôn được hạnh phúc
thành công và bình an trong cuộc sống
xin chân trọng kính chào và hẹn gặp lại
