1. CÁI "NGÕ CỤT" TRỊ GIÁ TỶ ĐÔ 2. MỸ VÀ "LUẬT CHƠI CỦA NGƯỜI QUẢN LÝ TÒA NHÀ" 3. IRAN VÀ "LUẬT CHƠI CỦA KẺ PHÁ 4. HIỆU ỨNG DOMINO ĐẾN TÚI TIỀN CỦA BẠN 5. TÌM LỐI ĐI RIÊNG VÀ TRẬT TỰ MỚI
⚜️ Trong thời đại mà bóng tối của cái ác đang lan rộng với những biểu hiện ngày càng man rợ và tàn bạo, thế giới đã trở lên hỗn loạn bởi những cuộc chiến tranh bùng phát liên tục – xuất phát từ lời thách thức của phe độc tài đối với trật tự mà phe dân chủ đang nắm giữ – *Người Phương Đông* mong muốn mang đến cho quý vị những thông tin trung thực, đầy đủ và trung lập nhất, nhằm giúp mọi người định hình rõ ràng bối cảnh hiện tại cùng những chuyển biến đang đến gần.
Hãy tưởng tượng, chúng ta đang sống trong một khu phố mà mọi nhu yếu phẩm từ đồ ăn, đồ gia rung đến xăng dầu
đều phải đi qua một cái ngõ độc đạp duy nhất.
Cái ngõ này chỉ rộng vừa đủ cho một chiếc xe tải đi qua.
Bóng một ngày, hai ông tướng quyền lực nhất khu phố nhảy ra tranh chấp cái lối đi đó.
Một người đòi đặt trạm thu phí để kiểm soát, người kia dọa sẽ đặt chứng ảnh vật để không ai đi qua được.
Kết quả làm cả khu phố láo loạn, và chỉ sau một đêm, giá bát phở đầu ngõ đa vọt lên gấp đôi.
Đó chính xác là những gì đang diễn ra tại Âu Biển Hormuz vào lúc này.
Đây không đơn thuần là một giai đoạn mới trong cuộc xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran.
Nó là câu chuyện về cách thế giới vận hành khi một điểm ngẽn tử Việt bị siết chặt.
Với chiều rộng, điểm hẹp nhất chỉ khoảng 33 cây số, nhưng lại gánh vác tới 21 triệu thùng dầu mỗi ngày.
Hormuz chính là chiếc văn tim của lền kinh tế toàn cầu.
Nếu cái văn này ngừng đập, hậu quả không chỉ là những con số trên biểu đồ chứng khoán,
mà là một cú sốc dây truyền đến tận bếp ăn của buổi gia đình.
Vậy tại sao hai ông tướng này nạn chọn cách đối đầu trực diện ngay tại đây?
Và ai mới thực sự là người đang cầm chìa khóa của cánh cửa này?
Chào mừng quý vị trở lại cùng Người Phương Đông.
Quý vị thân mến, trong xã hội này, ai nắm được thông tin và quyền phán quyết thì người đó sẽ nằm chủ được cuộc chơi.
Mỹ hiện nay không còn đóng vai cảnh sát cầm gậy đứng canh cửa ngọ theo lối cú lửa.
Thay vào đó, họ chuyển sang vai trò quản lý tòa nhà, với một hệ thống giám sát kỹ thuật số cực kỳ tinh vi.
Chính nước này được cụ thể hóa bằng sự trốn dậy của lực lượng đặc nhiệm 59, Task Force 59.
Thay vì ràn hàng ngàn các tàu khu trục khổng lồ gây tồn kém,
Mỹ giải khắp eo biển hàng trăm thiết bị Sun Drone Explorer.
Hãy coi đây là những chiếc camera an ninh thông minh, chạy bằng năng lượng mặt trời và không bao giờ mệt mỏi.
Chúng lặng lẽ thu thập dữ liệu, nhận diện từng tín hiệu radar, từng số hiệu tàu.
Hãy nhìn vào ví dụ thực tế vào ngày 10 tháng Tư vừa qua.
Tàu trời dầu MT2 bị hệ thống này phát hiện có dấu hiệu vận chuyển hàng cho các thực thể bị trừng phạt.
Mỹ không hề lổ súng hay đâm chìm.
Họ chỉ thực hiện một bước đi pháp lý vầy uy lực, gửi dữ liệu trực tiếp cho Liên minh Bảo hiểm Lloyds of London.
Ngay lập tức, con tàu bị hủy chứng nhận bảo hiểm.
Một con tàu không có bảo hiểm sẽ không thể cập bất cứ cảng biển lớn nào trên thế giới.
Đây chính là luật chơi của người quản lý.
Dùng uy tín, dữ liệu và hệ thống tài chính để khóa thể đối thủ mà không cần tốn một viên đạn.
Nó văn minh nhưng nó cũng cực kỳ tàn khốc vì nó triệt hạ con đường sống của đối phương ngay từ trong chứng nước.
Tuy nhiên, quy luật xã hội cũng dạy chúng ta rằng
Khi bạn cấm một người đi vào ngõ bằng chính luật lệ, họ sẽ không ngồi yên mà sẽ tìm cách phá rào hoặc lem đa qua tường.
Nếu Mỹ là người quản lý giàu có và sở hữu công nghệ cao,
thì Iran lại là người hàng xóm am hiểu từng ngóc khách của khu phố và rất sỏi các mẹo.
Trong xã hội đầy nghiệt ngã này, xây thì khó, phá thì cực kỳ dễ và rẻ, có phải không quý vị?
Iran không dạy gì mang tàu chiến ra đối đầu diện với hạm đội của Mỹ.
Thay vào đó, họ chơi bài tiêu hào trị kế.
Họ sử dụng những bầy drone tự xác Al-Babin 3 hoặc Shahed 200.
Một chiếc drone này có giá khoảng 15-20 nghìn đô la, tức là chỉ ngang giá một chiếc xe máy tẩm chung.
Thế nhưng, để bắn hạ nó, các tàu Mỹ phải sử dụng tên nửa đánh chặn giá ít nhất 2 triệu tư đô la.
Chúng ta hãy làm một phép tính đơn giản.
Nếu Iran tung ra 100 chiếc drone cùng lúc, họ chỉ mất khoảng 1,5 triệu đô la.
Nhưng Mỹ sẽ phải tiêu tốn gần 250 triệu đô, chỉ để phòng thủ.
Đây chính là luật chơi của kẻ phá bỉnh.
Iran không cần đánh chìm tàu sân bay.
Họ chỉ cần nàm cho việc bảo vệ eo biển trở lên đắt đỏ đến mức không một quốc gia nào gánh bắt lổi.
Vụ tàu Max buộc phải quay đầu vào ngày 2 tháng 4 vừa qua là mấy chứng điển hình.
Chỉ cần một vài drone bay lượn trên đầu, công ty vận tài sẽ phải đối mặt với việc chi phí bảo hiểm tăng vọt lên cấp 5 lần.
Khi chi phí đi nải qua cánh ngõ này đắt hơn cả lợi nhuận từ món hàng mang theo,
người ta sẽ tự động bỏ cuộc.
Đó chính là cách kẻ yếu điều kiển kẻ mạnh thông qua lỗi sợ hãi việc thiệt đại tây chính.
Vậy, cái chuyện hố đá ở Trung Đông này có liên quan gì đến chúng ta?
Có liên quan đấy thưa quý vị.
Trên thực tế, thế giới này đang được vận hành như một chuối domino liên hoàn.
Khi điểm ghén hoa bút bị bóp lại, cái túi tiền của chúng ta chính là thứ bị trự trận đầu tiên.
Khi dầu thô vọt lên ngưỡng 125 đô la một thùng,
nó tạo ra một áp lực kinh khủng lên toàn bộ lền kinh thành thế giới.
Thứ nhất là song dầu.
Giá song tại California đã chặn ốc 5 đô 85 trên một gallon.
Không phải là kết quả của sự thiếu hụt dầu ở Mỹ,
mà là vì Mỹ phải vận hành theo mức giá sang của toàn cầu.
Thứ hai là hàng hóa.
Xe tài trợ thực phẩm tốn nhiều tiền dầu hơn,
máy bay chở hàng tốn nhiều nhiên liệu hơn.
Kết quả là giá bát phở, giá ổ bánh mì trong siêu trị của bạn cũng phải tăng theo để bù lỗ.
Đây là quy luật của sự phụ thuộc lẫn nhau.
Mỹ dù có dầu đá phiến, dù có dụ trữ chiến được,
nhưng họ không thể đứng ngoài cuộc khi hệ thống mạch máu của thế giới bị tắc nghẽn.
Nó giống như việc dù nhà bạn có riêng nước,
nhưng cả khu phố bị tăng giá nước chung,
thì chi phí cuộc sống của bạn vẫn cứ leo thàn.
Cuối cùng, những người hàng xóm quyền nước đang đấu đá nhau để khẳng định cái tôi chính trị,
nhưng những người thực sự phải trị trả hóa đơn cho cuộc chơi đó lại là chính chúng ta,
những người tiêu dùng bình thường.
Điều này có phũ phàng không, thưa quý vị?
Trên thực tế, ở đâu có bến tắc kéo dài,
ở đó sẽ phát sinh sự thay đổi.
Khi kênh gói chính Hormuz trở lên quá nguy hiểm và tốn kém,
các nước bắt đầu tìm cách phá tường để mở lối, đi riêng.
Đây chính là kế kim thiền thoát sát, ve sầu thoát sát trong địa chính trị.
Ấn Độp Xê Út hiện đang dùng toàn lực để mở rộng hệ thống đường ấm Earth's Wet People Line
dẫn dầu xuyên qua sa mạc để đổ ra biển đỏ, lé hoàn toàn eo biển Hormuz.
Trong khi đó, Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới,
đã âm thầm đầu tư hàng tỷ đô la vào cảng Jiwanda tại Pakistan
để tạo ra một hành năng an toàn cho riêng mình.
Điểm ghén dòng chảy lăng lượng toàn cầu tại eo biển Hormuz
chính là một dấu mốc cho chúng ta thấy rằng trật tượng cũ đang lung lanh sứ sội.
Khi người quản lý cũ là Mỹ không còn giữ được sức bình yên cho cả ngõ chung,
các hộ gia đình sẽ lần lượt mất niềm tin vào sự bảo đảm của Hoa Kỳ.
Họ sẽ tìm kiếm những người bảo vệ mới, bỏ tự xây nối đi riêng cho mình.
Bản đồ thế giới đang được vẽ lại không phải bằng những cuộc chiến tranh tổng lực
mà bằng mức của sự thực dụng và khát khao tự chủ lăng lượng.
Và rốt cuộc, eo biển Hormuz không chỉ là một cái tên trên bản đồ,
nó là bài học về sự mong manh của thế giới hiện đại.
Một quyết định sai lầm, một cái tội quá lớn ở một góc nhỏ của hành tinh
có thể làm rung chuyển cả một lền kinh tế vĩ đại.
Washington sẽ tiếp tục làm người quản lý cưng rắn,
hay sẽ chọn cách thỏa hiệp để mở lại nối đi?
Quan trọng nhất, chúng ta đã chuẩn bị gì cho một tương lai
mà những điểm nghẽn như Hormuz có thể bị khóa trái bất cứ lúc nào?
Hãy để lại ý kiến của quý vị ở bên dưới phần bình luận,
và đừng quên đăng ký để không lạc mất người phương đầu.
Tôi là Thánh Nong, cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi.