CÁ VOI SÁT THỦ Vũ Khí Sóng Thần Cuộc Săn Đẫm Máu

Nếu gọi nó là sát thủ thì không phải vì nó độc ác. Sát thủ là vì nó làm việc hiếm khi có động tác thừa. Nó xuất hiện đúng lúc. Biến mất đúng lúc. Chọn mục tiêu đúng lúc. Và khi đói, nó bắt đầu chọn những mục tiêu mà chỉ cần sai một nhịp là thảm họa cho cả hai phía. Nếu bạn hỏi, biển hôm nay nổi gió hả? Biển sẽ trả lời, không. Chào mừng bạn đến với đại dương, nơi o cà. Cá voi sát thủ làm việc từ cú tác đuôi cho đến cú lật bầm. Nhân tiện, cá voi sát thủ không phải là cá voi theo kiểu người ta hay nghĩ. Nó là cá heo. Thường họ cá heo đại dương là là cá heo lớn nhất thế giới. Nhưng là cá heo mà nhìn xong bạn sẽ muốn tác nhạc nền vui vẻ. Nó to, nhanh, linh hoạt, thông minh và đi theo bầy. Đặc biệt là tay anh chị không có đối thủ. Còn cái tên cá voi sát thủ nghe dữ dội như vậy vì ngày xưa người ta thấy nó săn cả cá voi khác. Gọi Nona là kẻ săn cá voi. Giờ cái tên nghe càng ngày càng gọn mà dợ, kêu là Gray. Nhưng nó không kén ăn theo kiểu chỉ ăn cá voi. Nó ăn theo khu vực, theo bài, theo cơn đói. Gặp gì hợp bài thì xử. Đàn cá voi sát thủ nước qua như mấy chiếc tàu ngầm biết diễn. Trên mặt nước bạn chỉ thấy từng cái lưng đen cắt ngang mặt biển rồi phụt một cơ khói nhỏ. Đừng gọi đó là phun nước, đó là hơi thở. Nó phải chủ động thở qua lỗ thở trên đầu. Nên mỗi lần nổi lên là nặng oxy cho ca làm. Thỉnh thoảng nó còn nhảy nhào lộn. Nhìn thì như biểu diễn, nhưng cũng có thể là kiểu tôi đang ở đây ăn mất thử vận may không. Và ngay sau đó nó lại biến mất. Sát thủ mà, rất hiếm khi để lại dấu vết. Nhưng thực hiện nó mang phai bòi sát thủ không chỉ là răng hay cơ bắt, mà là vì nó có thể bật tắt tiếng tùy nhiệm vụ. Có những lúc nó cố tình ít phát tiếng hơn, vì trong biển, ồn đôi khi đồng nghĩa với bạn tự đi bấm chuông báo động cho con mồi. Phi vụ cá nhỏ, món thai vị. Đây là bài toán năng lượng. Thân hình này mà đi giờ từng con cá nhỏ thì chả khác nào đi mua từng hạt gạo, vừa mệt vừa bực. Cá bòi sát thủ không thích mệt, thế nên cá bòi sát thủ chơi kiểu gom sỉ. Nó và đồng đội vây đàn cá lại, ép thêm một cục gần mặt nước. Rồi thay vì lao đầu vào những việc hành động hạm bề, nó dùng chiêu rất đúng nghẻ tát đuôi dưới nước. Một cú tát đuôi rất nghẹ và rất khoa học. Các nghiên cứu động học cho thấy cú tát đuôi là chiến thuật hiệu quả hơn tấn công toàn thân đối với một động vật lớn. Vì tăng phốc, đổi thướng, toàn thân sẽ kém linh hoạt hơn. Đuôi quạt dưới nước tạo lực đủ để cá chóng. Đàn cá đang bơi đẹp tự nhiên chuyển sang trạng thái đúng hình. Trần tội nghiền như buổi biểu diễn dưới nước. Cá voi sát thủ làm đạo diễn, cá nhỏ làm pháo khòa, chim làm khán giả, kiểu khán giả ăn buffet tại chỗ. Và hay ở chỗ, càng nhiều chim lao xuống, đàn cá càng dối, càng co cụm, cá voi sát thủ càng dễ thu hoạch. Khoa học gọi đó là tối ưu hóa, gom đàn, tát đuôi, thu hoạch nhanh, ít giật đuổi, nhiều hiệu quả. Nhưng khai vị chỉ đến nóng máy. Mới no thật sự, phải đổi món. Khi vụ cá đuối, miếng ngon có gai. Cá đuối nhìn thì hiền lắm, nhìn như một tấm thảm biết bơi. Nhưng đây là loại thảm mà nếu bạn lỡ dẫm lên cái đuôi là nó có thể nói chuyện bằng gai, quẹt chúng lại rách ra như chơi. Cá voi sát thủ biết điều đó nên nó không lao vào cắn ngay. Có những món có khả năng phản đòn, ăn nhanh đôi khi là cách nhanh nhất để tự lãnh đủ. Thế là nó chọn cách làm rất sát thủ, đánh cho cá mồi mất kiểm soát trước. Đuôi cá voi sát thủ quật xuống đầu nhịp, làm cá đuối mất nhịp bơi. Lật nghiêng nó đi và biến món có gai thành món nằm im. Đến lúc con cá đuối thôi múa, cái miệng mới bước vào làm vật việc lạnh lùng nhất. Răng của cá voi sát thủ không phải răng để nhai nát như máy xay. Nó là kiểu răng hình nón, cắm sâu, đàn khít, sinh ra để kẹp chặt và xé. Răng có hơn 40 răng, răng lớn khoảng 10cm dài và 4cm bề ngang. Nên một khi nó đã kẹp đúng chỗ, cá mồi gần như chỉ còn một lựa chọn, nằm yên. Phi vụ cá đuối hình như một trận đánh búa, nhưng thực ra là một bài toán giảm rủi ro. Ít động tác, nhiều kết quả. Cá voi sát thủ là loài có hành vi săn mồi cực kỳ đa dạng theo quần thể. Nhiều kỹ thuật là học được Social Learning, không phải bẩm sinh 100%. Và vì nó vẫn chưa đủ no, nó nâng độ khó. Cá voi sát thủ cần năng lượng rất lớn, khoảng 3-4% trọng lượng cơ thể mỗi ngày. Bạn cứ tưởng tượng có một con cỡ 6 tấn như tù lạnh biết bơi mà phải nạp đều mỗi ngày, thì thấy món nhỏ chỉ như ăn vật. Phi vụ hải cầu, băng là để lật. Giờ mới tới cuộc chiến lật bàn ăn, hải cầu. Hải cầu bơi nhanh không? Có. Ví dụ hải cầu cảng có thể bước lên khoảng 19 km một giờ. Nhưng cá voi sát thủ còn nhanh hơn nhiều, có thể lên đến khoảng 54 km một giờ. Và đáng sợ hơn là nó không đi một mình. Thế nên hải cầu chọn băng. Lên băng nghĩa là cắt đứt cuộc giựt đuổi dưới nước, nghe rất hợp lý. Nhưng cá voi nhìn băng và nghĩ, à cái bàn. Cả đội bắt đầu tính toán. Cá voi sát thủ nhìn tặng băng, nhìn hải cầu, rồi nhìn nhau. Không nói nhiều vì đội này làm việc theo kiểu ít lời nhiều nước. Phá cái bàn để đẩy qua một số nước, đội hình lao vào tạo sóng làm băng yếu đi, bẹ băng thành mành nhỏ hơn, giảm chỗ đứng, giảm đường chạy. Đến lần này, cá voi sát thủ lập đúng thứ mà nói giỏi nhất, lập lại nhưng chính xác hơn. Sóng chùm lên mép băng. Hải cầu rơi xuống. Vào khoảnh khắc đó, băng từ lối thác biến thành cái cầu trượt đưa con mồi về đúng sân nhà của đối thủ. Hành vi tạo sóng khiến con mồi chạy thẳng xuống đại dương không hiếm. Và trong một tổng hợp dữ liệu quan sát, cá voi sát thủ tạo 120 con sóng trong 22 lần tấn công. Với tỷ lệ thành công là 12 lần trên 16 lần. Và thời lượng mỗi cuộc tấn công trung bình 30 phút đến 2 giờ. Nghĩa là nó không phải đánh một phát cho oai. Nó là làm cho tới khi đối thủ hết đường nuôi. Vì vụ cứu đăng suất ngược khi sát thủ lên bờ. Và giờ đến cảnh mà khán giả kiểu gì cũng la lên. Ô, nó làm gì vậy? Nói, ham, tự tin quá mức. Cá voi sát thủ khóng lên bờ để chụp hai cầu rồi móc kẹt. Trong nghiên cứu hành vi có vài liệu mô tả nó như một kỹ thuật cần kinh nghiệm học hỏi trong nhóm. Đây không phải là chiêu bấm phát biết liền. La lên bờ là kỹ thuật cực kỳ rủi ro. Nên nó giống như một nghề trong bầy. Thường con già con có kinh nghiệm làm trước, con trẻ nhìn, học rồi mới dám thử. Và cũng vì rủi ro nên không phải đàn nào cũng chơi bài này. Có nơi chỉ một vài cá thể biết và dám làm. Trong nước nó là bóng đen có kế hoạch. Trên cạn nó phải thương lượng với trọng lực và thời gian. Dưới biển cả cơ thể nó được nước đỡ bằng lực nổi. Còn khi lao lên bờ, cái đỡ đó biến mất. Toàn bộ khối khơi khổng lồ dồn xuống đèn cát như một chiếc xe tăng nằm nghiêng. Hậu quả đầu tiên là thở. Nằm lâu làm lồng ngực bị nén, hổi khót nở, trao độ khí giảm, nguy cơ thiếu oxy, ngạc tăng dần. Kế tiếp là đẻ ép cơ. Cơ bị chén lâu có thể bị tổn thương. Giải phóng myoglobin và dấu nạn điện giải. Thứ này có thể đập vào thật và tim. Một dạng bệnh cơ do chest mắc cạn được ghi nhận ở cá voi hoặc cá heo. Và còn một cái bệnh khác, quá nhiệt. Lớp mỡ giúp giữ ấm dưới nước, nhưng trên bờ lại khiến nó nóng nhanh, mất nước, chest tăng. Nên cảnh mắc cạn này không phải là quê, cho vui. Nó là một đồng hồ đến ngược sinh lý. Càng lâu sát thủ càng dễ thành cá một nắng. Nhưng may thay, lần này nó vẫn có thể trở lại đại dương. Càng thở phào, ông anh làm nghề nguy hiểm thật. Vì sao nó bị gọi là sát thủ? Người ta sợ cá voi sát thủ không phải vì nó lúc nào cũng hung dữ. Mà là vì nó làm việc quá gọn gàng và có tuyệt chiêu săn mồi bằng sóng đỉnh cao. Gặp cá nhỏ, gom xỉ, rồi tát đuôi. Gặp cá đuối, phá nhịp, rồi mấy kẹp, xé. Gặp hải cầu, không cần cắn băng, chỉ cần đặt lịch cho sóng. Trên mặt biển, bạn chỉ thấy nó thở một nhịp. Dưới mặt biển là cả một kế hoạch, cả một đội quân. Vậy bạn ấn tượng nhất với phi vụ nào? Tát đuôi, lật băng hay cú lên bờ xuyết thành cá một nắng? Hãy bình luận bên dưới cho bạn mình biết nhé!