90% Người Sau 60 Tuổi Vẫn Ngủ Sai Tư Thế – Nguy Cơ ĐỘT QUỴ Và Cục Máu Đông Tăng Cao

Nếu tôi nói với quý vị rằng tư thế quý vị nằm ngủ gần như mỗi đêm trong suốt cuộc đời, có thể đang âm thầm bắt trái tim phải gòng mình nhiều hơn mức cần thiết. Quý vị có tin không? Tối nay, trước khi quý vị nhắm mắt, có một điều quý vị cần biết. Một điều không tốn một đồng nào, không cần thuốc, không cần máy móc, không cần ai chở đi bệnh viện. Chỉ là một thay đổi rất nhỏ. Quý vị có thể làm nay đêm nay. Vậy mà phần lớn cô bác trên 60 tuổi chưa từng một lần được ai nói cho biết. Vì cái âm thầm hại tim trong lúc ngủ, nó không la hét, nó không gây đau. Nó chỉ lặng lẽ tích lại đêm này qua đêm khác. Và đó chính là lý do nó nguy hiểm. Tôi là bác sĩ Nguyễn Minh Tâm. Hơn 10 năm qua, tôi để tâm đến một điều mà gần như không bác sĩ nào hỏi quý vị. Trái tim, mặt máu và bộ não của quý vị đang làm gì trong những giờ quý vị ngủ? Những giờ mà không ai theo dõi. Và điều tôi sắp nói, tôi ước gì mình đã nói cho từng người bệnh nghe sớm hơn trước khi họ phải tìm đến tôi. Có một tư thế ngủ giúp giãn gánh nặng cho tim, giúp máu chảy về tim dễ dàng hơn. Suốt cả 8 tiếng quý vị nằm trên giường và gần như không ai nằm đúng tư thế đó. Không phải vì nó khó, không phải vì nó cần thứ gì quý vị không có sẵn. Mà vì người lẽ ra phải nói cho quý vị nghe. Bác sĩ quý vị gặp 15 phút mỗi năm một lần, chưa bao giờ đưa nó vào cuộc trò chuyện. Hôm nay, cuộc trò chuyện đó bắt đầu. Câu trả lời thì đơn giản, chỉ một câu là nói xong. Nhưng một câu trả lời mà không có lý do đằng sau thì chỉ là lời khuyên suôn, nghe rồi quên. Cho nên quý vị hãy ở lại với tôi. Vì khi hết video này, quý vị không chỉ biết phải làm gì. Quý vị sẽ hiểu vì sao nó có lợi. Và chính sự hiểu đó mới khiến quý vị thật sự làm ngay đêm nay. Có một điều gần như không ai chịu giải thức cho quý vị. Đó là ngủ không phải là lúc cơ thể nghỉ ngơi. Ít nhất là với trái tim thì không. Trong lúc quý vị nằm yên, mắt nhắm, Tim mạch của quý vị đang làm một trong những công việc quan trọng nhất của cả ngày. Khuyết áp đang cố hạ xuống để cơ thể được phục hồi. Bộ não đang dọn rửa những chất thải tích lại sau một ngày dài. Và máu từ đôi chân, từ vùng bụng, vùng chậu đang được đưa ngược trở về tim. Qua một hệ thống mạch mà sau tuổi 60 phải làm việc vất vả hơn xưa rất nhiều. Đây là điểm mấu chốt. Hướng quý vị nằm, quay người về bên nào, quyết định công việc đó diễn ra trơn tru hay diễn ra trong gán sức. Suốt bao nhiêu năm, y học xem tư thế ngủ chỉ là chuyện thoải mái hay không. Bác sĩ hỏi quý vị ăn gì, tập gì, uống thuốc gì, có hay căng thẳng không. Không ai hỏi quý vị nằm nhiên bên nào. Nhưng cơ thể quý vị trải qua tư thế đó suốt một phần ba cuộc đời. Một phần ba. Và sau tuổi 60, khi mọi thứ đã mong manh hơn, thì nó càng quan trọng hơn những gì quý vị từng được nghe. Tôi kể quý vị nghe về một người bệnh của tôi. Tôi xin gọi là cô Hương. Cô Hương, 71 tuổi, trước là y tá, về Hương đã lâu, nghĩa là cô hiểu biết về sức khỏe hơn phần lớn người bệnh tôi gặp. Cô ăn uống cẩn thận, sáng nào cũng đi bộ quanh hồ, uống thuốc khiết áp không bỏ một buổi, tái khám điều đặn. Cô tìm đến tôi không phải vì một cơn cấp cứu, mà vì một chuyện cô không sao lý giải nổi. Khuyết áp đo buổi sáng của cô lúc nào cũng cao hơn buổi tối. Bác sĩ tiêm mạch đã chỉnh thuốc cho cô hai lần, vẫn không nhúc nhích. Rồi cô kể thêm, như thể chuyện vặt. Hai năm nay, sáng nào ngủ dậy cánh tay phải của cô cũng tê. Cô nghĩ chắc do mình nằm đè lên tay, cô chưa bao giờ nghĩ nó dính dáng gì tới tim. Tôi hỏi cô, cô thường nằm nghiêng bên nào? Cô trả lời ngay, không cần suy nghĩ. Bên phải, tôi nằm bên phải mấy chục năm rồi. Tôi sẽ quay lại với cô Hương. Vì những gì xảy ra sáu tháng sau câu hỏi đó, chính là lý do tôi làm video này. Vậy tư thế đó là gì? Tư thế tốt cho tim, tốt cho mạch máu, tốt cho não cùng một lúc. Nằm nghiêng bên trái. Đó là đáp án, nằm nghiêng bên trái. Nghe đơn giản đến mức khó tin, phải không? Cho nên bây giờ tôi sẽ nói cho quý vị nghe vì sao. Vì khi hiểu rồi, quý vị sẽ không còn nằm nghiêng phải như cũ được nữa. Có 5 lý do. Tôi sẽ đi qua từng cái một thật chậm, thật rõ. Điều này làm gần như người bệnh nào của tôi cũng ngạc nhiên. Trái tim của quý vị không nằm chính giữa lòng ngực. Nó lệch hẳn sang bên trái. Phần lớn khói lượng tim nằm ở nửa trái cơ thể. Đó là cấu tạo tự nhiên. Quý vị sưng ra đã như vậy. Giờ thử nghĩ xem chuyện gì xảy ra khi quý vị nằm nghiêng trái. Trọng lực đứng cùng phía với trái tim. Vị trí tự nhiên của tim được nâng đỡ thay vì bị cản trở. Tim không phải gắn sức nhiều để đẩy máu đi. Giống như quý vị xách một thúng đồ nặng, xách đi xuống dốc nhẹ nhàng hơn xách lên dốc rất nhiều. Cùng cái thúng đó, cùng quảng đường đó. Nhưng một bên thì khỏe re, một bên thì thở dốc. Trái tim quý vị đập khoảng 100.000 lần mỗi ngày. 100.000 lần. Con số đó lớn đến mức khó hình dung. Nhưng điều đó có nghĩa là bất cứ thứ gì giúp mỗi nhịp đập nhẹ đi một chút. Dù chỉ một chút thôi. Sau tuổi 60, khi cơ tim có thể đã hơi cứng hơn, hơi yếu hơn xưa, thì tình chúc lợi thế điều quý nằm nghiêng trái cho trái tim cái lợi thế đó mỗi đêm, 8 tiếng, hoàn toàn miễn phí. Đây là phần mà bác sĩ tim mạch gần như chưa bao giờ nói với quý vị. Và có thể đây là phần quan trọng nhất của cả video hôm nay. Trong cơ thể quý vị có một đường mặt máu lớn nhất. Lớn nhất. Nhiệm vụ của nó là gom máu từ nửa dưới cơ thể, từ đôi chân, vùng bụng, vùng chậu, rồi đưa ngược trở về tim. Và đây là chi tiết then chốt. Đường mặt lớn này chạy dọc bên phải cột sóng. Cho nên khi quý vị nằm nghiêng bên phải, sức nặng của các cơ quan trong bụng, lá gan là cơ quan nặng nhất, rồi dạ dày, ruột, đè xuống đường mặt đó. Không phải đè nghẹt hẳn, không phải bịch kính, chỉ là một sức ép nhẹ âm ỉ kéo dài suốt đêm. Đủ để làm dòng máu chảy về tim chậm lại. Máu về chậm, tim phải gắn sức bù lại phần máu thiếu hụt. Đêm này qua đêm khác, năm này qua năm khác. Với một trái tim vốn đã phải làm việc với mặt máu cứng hơn, kém đàn hồi hơn thì cái gánh nhỏ đó không hề nhỏ. Khi quý vị nằm nhiên trái, sức ép đó được gỡ bỏ. Đường mặt lớn được thông thoáng, máu chạy về tim dễ dàng hơn. Và với cô bác trên 60 tuổi, khi van trong tỉnh mặt đã yếu, thành mặt đã kém co giãn, gỡ được vật cản đó là một điều thật sự có ý nghĩa. Cục máu đông. Hai từ này nghe quen, nhưng ít ai hiểu nó hình thành thế nào. Cục máu đông trong lòng tỉnh mặt là một trong những mối nguy âm thầm nhất của tim mặt. Nó hình thành trong các tỉnh mặt sâu, ở chân, ở vùng chậu. Và nó nguy hiểm vì có thể trôi đi, lên phổi hoặc gớp phần gây đột quỷ. Đây là điều nhiều người không biết. Cục máu đông không chỉ hình thành sau chuyến bay dài hay sau mổ. Nó hình thành ở bất cứ đâu máu chảy quá chậm. Máu chảy chậm, máu ướt đậm, đó là môi trường cho cục máu đông sinh ra. Mà ban đêm, ở người lớn tuổi, máu vốn đã chảy chậm hơn. Thành mạch kém đàn hồi, nếu cô bác lại uống ít nước, hơi thiếu nước một chút, máu càng đặc hơn. Nói cách khác, điều kiện để hình thành cục máu đông có mặt mỗi đêm. Câu hỏi là tư thế ngủ của quý vị đang làm nguy cơ đó tốt lên hay xấu đi. Nằm nghiêng trái giúp giữ cho máu chảy. Đường mạch lớn thông thoáng, máu cứ thế lưu thông. Mà máu đang chảy là máu an toàn. Máu đứng yên mới là nơi nguy hiểm bắt đầu. Tôi xin nói rõ, nằm nghiêng trái không phải là thuốc, không thay thế được việc uống đủ nước, vận động và dùng thuốc theo toa của bác sĩ. Nhưng nó là một việc nhỏ, miễn phí, mà quý vị có thể làm cho mình mỗi đêm để không tự đặt thêm gánh nặng lên một hệ tuần hoàng vốn đã vất vả. Quý vị nghe đến đây rồi, nghĩa là quý vị thật sự quan tâm đến sức khỏe của mình. Cho tôi hỏi quý vị một câu và xin hãy trả lời ngay dưới phần bình luận. Quý vị đã quen nằm nghiêng bên nào suốt mấy chục năm qua? Trái, phải, nằm ngửa hay nằm sấp? Biết một chữ thôi cũng được, tôi đọc hết. Và cho tôi biết thêm, đã có bác sĩ nào từng hỏi quý vị câu này trong một buổi khám tim chưa? Tôi nghĩ tôi đã đoán được câu trả lời. Nhưng tôi vẫn muốn nghe từ chính quý vị. Nếu video này có ích, quý vị bấm theo dõi giúp tôi. Mỗi tuần tôi đều mang đến những điều cô bác thật sự cần biết sau tuổi 60. Bấm một cái thôi, mất một giây. Còn không, lát nữa quý vị lướt qua là quên mất kênh này ngay. Giờ ta đi tiếp. Còn hai lý do nữa và lý do thứ tư từng làm chính tôi bất ngờ. Cái này làm tôi ngạc nhiên khi đọc được dù tôi đã đọc tài liệu tim mặt mấy chục năm. Bộ não của quý vị có một hệ thống dọn rác riêng và nó hầu như chỉ hoạt động khi quý vị ngủ. Cả ngày dài suy nghĩ, làm việc, lo toan não tích lại những chất thải. Ban đêm khi quý vị ngủ say một dòng dịch sẽ chảy qua mô não cuốn những chất thải đó ra ngoài. Trong số những chất được dọn đi có những loại đạm xấu mà các nhà nghiên cứu thường tìm thấy tích tụ trong não người bị suy giảm trí nhớ, xa xúc trí tuệ. Và đây là điều nghiên cứu bước đầu cho thấy. Hệ thống dọn rửa này hoạt động hiệu quả nhất khi quý vị nằm nghiêng, hơn hẳn nằm ngửa hay nằm sấp. Trong đó, nằm nghiêng được cho là giúp dòng dịch chảy thuận lợi hơn. Vì sao điều này liên quan đến tim và đột quỵ? Vì não và tim không phải hai bộ phần tách rời. Chúng dùng chung một dòng máu. Khi chất thải tích lại trong não, nó gây viêm âm ỉ ở các mạch máu nhỏ trong não. Mà viêm mạch máu não chính là một con đường dẫn tới những cơn đột quỵ nhỏ rồi đến đột quỵ lớn. Bảo vệ hệ thống dọn rửa ban đêm của não cũng chính là đang bảo vệ mạch máu của quý vị. Ở một cơ thể khỏe mạnh, ban đêm huyết áp tự hạ xuống, thường thấp hơn ban ngày khoảng 10-20%. Đây không phải chuyện tình cờ. Đây là một cơ chế sửa chữa của cơ thể. Mạch máu, quả thận và chính trái tim đều cần khoảng thời gian áp lực hạ thấp đó để được nghỉ ngơi và phục hồi. Có những người huyết áp ban đêm không chịu hạ xuống và nhóm người này có nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy thận cao hơn hẳn. Tuổi càng cao, khác biệt này càng đáng kể. Vậy tư thế ngủ liên quan ở chỗ nào? Khi máu lưu thông kém trong lúc ngủ, khi đường mặt lớn bị đè ép, khi máu về tim chậm, cơ thể không thật sự được thư giãn. Nó vẫn ở trạng thái gián sức nhẹ suốt đêm. Hormôn căng thẳng vẫn lởn vỡn ở mức cao hơn bình thường. Mà hormôn căng thẳng cao, thì huyết áp khó mà hạ xuống được. Nằm nhiên trái giúp máu về tim tốt hơn. Nó còn giúp giảm tình trạng ngáy, nghẹt thở khi ngủ. Những cơn nghẹt thở ngắn làm huyết áp quọt lên đột ngột giữa đêm. Nó giúp giảm ít cơn nghẹt thở hơn, ít cú vọt huyết áp hơn, huyết áp hạ xuống điều đẳng hơn. Và quý vị thức dậy với một trái tim được nghỉ thật sự, chứ không phải một trái tim đắng gồng suốt 8 tiếng. Tôi đã hứa quay lại với cô Hương. Sau buổi nói chuyện hôm đó, cô Hương chỉ thay đổi đúng một việc. Cô tập nằm nghiêng bên trái. Cô kê một cái gói chắc sau lưng để khỏi lăng trở lại trong đêm. Một mẹo đơn giản mà hiệu quả. Rồi cô kê thêm một cái gói giữa 2 đầu gói để giữ thẳng lưng và đỡ mỏi hồng. 3 tháng sau, cô quay lại tái khám. Huyết áp buổi sáng của cô, con số đã làm bác sĩ tim mặt đau đầu suốt 2 năm, đã hạ xuống. Không phải đột ngột, nhưng điều đẳng hơn, dễ chịu hơn. Cắn tay tê mỗi sáng, đã hết. Cô ngủ sâu hơn, ông nhà bảo cô ngấy ít hẳn đi. Tôi muốn quý vị hiểu cho đúng. Tôi không nói nằm nghiêng trái đã chữa bệnh cho cô Hương. Cô vẫn uống thuốc điều, vẫn đi bộ, vẫn ăn uống cẩn thận. Đây là một trong nhiều yếu tố. Nhưng nó là cái yếu tố mà suốt mấy chục năm chưa từng ai nói với cô. Và cô đã nói với tôi một câu mà tôi nhớ mãi. Cô nói, tôi làm y tá 30 năm. Tôi dặn biết bao bệnh nhân về ăn uống, thuốc men, tập luyện. Vậy mà chưa một ai từng nói với tôi chuyện này. Đó chính là khoảng trống. Không phải khoảng trống về kiến thức y học. Nhiên cứu đã có sẵn rồi. Khoảng trống nằm ở chỗ. Điều đó chưa bao giờ được nói ra trước khi người bệnh về nhà và lên giường đi ngủ. Hôm nay, tôi đang nói điều đó ra với quý vị. Tôi gói lại cho quý vị 5 điều. 5 điều để mang theo và làm ngay đêm nay. 1. Trái tim nằm lệch bên trái. Nằm nghiêng trái để trọng lực giúp tim thay vì cản tim. 8 tiếng mỗi đêm cộng dồn lại thành một điều lớn. 2. Đường mạch máu lớn nhất chạy bên phải cuộc sống. Nằm nghiêng phải, đè lên nó. Nằm nghiêng trái, gỡ bỏ sức ép đó. Máu về tim thong thoáng. 3. Cuộc máu đông sinh ra trong máu, đứng yên.