Ung thư đại tràng: 5 dấu hiệu cảnh báo không được bỏ qua Có một căn bệnh có thể âm thầm phát triển mà không gây đau, không sốt và gần như không có dấu hiệu rõ ràng trong thời gian dài. Đến khi cơ thể lên tiếng, đôi khi bệnh đã tiến triển đáng kể. Trong video này, BS. Nguyễn Minh Tâm sẽ cùng cô bác tìm hiểu về ung thư đại tràng, những yếu tố làm tăng nguy cơ và đặc biệt là 5 dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý: thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu hoặc phân bất thường, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi/hoa mắt chóng mặt và đau bụng kéo dài. Quan trọng hơn, video giải thích cách tầm soát ung thư đại tràng ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng, thông qua xét nghiệm máu ẩn trong phân và nội soi đại tràng khi có chỉ định. Đừng chờ đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng mới đi khám. Nếu thông tin này hữu ích, hãy chia sẻ cho người thân, đặc biệt những người trên 45 tuổi, và đăng ký BS. Nguyễn Minh Tâm để cập nhật thêm kiến thức chăm sóc sức khỏe chủ động. Nội dung nhằm cung cấp kiến thức sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Khi có triệu chứng bất thường, hãy thăm khám cơ sở y tế phù hợp.
00:00 – Vì sao ung thư đại tràng nguy hiểm? 01:10 – Ung thư đại tràng và nguy cơ âm thầm 03:11 – Đại tràng hoạt động như thế nào? 04:20 – Những yếu tố làm tăng nguy cơ 06:33 – 5 dấu hiệu cảnh báo quan trọng 07:01 – Dấu hiệu 1: Thay đổi thói quen đại tiện 09:23 – Dấu hiệu 2: Đi ngoài ra máu/phân bất thường 11:29 – Dấu hiệu 3: Sụt cân không rõ nguyên nhân 13:21 – Dấu hiệu 4: Mệt mỏi, hoa mắt, da môi nhợt nhạt 16:04 – Dấu hiệu 5: Đau bụng kéo dài 19:07 – Tầm soát trước khi có triệu chứng 19:23 – Xét nghiệm máu ẩn trong phân 20:34 – Nội soi đại tràng 21:55 – Vì sao phát hiện sớm rất quan trọng? 24:10 – Tóm tắt 5 dấu hiệu cần nhớ 24:42 – Điều bạn nên làm ngay hôm nay 25:10 – Lời nhắn từ BS. Nguyễn Minh Tâm
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Quý vị biết không, có một loại ung thư đang âm thầm phát triển bên trong cơ thể của hàng triệu người Việt Nam.
Không đau, không sốt, không có gì bất thường, hoàn toàn im lặng.
Và khi cơ thể bắt đầu lên tiếng, thì thường đã quá muộn để can thiệp một cách hiệu quả.
Nhưng, đây là điều tôi muốn quý vị nghe rõ ngay lúc này.
Nếu phát hiện sớm, tỷ lệ sống sót sau 5 năm có thể lên đến 94%.
Nếu để đến giai đoạn di căng, con số đó chỉ còn 18%.
Cùng một loại bệnh, cùng một cơ thể, nhưng kết quả khác nhau hoàn toàn chỉ vì thời điểm phát hiện.
Trong video hôm nay, tôi sẽ chia sẻ với quý vị 5 dấu hiệu cảnh báo mà tuyệt đối không được bỏ qua.
Một số trong đó rất dễ nhầm với bệnh khác.
Và cuối video, tôi sẽ chỉ cho quý vị cách phát hiện bệnh ngay cả khi chưa có triệu chứng nào.
Hãy xem đến cuối. Đây là thông tin có thể cứu mạng quý vị hoặc người thân của quý vị.
Trong hơn một thập kỷ làm việc tại phòng khám, mỗi ngày tôi tiếp xúc với hàng chục bệnh nhân mang đủ loại triệu chứng khác nhau.
Nhưng có một loại bệnh mà tôi không bao giờ cho phép mình bỏ sót, đó chính là ung thư đại trang.
Lý do rất đơn giản. Phát hiện sớm, cứu được người. Phát hiện muộn, hối hận không kịp.
Hôm nay, tôi muốn ngồi nói chuyện thật thẳng thắn với quý vị,
như tôi đang nói chuyện trực tiếp với bệnh nhân của mình,
về những dấu hiệu mà cơ thể đang cố gắng gửi đến cho chúng ta.
Những tín hiệu nhỏ mà chúng ta rất dễ bỏ qua vì bận rộn, vì chủ quan, vì nghĩ, chắc không sao.
Và quan trọng hơn, tôi muốn quý vị biết rằng, dù nghe có vẻ đáng sợ,
đây là căn bệnh hoàn toàn có thể phát hiện sớm, và can thiệp kịp thời, nếu chúng ta chú ý đúng lúc.
Ung thư đại trang, hay còn gọi là ung thư rụt già, không còn là bệnh hiếm gặp ở Việt Nam nữa.
Theo số liệu từ Tổ chức Nhiên cứu Ung thư Quốc tế, IARC, và ghi nhận từ Hội Ung thư Việt Nam,
ung thư đại trực trang hiện nằm trong nhóm các loại ung thư phổ biến nhất tại nước ta,
và con số này đang tăng điều đẳng mỗi năm.
Vì sao? Vì lối sống của chúng ta đang thay đổi rất nhanh.
Ngày xưa, ông bà mình ăn rau luộc, cá kho, cơm gạo quê, đơn giản nhưng làng mạnh, ít mỡ, nhiều chất sơ.
Ngày nay, bữa cơm gia đình có thêm xúc xích, thịt nguội, lạp xưởng, thịt nướng, BBQ, đồ ăn nhanh, thức ăn chế biến sẵn.
Trẻ em uống nước ngọt thay vì nước lọc, người lớn nhậu nhẹt thường xuyên hơn, ít đi bộ hơn, ngồi nhiều hơn.
Tất cả những điều đó đang tạo ra môi trường thuận lợi cho ung thư đại trang phát triển.
Tôi không nói điều này để làm quý vị hoang mang hay sợ hãi.
Tôi nói để quý vị hiểu đây là sự thật đang diễn ra xung quanh chúng ta,
và chúng ta hoàn toàn có thể chủ động bảo vệ bản thân nếu biết đúng thông tin.
Trước khi đi vào các dấu hiệu cụ thể, để tôi giải thích nhanh về đại trang.
Vì hiểu được cơ quan này, quý vị sẽ hiểu tại sao những triệu chứng kia lại xuất hiện.
Khi chúng ta ăn vào, thức ăn đi qua miệng, thực quảng, giả dày, rồi đến ruột non.
Sau khi ruột non hấp thụ dưỡng chất, phần còn lại sẽ chuyển vào đại trang.
Đại trang có hình chữ U ngược lớn bao quanh toàn bộ khoang bụng.
Nhiệm vụ chính của nó là hút nước và tạo hình phân trước khi thải ra ngoài qua hậu môn.
Điều quan trọng quý vị cần nhớ, hơn một nửa các trường hợp ung thư đại trang xảy ra ở hai vị trí.
Đoạn đại trang sigma ở phía dưới bên trái, và trực trang nằm ngay trên hậu môn.
Tại sao hai vị trí đó?
Vì phân nằm lại lâu nhất ở những đoạn đó trước khi ra ngoài,
tạo điều kiện cho các chất có hại tiếp xúc lâu với thành ruột,
dần dần gây ra tổn thương tích lũy theo thời gian.
Có một suy nghĩ rất phổ biến mà tôi gặp rất nhiều ở bệnh nhân.
Ung thư đại trang chỉ xảy ra với người già, chứ tôi còn trẻ.
Hoặc, nhà tôi không có ai bị, chắc tôi không sao.
Thưa quý vị, suy nghĩ đó có thể rất nguy hiểm.
Theo các nghiên cứu dịch tẩy học lớn trên thế giới,
nguy cơ ung thư đại trang bắt đầu tăng đáng kể từ sau tuổi 50.
Nhưng không có nghĩa là người dưới 50 hoàn toàn an toàn.
Và đặc biệt, nếu quý vị có một trong những yếu tố nguy cơ dưới đây,
hãy chú ý nhiều hơn.
Một, uống rượu bia thường xuyên.
Không cần phải uống nhiều, uống điều đặn mỗi ngày
đã là yếu tố nguy cơ rõ ràng theo ghi nhận của Tổ chức Y tế Thế giới.
Hai, hút thuốc lá.
Thuốc lá không chỉ gây bệnh ở phổi.
Các chất độc hại trong khói thuốc khi nuốt xuống đường tiêu hóa
cũng làm tổn thương niêm mạc đại trang theo thời gian.
Ba, thừa cân, béo phì.
Đặc biệt là mỡ bụng, loại mỡ nằm sâu bên trong khoang bụng,
bao quanh các cơ quan nội tạng.
Mỡ loại này tiết ra các chất gây viêm mãng tính,
tạo môi trường thuận lợi cho tế bào ung thư phát triển.
Vốn, gia đình có người bị ung thư đại trang.
Nếu cha mẹ hoặc anh chị em ruột của quý vị
từng được chẩn đoán ung thư đại trang,
nguy cơ của quý vị cao hơn người bình thường từ 2 đến 3 lần.
Đây là yếu tố di truyền không thể thay đổi,
nhưng hoàn toàn có thể giám sát và phát hiện sớm.
Năm, ăn nhiều thịt chế biến sẵn.
Xúc xích, thịt nguội, thịt hợp, lạp xưởng, nem chua,
những thứ rất quen thuộc trong bữa ăn người Việt.
Tổ chức Y tế Thế giới đã ship thịt chế biến sẵn
vào nhóm chất có khả năng gây ung thư ở người.
Không cần cắt hoàn toàn,
nhưng ăn quá thường xuyên là đang tích lũy rũ ro.
Sáu, ăn nhiều thịt đỏ.
Thịt heo, thịt bò, đặc biệt khi nướng ở nhiệt độ cao
tạo ra các chất có thể kích thích tổn thương niêm mạc ruột.
Ăn không quá 3 lần mỗi tuần
và ưu tiên các cách chế biến lành mạnh hơn
là nướng trực tiếp trên lửa.
Tôi không nói quý vị phải bỏ hết những thứ đó ngay từ hôm nay.
Tôi chỉ muốn quý vị ý thức được
để điều chỉnh dần thói quen ăn uống theo hướng tốt hơn cho sức khỏe.
Mỗi thay đổi nhỏ, tích lũy lại
sẽ giúp tăng cường sức đề kháng của cơ thể rất nhiều.
Bây giờ chúng ta đến phần quan trọng nhất của video hôm nay.
Tôi muốn nói rõ một điều trước.
5 dấu hiệu tôi sắp chia sẻ được gọi là triệu chứng sớm.
Nhưng trên thực tế lâm sàng,
khi những dấu hiệu này xuất hiện,
khối u thường đã phát triển đến một mức độ nhất định rồi.
Điều đó không có nghĩa là hết hy vọng, hoàn toàn không.
Nhưng điều đó có nghĩa là
khi thấy những dấu hiệu này không được trần trừ thêm một ngày nào nữa,
phải đi gặp bác sĩ ngay.
Dấu hiệu đầu tiên và cũng là dấu hiệu phổ biến nhất
là thay đổi thói quen đại tiện.
Không phải là thỉnh thoảng bị đau bụng một lần
hay ăn phải thứ gì đó không hợp rồi tiêu chảy một ngày,
mà là nhiệp điệu đi vệ sinh của quý vị bỗng nhiên thay đổi liên tục,
kéo dài, không có lý do rõ ràng.
Ví dụ cụ thể như thế này.
Trước đây, quý vị đi đại tiện điều đặn mỗi sáng, không khó khăn gì.
Nhưng gần đây, bỗng nhiên bị táo bón kéo dài,
3-4 ngày không đi được,
phải rặn rất nhiều, đi xong cũng không thấy hết hẳn.
Hoặc được lại, đang điều đặn thì bỗng tiêu chảy liên tục nhiều ngày.
Không ăn gì lạ, không bị ngộ độc thực phẩm, không sốt,
nhưng cứ đi lỏng nhiều lần trong ngày.
Hoặc đây là biểu hiện đáng lo ngại nhất,
táo bón và tiêu chảy sen kẽ nhau,
tuần này không đi được, tuần sau lại đi lỏng,
cứ thế lung phiên mà không tìm ra nguyên nhân.
Tại sao ung thư đại tràng lại gây ra điều này?
Vì khi một khối u phát triển bên trong lòng đại tràng,
nó thu hẹp đường đi của phân.
Phân cố gắng đi qua chỗ hẹp gây ra áp lực bất thường,
cơ thể phản ứng bằng cách tiết thêm dịch,
hoặc co thắt mạnh hơn.
Kết quả là nhịp đại tiện bị rối loạn hoàn toàn.
Tôi từng có một bệnh nhân, chỉ khoảng 52 tuổi,
kinh doanh buôn bán ở chợ,
đến gặp tôi vì táo bón mấy tháng nay.
Chị đã tự mua thuốc nhuận tràng ở nhà thuốc uống,
thấy tạm đỡ, nhưng uống xong lại bị.
Tứ như vậy suốt nửa năm.
Khi tôi hỏi kỹ hơn,
chị kể rằng gần đây cũng hay bị tiêu chảy sen kẻ,
tuần bị táo, tuần đi lỏng.
Tôi chỉ định nội so đại tràng ngay.
Kết quả, phát hiện khối u ở đoạn đại tràng Sigma,
may mắn chưa di căng.
Phát hiện đúng lúc, kịp can thiệp.
Điều tôi muốn quý vị nhớ,
theo một nghiên cứu theo dõi gần 30.000 bệnh nhân
được đăng trên tạp chí y khoa
British Journal of General Practice,
trong số những người được xác nhận ung thư đại tràng,
có đến 74% trong số họ
có biểu hiện thay đổi thói quen đại tiện trước đó.
74%.
Đó là con số rất lớn,
và đó cũng là cơ hội rất lớn để phát hiện bệnh sớm
nếu chúng ta biết chú ý.
Dấu hiệu thứ hai,
và đây là dấu hiệu mà rất nhiều người Việt Nam
hay tự trấn ngang rồi bỏ qua,
đó là thấy máu khi đi đại tiện.
Cô bác thử nghĩ xem,
khi thấy máu trong bồn cầu
hoặc dính vào giấy vệ sinh,
phản ứng đầu tiên của nhiều người là gì?
Chắc bị trĩ thôi, rồi không đi khám.
Tôi hoàn toàn hiểu suy nghĩ đó
vì bệnh trĩ rất phổ biến ở người Việt,
đặc biệt người hay ngồi lâu,
ít uống nước, ăn ít rau,
và trĩ cũng gây chảy máu khi đi đại tiện.
Nhưng đây là điều tôi muốn quý vị khắc ghi,
máu trong phân không tự nhiên nói cho quý vị biết
nó đến từ đâu.
Quý vị không thể tự phân biệt bằng mắt thường.
Máu trong phân do ung thư đại tràng
có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức rất khác nhau.
Có người thấy máu đỏ tươi dính vào phân
hoặc giấy vệ sinh, nhìn rõ ràng.
Có người thấy phân màu nâu sẵm,
tối màu bất thường.
Có người thấy phân màu đen,
mùi khó chịu hơn bình thường.
Đây là dấu hiệu của máu đã được tiêu hóa
một phần trong đường ruột,
thường đến từ những vị trí cao hơn trong đại tràng.
Và có người hoàn toàn không thấy máu bằng mắt
nhưng xét nghiệm vẫn phát hiện có máu ẩn trong phân.
Tại sao ung thư đại tràng gây chảy máu?
Vì tế bào ung thư cần rất nhiều máu
và dinh dưỡng để tồn tại.
Cơ thể vì vậy tạo ra các mặt máu mới
xung quanh khối u để nuôi nó.
Nhưng những mạch máu này rất nhỏ và mỏng manh,
không chắc khỏe như mạch máu bình thường.
Mỗi khi phân đi qua,
dù nhẹ nhàng đến đâu,
cũng có thể làm tổn thương những mạch máu đó.
Máu chảy ra, lẫn vào phân.
Đó là lý do tại sao nhiều bệnh nhân ung thư đại tràng
bị thiếu máu từ từ mà không biết.
Vì máu chảy ít, không nhìn thấy,
nhưng chảy liên tục ngày qua ngày.
Thông điệp tôi muốn nhắn nhũ với quý vị.
Nếu thấy bất kỳ thay đổi nào về màu sắc của phân
hoặc thấy có máu, dù chỉ một lần,
xin đừng tự chứng đoán là trĩ và bỏ qua.
Hãy đến gặp bác sĩ để được kiểm tra
và loại trừ những nguy nhân nguy hiểm hơn.
Dấu hiệu thứ ba,
và thường là người thân trong gia đình nhận ra trước bệnh nhân,
đó là sụt cân không rõ nguyên nhân.
Tôi không nói đến việc quý vị đang ăn kiên có chủ đích
hoặc bắt đầu tập thể thao nhiều hơn,
mà là quý vị vẫn ăn uống bình thường,
thậm chí ăn ngon như mỗi ngày,
nhưng cân nặng cứ giảm dần, không kiểm soát được.
Một tháng sụt 2-3kg,
rồi tháng sau sụt thêm,
quần áo cũ mặt thấy rộng hơn,
khuôn mặt nhìn hao đi,
và quý vị không hiểu tại sao.
Tại sao ung thư đại tràng gây sụt cân?
Vì tế bào ung thư là kẻ tiêu thụ cực kỳ tham lam.
Chúng phân hủy cả mỡ lẫn cơ bắp của cơ thể
để lấy nguyên liệu phát triển.
Cơ thể bị rút ruột từng ngày,
mà quý vị không hay biết.
Ngoài ra, khối u còn tiết ra các chất gây viêm,
khiến cơ thể tốn nhiều năng lượng hơn bình thường,
ngay cả khi nghỉ ngơi,
như một chiếc xe máy đang nổ máy chạy không
mà săn cứ hao dần.
Tôi đã gặp nhiều trường hợp như thế này trong phòng khám.
Có một bác khoảng 62 tuổi, người Hà Nội,
con trai đưa đến gặp tôi
vì thấy bố gần đây gậy đi nhanh quá.
Trong vòng 2 tháng,
bác sụt gần 8kg mà không hiểu tại sao.
Vẫn ăn cơm bình thường,
chưa thấy đau đớn gì rõ ràng.
Kết quả sau nội soi,
ung thư đại tràng giai đoạn 2.
Vẫn còn kịp để can thiệp toàn diện.
Quy tắc tôi áp dụng trong thực hành lâm sàng.
Nếu một người sụt hơn 4kg trong vòng 1 tháng
mà không có lý do rõ ràng
như ăn kiên, tập nặng,
hoặc bệnh tiêu hóa đã biết,
thì bắt buộc phải đi khám và tìm nguyên nhân.
Đó có thể là nhiều bệnh khác nhau,
nhưng phải loại trừ ung thư trước.
Dấu hiệu thứ 4,
và đây là dấu hiệu mà rất nhiều người bỏ qua
vì cứ nghĩ là do già rồi,
do thiếu ngủ,
do làm việc quá sức.
Đó là tình trạng thiếu máu mạng tính.
Thiếu máu biểu hiện như thế nào
trong đời sống hàng ngày?
Quý vị thấy người mệt mỏi bất thường,
ngủ đủ giấc rồi
mà sáng dậy vẫn không có sức.
Làm việc một chút là thấy nặng nề,
không muốn cử động.
Hay bị hoa mắt, chóng mặt,
đặc biệt khi đứng dậy đột ngột
từ ghế hoặc từ giường.
Nhìn vào gương thấy môi
và lòng bàn tay nhợt nhạt hơn bình thường.
Tim đập nhanh dù đang ngồi yên,
không vận động.
Tại sao ung thư đại tràng lại gây thiếu máu?
Vì như tôi đã giải thích
ở dấu hiệu số 2,
khối u có thể gây chảy máu nhỏ giọt
liên tục mỗi ngày.
Lượng máu mất đi mỗi lần rất ít.
Mắt thường không nhìn thấy,
nhưng ngày qua ngày,
tuần qua tuần cứ rỉ rỉ ra như vậy không nừng.
Dần dần lượng hồng cầu
trong máu giảm xuống.
Hemoglobin, chất mang oxy
đi nuôi toàn bộ cơ thể,
cũng giảm theo.
Khi hemoglobin giảm xuống dưới mức bình thường,
các cơ quan trong cơ thể
không được cung cấp đủ oxy để hoạt động.
Kết quả là quý vị cảm thấy
mệt mỏi liên tục,
hoa mắt, tim đập nhanh,
đôi khi say sẫm khi đứng dậy.
Tôi có một bệnh nhân, bà cụ
khoảng 76 tuổi,
sống ở quận 2 Bà Cân, Hà Nội.
Con gái đưa đến gặp tôi
vì hay bị ngã khi đứng dậy
đi vệ sinh ban đêm.
Có một lần bà say sẫm, suýt ngã trong nhà tắm.
May mà con gái ở cạnh đỡ kịp.
Khi tôi làm xét nhiệm máu,
chỉ số hemoglobin của bà
chỉ còn 6 gram trên deciliter,
trong khi người bình thường
phải từ 12 trở lên.
Tôi hỏi bà về màu phân,
bà bảo không để ý.
Nhưng sau khi nội soi đại tràng,
chúng tôi tìm thấy khối U
đang gây chảy máu âm ỉ
suốt thời gian dài mà không ai biết.
Từ câu chuyện đó, tôi muốn chia sẻ
với quý vị một thói quen
nghe có vẻ buồn cười,
nhưng thật ra rất quan trọng.
Hãy chú ý đến phân của mình mỗi ngày.
Tôi biết nhiều người không quen,
nhưng đây là sự thật.
Phân là tấm gương phản ánh
sức khỏe đường tiêu hóa của chúng ta
rất trung thực.
Theo thang điểm Bristol,
một công cụ được sử dụng rộng rãi
trong y học thế giới để đánh giá
sức khỏe tiêu hóa.
Phân lý tưởng có hình dạng mềm,
thành hình rõ ràng, không quá cứng,
không quá lỏng, màu nâu vàng tự nhiên.
Nếu quý vị thấy phân quá cứng
như viên bi hoặc lỏng như nước
hoặc có màu đen sẫm bất thường
hoặc thấy máu,
đó là tín hiệu cơ thể đang gửi đến.
Đừng bỏ qua.
Dấu hiệu thứ 5 là đau bụng.
Tôi muốn nói rõ ngay,
không phải cứ đau bụng là ung thư đại tràng.
Đau bụng có rất nhiều nguyên nhân,
đa phần là lành tính.
Nhưng có những kiểu đau bụng mà quý vị
cần hết sức lưu ý.
Đau bụng kéo dài hơn 2-3 tuần,
không rõ nguyên nhân,
không liên quan đến bữa ăn cụ thể nào,
cứ âm ỉ, đến rồi đi.
Đau bụng về đêm, đang ngủ
mà đau thức giấc. Đây là dấu hiệu
đáng lo ngại vì cân đau xuất hiện
ngay cả khi cơ thể đang nghỉ ngơi hoàn toàn,
thường liên quan đến tổn thương
thực thể bên trong,
không phải đơn giản là rối loạn tiêu hóa.
Đau bụng kèm
theo các chữ chứng khác như
sục cân, mệt mỏi bất thường,
hoặc có máu trong phân.
Tại sao ung thư đại tràng gây đau bụng?
Khi khối u phát triển đủ lớn,
nó bắt đầu chèn ép vào các cơ quan
xung quanh bên trong khoang bụng.
Nếu khối u đã xâm lấn ra ngoài
thành đại tràng và kích thích vào dây thần kinh,
cân đau sẽ xuất hiện thường xuyên hơn,
dữ dội hơn,
và không còn liên quan đến việc
quý vị vừa ăn gì hay làm gì nữa.
Đây thường là dấu hiệu
của giai đoạn khối u đã phát triển tương đối lớn.
Điều tôi muốn quý vị nhớ,
nếu quý vị có cân đau bụng
bất thường kéo dài,
nhất là kết hợp thêm với 2 hoặc 3
dấu hiệu khác mà tôi vừa đề cập,
đừng tự mua thuốc giảm đau
về uống và chờ xem.
Hãy đến gặp bác sĩ ngay trong tuần đó.
Ngoài 5 dấu hiệu chính,
một số trường hợp ung thư đại tràng
còn có thể gây ra
Cảm giác bụng đầy hơi,
căng tức khó chịu kéo dài,
không liên quan đến bữa ăn.
Buồn nôn hoặc nôn mà không rõ lý do.
Cảm giác đi đại tiện xong
mà vẫn chưa hết,
như còn gì đó bên trong mà không ra được.
Trong y học, chúng tôi gọi đây là
cảm giác buồn đại tiện giả,
và đây là dấu hiệu thường gặp
khi khối u nằm ở đoạn trực tràng.
Đặc biệt, nếu quý vị bỗng nhiên
bụng căng cứng, buồn nôn nhiều
và không đi đại tiện được trong vài ngày,
đây có thể là dấu hiệu của tắc ruột.
Tức là khối u đã lớn
đến mức gần như chặn hoàn toàn
đường đi của phân.
Đây là tình trạng cấp cứu y tế.
Phải đến bệnh viện ngay lập tức,
không được chờ đợi.
Để quý vị dễ nhớ và dễ theo dõi,
tôi tóm tắc lại như sau.
Hãy đến gặp bác sĩ ngay trong tuần này
nếu quý vị có.
1. Thói quen đại tiện thay đổi
bất thường kéo dài hơn 2 tuần
mà không có lý do rõ ràng.
2. Thấy có máu
hoặc thấy phân màu bất thường
dù chỉ một lần mà chưa được
kiểm tra nguyên nhân.
3. Sụp cân hơn 4kg
trong một tháng mà không cố ý.
4. Mệt mỏi bất thường
hoa mắt chống mặt
da môi nhợt nhạt không rõ nguyên nhân.
5. Nau bụng kéo dài
bất thường, đặc biệt là đau
cả về đêm hoặc kèm theo
các tiểu chứng khác ở trên.
Và hãy đặc biệt chú ý, nếu quý vị có
2 hoặc nhiều hơn 2 dấu hiệu
trong số này xuất hiện cùng lúc
đó là tín hiệu rất rõ ràng
không được trì hoãn.
Bây giờ tôi muốn nói đến điều quan trọng nhất
của toàn bộ video này.
Thực ra cách tốt nhất để bảo vệ bản thân
khỏi ung thư đại tràng không phải là
chờ có triệu chứng rồi mới đi khám.
Cách tốt nhất là tìm
và phát hiện ra vấn đề từ trước
khi có bất kỳ triệu chứng nào.
Và điều đó hoàn toàn có thể làm được
với 2 bước đơn giản.
Bước 1
Xét nghiệm phân tìm máu ẩn
Đây là xét nghiệm rất đơn giản
tên đầy đủ là xét nghiệm máu ẩn
trong phân. Thực hiện thế nào?
Quý vị chỉ cần lấy
một lượng rất nhỏ mẫu phân
trong 2 ngày liên tiếp
theo hướng dẫn của bộ kit xét nghiệm
rồi mang đến phòng xét nghiệm.
Xét nghiệm này phát hiện lượng máu cực nhỏ
lẫn trong phân, lượng máu mà mắt
thường không nhìn thấy.
Đây là công cụ tầm soát
được các tổ chức y tế lớn trên thế giới
như Tổ chức Y tế Thế giới
và Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ
khuyến cáo thực hiện định kỳ cho người
trên 45 đến 50 tuổi.
Nếu kết quả âm tính,
quý vị tạm yên tâm và tiếp tục kiểm tra
định kỳ theo khuyến cáo.
Nếu kết quả dương tính, tức là phát hiện
có máu trong phân, điều đó
không có nghĩa là chắc chắn bị ung thư,
nhưng nó có nghĩa là cần kiểm tra
sâu hơn ngay.
Theo các nghiên cứu lâm sàng,
trong 100 người có kết quả
xét nghiệm máu ẩn dương tính,
khoảng 3 đến 4 người được phát hiện
là có ung thư đại trang.
Và phần lớn trong số đó,
vì phát hiện qua tầm soát,
chưa có triệu chứng rõ, được can thiệp kịp thời
và cải thiện tiên lượng rất đáng kể.
Bước 2, nội soi đại trang định kỳ.
Nếu xét nghiệm máu ẩn dương tính
hoặc nếu quý vị
trên 50 tuổi
và có một trong các yếu tố
nguy cơ tôi đã đề cập.
Bước tiếp theo là nội soi đại trang.
Tôi biết nhiều người
nghe đến nội soi đại trang
là đã lo lắng.
Nhưng hãy để tôi nói thật với quý vị,
nội soi đại trang ngày nay
đã tiến bộ rất nhiều.
Quy trình được thực hiện bởi bác sĩ
chuyên khoa tiêu hóa có kinh nghiệm.
Quý vị có thể được dùng thuốc an thần nhẹ
để không cảm thấy khó chịu
trong quá trình thực hiện.
Và điều quan trọng hơn tất cả,
nội soi đại trang không chỉ phát hiện ung thư,
nó còn phát hiện pulip
là những cục nhỏ lành tính
hình thành trên thành ruột
có thể phát triển thành ung thư
sau nhiều năm.
Nếu phát hiện pulip sớm
và cắt bỏ ngay trong lúc nội soi,
quý vị đã ngăn chặn hoàn toàn
nguy cơ ung thư từ trong trứng nước.
Không cần hóa trị,
không cần xả trị,
không cần phẫu thuật lớn.
Đây không phải là phép màu,
đây là y học hiện đại đang hoạt động tốt
dành cho những ai biết tận dụng nó đúng lúc.
Để quý vị hiểu rõ hơn tầm quan trọng
của việc phát hiện sớm,
tôi muốn chia sẻ những con số
từ các nghiên cứu lâm sàng.
Nếu ung thư đại trang được phát hiện
ở giai đoạn rất sớm,
khi khối u còn giới hạn
trong lớp niêm mạc bên trong,
tỷ lệ sống sót sau 5 năm
có thể lên đến khoảng 94%.
Gần như hoàn toàn
có thể can thiệp hiệu quả.
Nếu ung thư đã di căng sang gang
hoặc phổi,
tỷ lệ đó giảm xuống
chỉ còn khoảng 18%.
Hãy để những con số đó thắm vào.
Cùng một loại bệnh,
cùng một cơ thể,
nhưng kết quả khác nhau
một trời một vực
chỉ vì thời điểm phát hiện.
Đây chính là lý do tôi nói
video này có thể cứu mạng người.
Nếu thông tin hôm nay
khiến một người trong số quý vị
quyết định đi tầm soát
và nhờ đó phát hiện bệnh sớm,
thì tôi đã làm được điều ý nghĩa nhất
mà một bác sĩ có thể làm.
Trước khi kết thúc,
tôi muốn nói một điều rất thật lòng.
Trong nhiều năm làm nghề,
điều tôi tiếc nhất
không phải là những ca bệnh khó chữa.
Điều tôi tiếc nhất
là những ca bệnh đến muộn
mà lẽ ra hoàn toàn
có thể phát hiện sớm hơn
nếu bệnh nhân đi khám đúng lúc.
Tôi đã nghe nhiều
bệnh nhân nói với tôi
thấy triệu chứng từ lâu
nhưng sợ, không dám đến bệnh viện.
Bận quá, định để
hết tháng này rồi đi khám.
Tự mua thuốc uống
thấy đỡ hơn, tưởng là khỏi rồi.
Tôi hiểu,
cuộc sống bận rộn,
bệnh viện đông đúc
và không ai muốn nghe tin xấu
về sức khỏe của mình.
Nhưng thưa quý vị,
đi khám sớm
không phải để nghe tin xấu.
Đó là để biết mọi thứ đang ổn
và được yên tâm thật sự.
Hoặc nếu không ổn
thì phát hiện đúng lúc
để còn kịp làm gì đó có ý nghĩa.
Sức khỏe
không phải tự nhiên mà giữ mãi được.
Nó cần được chăm sóc chủ động,
không phải đợi đến khi
bệnh nặng mới chạy đôn chạy đáo.
Hôm nay,
chúng ta đã cùng nhau đi qua
5 dấu hiệu cảnh báo
của ung thư đại tràng
mà tuyệt đối không được bỏ qua.
1. Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài,
không rõ nguyên nhân.
2. Đi ngoài ra máu
hoặc phân màu bất thường.
3. Sụt cân không rõ nguyên nhân.
4. Mệt mỏi bất thường,
hoa mắt chống mặt,
da môi nhợt nhạt.
5. Đau bụng kéo dài bất thường,
đặc biệt về đêm.
Và tôi đã chia sẻ
2 bước tàm soát đơn giản
xét nghiệm máu ẩn trong phân định kỳ
và nội soi đại tràng khi có chỉ định
để phát hiện bệnh
ngay cả trước khi có bất kỳ triệu chứng nào.
Bây giờ, tôi muốn
quý vị làm 1 việc ngay hôm nay
chia sẻ video này cho 1 người thân
mà quý vị quan tâm,
đặc biệt là những ai trên 45 tuổi trong gia đình
vì 1 lần chia sẻ
đúng người, đúng lúc
có thể thay đổi cả 1 cuộc đời.
Nếu video này có ích cho quý vị,
xin hãy nhấn nút thích
để nhiều người hơn được nhìn thấy thông tin này.
Và nếu quý vị hoặc người thân
đang có bất kỳ triệu chứng nào trong số này,
xin đừng chờ thêm nữa.
Hãy đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa
ngay trong tuần này.
Tôi là bác sĩ Nguyễn Minh Tâm.
Cảm ơn quý vị và cô bác đã dành thời gian
xem đến cuối video.
Sức khỏe của quý vị chính là điều quan trọng nhất.
Hẹn gặp lại quý vị trong video tiếp theo.