Vị thế của người vợ trong xã hội xưa không hề thấp kém

Qua các tác phẩm văn học hay điện ảnh, rất nhiều người có ấn tượng rằng cuộc đời của người phụ nữ trong xã hội xưa là bi kịch. Khi còn con gái thì không bước chân ra khỏi cổng, sau khi xuất xá lại sống lệ thuộc vào người chồng, v.v. Nhưng tra lại trong lịch sử, vị thế của người vợ trong xã hội xưa không hề thấp kén. Cổ nhân xem trời đất, âm dương là nền tảng nguyên thủy nhất của tự nhiên và vợ chồng là nền tảng nguyên thủy nhất của xã hội. Bởi vì từ quan hệ vợ chồng mới sản sinh ra một loạt các mối quan hệ cha con, anh em, họ hàng thân tộc, cuối cùng tạo thành mạng lưới quan hệ xã hội. Đến thêm một bước nữa, đạo vợ chồng có ảnh hưởng đến quốc gia đại sự, sự hưng suy của xã hội, nhò gia giảng, tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Trong đó, tề gia đứng trước trị quốc, mà muốn tề gia thì trước hết phải làm tốt được mối quan hệ vợ chồng. Đây là nền tảng vô cùng quan trọng. Trong cuốn Bạch Hổ Thông có viết, Phu giả, phù giả, thê giả, tề giả, tức người chồng là người ngán bác gia đình, người vợ là người chăm sóc gia đình chỉnh tề, người chồng là chủ tâm phúc của gia đình, có trách nhiệm dẫn dắt và kiếm sống, đưa gia đình vào khuôn phép trật tự. Người vợ là người có trách nhiệm gánh phác ngang với người chồng, lo liệu việc trong nhà, chăm sóc người nhà. Đây chính là vợ chồng nhất thể, đồng tâm hiệp lực xây dựng gia đình. Tuy rằng vợ chồng là nhất thể, nhưng nam nữ có chỗ khác biệt, giống như ông và dương. Người chồng là nam, đại biểu cho dương là cứng rắn. Người vợ là nữ, đại biểu cho âm là ô nhu thủy mị. Cổ nhân căn cứ vào đạo âm dương này để xác lập luân lý gia đình, nam tôn, nữ ti. Tôn và ti ở đây không định nghĩa là cao quý và thấp hèn, mà là sống thuận theo thiền địa. Thiên là thuận dương, là ở trên là tôn, ý nói người đàn ông sự sự phải giống người thiên, cương nghị không ngừng vân lên. Địa là thuận âm, là ở dưới là ti, ý nói người phụ nữ sự sự phải giống người đại địa, khiêm tốn, trọng đức và bao dung hết thầy. Âm dương, thiền địa hòa hợp thì vạn vật sẽ sinh sôi ngẻ nở. Có thể nhiều người cho rằng người phụ nữ trong xã hội xưa đều là vì chồng con mà sống, bản thân không có giá trị gì đáng kể. Nhưng kỳ thực, trong xã hội truyền thống, người đàn ông đều ánh trên vai trọng trách vì nước, vì dân. Là vua thì phải lo việc quốc gia đại sự, là dân thường thì phải làm lụi môi sống gia đình, chứ không chỉ sống cho bản thân mình. Người phụ nữ đều mong muốn người chồng của mình có trí khiếu, có hoài bão, nên tận tâm, tận lực chăm sóc gia đình cho chồng yên tâm. Điều này chẳng phải nói lên rằng trong văn hóa truyền thống, dù là đàn ông hay phụ nữ, đều có mỹ đức vô tư, vô ngã hay sao. Cổ nhân đặt mối quan hệ vợ chồng như mối quan hệ quân thần. Người chồng, như là vua, là người đứng đầu một nhà. Người vợ chính là tỷ tướng trong nhà. Cho nên, thời xưa người vợ trong nhà còn được gọi là chủ mẫu, được mọi người trong gia đình kính trọng. Còn trong việc dạy con, một người vợ hiền lương sẽ nổi dưỡng ra những người con có tài, có đức, ảnh hưởng đến cả phận mệnh quốc gia. Như vậy có thể thấy, người vợ trong nhà giống như quan đại thần là cánh tay đắc lực nhất của người chồng. Điều đó khẳng định vị thế thực sự của người vợ trong xã hội xưa là vô cùng quan trọng.