Đạo Giáo, Pháp Gia, Nho Giáp Và Binh Gia? | Lịch sử Trung Quốc Tập 5

Chào mừng các bạn đã quay trở lại với podcast của Đạo Khảo Cổ Ở kỳ trước thì chúng ta đã tìm hiểu về Nho Giáo Các khía cạnh về Tôn Giáo và Triết Học cũng là một phần ở trong lịch sử Trung Hoa Do đó mà mình sẽ dành vài tập để nói về chủ đề này Và đặc biệt, ở kỳ này thì chúng ta sẽ nói về Bách Gia Chư Tử Đây cũng là một khía cạnh khá đặc biệt ở trong lịch sử của Trung Hoa Bách Gia Chư Tử là những triết lý và tư tưởng của Trung Hoa thời kỳ cổ đại Nó bắt đầu nở rộ từ thế kỷ thứ 6 cho đến năm 221 trước Công Nguyên Trong thời kỳ Xuân Thu và Chiến Quốc Vào những năm cuối thời kỳ Nhà Chu Từ cuối thời Xuân Thu cho tới Trung Hoa được nhà tầng thống nhất Hệ tư tưởng ở Trung Hoa bước vào giai đoạn nở rộ nhất Những gương mặt quan trọng nhất trong thời kỳ này đó chính là Khổng Tử Người sáng lập ra Nho Giáo Ở trong podcast trước thì chúng ta đã tìm hiểu về Nho Giáo là gì và Khổng Tử là ai Ông đã lập ra một triết lý đạo đức chặt chẽ Và không để xa đà vào những suy luận siêu hình Mục đích của ông là cải tổ triều đình Nhờ thế mà có thể chăm sóc được cho dân chúng tốt hơn Một trường phái lớn khác đó là Pháp Gia Pháp Gia xuất phát từ một nhánh của Khổng Giáo Pháp Gia tin rằng con người vốn bản tính ác và chỉ vị kỹ Cho nên một mô hình về triều đình tốt nhất Và đóng góp nhiều cho lợi ích của nhân dân nhất Là một triều đình sẽ kiểm soát chặt chẽ bản năng của con người Triều đình sẽ đặt ra những pháp luật cứng rắn và chặt chẽ Họ sẽ trừng phạt nghiêm khắc và nhanh chóng những ai vi phạm pháp luật Lòng tin vào sự cai trị bằng pháp luật Là lý do tại sao họ được gọi là Pháp Gia Những chủ trương cai trị không dựa trên tình cảm Mà lại dựa theo một cách độc đoán của tuân tử Ông đã phát triển thành một học thuyết Đó là hiện thân của trường phái Pháp Gia Học thuyết này được Thương Ứng và Lý Tư hàng phi tử thành lập Họ cho rằng bản tính của con người là ích kỷ Và không thể sửa đổi được Vì thế cách duy nhất để giữ trật tự cho xã hội Là áp đặt kỷ luật từ bên trên Và tăng cường pháp luật một cách chặt chẽ Phái Pháp Gia đã đề cao vai trò của nhà nước Lên bên trên mọi thứ khác Và coi sự thịnh vượng và quyền lực quân sự của nhà nước Mới là quan trọng hơn là sự hạnh phúc của người dân Pháp Gia đã có những ảnh hưởng tới căn bản triết học Cho các hình thức về chính phủ đế quốc Trong thời kỳ nhà Hán Những yếu tố thiết thực nhất của Khổng giáo và Pháp Gia Đã được sử dụng để tạo nên một hình thái tổng hợp Mang tới sự sáng tạo cho một hình thái mới của chính phủ Và tồn tại mãi đến cuối thế kỷ thứ 19 Một nhà triết học khác là Lão Tử Ông cũng tìm ra cách cải cách chính quyền Nhưng triết học của ông thì ít có tính ứng dụng hơn Ông được cho là người sáng lập của đạo giáo Với giáo lý căn bản là tuân theo đạo Trong khi Khổng giáo chủ trương tuân theo lời dạy Bằng cách là phải sống tích cực nhưng có đạo đức Đạo giáo khuyên không nên can thiệp và phấn đấu Người thứ 2 góp phần phát triển đạo giáo đó chính là Trang Tử Ông cũng dạy một triết lý gần như là tương tự Tuy nhiên cả 2 không tin rằng đạo giáo có thể giải thích được bằng lời Vì vậy sách của họ mâu thuẫn với nhau và thường rất khó hiểu Vào thời kỳ nhà Chu là một giai đoạn chứng kiến sự phát triển của đạo giáo Luôn tư tưởng có ảnh hưởng lớn thứ 2 ở Trung Quốc Những hệ thống của nó thường được cho là của Lão Tử Người được cho là ra đời trước Khổng Tử và Trang Tử Mục đích của đạo giáo là mỗi con người là ở bên trong tự nhiên Chứ không phải là con người ở trong xã hội Theo đạo giáo mục đích cuộc sống đối với mỗi người Là tìm cách điều chỉnh mình và hòa nhập với nhịp điệu của tự nhiên và thế giới siêu nhiên Để theo đúng đạo của vũ trụ để sống hài hòa Nó đối lập về nhiều mặt với chủ nghĩa đạo đức và cứng nhất của Khổng giáo Đạo giáo đối với nhiều tính đồ là một cách bổ sung vào cuộc sống hàng ngày Một học giả khi trở thành một vị quen phải theo những lời răng dạy của Khổng giáo Nhưng những lúc thư nhàng hay là khi về hưu Thì có thể tìm kiếm sự hòa hợp với thiên nhiên như là một người theo đạo giáo ẩn nhập Kế tiếp chúng ta sẽ nói về binh gia Binh gia là trường phái của các nhà quân sự, tướng lĩnh và những nhà tư tưởng quân sự Binh gia có các đại diện như là Tôn Vũ, người của nước Ngô hay còn gọi là Tôn Tử Với những tác phẩm như là Binh Pháp Tôn Tử Kế tiếp là Điên Nhân Thư, người của nước Tề Có tác phẩm là Tư Mã Pháp, Ngô Khởi, người của nước Lỗ Với cuốn Ngô Tử Binh Pháp Người đời sau so sánh ông với Tôn Tử trở thành đại diện cho binh gia Cho nên có câu Binh Pháp Tôn Ngô Những tác phẩm của họ đã gây ảnh hưởng lớn cho các binh gia đời sau Như là Tôn Tẩn của nước Tề, Bàn Quyên của nước Nguyện và Quý Liêu của nước Tần Ở trong thời kỳ loạn lạc Pháp gia và Tôn Hoành gia có giá trị thực dụng Nho giáo nói nhân nghĩa Còn Đạo gia thì nói vô vi, rất siêu thường Rất siêu thường là một cảnh giới rất cao dùng để tu luyện giống như là Phật giáo Như vậy các tư tưởng nói trên Nói chung đều có mục đích Khiến cho xã tắc yên ổn Thiên hạ thái bình Để quốc gia phát triển phồn vinh Nhưng cách thức thì khác nhau Nho giáo lấy nhân nghĩa làm góc Giúp con người hướng thiện Pháp gia dùng hình phạt để răng đe Và làm cho người ta sợ hãi Mà không dám làm loạn Nhìn chung thì đây là một thời kỳ hoàng kim của triết hợp Trung Quốc Vì có rất nhiều hệ thống triết lý và tư tưởng Hiện tượng này được gọi là trăm nhà tranh tiếng Hay là bách gia tranh minh Nhiều hệ thống triết lý và tư tưởng của Trung Quốc Ở thời kỳ này đã có ảnh hưởng sâu rộng Tới cách sống và ý thức xã hội Của người dân ở Đông Á cho tới tận ngày nay Xã hội tri thức thời kỳ này có đặc trưng Ở sự lưu động của những người tri thức Họ thường được mời làm cố vấn cho các công quốc Và giúp chính phủ giải quyết các vấn đề Về xã hội, chiến tranh hay là ngoại giao Thời kỳ này kết thúc bởi sự nổi lên của nhà tầng Và sự đàn áp của các tư tưởng khác biệt sau đó Đây là toàn bộ nội dung của podcast số lần này Đừng quên nhớ đăng ký để không bỏ lỡ số ra kế tiếp Xin cảm ơn và hẹn gặp lại vào lần sau