TÔI TỰ HỌC - Tối giản quy trình viết bài NLXH 600 chữ từ bỏ thói quen xấu//Học tập tinh gọn thời 5.0
Triệu Nguyễn Huyền Trang
577 Người theo dõi
408 Lượt xem video·6 thg 1, 2025
Chào các bạn! Chào mừng các bạn đến với kênh youtube của mình, Trượng Nguyễn Huyền Trang.
Lời đầu tiên mình muốn cảm ơn các bạn vì đã mạnh dạng bấm vào xem một video rất là dài như thế này.
Sau một tháng tàu ngầm ở trên chính phần bình luận của kênh youtube,
mình đã tìm hiểu được rất nhiều tâm tư, tình cảm và nguyện vọng của các bạn học sinh, các bạn khán giả
trong mối cảnh đối mối giáo dục.
Đó cũng là lý do mà mình rất muốn ngồi xuống làm video này.
Hôm nay sau khi đã kết thúc một số nhiệm vụ của giáo sư giao liên quan đến nghiên cứu khoa học
như là xử lý dữ liệu rồi viết báo, thì mình ngay lục tức hoàn thiện nội dung của video
và muốn chia sẻ với các bạn về quy trình viết được một bài nghị luận xã hội 600 chữ
để khuyên người khác từ bỏ một thói quen.
Đây là một dạng bài mới trong đầy thi phân theo chương trình giáo dục phổ thông 2018
và nó đang gây ra hoang mang lơ sợ cho rất nhiều các bạn học sinh.
Đương nhiên, mình ở đây không phải là để dọa các bạn.
Mình làm video này để đồng hành với các bạn, cùng các bạn đối diện với nỗi sợ
và sau đó từng bước vượt qua khó khăn trên con đường tự học.
Hiện tại thì mình biết là ở trên mạng có rất nhiều các thầy cô chia sẻ về dạng bài này rồi.
Ở trên website cũng có những bài văn mẫu.
Thậm chí là AI, Chachivity, Gemini hoặc Cloding
sẽ giúp chúng ta viết được một bài văn 600 chữ rất là nhanh gọn.
Nhưng nếu như các bạn vẫn bấm vào video này
thì mình tin rằng các bạn đang tìm kiếm một thứ gì đó mới mẻ hơn.
Mình mong rằng những nội dung tiếp sau đây có thể đáp ứng phần nào kỳ vọng của các bạn
bởi vì thật ra thì cách tiếp cận của mình cũng sẽ rất là khác.
Bản thân mình vốn không phải là một giáo viên dạy văn.
Mình cũng chưa từng mở một lớp dạy văn nào cả.
Thậm chí hồi còn học phổ thông mình cũng không học chuyên văn luôn.
Hy vọng rằng khi có Duyên Kỳ Ngộ
thì chúng ta sẽ đồng hành với nhau kiên nhẫn hơn một chút, tập trung hơn một chút.
Biết đâu các bạn lại có thể học hỏi được điều gì đó cho riêng mình.
Một lần nữa cảm ơn các bạn vì đã tin tưởng mình,
đã dành thời gian cho mình và đặc biệt là đã không tiếc công
để lại rất nhiều những bình luận sâu sắc, có ý nghĩa
để mình hiểu hơn về chính nhu cầu, tâm tư, nguyện vọng của các bạn
trong bối cảnh đối với giáo dục.
Và bây giờ nếu các bạn đã sẵn sàng
thì chúng ta sẽ vào phần nội dung chính luôn nhé.
Các bạn nhìn lên màn hình thì thấy đây là một câu nói rất nổi tiếng
của ông Benjamin Franklin,
được coi như là một trong những người lập quốc của Hoa Kỳ,
founding father.
Thế thì câu nói này có thể tạm dịch ra là
sự cầu thả còn tai hại hơn cả sự thiếu hiểu biết.
Khi các bạn đọc đến đây thì các bạn có thể hiểu được
quan điểm của ông ấy là gì không?
Trong trường hợp này thì ông ấy đang phê phán sự cầu thả, đúng không?
Và từ một câu nói như thế này,
tức là một câu nói có chứa quan điểm,
thì ngay sau đấy chúng ta hoàn toàn có thể soạn ra được những bộ đề
hoặc là những cách tiếp cận khác nhau
để cho một học sinh, một thanh thiếu niên,
một người bất kỳ phải bày tỏ quan điểm của bản thân họ.
Bình cũ dựng mới thôi mà.
Trung quy lại thì vẫn là đặt ra một vấn đề nghị luận,
sau đó yêu cầu người đối diện phải viết để trình bày quan điểm cá nhân,
để đưa ra hóc nhìn riêng của mình với những lập luận dẫn chứng đầy đủ
và tác động vào tư tưởng, hành vi của người nghe, người đọc, của người đối diện.
Nếu như mình đưa cái đề này cho các bạn,
thì mình đang muốn khai thác quan điểm của các bạn
và các bạn sẽ cần phải nói một thứ gì đó để tác động đến suy nghĩ cũng như hành vi của mình.
Vì phần tiêu đề mình đã nói là chúng ta cùng viết một bài nghị luận 6 năm chữ
vì tôi bỏ khói quen nên là mình sẽ chọn đề thứ 2 nhá.
Hôm nay chúng ta hãy coi như là mình đang học ở nhà
và mình hoàn toàn có cơ hội để suy nghĩ sâu hơn,
tìm hiểu kỹ hơn để tra cứu về chủ đề này.
Thế nên các bạn cứ bình tĩnh nhát đi từng bước một
và làm thành thuộc những bước này thì khi đi thi các bạn sẽ có phản xạ cực kỳ nhanh, bài bản.
Rồi bước đầu tiên, đừng vội nghĩ xem mở bài sẽ viết cái gì.
Chẳng có thơ chữ nào trong đầu ra đâu.
Bây giờ hãy nghĩ xem viết để làm cái gì.
Đọc đề bài đi để xem họ yêu cầu mình công việc gì.
Dù nó đơn giản hay phức tạp,
thì các bạn cũng vẫn cần phải viết một dòng danh nháp là mục đích của bài viết.
Nếu không tìm được mục đích thì tốt nhất là không nên bắt tay và làm bất cứ một việc gì cả.
Đương nhiên là bao gồm một việc viết.
Vậy thì mục đích ở đây là các bạn sẽ cần phải thuyết phục.
Thuyết phục ai? Ai mới được chứ?
Khi mà chúng ta có cụ tử thanh thiếu niên thì ngay lập tức
các bạn đã có thể thu hẹp lại đáng kể chủ đề của bài viết.
Nó không phải là thuyết phục con người nói chung.
Nếu như thuyết phục con người thì đôi khi lập luận và dẫn chứng các bạn
nó phải khá là rộng để có thể bao quát được hết mọi lối tuổi.
Nhưng nếu như chủ đề và đề bài nó đã cho các bạn,
tức là những từ khóa, chúng ta hoàn toàn có thể thu hẹp được phạm vi bàn luận
và nói sâu, nói kĩ chứ không còn lan man nữa.
Đôi khi một bài viết lan man không thuất phục đâu,
nên các bạn phải rất là tỉnh táo nhé.
Đừng có đi tắt đón đầu, cứ làm một cách tuần tự đi,
mình đang ở nhà mà.
Đảm bảo các bạn chỉ cần làm khoảng độ 5-7 bài tuần tự thôi đi thi,
các bạn sẽ nảy số ấm ấm.
Vì lúc đấy, làm cái gì trước, làm cái gì sau,
nó ở hết trong đầu mình rồi. Được chưa?
Thế thì bây giờ ngay lập tức là chúng ta đã có mục đích ở đây là phải thuyết phục.
Thuyết phục ai? Có rồi.
Thuyết phục làm cái gì mới được chứ?
Thì chúng ta có động từ, đó là từ bỏ.
Các bạn có hiểu động từ này là gì không?
Trong tiếng Anh có cái từ give up đúng không?
Đã nói đến thói quen ấy,
thì nói đến những thứ mà chúng ta đã làm nhiều lần.
Lập đi, lập lại.
Học tiếng Anh ấy, các bạn biết là thì hiện tại đơn đúng không?
Đôi lúc nó sẽ diễn tả một thói quen,
lập đi, lập lại, tấn xuất.
Đó chính là dấu hiệu hiện tại đơn.
Và đấy cũng là cách mà chúng ta hiểu về một thói quen.
Thế thì khi mà chúng ta hiểu được bản chất của nó,
lập đi, lập lại, nó diễn ra quá là lâu rồi,
thì mình sẽ biết được là đừng nói khơi khơi để nói người ta phải bỏ.
Nếu mà bỏ làm dễ thế thì không cần đợi các bạn phải nói.
Xong phần mục đích rồi, chúng ta sẽ có phần thông điệp.
Và đừng nhầm hai cái này với nhau.
Rất nhiều sinh viên của mình bây giờ vẫn còn nhầm
giữa mục đích là câu và thông điệp là message.
Và phần thông điệp này rất là hữu ích
để giúp các bạn có thể đứng vững được
trước sự lan man của ý tưởng.
Mình biết là có rất nhiều bạn
khi đối diện một bài văn như này,
các bạn cứ muốn là phải dành rất nhiều đất diễn,
dành rất nhiều dung lượng để nói người ta về giải pháp,
ngừng cầu thả.
Nhưng đấy không phải mục đích chính.
Mục đích các bạn không phải đưa giải pháp.
Mục đích mà người chấm người ta đang muốn
cần các bạn phải thể hiện
đó là có biết thuyết phục người khác
từ bỏ một điều gì đấy không.
Thế còn nếu một đề bài đưa giải pháp
thì nó là một dạng đề khác.
Vậy thì chúng ta phải biết cái gì là quan trọng
và thông điệp nào là thứ cốt lõi
để chúng ta phải tập trung và bám vào đấy
như một cái phao cứu sinh
để mình không bị lạc trôi, mình không bị chìm.
Tiếp theo thì chúng ta sẽ đến với phần bố cục.
Khi mình đã có mục đích, khi mình đã có thông điệp
thì bây giờ mình sẽ bắt đầu vào phần bố cục.
Đấy là vừa đẹp rồi.
Ở phần bố cục hay còn gọi là gián ý
thì các bạn nên nhớ này
tất cả những thứ đẹp đều phải có câu trúc
để nói ngắn gọn về bố cục của một bài văn
thì các bạn hãy đảm bảo rằng phân chia rõ ràng chính phụ.
Chính phụ không phải là 50-50
và cũng không phải là 60-40
nó phải là 70-30
hoặc là 20-80
được chưa? Lúc đấy nó mới biết là cái gì là chính
và cái gì chỉ là bổ sung thêm.
Vậy thì một bài văn như thế này
phần thân bài mới là chính
đó mới là nơi các bạn phô diễn
khả năng lập luận, dẫn chứng
rồi thì đưa ra rất nhiều lý lẽ
Vậy thì lúc đấy là các bạn thuyết phục
Thế thì các bạn phải đảm bảo được là phần thân bài
tối thiểu phải được 70% là bao nhiêu chữ
Các bạn phải ghi ra nha, phải ước lượng ra
Còn phần mở bài cộng kết bài
chỉ rơi vào khoảng 25-30% thôi
Khi chúng ta đã có hình dung
và vẽ ra được một cái khung cho bài viết
thì ngay bây giờ chúng ta sẽ vào cái phần là
Thế tôi viết gì vào trong cái khung đấy?
Viết cái gì?
Ở phần mở bài, đương nhiên
bao giờ các bạn cũng phải nêu vấn đề nghị luận
Thông thường thì mình sẽ
khuyên các bạn là nên viết khoảng 3-4 câu
phần này thôi, đừng lan man
và nên để câu cuối, hoặc là câu gần cuối
của đoạn mở bài chính là câu
giới thiệu vấn đề nghị luận là câu để dẫn dắt
nhớ chức năng của phần mở bài nhá
Đoạn văn mở bài không phải là để
lập luận hay thuyết phục, đấy là để giới thiệu
vấn đề nghị luận, để dẫn dắt và mời gọi
Sau này các bạn đâu có thể viết
trong một bài thi đâu, các bạn phải viết
ở trên mạng, viết một cái bài quảng cáo
hoặc là viết một bài blog, viết một cuốn sách
làm thế nào để người ta muốn đọc tiếp
Chúng ta sẽ phải viết lời dẫn, chúng ta sẽ viết phần mở bài
làm sao để đủ hấp dẫn, cuốn hút, đúng không?
Để giải quyết phần mở bài nhanh gọn
thì tốt nhất các bạn nên theo quy tắc xa gần
hoặc là quy tắc song song
Quy tắc xa gần là gì? Các bạn sẽ nói một chủ đề
bao quát, ví dụ như trong chủ đề này
chẳng hạn là phát triển bản thân thanh thiếu niên
hoặc là chủ đề về
thói quen để trở thành một người
thành công gì gì đó, tùy các bạn
lựa chọn cho nó nhé, đấy
hoặc là chúng ta nói về cuộc sống
thanh thiếu niên hiện nay, thế xong rồi sau đó
chúng ta sẽ dẫn về những thói quen
và trong số đó sẽ có những thói quen xấu
như là gì gì đấy, và mình sẽ đưa quan điểm
của mình ra, hoặc các bạn có thể mượn luôn
câu nói của ông Benjamin Franklin
và chúng ta sẽ dẫn lại, mình không chép lại
để bài, nhưng mình hoàn toàn có thể tận dụng
những ngữ liệu để phát triển bài văn của mình
và tốt nhất là các bạn chỉ nên ghi những cái
keyword, tức là những cử từ khóa
và sau đó chúng ta phải ngay lập tức chuyển sang
phần thân bài, nhớ là đã gọi là
dần ý thì chỉ ghi keyword thôi
ghi từ, cụm từ
hoặc là các ý
bởi vì những thứ này các bạn sẽ thường
bị quên và các bạn sẽ bị lộn xộn
trong quá trình suy nghĩ nếu các bạn không ghi ra
một là nó sẽ đi rất là nhanh, hai là lúc sau
nó quay lại thì nó sẽ bị trồng lên nhau
và đến lúc cái người chấm, người ta đọc
và người ta thấy là, ôi dồi ôi, đằng trước
vừa có cái ý đấy rồi, đằng sau lại có nữa
là như nào? Hoặc là đằng trước
vừa nói này, xong đằng sau lại nói ngược lại
thế cuối cùng là em muốn gì? Nó rất lộn xộn ấy
Để không lộn xộn
và để suy nghĩ có lớp lang thì bắt buộc là
phải dành 10 phút hoặc 15 phút
để bắt đầu ghi nó ra nhé
Cứ yên tâm là ở nhà có thời gian
cứ làm thật là chuẩn chỉnh
sau đó đi thi, mình sẽ
có kỹ năng là thao tác nhanh gọn hơn
Và với phần thân bài thì các bạn cứ
bám sát vào những thao tác cần thiết
trong một văn nghị luận là chúng ta sẽ ổn thỏa thôi
Đầu tiên là mình sẽ đi giải thích
Giải thích ở đây là giải thích cầu thả
là gì? Và nó xuất hiện hoặc là
biểu hiện của nó như thế nào?
Thế định nghĩa thì từ cầu thả vốn là một từ Hán Việt
Kênh nên của nó là
CẤU TRẢ
Các bạn hoàn toàn có thể tra cứu bằng từ nguyên
bằng Hán tự. Ở trên trang Hanz
chúng ta sẽ biết được nghĩa gốc,
nghĩa chuyển và những từ gần nghĩa
với nó nhé, và cách sử dụng
Các bạn xem phim chắc là sẽ nghe qua là
Tức là sống thì không nên tạm bỡ
Không nên kiểu cầu thả
xong rồi là qua loa
Mình có học tiếng Trung đấy các bạn
Và một trong những lý do thúc đẩy mình học chăm chỉ
đó là vì mình muốn hiểu tiếng Việt
một cách sâu sắc hơn
Thế nên là nếu như các bạn có thời gian
khi ở nhà các bạn có thể tra cứu được
thì đừng ngại việc tra cứu
Tra cứu trong từ điển tiếng Việt và tra cứu
cả ở trên những từ điển Trung Việt
Để các bạn có thể hiểu được
nữ cảnh sử dụng của những từ này
Thật sự rất là hay và có rất nhiều ý nghĩa sâu sa
Mà mình nghĩ là
nó sẽ là một phần mở rộng
mà không phải học sinh nào hoặc là thí sinh nào
cũng có thể đưa một bài viết được nhé
Thế sau khi các bạn đã có một hai câu
để nêu được định nghĩa thì bây giờ các bạn đừng vội
đi đâu cả, hãy dừng lại để nêu
ra một hai biểu hiện
Biểu hiện của một thanh thiếu niên cầu thả
Biểu hiện trong học tập
trong đời sống sinh hoạt, trong công việc
tộc thể, trong lao động, trong rất nhiều góc
bối cảnh khác nhau nhưng đừng tham
Mà chỉ nên nêu ra một hai biểu hiện thôi
Các bạn nên nêu nó ra
Thứ nhất là nó giúp cho
định nghĩa các bạn nó được rõ ràng
cụ thể và giúp cho đoạn văn nó dài hơn
nó đẹp hơn, một đoạn văn khoảng độ 4-5 câu
5 dòng chứ, nếu một đoạn văn
ngắn quá nhìn nó kỳ cục
Thế nhưng mà một góc độ khác
thì cách mà các bạn nêu biểu hiện
còn giúp cho người chấm có thể biết được
là bạn hiểu rõ về vấn đề này
Một người hiểu rõ
về một khái niệm, một lý thuyết là khi
người ta có thể lấy ví dụ, trước bây giờ kiểu
đọc như một con vẹt, kiểu tôi chỉ biết học thuộc
và tôi nêu lý thuyết nhưng sau đấy hỏi là
Ơ thế em có nhận ra được cái biểu hiện
của hiện tượng đấy trong cuộc sống là gì không? Em chịu
Ừm, bây giờ hỏi là một người kiên trì
là một người như thế nào? Em chịu
Vậy thì các bạn vẫn chưa hiểu gì về kiên trì cả
Tương tự, cẩu thả là gì? Chúng ta đã
nói được định nghĩa rồi, thì ngại gì
mà không nêu một hai biểu hiện? Đúng chưa?
Vui cả làng, thế nhớ
Thế là xong một đoạn văn về giải nghĩa
và rất là gọn gàng
Xong rồi đi qua một đoạn khác
Và bây giờ chúng ta sẽ vào một phần rất quan trọng
Đó là lúc mà các bạn phô diễn
khả năng thuyết phục người khác từ bỏ
một điều gì đó, cực kỳ hữu ích
luôn, trời ơi mình không biết là ai đã
nghĩ ra cái đề bài này trong chương trình mới
bởi vì sau này các bạn phải tự thuyết phục bản thân nhiều lắm
Mấy năm nữa yêu đương rồi
Sao phải tự thuyết phục mình, chia tay một ai đấy
Úi dồi ôi, đấu tranh tư tưởng
âm lý kinh khủng lắm
Các bạn thường nghĩ mà xem
khi mà dẫn đến việc chia tay thì chúng ta có nghĩ về những điều tốt đẹp không?
Thường là mình phải
nghĩ đến những cái điểm xấu hoặc những cái thứ
mà không thể sửa chữa được trong một quan hệ đấy
thì mình mới chia tay đúng không? Và mình thường là sẽ
lấy những cái điều đó làm lý lẽ thuyết phục bản thân
là không hy vọng đâu
Thôi, dừng lại ngày nào sớm ngày đấy
Rồi chia tay sớm mất đau khổ
Quay trở lại với đề bài, các bạn sẽ cần phải đưa ra lý lẽ
để thuyết phục người khác từ bỏ sự cầu thả trong cuộc sống
Vậy thì chắc chắn các bạn phải nêu ra
tác hại của nó
Nhưng tác hại gì mới được?
Và nêu bao nhiêu tác hại thì vừa đẹp?
Đấy là một câu hỏi rất quan trọng
Lời khuyên chân thành của mình cho các bạn
đó là hãy dừng lại ở 2 luận điểm tác hại
Tại sao lại là 2?
Thật ra thì với một bài viết 600 chữ
cũng không quá nhiều đâu các bạn
Nếu như chúng ta thật sự muốn lập luận
một cách kỹ lưỡng, đưa ra những lý lẽ
thuyết phục và phải có dẫn chứng đàng hoàng đầy đủ
đa chiều
thì thật sự là không nên đưa ra quá nhiều luận điểm
Bởi vì mỗi một luận điểm
thì sẽ cần lý lẽ đi theo nó
và dẫn chứng củng cố cho nó
Thế thì bây giờ khi mà chúng ta dừng lại ở 2
thì chúng ta sẽ có thêm không gian
có thêm thời gian để viết sâu
Tiếp theo
chúng ta sẽ có cơ hội để phản đề
và để mở rộng vấn đề nâng tầm bài viết
Các bạn phải để ý này, viết nông, viết qua loa
và đưa ra hàng loạt những thứ
mà tiếng liệt kê thì ai cũng viết được
thậm chí là học thuộc hoặc là nhớ AI
hay sao chếp hộ thì mình hoàn toàn có thể làm được
Nhưng để suy luận
và tìm ra được mối liên quan của những sự việc trong cuộc sống với nhau
thì cần phải suy nghĩ rất là sâu
cần một người có khả năng liên kết
những vấn đề trong cuộc sống
Và nếu các bạn có dẫn chứng đúng không
các bạn phải là người đọc nhiều, hiểu biết xã hội
Vậy thì nếu như các bạn thật sự tự tin
hoặc là các bạn muốn rèn luyện
khả năng đấy thì các bạn hãy
cố gắng dừng lại ở 2 luận điểm
Nhưng chúng ta phải đảm bảo là tôi viết
rất là chặt và tôi viết đầy đủ
Mỗi luận điểm các bạn sẽ trình bày
thành một đoạn văn dạng diễn dịch
hoặc quy nạp là dễ nhất
Thế xong rồi sau đó thì chúng ta sẽ
xây dựng đoạn văn khoảng độ
6 đến 8 dòng
Để nói về tác hại của thói quen
cầu thẳng đối với cuộc sống
thì bây giờ các bạn cần phải đặt một số góc bộ câu hỏi
để các bạn cảm thấy cái tư duy của mình
nó sẽ có định hướng, nó có lớp lang
một thanh thiếu niên
Vậy thì tác hại của cái thói quen này
nó sẽ là gì?
Làm thế nào để tác hại thứ nhất
nó không trùng lên tác hại thứ hai
Thật ra thì mình đã từng gợi ý
cho các bạn rất nhiều lần trong các video trước rồi
đó là cần phải tư duy theo định hướng
Ví dụ khi chúng ta làm một cái việc gì đó tiêu cực
thì thứ nhất là ảnh hưởng
đến bản thân mình đã
Thứ hai là ảnh hưởng đến xã hội bên ngoài
là những cái thành phần xung quanh mình
Hoặc ngược lại nếu chúng ta sống cống hiến
chúng ta biết quan tâm
mọi người bên nhân ái
thì nó sẽ tốt cho cộng đồng, đúng không?
Không tốt cho những người bên ngoài nhưng sau đó vẫn tốt cho mình
bởi vì nó tốt cho sự phát triển
Vậy thì định hướng theo đối tượng là
chủ thể, khách thể cũng là một cách để tư duy
Hoặc là các bạn sẽ định hướng theo lĩnh vực
Rất nhiều cách nha
Các bạn thử nghĩ xem, một thanh thiếu niên
mà cẩu thả thì sẽ có hại gì
cho chính cái người đó
Đừng nói những thứ gì xa vời
Hãy thử nghĩ đến việc làm một bài văn hoặc là dạy một bài toán
Nếu như không đọc đầy kỹ
Nếu chúng ta đi tắt đón đầu
và ăn bớt các giai đoạn
Hoặc là chúng ta viết rất là xấu
nhưng không bao giờ có ý định luyện viết
thì điều gì xảy ra?
Giáo viên sẽ từ chối bài chứ, giáo viên sẽ gạch đi
và viên sẽ cho điểm thấp
Và thế là thay vì làm kỹ một lần
để chúng ta có thể cải thiện được
chất lượng ngay, thì chúng ta cứ làm đi
làm lại, làm đi, làm lại
Và các bạn biết gọi cái quá trình đấy là gì không?
Chỉ một từ thôi, đó là lãng phí
Lãng phí thời gian
Lãng phí năng lượng
Lãng phí cơ hội, đúng không?
Nhưng mà nhìn chung là vẫn là lãng phí
Vậy thì ở đoạn điểm thứ nhất, mình sẽ xây dựng
một đoạn văn diễn dịch
Và ngay câu đầu tiên luận điểm của mình sẽ là gì?
Một trong những tác hại đáng kể
mà thói quen cầu thả gây ra
cho thanh niên chính là sự lãng phí
Mình coi đó là một câu luận điểm
và mình sẽ đặt ngay ở đầu đoạn văn
Mình sẽ viết đoạn văn diễn dịch
Thông thường thì mình rất thích
viết đoạn diễn dịch khi mình đi thi
Còn lúc mà mình viết tự do
ở trên không gian mạng hoặc là khi mình làm
những nội dung này thì mình sẽ
đa dạng hóa cách tiếp cận
để cho mình đỡ chán
Đôi khi thì viết theo dạng quy nạp
thì người đọc hoặc khán giả sẽ tò mò hơn
Nhưng mà
viết diễn dịch thì tiết kiệm thời gian
và cũng tăng cơ hội ăn điểm
hoặc là tạo dấu ấn
với người đọc, người chấm khi mà chúng ta đi thi
trong cái bối cảnh có quá nhiều bài viết
Ngay sau đó các bạn sẽ cần phải tiếp tục
phát triển những câu văn để giải thích
sự lãng phí đây là lãng phí cái gì?
Và các bạn căn cứ vào đâu?
Các bạn đã chứng kiến hiện tượng hay là
ví dụ gì mà các bạn có thể khẳng định đanh thép
được như thế? Ví dụ
mình sẽ nói là lãng phí thời gian
Cẩu thả trong học tập
Làm một bài toán không đọc kỹ đề bài
Thế rồi cứ làm sai đi sai lại
và thấy cô bắt sửa nó đúng thì thôi
Thế có phải là chúng ta đã dành
cái thời gian 3-4 lần do ban đầu không?
Đấy là một ví dụ
Và đây cũng là một cách để chúng ta lý lẽ
là cẩu thả trong học tập thì sẽ dẫn đến cái gì
và hậu quả là gì?
Nhưng cũng có lúc sự cẩu thả dẫn đến lãng phí về cơ hội
Chẳng hạn như khi các bạn tham gia
một hoạt đoạn tập thể vì các bạn
luôn là một người tạm bỡ rồi thờ ơ
Sau đó thì thiếu trách nhiệm khi được ra ngoại công việc
Thế rồi các bạn không còn cơ hội
để thực hiện nhiệm vụ đấy nữa
Mọi người không tin tưởng nữa và dần dần
thì các bạn không có cơ hội để thể hiện bản thân
để phát triển. Thế xong rồi nha và bây giờ
chúng ta hãy đến với luận điểm tiếp theo là luận điểm
về tác hại mà người cẩu thả
sẽ gây ra cho những người xung quanh
Ở đây chúng ta sẽ vẫn tiếp tục xây dựng
luận điểm và chúng ta nhấn mạnh vào
một cái cụm từ, một cái keyword là
gây hậu quả nghiêm trọng cho người khác
Nếu như ở đoạn trên các bạn nói về
sự lãng phí cho chính mình thì ở đoạn sau là
gây hậu quả nghiêm trọng cho người khác. Nó khá là cân đối
và nó nhịp nhàng với nhau
Viết đến đây thì các bạn
nên dành ra một hai câu để nói
về mối quan hệ, lợi ích
hoặc là giảng buộc dẫn nhau
khi mà chúng ta sinh hoạt tập thể
có thể gọi là có phúc cùng hưởng
có họa cùng chịu. Về những luận chứng này
thì các bạn có thể lấy ví dụ gần ngũi
hoặc là những ví dụ mang tính vĩ mô
của những người nổi tiếng. Nếu như các bạn có theo dõi
về đời sống học đường thì sẽ biết là
có rất nhiều những cái phốt, những vụ
lùm xùm liên quan đến việc
tranh công, cướp tội, làm ít nhưng mà
lại muốn hưởng nhiều. Hoặc là sau đấy
chúng ta cố tình làm việc qua loa
tạm bợ rồi để cho
nhóm trưởng một mình phải gánh khách công việc
Tùy vào phạm vi hiểu biết của mỗi người
mà chúng ta sẽ có những cách thức
để trình bày luận chứng khác nhau
Thế xong đoạn thứ 2
chúng ta đã có 2 luận điểm để nói về tắc hãi
thì bây giờ chúng ta sẽ vào
đến phần nâng cao. Đó là phần
liên hệ bản thân, là phần mở rộng phản đề
Ở trong phần này thì các bạn
hoàn toàn có thể xưng tôi nhé. Vì khi
mà đề bài yêu cầu anh chị
hãy trình bày quan điểm, anh chị hãy viết để
thuyết phục người khác thì các bạn hoàn toàn có thể xưng tôi
để khẳng định được đó chính là góc nhìn
của mình. Ở trong phần phản đề này
chúng ta không có tạo nét với giám khảo
không có hỏi những cái câu
nó rất là kỳ cục ấy. Theo kiểu là
ở trên tôi đang khuyên mọi người là
hãy từ bỏ việc
sống cầu thả. Nhưng ở dưới tôi đã nói
mọi người là đừng từ bỏ
cứ sống cầu thả đi. Không có chuyện đấy
mà chúng ta phản đề theo cách là
tại sao người ta biết sống cầu thả
có nhiều tắc hãi mà họ vẫn không thể
từ bỏ được. Tức là các bạn sẽ
không chỉ nêu ra tắc hãi
của cái hành động đấy nữa, mà
các bạn nêu ra cái khó của những người
đang thực hiện hành động
cái động lực nào đúc đẩy họ
hoặc là vì sao mà họ có luẩn cuốn
ở trong cái vòng xoáy đấy mà không thể
thoát ra được. Lúc đấy thì mình mới có
cơ hội chứng tỏ mình là một góc nhìn
bao quát, đa chiều, có thể
bao dung với những vấn đề tiêu cực
người khác và đưa ra cho họ
những giải pháp thấu tình đạt lý
chứ không phải là kiểu khiên cưỡng
rồi gượng ép người ta, không giáo điểu
Bây giờ cứ đứng và nói là
Không được đâu, cẩu thả
Ai cũng nói như thế
Nhưng mấy người sẽ biết được
vì sao chúng ta vẫn cẩu thả
Còn những người không được uốn
nắn thì sao? Tức là người ta cẩu thả
ở nhà đã cẩu thả rồi nhưng bố mẹ không
dạy dỗ, không ai trừng phạt nghiêm khắc
cả, thậm chí nó còn cười hề hề
Thế thì đấy, đấy chính là họ không có môi trường
và cũng không biết là cẩu thả
nó mang lại những tắc hãi gì
Thế còn có những lúc ấy là họ
không có được người khác chỉ dẫn
là làm thế nào để
có thể thực hiện công việc này một cách chính trung nhất
Chúng ta giao việc nhưng
chúng ta không phổ biến, chúng ta để cho họ
kiểu tự tốt muốn làm gì thì làm
Lúc đấy thì họ sẽ làm theo hiểu biết hạn chế
của mình và đôi khi là
vì người ta biết ít nên người ta sẽ
làm ít, làm ít nó thành
không kỹ, qua loa
Thế thì đấy cũng là một lý do nhé, hoặc có những lý do
khác, đó là vì chúng ta cho họ
quá ít thời gian và họ không
có cái cơ hội để mà
tập trung, bình tĩnh
Bản thân mình cũng thế, có những lúc mình được giao công việc
quá gấp, kiểu urgent ấy, khẩn cấp
Xong rồi mình rất là bực
tại vì mình không thích làm những việc nó cuồng cuồng lên
Nhưng mà những lúc như thế
thì một là phải thức đêm, thức hôm để làm
Hai là phải làm mà không đúng ý mình
Tức là khi mà mình gửi công việc đi rồi
mình vẫn còn rất là không an tâm
và mình muốn sửa nhưng mình không có thời gian nữa
và lúc đấy rất là điên, rất là ức cháy
Thế thì đấy cũng là một cái lý do
để cho chúng ta dung dưỡng
Cái sự cầu thả đấy
Vậy thì lúc này các bạn sẽ nên chọn một góc nhìn thôi
Đừng lan man và hãy nên nêu ví dụ cụ thể
để chúng ta có thể ngay lập tức
đưa ra được trải nghiệm của bản thân
Hợp của mình thì mình có thể ngay lập tức
nêu được ví dụ và nêu được phản đề
Vừa kết hợp liên hệ bản thân, mở rộng, nâng cao vấn đề luôn
Mình sẽ không tiếc đâu
tại vì mình rất là ngại
việc các bạn sẽ bị ảnh hưởng
và các bạn có thể sao chếp
Thế nên là mình sẽ nói thôi nha
Tôi được đánh giá là một người
có trách nhiệm
và rất thận trọng trong công việc
Vì vậy tôi được giao rất nhiều nhiệm vụ
quan trọng trong tập thể như là lớp trưởng
hoặc lên đội trưởng
Tuy nhiên, thói quen này không tự nhiên mà có
Thế thì các bạn thấy không?
Ngay ở những câu đầu trong đoạn văn nâng cao này
Mình đã liên hệ bản thân luôn
Nhưng mình không liên hệ theo kiểu tôi đã từng cầu thả
Mà mình liên hệ, mình khẳng định luôn
Mình là một người thận trọng và có trách nhiệm
Thế nhưng mình cũng nói luôn là
Tuy nhiên, thói quen này không tự nhiên mà có
Và sau đấy mình sẽ
mở ra một góc nhìn mới
về việc cầu thả và làm thế nào để khắc phục nó
Tôi vẫn nhớ năm 8 tuổi
Bố tôi đã yêu cầu tôi phải rửa lại
một bộ ấm chén đến 5 lần
chỉ vì tôi quá cầu thả
Ở những lần đầu tiên tôi phải rửa lại
bởi vì bộ ấm chén vẫn còn cặn bẩn ở dưới đáy
Rồi sau đó vẫn còn xà phòng
và gây hại sức khỏe
Thậm chí là ở trong vòi của ấm nước
vẫn còn lá trà mắc lại
và tôi đã không rửa kỹ
Nhưng đến lần cuối cùng
bố tôi yêu cầu rửa lại
bởi vì bố tôi muốn tôi nhớ
là tôi không bao giờ được cầu thả như thế nữa
Vậy nên tôi cho rằng để một thiếu niên
từ bỏ thói quen cầu thả
trước hết chúng ta cần phải giúp thiếu niên đó
hoặc là giúp họ nhận ra được hậu quả của vấn đề
Nhưng ngay sau đó
chúng ta cũng cần kiên nhẫn và bao dung với họ
cần cho họ cơ hội để học hỏi
và thực hành một cách kỹ lưỡng nhất có thể
Thậm chí chúng ta có thể giải thích
và giúp đỡ họ
Như thế thì thói quen xấu
mới được chấm dứt một cách triệt để
và thói quen tốt mới dần dần hình thành
Thế thì khi mà chúng ta phản đề như vậy
thì rõ ràng là chúng ta vừa có liên hệ bản thân
chúng ta vừa có lý lẽ phản đề
chúng ta có một chút thông cảm
cho những người đang cầu thả
và chúng ta đưa giải pháp luôn
Nhưng các bạn lưu ý này, mục đích của bài này
đó là viết để thuyết phục người khác từ bỏ
Thế thì kể cả phần phản đề hay là phần đưa giải pháp
hoặc là thông cảm
cũng là để chúng ta hỗ trợ người kia
thuyết phục người kia là cái gì cũng có thể giải quyết được
bạn cứ từ từ có tôi ở đây
kiểu kiểu như thế
tức là chúng ta vừa chỉ trích họ
chúng ta vừa phê phán họ
nhưng chúng ta vừa nâng đỡ
vừa mời gọi để cho họ thay đổi
chứ chúng ta không chỉ đứng một chiều
và mình cũng đừng viết phản đề
để bác bỏ những gì mình nói đằng trên nhé
phản biện khác với cả bác bỏ
Được chưa?
Thế lúc đấy là chúng ta đã xong tất cả các đoạn quan trọng
và bây giờ là lúc mà mình sẽ vào phần kết luận
Ở phần kết luận này thì chúng ta sẽ
cần trốt lại vấn đề, trốt lại quan điểm của mình
và có thể đặt ra những câu hỏi mới
Ok?
Ở trong video này thì chúng ta vẫn chưa đến phước
là tạo lực một văn bản hoàn chỉnh
tuy nhiên thì mình sẽ có
một vài bài đọc để
chia sẻ với các bạn
Đây là một phần ở trong cuốn sách mà mình viết với các bạn Gen Z
tên là Văn học cách mạng theo dấu ước mơ
mặc dù ở trong đó không phải là đầy thi
văn theo chương trình mới
nhưng sẽ là những bài nghị luận xã hội
và sẽ có cấu trúc của bài viết
và sẽ có cả
một số những gợi ý để các bạn có thể
cải thiện được khả năng diễn đạt
và nâng cấp cho bài viết
chỉ bằng những cách dùng từ rất là tinh tế
chúng ta nâng cấp bài viết của mình
bằng những kiến thức tử dụng tiếng Việt rất căn bản thôi
quan hệ từ
từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa
rồi các cụm từ
lúc đó các bạn sẽ biết là một bài viết hay
không phải cái gì quá khó
miễn là chúng ta biết cách và chúng ta có khả năng thực hành nó
nhé
và đây là sau khi quay xong video
mình không biết là nên làm tiếng tiếp hay là đi ngủ nữa
không biết là còn bao nhiêu bạn kiên nhẫn
ngồi xem đến giờ phút này
các bạn có thể để lại bình luận hoặc là tương tác
một điều gì đó ở trên kênh
để mình có thể nhận ra được sự thiện diện của các bạn nhé
các bạn biết không
bình thường khi đi học ấy hoặc là khi đi dạy ấy
thì mình sẽ thường phải dạy
học sinh, sinh viên
về công thức, về lý thuyết
sau đấy thì mình hướng dẫn các bạn cách thực hành
tuy nhiên mình biết khi các bạn đang ôn thi
các bạn đang vội vàng
thì các bạn rất là cần một giải pháp ngay tức thời
mình gọi phần video vừa rồi
chính là tán cây
mình không gọi là quả
bởi vì trong tâm niệm của mình thì quả
của một quá trình học văn
đó là bài viết
đó là những con điểm tốt
là việc các bạn đã phát triển được cả về
kỹ năng giao tiếp, cả về
chiều sâu tâm hồn và cách mà các bạn
phản ứng với những trải nghiệm trong quá trình sống
quả của môn văn có rất nhiều
và rất là khó để chúng ta có thể
hái được nó ngay lập tức thì trong một video
nhưng phần vừa rồi là tán cây
tán cây mặc dù
không thể ăn được nhưng vẫn cho chúng ta
bóng mát rồi cho chúng ta
điều kiện để từ đó
mà cây sẽ đơm hoa và kết trái
nhưng các bạn biết điều gì không?
thật ra các bạn hoàn toàn có thể
tìm hiểu về bộ rễ
rễ ở đây không còn là
cấu trúc ý rồi dàn ý
hoặc là ngôn từ
cách mà chúng ta diễn đạt nữa
rễ ở đây chính là tư duy
tức là khi các bạn
đối diện với một đề thi như vậy
thì điều gì sẽ dẫn dắt các bạn
để bắt đầu phân tích được đề bài
nghĩ ra được những ý tưởng
ngang dọc và sau đó
giúp các bạn xây dựng được một bố cục
bài viết thật là hoàn chỉnh
ngay trong chính cuốn sách của Yên Văn
cũng thế, nếu như bây giờ
chúng mình là ban biên soạn trong 100 trang sách
chúng mình để 50 bài nghị luận
xã hội thì sau khi các bạn
đọc xong, liệu các bạn còn đọc lại được gì?
nhưng thay vì thế
chúng mình chỉ để 10 bài nghị luận xã hội
ngay sau đấy chúng mình đã
tự phân tích mổ sẻ chính bài viết
mà mình đã đặt bút viết ra
rồi chúng mình đã chia sẻ với các bạn
cách dùng từ
cách mà chúng ta sẽ dùng từ vượng tiếng Việt
để chúng ta cải thiện diễn đạt
đó là những tips rất là quan trọng
để giúp các bạn có thể nhận ra
được khoảng cách giữa 1 bài viết
bình thường và 1 bài viết hay
đó cũng chính là cách tiếp cận của mình
đó là dần dần
sẽ cùng các bạn thay đổi cách học
ngày hôm nay mình chia sẻ với các bạn
về quy trình viết được 1 bài văn
nghị luận xã hội 600 chữ để khuyên
người khác từ bỏ 1 thói quen
và phần còn lại của video mình sẽ chia sẻ
với các bạn 2 phương pháp tư duy
khá là quan trọng để giúp các bạn
có thể xử lý được dạng đề này
thật ra thì khi đứng trước
1 thói quen, nếu là thói quen
tích cực thì mình cần
khuyên người khác nên làm
nếu là thói quen tiêu cực thì mình
cần khuyên người khác nên từ bỏ
vậy thì cũng có lúc chúng ta
sẽ phải viết 1 bài văn
để khuyên người khác phải làm 1 thứ
gì đó, nếu như các bạn vẫn
còn tò mò và muốn chuẩn bị 1 tâm thế
sẵn sàng hơn khi đứng trước chương trình cải cách
thì hãy cùng mình đi tiếp với những phần sau nhé
còn 2 phần ngựa cơ
còn 2 kiếp nạn phải vượt qua nữa
ở phần tiếp theo
mình sẽ chia sẻ với các bạn 1 phương pháp tư duy
cực kỳ hiệu quả có tên là tư duy
logic với bộ 6 câu hỏi 5w1h
nếu như các bạn nào
xem series phương pháp tư duy
mà ai không dạy bạn thì có lẽ là đã biết
về video này rồi, nhưng khi
đưa vào trong 1 bài giảng
dài như thế này thì mình đương nhiên đã phải
cắt đi và chỉnh sửa lại cho phù hợp
ở trong video này
mình sẽ chia sẻ với các bạn trình tự
các bước tư duy để bổ đề
và phát triển ý tưởng
chúng ta sẽ viết được 1 bài văn
khuyên người khác nên làm
1 việc gì đó như thế nào
đề văn như sau
viết bài văn nghị luận xã hội
khoảng 600 chữ trình bày suy nghĩ của anh chị
về điều bản thân cần làm để tuổi trẻ có ý nghĩa
có bạn nào khi ngay đến đây
cảm thấy mình có thể làm được
và muốn dừng video này lại để ngay lập tức
áp dụng phương pháp tư duy vừa rồi không
nếu các bạn muốn làm vậy thì
mình cực kỳ khuyến khích, còn nếu trong trường hợp
các bạn muốn sử dụng AI
cũng được thôi, các bạn nhìn lên màn hình đi
các bạn nghĩ sao sau khi xem video vừa rồi
nếu các bạn nghĩ rằng
ủi hỏi AI, nghĩ nhanh quá, siêu quá
thật ra các bạn có thể
không nghĩ nhanh vào AI nhưng các bạn còn
nghĩ hay và đa chiều hơn
tin không? Tiếp tục nhá
việc đầu tiên chúng ta vẫn phải cạch chân
từ khóa và chuẩn bị 1 từ nháp
từ khóa ở đây, nghị luận xã hội
chúng ta phải tiết bài văn
đúng không?
chúng ta phải trình bày suy nghĩ
suy nghĩ của ai? của chính mình
về cái gì mới được chứ?
về những việc mà mình cần phải làm
để làm gì? để tuổi trẻ
có ý nghĩa
vậy thì làm ơn hãy giải thích tất cả các khái niệm này
hoặc hãy đảm bảo là bạn có thể hiểu được nó
ví dụ, bài văn là gì?
bài văn khác gì với đoạn văn?
chúng ta ngay lực tức phải có phản trạng
bởi vì chúng ta đã được rèn luyện qua rất nhiều lớp rồi
chứ không phải đợi đến ngày đi thi, mình mới ngỡ
người ra hỏi bài văn là cái gì
đối với nghị luận xã hội
thì đây có thể coi là một thuật ngữ chuyên ngành đi
mình nghĩ là các bạn cũng có thể hiểu
xương xương rồi đấy, nhưng nếu các bạn muốn
hiểu rõ hơn, hiểu một cách tặng kẽ
thì sau khi kết thúc cái video này, các bạn nên xem
tập này nha, dài, nhưng mà
mình nghĩ là ý nghĩa đó
suy nghĩ của anh chị, vậy thì hãy đảm bảo
đó chính là góc nhìn của bạn, chứ không phải là điều vai
mượn từ một ai khác, bạn nhìn gì
hoặc là bạn đã có những suy nghĩ gì về tuổi trẻ
bạn sẽ cần phải trình bày về đó, được chưa?
who, who ở đây
chính là các bạn là you
bạn sẽ cần phải bộc lộ
quan điểm của bản thân, những góc nhìn của chính mình
và hãy tự tin rằng mình cũng có
suy nghĩ riêng, mình đáng được tôn trọng
mình sẽ biết cách để người khác tôn trọng
suy nghĩ đó của mình nha, tiếp theo
tuổi trẻ
tuổi trẻ, tuổi trẻ
là cái gì? youth
đúng không? tiếng Anh
vậy thì lúc này chúng ta sẽ cần phải
định nghĩa tuổi trẻ là cái gì
nếu như khó quá thì hãy dùng quen đi
tuổi trẻ bắt đầu từ khi nào
tại vì cứ nhắc đến tuổi thì nó sẽ
có 5 tháng đúng không? vậy thì hãy dùng quen
tuổi trẻ bắt đầu từ khi nào
thường là từ khoảng 13, 15 tuổi
đến khoảng 30 tuổi đúng không? như mình là
30 rồi đây, chắc là hết trẻ rồi
sắp già rồi, thế thì
chúng ta đã có tuổi trẻ này, đã có quen này
tiếp theo
ý nghĩa trong tiếng Anh là gì
tại sao mình cứ muốn các bạn
phải suy sang tiếng Anh, các bạn biết không
nhiều khi tiếng Việt các bạn không dễ giải nghĩa đâu
nhưng mà chuyển ngữ cái là giải nghĩa được luôn
bởi vì tiếng Việt của mình
rất đa nghĩa, nhưng đối với tiếng Anh
nhiều khi các bạn có thể phân tích rất là dễ
chưa kể thì các bạn cũng cần phải viết tiếng Anh mà
ý nghĩa
meaningful, và trong trường hợp này
thì chúng ta sẽ phải định nghĩa
1 tuổi trẻ có ý nghĩa là tuổi trẻ như thế nào
là mỗi ngày chúng ta đều
ngủ ở trong phòng, chúng ta đều vật vờ
vật vờ để mọi thứ đến rồi mọi thứ đi
và đi qua 1 năm mình vẫn chẳng thấy
mình có cái gì khác cả
giống như cái cây ấy
1 năm sẽ vẫn ở cái chiều cao đấy
không vươn lên cao, không trổ hoa, không có gì khác
đấy đã là ý nghĩa chưa
vậy thì bây giờ các bạn sẽ phải định nghĩa được
ý nghĩa là gì
what is, đúng không
hoặc là how, như thế nào được coi là ý nghĩa
sau đó các bạn
cần phải trả lời là, ở cái lúc
mà đang còn trẻ ấy, thì chúng ta thường
làm gì, sao phải hỏi câu này
bởi vì thật ra là ở mỗi 1 độ tuổi
thì mình có những công việc ưu tiên
khác nhau, tại sao lại nói là
trẻ em đang ở tuổi ăn tuổi ngủ
thanh thiếu niên thì tuổi học đúng không
nhưng đến lúc, ngoài 2 năm rồi
lại đến tuổi yêu đương, kết hôn, lập gia đình
rồi đi làm, tức là gì
trong cuộc đời của mỗi người
thì với cái sự phát triển về thể chất, trí tuệ
và tinh thần ấy, thì sẽ phù hợp
để làm 1 công việc khác nhau, hoặc là
1 số công việc khác nhau, vậy thì trước khi
các bạn muốn trả lời là
làm điều bản thân cần để
cuộc sống nó ý nghĩa hơn, để tuổi trẻ ý nghĩa hơn ấy
thì cần phải trả lời câu hỏi là
thế thì trong cái tuổi trẻ đó, ở cái khoảng thời gian đó
thì người ta thường làm 1 cái gì
từ năm 13
đến năm 30 tuổi
hoặc các bạn có thể thu hẹp lại
các bạn sẽ phải tự định nghĩa về tuổi trẻ
trong bài thi hiện
thế khi mình thu hẹp lại còn 13 đến 25 tuổi
thế đi, khoảng độ
12 năm, vậy thì chúng ta thường
làm gì ở đó
học, đúng không
rồi ôi, học cấp 2, học cấp 3, học đại học
học thạc sĩ, đã chiếm rất nhiều
cái quỹ thời gian và năng lượng
của chúng ta rồi, tiếp theo
có chăm sóc bản thân không
lúc này có cần nhờ bố mẹ
tắm cho không, có cần nhờ bố mẹ bón cho ăn
rồi bố mẹ phải gội đầu, rồi
thì giúp chúng ta
những cái việc nhỏ nhất không, thế thì biết rồi
đúng không, chính là chăm sóc bản thân
gì nữa
các bạn thử nghĩ đi, thử lật kê ra
và sau đó chúng ta sẽ nghĩ xem là
mình ấy, ở cái đội tuổi đó
đã phải làm cái công việc này rồi
vậy thì sau đó mình nên làm cái gì nữa
hoặc là mình sẽ làm những công việc đó như thế nào
để nó có ý nghĩa
đó, thế thì lúc đấy
các bạn đã có thể trả lời
rất nhiều câu hỏi rồi, bởi vì
trong đề văn này người ta yêu cầu cái gì
yêu cầu các bạn phải liệt kê ra
liệt kê ra những điều bản thân cần làm
để tuổi trẻ có ý nghĩa
vậy thì sau khi các bạn liệt kê xong
thì các bạn phải nói xem là tại sao
bạn lại chọn công việc đấy, ví dụ bây giờ
bạn nói là tuổi trẻ trong khoảng thời gian đấy
thì chúng ta vẫn đang trong đội tuổi học
để chuẩn bị nền tảng trí thức và bằng cấp cho tương lai
vậy thì
một tuổi trẻ có ý nghĩa là khi mà chúng ta
dành rất nhiều thời gian để đào sâu kiến thức
về luyện những kỹ năng cho bản thân
và tích lũy những bằng cấp chứng chỉ
cần thiết cho tương lai
đấy là một câu hoặc là hai ba câu
thế xong rồi phải giải thích bởi vì đây là
văn nghị luận
các bạn không thể nào nói khơi khơi được đâu
người ta không tin và không ai thấy thuyết phục cả
tại sao
tại sao là tuổi trẻ phải làm việc đấy
bởi vì sao giải thích được không
lúc này thì trí tuệ bộ não của chúng ta
nó đang tận hành như thế nào
rồi thì đây là lúc mà chúng ta
chưa phải lo những gánh nặng cơm áo
mình chưa phải chịu trách nhiệm với ai ngoài chính mình
thì nên tốt nhất là mình phải bùi dưỡng vào bên trong
vào nội lực của mình
rồi lấy ví dụ, bạn thì sao
nếu như bạn nói là theo bạn ý
là cần phải học, cần phải dành nhiều thời gian để đào luyện
vậy thì bạn có làm được không
hoặc là bạn có thấy ai làm điều đó
mà bạn rất là ngưỡng mộ không
viết luôn, đúng không
đấy chính là luận chứng, là ví dụ
để củng cố cho luận điểm của các bạn
thật ra thì đây là quan điểm của mỗi người
có bạn thì sẽ dành khoảng thời gian này
chỉ tập trung vào học tập
và sau đó sẽ tham gia hoạt động ngoại khóa
có những bạn thì lại thích giúp đỡ gia đình cơ
có những bạn thì lại thích khám phá bản thân
qua các hoạt động xã hội, đóng góp vào cộng đồng
đi tình nguyện, không có ai giống nhau cả
và đừng cố gắng nhồi
một người viết tốt không phải là một người biết nhồi nhét
mà là một người biết chọn ý
và viết thật là thuyết phục sắc xảo
thế nên đừng tham, hãy nghĩ lại về bản thân mình
hãy nghĩ xem là hiện tại
và tương lai mình muốn
mình làm gì để tuổi trẻ của mình có ý nghĩa
thậm chí các bạn còn phải phản đề
còn phải nghĩ xem là
thế tại sao mà chúng ta phải làm nó trong tuổi trẻ
nếu như qua tuổi trẻ mà mình vẫn làm
thì có ổn không
câu trả lời là có
vẫn ổn
lúc đấy thì mình lại phản biện là gì
5 tháng cuối cùng chỉ là những con số thôi
lúc nào mình muốn thì hành trình của mình lại bắt đầu
có điều là khi đi qua tuổi trẻ
thì nhiệt huyết không còn nhiều nữa
sức khỏe cũng suy giảm dần
và sẽ còn rất nhiều gánh nặng khác
thế nên là chúng ta sẽ cần phải cân nhắc
và khi còn trẻ
tranh thủ làm cái gì thì làm luôn đi
đúng không nào
thế thì các bạn đã thấy sức mạnh của 5W1H chưa
nãy giờ những gì mình nói
nó chỉ đều xoay quanh những câu hỏi đấy thôi
nó không trượt đi được nào cả
nhưng khi các bạn tự làm việc với bản thân
các bạn tự biết cách khai thác
phân tách và sau đó
mình tư duy để mình tìm ý
một cái đề bài thì mình tin là các bạn
chẳng bao giờ lo là thiếu ý cả
các bạn sẽ không bị bí
bây giờ việc các bạn đó là hãy luyện tập thật nhiều
để thành một cái phản xạ cực kỳ nhanh
và sau đó các bạn hãy bắt đầu viết
để biến những suy nghĩ và những lời nói
thành văn viết
và lúc đấy chúng ta lại dùng AI
để nâng cấp cho bài văn
tuy nhiên mình sẽ để sánh qua một series khác
là một series rất là sâu
về việc nâng cấp kỹ thuật viết nhiều vào AI
và ở phần cuối
mình sẽ chia sẻ với các bạn phương pháp tư duy ngược
cực kỳ hữu ích
với những đề bài liên quan đến
một thói quen nào đó
đối với mình phần phản đề có thể xuất hiện trong rất nhiều dạng bài
nhưng riêng dạng bài
về thói quen ấy thì nó rất tiềm năng
để ăn điểm sáng tạo
nếu các bạn muốn biết vì sao
thì chắc là các bạn sẽ phải xem tiếp rồi
bởi vì một hai câu của mình
mà không đi kèm ví dụ thì các bạn sẽ không thể
hình dung ra được hiệu quả
của kỹ năng tư duy
đặc biệt là tư duy ngược
Hình luận xã hội
chúng ta thường nghĩ luận về tư tưởng đạo lý
tức là để dạy đời, để dạy chúng ta cách làm người
hoặc chúng ta nghĩ luận về các hiện tượng xã hội
để chúng ta khen ngợi hoặc chỉ trích
chẳng hạn như chúng ta khen ngợi lối sống cống hiến
chúng ta chỉ trích hành vi chét văn mẫu
Đề thi thường sẽ là nêu hiện tượng
và yêu cầu anh chị hãy nêu suy nghĩ cá nhân
về hiện tượng đó
Thế thì các bạn có biết làm thế nào để nêu
suy nghĩ cá nhân mà không bị thấy cô gạch không?
Phải biết lập luận và phải có lập luận đa chiều
Bây giờ hãy bắt đầu từ quan điểm đi
Đứng trước hành vi chét văn mẫu
các bạn nên để là
không đồng ý với hành vi đấy, tại vì sao?
Chét văn mẫu nó không phải tham khảo mà là chép
nó là hành vi đạo văn, nó là hành vi gian lận
và không được phép trong khoa học
trong giáo dục. Vậy thì chúng ta sẽ
bày tỏ quan điểm là tôi không
đồng ý với hành vi chét văn mẫu, tôi lên án
nó. Thông thường để lên án nó
chúng ta phải nêu ra tối thiểu là từ
2-3 luận điểm để nói về
tác hại của hành vi đó đối với
học sinh, đối với tính minh bạch và công bằng
trong quá trình giáo dục
Và khi nêu ra các tác hại thì mình phải nêu
ví dụ được của nó và mình phải giải thích là tại sao loại tác hại
Ví dụ chúng ta nói là văn mẫu làm
thui chột khả năng sáng tạo, đấy là một luận điểm
Tại sao nó làm thui chột? Phải giải thích
quá trình tư duy của học sinh và phải nói là
nó đã
làm cho học sinh không suy nghĩ
nữa. Học sinh hay vào đó là
sẽ ngay lập tức chép bài huyện pháp học của mình
và cóp nhặt mỗi chỗ một tí
Đấy chính là giải thích về sự thui chột
Ví dụ là gì? Nếu ví dụ ra
Thế thì thông thường chúng ta sẽ có khoảng 2-3
luận điểm tùy vào cách phân tích của mỗi người
chiều sâu của từng đoạn văn mà chúng ta sẽ
chọn luận điểm
Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đấy thì cái bài văn
thật sự là nó trôi tuột từ trên xuống dưới
Nó vô cùng một màu
Các bạn chỉ đang chê thôi và các bạn
thật sự là đang giáo điểu
Chúng ta mới chỉ đứng trên cao nhìn xuống
một cái con mắt thợ đẳng. Nhưng các bạn tự hỏi
bản thân xem. Mình có chép văn mẫu không?
Tại sao mình biết là nó
không tốt nhưng mình vẫn chép? Đấy mới là
lúc mà chúng ta nhìn thẳng vào góc tối của mình
Nhìn thẳng vào những thứ mà mình chưa được
và mình đi tìm gốc rễ của vấn đề
Đó chính là lý do vì sao tư duy ngược
là một thứ rất thách thức với con người
Vì chúng ta không muốn nhìn nhận những thứ
mà chúng ta không làm tốt hoặc là chúng ta không muốn thừa nhận sự thật
Không muốn nhìn thẳng vào những lúc
tối tâm ấy
Thôi, đoạn nào mình cũng lỡ nhìn rồi, nhìn tiếp đi
Yên tâm, mình không
chỉ trích các bạn, mình không phán xét
Nếu mình phán xét, mình đã không làm dự án phán học yêu lại từ đầu
Mình vô cùng thông cảm cho các bạn
Vậy thì
thông cảm bằng cách nào? Đó là chúng ta phải
đặt câu hỏi ngược lại là
văn mẫu có lợi ích gì?
Chúng ta chê mãi rồi, chúng ta chỉ trích mãi rồi
Thế thì văn mẫu có lợi ích gì? Tại sao
nó lại hấp dẫn lên mức mà học sinh
chê văn mẫu? Đấy như là những câu hỏi ngược
là những câu hỏi để chúng ta có thể thấu hiểu
được cho nỗi khổ của học sinh
Vậy thì khi đặt câu hỏi như vậy
chúng ta sẽ bắt đầu nhìn ra là
Vậy thì trong trường hợp mà học sinh
không muốn chê văn mẫu nhưng vẫn phải chê
đó là vì họ không còn cách nào khác
Thời gian để mà luyện viết
nó quá ngắn, yêu cầu kỳ vọng
của thầy cô gia đình quá cao
áp lực kỳ thi quá lớn và thôi thì em đi tắt
Em không có cơ hội, không có
thời gian để em đi đường một cách quang minh
chính đại thôi em đi tắt
Hoặc có những lúc các bạn không có phương pháp
Tức là người dậy, có thể là không dậy
hoặc là dậy mà các bạn đã bị bỏ lỡ
nên các bạn cuối cùng
không biết cách làm thế nào để viết được
một bài văn hay hơn văn mẫu
Vậy thì khi mà chúng ta bắt đầu đặt những câu hỏi ngược như thế
chúng ta bắt đầu đặt mình vào vị trí
của những người đang chê văn mẫu ngoài kia
và nỗi khổ của họ và những gì họ
mong muốn thì lúc đó chúng ta sẽ biết được
là gốc rễ của vấn đề ở đâu
Có phải là học sinh không biết tác hại của nó không?
Biết chứ sao không biết
Nói ra giả suốt trên tivi có gì mà không biết
Nhưng biết mà vẫn làm bởi vì họ không có
chỗ chọn nào khác, bởi vì họ không có ai
đưa tay ra xong bảo em ơi, viết thế này này
Và khi mà học sinh vừa viết được
một hai bài văn có tính cá nhân một chút
tự viết một chút
thì không nhận được sự động viên hay là khích lệ
từ người cô hay phụ huynh, mà ngay vào đó
là những con điểm thấp
Ngay vào đó là những cái
kết quả khiến cho cái tinh thần
hoặc là ý chí ngay lập tức
tan biến luôn, và vì vậy thì cứ
liên tục trong cái vòng luẩn cuộn ấy
Vậy thì bây giờ khi mình đặt vấn đề là
học sinh không muốn thế đâu
Học sinh cũng muốn học thực chất và bây giờ
hãy cho các em phương pháp, hãy động viên các em
hãy kiên nhẫn với chúng nó hơn một chút
Ngay lúc đấy giải pháp sẽ hình thành
và nó sẽ không còn tính xáo rỗng nữa
Vậy thì trong trường hợp đấy
các bạn không chỉ chỉ trích học sinh
mà các bạn đang phê bình cả chính những người lớn
đồng hành với học sinh
Các bạn đang phê bình cả những người làm giáo dục nữa
Nó sẽ động chạm chứ
Nó sẽ nhức nhối chứ, nhưng nó chính là sự thật
Và chúng ta phải tìm cách nói
một cách tế nhị và khéo léo, một cách
thuyết phục với ví dụ dẫn chữ rõ ràng
để cái người đọc ấy
người ta tôn trọng suy nghĩ của mình
Như mình vẫn nói từ trước đến giờ ấy, đó là biến suy nghĩ
thành lời văn ấy, nó không phải là
một quá trình dễ dàng đâu, các bạn phải luyện tập
thật nhiều, chứ đừng nghĩ là
ngay hôm nay tôi nghe Hiệ Trang nói như thế
ngày mai tôi sẽ vào phòng kia tôi viết như thế
không có chuyện đấy, chúng ta phải học
và phải áp dụng thật nhiều
Chúc mừng các bạn vì đã vượt qua
được 3 kiếp nạn và hoàn thành
xong thử thách tự học của ngày hôm nay
Mình rất là vui khi được
đồng hành với các bạn, quá là tuyệt vời
Hy vọng là các bạn
đã nhận ra được điều gì đó mới mẻ
về cách học văn, viết văn
hoặc xa hơn là về cách chúng ta
tự học suốt đời
Cảm ơn các bạn và hẹn gặp lại
trong những video sau, hãy tận hưởng
hành trình học tập của riêng mình nha
