Tàu Athena ngã sấp mặt trên Mặt trăng - Sứ mệnh IM2 kết thúc đầy tiếc nuối | Top thú vị |

Bạn có biết rằng, hơn 50% sứ mệnh đổ bộ lên mặt trăng đã thất bại? Không gian luôn khắc nghiệt như vậy. Việc chinh phục mặt trăng chưa bao giờ là dễ dàng với con người. Nhưng mỗi thất bại đều đưa chúng ta tiến gần hơn đến thành công. Vào ngày 6 tháng 3 năm 2025, khi tàu đổ bộ Athena của Mỹ hạ cánh lên bề mặt mặt trăng, hàng triệu người khắp thế giới đã dõi theo với niềm hy vọng cháy bỏng. Nhưng rồi, một khoảnh khắc định mệnh đã xảy ra. Thay vì một cú hạ cánh nhẹ nhàng, Athena đã rơi xuống mặt trăng trong tư thế không ai mong muốn. Liên lạc bị mất, hình ảnh gửi về cho thấy một cảnh tượng đáng thất vọng. Tàu vũ trụ bị lật nghiêng, một an ten vô tuyến bị gãy, hệ thống liên lạc bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tấm năng lượng mặt trời không quay đúng hướng, khiến tàu không thể tiếp nhận đủ năng lượng. 12 tiếng sau khi đáp, tàu vũ trụ đã chính thức ngừng hoạt động, kết thúc sứ mệnh trong tiếc núi. Vậy chuyện gì đã xảy ra? Vì sao một sứ mệnh đầy tham vọng lại không thể chạm đến thành công? Xin mời quý vị và các bạn cùng đi khám phá! Trong cuộc đua khám phá mặt trăng của thế kỷ 21, mỗi sứ mệnh đều mang theo hy vọng và thử thách. Sứ mệnh IM-2 của Intuit Mersin cũng không ngoại lệ. IM-2 là một phần của chương trình dịch vụ tải trọng mặt trăng thương mại của NASA. Trong khuôn khổ chương trình, NASA đã có cách tiếp cận mặt trăng đầy táo bạo và tiết kiệm, khi họ không cần bỏ khoản tiền khổng lồ để chế tạo tàu vũ trụ. Thay vào đó, họ thuê chỗ trên các tàu vũ trụ từ nhân. Tàu đổ bộ Athena là trái tim của sứ mệnh IM-2 sẽ viết tiếp giấc mơ chinh phục mặt trăng của nhân loại. Athena được phóng vào tối ngày 26 tháng 2 năm 2025 trên tên lửa Falcon 9 từ trung tâm vũ trụ Kennedy, Mỹ. Bên mờ biển Florida xinh đẹp, mặt trời đã lạnh và bầu trời trở nên tối dần. Athena rời bệ phóng hướng thẳng lên bầu trời, tiến đến mục tiêu táo bạo mà nó đã chờ đợi từ lâu. Đó là đặt chân xuống khu vực gần cực nam mặt trăng, nơi chưa từng có con tàu nào của Mỹ hạ cánh. Nhưng đó không phải là một chuyến đi đơn thuần. Athena mang theo 10 công cụ khoa học của NASA, trong đó có công nghệ khoan băng tiên tiến, một công cụ có thể tìm thấy nước đóng băng dưới bể mặt, là chiều khóa cho các căn cứ mặt trăng trong tương lai. Nếu thành công, sứ mệnh này có thể thay đổi hoàn toàn cách con người khai phá mặt trăng, mở ra cánh cửa cho các sứ mệnh có người lái sau này. Giữa bóng tối lạnh lẽo của không gian, tàu vũ trụ Athena đã khởi đầu xuân xẻ và đi theo lộ trình đúng hướng, nhắm đến địa điểm hạ cánh mục tiêu. Kế hoạch là nó sẽ đáp nhẹ nhàng xuống khu vực miệng hố Gorge, nơi gần cực nam mặt trăng, vào ngày 6 tháng 3 năm 2025. Nhưng không gian luôn khắc nghiệt, mỗi sứ mệnh là một canh bạc. Và trong giây phút hạ cánh quyết định, tàu vũ trụ đã thất bại. Vào lúc 12 giờ 31 phút, ngày 6 tháng 3 theo giờ Mỹ, tức 23 giờ 31 phút cùng ngày, theo giờ Việt Nam, Athena đã thực hiện các thảo tác phức tạp nhằm giảm dần độ cao và hạ cánh xuống khu vực Mount Mauston ở cực nam mặt trăng. Tuy nhiên, đó không phải là một cú hạ cánh hoàn hảo. Liên lạc đã tạm thời bị gián đoạn trong quá trình hạ cánh, khiến đội ngũ sứ mệnh băng hoàng, không hiểu chuyện gì đã xảy ra. Tổng giám đốc điều hành của Intuitive Machine chia sẻ trong cuộc họp báo sau hạ cánh như sau. Chúng tôi không nghĩ là tàu đổ bộ ở tư thế đúng đắn trên mặt trăng. Quả đúng như vậy, khi liên lạc được thiết lập trở lại, tàu vũ trụ đã gửi một hình ảnh đau thương về trái đất, một cảnh tượng đáng thất vọng. Từ góc nhìn này, bạn có thể thấy, tàu vũ trụ đã đáp xuống một miệng hố băng giá trên mặt trăng. Nhưng thay vì hạ cánh trong tư thế thẳng đứng bằng bốn chân, thì nó bị lật nghiêng sang một bên. Hai chân của nó chổng lên trời trong một tư thế không ai mong muốn. Trong cú ngã đau đớn, nó vẫn hướng ánh nhìn về phía trái đất thân yêu của chúng ta ở phía xa. Đội ngũ kỹ sư cho biết, một trong hai anten vô tuyến không hoạt động. Và vì không tiếp đất trong tư thế thẳng đứng, nên các tấm pin năng lượng mặt trời không hướng về phía mặt trời. Điều này thật tồi tệ. Nó bắt đầu thực hiện một số thí nghiệm khoa học nhưng ở mức hạn chế do không đủ điện năng. Chỉ 12 tiếng sau khi đáp, tàu vũ trụ cạn kiệt năng lượng điện và ngừng hoạt động. Trước khi tắt, các thiết bị khác nhau của tàu đổ bộ đã truyền được khoảng 250 megabit dữ liệu tới NASA, bao gồm bức ảnh ám ảnh mà quý vị và các bạn vừa xem. Sau một ngày không chắc chắn, Intuitiv Mersin đã định đoạt số phận của tàu Athena, thông báo kết thúc sứ mệnh trong sự tiếc nuối. Điều này có nghĩa tàu đổ bộ không có khả năng sạc năng lượng và hồi sinh giống như tàu vũ trụ Slim của Nhật Bản trước đây đã đạt được. Một lần nữa, Intuitiv Mersin lại đối mặt với một thất bại cay đắng trên mặt trăng. Trước đó, sứ mệnh YM-1 của họ hồi đầu năm 2024, tàu Odysseus cũng hạ cánh trong tư thế bị lật nghiêng sang một bên do bị gãy một chân. Giờ đây, trong sứ mệnh YM-2, Athena lại tái hiện kịch bản tương tự mặc dù Intuitiv Mersin đã thực hiện nhiều cải tiến và nâng cấp. Với YM-2, công ty đã bổ sung thêm camera và các nâng cấp dẫn đường và điều hướng khác cho Athena cùng với một số tải trọng đầy tham vọng. Tàu đổ bộ mang theo hai xe tự hành nhỏ, một hệ thống liên lạc Nokia 4G, một robot nhảy có tên là Grace và một máy khoan săn băng cho NASA có tên là Prim-1. Nhiệm vụ có trị giá 62,5 triệu đô la đã kết thúc một cách chóng vánh và cay đắng. Lần thứ hai trong vòng hai năm, tàu đổ bộ của công ty này trượt chân trên mặt trăng, đổ nghiêng thay vì đứng vững. Nguyên nhân dẫn đến sứ mệnh hạ cánh thất bại vẫn đang được điều tra, nhưng đây là một cú đánh mạnh vào tham vọng thương mại hóa thám hiểm mặt trăng của Intuitive Machine. Hàng loạt câu hỏi được đặt ra Vấn đề nằm ở đâu? Hệ thống hạ cánh có lỗi hay bề mặt mặt trăng khắc nghiệt hơn dự tính? Những câu hỏi này chắc chắn sẽ ám ảnh Intuitive Machine những ngày tới. Một điều chắc chắn là các sứ mệnh tiếp theo sẽ cần những cải tiến lớn nếu không muốn làm lại cú ngã này một lần nữa. Mặc dù thất bại, nhưng có lý do để đội ngũ IM-2 ăn mừng. Athena là tàu vũ trụ hạ cánh xa nhất về phía nam mặt trăng so với các tàu vũ trụ từng đạt được. Nó cách vị trí mục tiêu khoảng 400m và cách khu vực cực nam mặt trăng khoảng 160km. Mặc dù rất tiếc núi khi giấc mơ mặt trăng của tàu Athena đã tàn vỡ, nhưng với tôi, đây không phải là một thất bại hoàn toàn. Tôi tin rằng mỗi lần thất bại là một lần đưa chúng ta đến gần hơn với thành công nhờ những bài học kinh nghiệm quý báu. Đầu tiên, phải thừa nhận rằng hạ cánh trên mặt trăng, đặc biệt là khu vực cực nam là một thách thức lớn. Dù công nghệ ngày nay đã tiên tiến, nhưng việc hạ cánh trên địa hình gồ ghê không có khí quyển với trọng lực thấp vẫn là một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn. Cả Athena và Odysseus đã xuất phát xuân xẻ nhưng đều gặp vấn đề với tư thế hạ cánh. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về thiết kế tàu vũ trụ, cách phân bố trọng tâm, độ ổn định khi tiếp đất và khả năng thích nghi với địa hình thực tế. Các mô hình hạ cánh trong phòng thí nghiệm dường như chưa phản ánh đủ điều kiện khắc nghiệt trên mặt trăng. Việc mất tàu Athena chỉ sau 12 giờ hoạt động là đáng tiếc nhưng những gì chúng ta học được sẽ giúp cải tiến các tàu đổ bộ trong tương lai. Sự cố của tàu Athena chắc chắn là có ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc đua quay trở lại mặt trăng đặc biệt là đối với các sứ mệnh thương mại và chương trình Artemis của NASA. NASA đã đặt cược lớn vào các công ty vũ trụ tư nhân nhưng chỉ trong vòng 1 năm 2 tàu vũ trụ tư nhân Peregrine của Astrobotics và Athena của Intuitive Mersin đều gặp sự cố khi nỗ lực đáp xuống mặt trăng. Điều này có thể khiến NASA thận trọng hơn khi giao phó các nhiệm vụ quan trọng cho các công ty tư nhân ít nhất là trong ngắn hạn. IM-2 là một bước đệm quan trọng cho sứ mệnh Artemis. Nếu Athena hoạt động tốt nó sẽ giúp kiểm tra công nghệ khoan băng tại cực nam mặt trăng nơi mà các phi hành gia Artemis sẽ hạ cánh. Thất bại này đồng nghĩa với việc chúng ta vẫn chưa có dữ liệu thực nghiệm về việc khai thác băng trên mặt trăng có thể làm chậm lại kế hoạch đưa con người hạ cánh lên mặt trăng trong chương trình Artemis. Tuy nhiên, nếu nhìn vào lịch sử thám hiểm vũ trụ, chúng ta sẽ thấy rằng các thất bại luôn là một phần của quá trình tiến bộ. Những Sineshot trong IM-2 sẽ giúp Intuitive Mersin, NASA và các đối tác thương mại tối ưu hóa công nghệ cho những lần hạ cánh tiếp theo. Athena đã ngã, nhưng từ cú ngã đó sẽ giúp ngành vũ trụ bước đi vững chắc hơn. Khoa học không dừng lại ở thất bại, khoa học là quá trình học hỏi từ thất bại để vươn tới những thành tậu vĩ đại hơn. Cuộc đua trở lại mặt trăng sẽ tiếp tục như thế nào? Hãy cùng chờ đón những diễn biến tiếp theo nhé! Nếu bạn thấy nội dung này thú vị, đừng quên like, share và đăng ký kênh để không bỏ lỡ những cập nhật mới nhất về vũ trụ nhé! Hẹn gặp lại ở những chuyến hành trình tiếp theo! Thân ải chào tạm biệt!