QUẢ BOM NỔ CHẬM CỦA TRUMP KHIẾN CHẾ ĐỘ BẮC KINH LUNG LAY DỮ DỘI

Thưa quý vị, để chỉ trích gây gắt cuộc chiến thương mại của Tổng thống Donald Trump, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã đăng lên mạng xã hội một đoạn video nổi bật kêu gọi cộng đồng quốc tế đứng lên chống lại nhà lãnh đạo bắt nạt của Hoa Kỳ. Cuối đầu trước kẻ bắt nạt cũng giống như uống thuốc độc để giải cơn khát, nó chỉ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng. Phía Trung Quốc nói trong video được tường thuật bằng tiếng Anh và phụ đề tiếng Trung. Lịch sử đã chứng minh rằng Hòa Hiệp sẽ không mang lại cho bạn lòng thương xót, quý gối chỉ mới gọi thêm sự bắt nạt, Trung Quốc sẽ không quỷ gối. Bất chấp những ngôn ngữ hào sản và kháng nghị từ phía Bắc Kinh, sự thật rõ ràng là động cơ của nền kinh tế Trung Quốc đang gặp trục chặn trước sức nặng từ những đòn thuế quan dưới thời Trump. Theo một báo cáo của Kaisin, chỉ số hoạt động sản xuất đã suy giảm nhanh nhất trong 6 tháng qua, và đây không còn là hiện tượng ngẫu nhiệt. Bản chất của đòn thuế quan mà Tổng thống Trump áp dụng không chỉ để giành lại cân bằng thương mại, mà để đánh vào kẽ hở của toàn bộ cỗ máy kinh tế Trung Quốc. Đó là chuỗi cung ứng dựa trên đầu ra giá rẻ và lợi thế lao động. Khi hàng Trung Quốc không còn rẻ để vào Mỹ, lăn sóng chuyển đổi nhà máy sang Việt Nam, Mexico, Indonesia bắt đầu càng lớn. Hơn 70.000 nhà máy ở Mỹ đã đóng cửa trong 20 năm, từ 2001 đến 2020, khi Trung Quốc trỗi dậy như là công sưởng thế giới. Trump dáng thuế không phải để trả đũa, mà là để đào ngược quá trình toàn cầu hóa đang rơi vào tay Bắc Kinh. Và Trung Quốc đang trải nghiệm điều mà họ thường chỉ xảy ra khi chiến tranh, ngẽn nguồn đầu vào, mất đi thị trường ngoại, chi phí tăng cao, giữ chữ giảm. Nhiều chuyên gia nói rằng Trung Quốc vẫn đang tăng trưởng, nhưng đó là tăng trưởng trên nền tảng cường điệu tiết kiệm, bớt chi, đàn áp tiêu dùng và chống đỡ với lạm phát. Nghĩa là Trung Quốc đang chây đòn, chứ không phải thoát đòn. Hôm nay, chúng ta hãy cùng tìm hiểu câu chuyện này thưa quý vị. Một Trung Quốc nhìn xa hơn Mỹ, tự tin chiến lược hay diễn kịch chiến thuật? Hôm 1 tháng 5, BBC đăng tải một bài báo có tiêu đề Chúng tôi không quan tâm, một Trung Quốc thách thức nhìn xa hơn nước Mỹ của Trump. Họ cho rằng Trung Quốc đang chuyển trục chiến lược, không còn lệ thuộc vào thị trường Mỹ như trước đây. Họ viện dẫn việc Bắc Kinh đẩy mạnh xuất khẩu sang Châu Phi, Mỹ Latin, Trung Đông, và đàm phán các hiệp định thương mại khu vực như RCEP để chứng minh rằng Bắc Kinh đã nhìn xa hơn nước Mỹ của Trump. Thế nhưng nhận định này chỉ là một nửa sự thật. Trung Quốc không phải không muốn tách khỏi Mỹ, mà là không thể. Mỹ là thị trường tiêu dùng lớn nhất thế giới và là nơi hấp thụ lượng hàng hóa có giá trị gia tăng thấp, vốn là phần lớn đầu gia công nghiệp Trung Quốc. Việc Bắc Kinh mở rộng ra các thị trường mới chỉ là phản ứng chiến thuật, chứ không phải thay thế được. Đó là như việc vẽ một con đường phụ quanh núi khi đường chính bị sạt lở tạm thời giảm sóc, nhưng không phải tuyến huyết mạch. Thêm vào đó, phần lớn các thị trường mà Trung Quốc đang cố trinh phục lại không có sức mua đủ lớn hoặc ổn định. Thương mại với Châu Phi, Mỹ Latin hay các quốc gia phương Nam toàn cầu không đủ để bù đắp khoảng trống từ thị trường Mỹ, nhất là trong các ngành then chốt như điện tử, đồ gia dụng, máy móc, công nghệ thấp và trung. Thực tế, việc Trung Quốc phải bán pha giá nhiều mặt hàng tại các thị trường này lại phản ánh khủng hoảng thừa đang ấm ỉ. Bắc Kinh có thể ngừng cao đầu về mặt nguồn ngữ ngoại giao, nhưng hành vi kinh tế lại không nói dối. Xuất khẩu sang Hoa Kỳ vẫn chiếm tỷ trọng quan trọng, và các đòn thuế của ông Trump đang đẩy khu vực sản xuất tư nhân rơi vào khủng hoảng niềm tin. Đây không phải là một nền kinh tế đang vượt Mỹ, mà là một con tàu lớn đang cố duy trì thăng bằng bằng cách vờ như không nghiêm. Giới truyền thông thường sốt sắn với các tín hiệu xuống thang từ Trump, như là việc ông tuyên bố vẫn đang đàm phán thế quan với Trung Quốc, hoặc nhấn mạnh rằng ông và Chủ tịch Tập Cận Bình vẫn giữ liên lạc. Nhưng cách tiếp cận này của Trump không đến từ thiện trí ngoại giao, mà là một nghệ thuật kiểm soát điểm tựa chiến lược của đối phương. Trump không muốn ngồi vào bàn đàm phán như các đời Tổng thống trước để thỏa hiệp, nhượng bộ, viết lại các cam kết nửa vời. Ông muốn kẻ đối đầu phải bước vào bàn đàm phán trong thế yếu, và để làm được điều đó, ông phải phá vỡ điểm tựa lớn nhất của Bắc Kinh, sự ổn định nội bộ thông qua thành tích kinh tế. Chủ tịch Tập đang chống lưng cho một hệ thống mà tính chính danh không đến từ lá phiếu dân chủ, mà đến từ sự trỗi dậy kinh tế. Khi tăng trưởng suốt giảm, doanh nghiệp đóng cửa, giới chung lưu mất việc, giấc mộng Trung Hoa bị sói mòn, đó không chỉ là thiệt hại GDP, mà là tổn thương về cấu trúc quyền lực. Trump thì hiểu rõ điều này. Đòn thuế quan không chỉ là công cụ kinh tế, mà là một phép thử bản lĩnh chính trị. Ông đang đặt chủ tịch Tập Cận Bình vào tình thế phải lựa chọn, hoặc là tiếp tục giữ sĩ diện và để kinh tế rơi tự do, hoặc bước vào bàn đàm phán với tâm thế bị áp chế. Và cả hai phương án đều là chiến thắng chiến lược cho Trump. Việc Tổng thống Trump tuyên bố rằng, Tập Cận Bình đã gọi điện cho tôi vào ngày thứ 100 của nhiệm kỳ, kiến dư luận được một phen sôn sao. Nhưng thực chất, câu chuyện không nằm ở bản thân cuộc gọi, mà là ở việc Trump công khai nó. Trong giới ngoại giao, các kênh liên lạc mật là bình thường. Nhưng khi Trump đưa thông tin đó ra ánh sáng, ông đang tạo ra một đòn tâm lý kép. Một mặt, ông cho thấy rằng Tập Cận Bình đang tìm cách liên hệ, tức là đã bắt đầu chịu sức ép. Mặt khác, ông dùng chính lời khẳng định ấy như một môi nhử kỳ vọng với thị trưởng, rằng Trung Quốc có thể sẽ xuống nước. Nếu Tập im lặng, ông sẽ bị hiểu là đã gọi nhưng không dám thừa nhận, mất mặt trong nội bộ. Nếu Tập phản bác, ông lại gián tiếp thừa nhận rằng đang bị dồn vào góc. Dù phản ứng ra sao, Bắc Kinh cũng bị kéo vào sân khấu mà Tổng thống Trump đạo diễn. Đây chính là chiến thuật công khai hóa áp lực, ép đối thủ phải hành xử dưới ánh đèn sân khấu, nơi mọi lời nói và động thái đều trở thành biểu tượng chính trị. Vâng, nếu phải chọn một từ khóa để mô tả chiến lược thương chiến của chính quyền Trump, thì đó không phải là thuế, mà là kỳ vọng. Trump không đánh vào Trung Quốc bằng những gì đang diễn ra, mà đánh vào những gì thị trường, doanh nghiệp và giới đầu tư cho rằng sẽ diễn ra. Ông hiểu rõ rằng trong kinh tế toàn cầu, niềm tin là tiền tệ và việc làm sói mòn kỳ vọng vào sự ổn định của Trung Quốc còn nguy hiểm hơn cả các dòng thuế trực tiếp. Đó là lý do vì sao ông Trump thường xuyên đưa ra những tuyên bố mâu thuẫn có chủ ý, hôm nay dọa áp thêm 100% thuế, ngày mai thì nói tập đã gọi cho tôi, hôm trước công bố danh sách trừng phạt công nghệ, hôm sau lại mờ lời về cơ hội đàm phán, v.v. Tất cả tạo nên một trạng thái bất định có kiểm soát, khiến Bắc Kinh không thể đoán định để phản ứng, trong khi các nhà đầu tư toàn cầu thì dần rút khỏi môi trường bị xem là rủi ro này. Trung Quốc thì không sợ đàm phán, nhưng họ sợ bị mất kiểm soát dư luận nội bộ, họ sợ thị trường mất niềm tin, và họ đặc biệt sợ các làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng diễn ra âm thầm như bên Mỹ. Chính ở đây, ông Trump không chỉ là một nhà đàm phán, mà là một nhà đạo diễn về kỳ vọng. Ông đang khiến Bắc Kinh phải tự điều chỉnh theo những gì ông muốn họ tin rằng ông sẽ làm, dù đôi khi ông không thực hiện chúng. Đây không phải là sự bất nhất, đây là chiến lược tạo nhiễu để kiểm soát định hướng. Và trong trận đấu này, sự mô hồ lại chính là công cụ sắp bén nhất để Trump kéo dãn dây thần kinh kinh tế Trung Quốc tới điểm giới hạn. Trump đặt bom nổ chậm vào xã hội Trung Quốc Hôm 1 tháng 5, truyền thông lần lượt đưa tin về việc hoạt động sản xuất của Trung Quốc giảm mạnh trong bối cảnh chiến tranh thuế quan với Trump. Đây chính là quả bom nổ chậm mang tên suy giảm sản xuất và lý do tại sao Trung Quốc nên sợ nó hơn cả thuế quan. Từ khi cải cách mở cửa năm 1978, chính quyền Trung Quốc đã xây dựng toàn bộ tính chính danh của mình không dựa trên lá phiếu, mà dựa trên tăng trưởng, đặc biệt là tăng trưởng công nghiệp, tạo công an việc làm cho hàng trăm triệu người. Việc hoạt động sản xuất giảm mạnh, như dữ liệu PMI sản xuất mới nhất cho thấy, không đơn thuần là một chỉ số. Nó là dấu hiệu tổn thương đến phần lõi của tính chính danh mà nhà nước Trung Quốc đang nắm giữ. Khi xưởng máy im lặng, dây chuyển ngưng trệ, đó không chỉ là tổn thất GDP, mà là cú đánh vào hệ thần kinh ổn định xã hội. Khoảng 290 triệu lo động di cư nông thôn là sương sống của nền sản xuất Trung Quốc. Họ không có quyền cư trú chính thức hay còn gọi là hộ khẩu tại thành phố, nhưng là người vận hành nhà máy, giao hàng, sản xuất hàng xuất khẩu. Khi các nhà máy giảm hoạt động hoặc đóng cửa, lực lượng này bị mất việc đầu tiên. Không có việc làm, không có quyền cư trú thì không được hỗ trợ xã hội. Lực lượng này có thể trở thành ngòi nổ cho bất ổn xã hội nếu tình trạng thất nghiệp kéo dài. Năm 2010, đã từng có những cuộc biểu tình công nhân quy mô lớn tại Quảng Đông khi lương bị nợ. Nay, với bối cảnh kinh tế còn mong manh hơn, một sự kiện tương tự có thể xảy ra và lan rộng nhanh hơn nhờ mạng xã hội ngầm. Trong 2 thập kỷ qua, hàng triệu người Trung Quốc đã được nâng lên tầng lớp trung lưu nhờ công việc sản xuất ổn định, tiết kiệm được và có thể đầu tư vào bất động sản, giáo dục con cái. Sự suy giảm sản xuất đồng nghĩa với việc giấc mơ đó bị đẩy lùi hoặc sụp đổ. Giới trung lưu là tầng lớp đã đổi niềm tin lấy cơ hội. Họ không chống đối chính quyền, nhưng kỳ vọng vào ổn định kinh tế để đổi lại tự do chính trị bị kiểm soát. Nếu nền sản xuất yếu đi, họ sẽ cảm thấy bị phản bội. Đó là một dạng khủng hoảng kỳ vọng, cực kỳ nguy hiểm trong một xã hội kiểm soát chặt chẽ thông tin như Trung Quốc. Hoạt động sản xuất giảm dẫn đến giảm dòng tiền, tăng số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ vỡ nợ. Trong khi đó, Trung Quốc có một hệ thống tín dụng đen khổng lồ, nơi các doanh nghiệp vây tiền thông qua các kênh không chính thức. Nếu sản xuất tiếp tục suy giảm, lan sóng vỡ nợ có thể lan ra từ khu vực sản xuất sang bất động sản, tài chính và cuối cùng là ngân hàng. Đây là kinh bản tương tự như năm 2008 ở phương Tây. Nhưng tại Trung Quốc, vấn đề còn bị che giấu và nén lại lâu hơn, khiến nếu vỡ sẽ rất dữ dội. Chủ tịch Tập Cận Bình từng nói, chúng ta phải hiện thực hóa giấc mộng Trung Hoa, sự hồi sinh vĩ đại của dân tộc. Nhưng nếu sản xuất là biểu tượng vật chất của hồi sinh suy giảm, người dân bắt đầu nghi ngờ toàn bộ lời hứa đó. Họ sẽ không xuống đường như ở phương Tây, nhưng họ có thể âm thầm tháo vốn ra nước ngoài, di cư, gửi con cái học Mỹ và không còn tin vào cấu trúc chính trị hiện hành. Đó là một sự tháo lui ý thức hệ, và trong một quốc gia kiểm soát xã hội bằng biểu tượng và thông điệp chính trị, đó là điều đáng sợ nhất. Tổng thống Trump hiểu rõ rằng không cần đánh Trung Quốc bằng chiến tranh quân sự, chỉ cần làm gián đoạn sự ổn định sản xuất, gây ra phản ứng dây truyền về niềm tin, việc làm, tiêu dùng và tài chính, Trung Quốc sẽ phải tiêu hào nguồn lực khổng lồ để duy trì ổn định xã hội. Và điều nguy hiểm nhất là tất cả vẫn đang trong giai đoạn nổ chậm, không ai biết khi nào sẽ tới điểm bùng phát, nhưng đòn đánh đã được thiết lập rồi. Mới đây có một sự kiện đáng chú ý gây chấn động mạng xã hội Trung Quốc, đó là câu trả lời phỏng vấn của Tổng thống Trump trên chuyên cơ không lượng 1 hôm 25 tháng 4. Khi phóng viên hỏi Tổng thống Trump rằng, ông muốn nhìn thấy điều gì ở Trung Quốc, Tổng thống Mỹ đã ngừng lại vài giây, rồi thở dài nhẹ và nói, wow, freedom for China, nghĩa là tự do cho Trung Quốc. Ngay sau đó ông nói tiếp, hãy mở cửa Trung Quốc, để chúng tôi vào và làm việc tại Trung Quốc, đó sẽ là một chiến thắng lớn. Phát biểu của ông Trump đã trở thành chủ đề nóng trên các nền tảng như Weibo và Bilibili. Nhiều người dùng chia sẻ video và bày tỏ suy nghĩ về ý nghĩa của lời nói này đối với tương lai của Trung Quốc. Chính quyền Bắc Kinh, như thường lệ, đã nhanh chóng kiểm duyệt các nội dung liên quan, xóa bỏ video và bài viết có chứa phát biểu của ông Trump, đồng thời hạn chế việc thảo luận công khai về chủ đề này. Tuy nhiên, lời kêu gọi mở cửa Trung Quốc từ một nhà lãnh đạo Mỹ có thể đã khơi dậy những suy nghĩ và mong muốn về tự do và cải cách trong một bộ phận người dân Trung Quốc, đặc biệt là giới trẻ và tầng lớp trung lưu. Phát biểu của ông Trump không chỉ là một lời kêu gọi thương mại, mà còn là một đòn tấn công chiến lược vào mô hình kiểm soát của Bắc Kinh. Trong bối cảnh chính quyền Trung Quốc đang tăng cường kiểm soát thông tin và hạn chế tự do ngôn luận, đặc biệt là sau các cuộc biểu tình ở Hong Kong và các động thái cứng rắn đối với Đài Loan, lời nói của ông Trump như một lời thách thức trực tiếp đến quyền lực của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Trump đang sắp xếp lại toàn bộ bàn cờ địa chính trị và kinh tế để đối đầu Trung Quốc. Vâng thưa quý vị, trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, ông Trump áp thuế để đưa Trung Quốc vào bàn đàm phán. Thế nhưng trong nhiệm kỳ 2 này, thuế quan đã trở thành công cụ định hình lại hệ thống toàn cầu, không còn là chiến thuật mà đã trở thành chiến lược. Thuế nền 10% và thuế trừng phạt 46-245% không còn nhắm vào thỏa thuận, mà nhắm vào việc buộc các công ty rút khỏi Trung Quốc và tái bố trí chuỗi công ứng sang Đông Nam Á, Ấn Độ hoặc là quay về Mỹ. Đây là hành động xóa ưu thế về giá và quy mô của Trung Quốc trong nền sản xuất toàn cầu, đẩy Trung Quốc vào tình thế mất lợi thế chiến lược, không còn là công sưởng của thế giới. Tổng thống Donald Trump đã thực hiện giới hạn xuất khẩu chip AI, công cụ sản xuất chip và phần mềm lõi, cắt quyền truy cập vào công nghệ bán dẫn cao cấp từ TSMC, Intel, Nvidia, áp dụng lệnh cấm giao dịch với các công ty Trung Quốc thuộc chuỗi quyền lực kép, lồng ghép mục đích dân sự và quân sự, không như nhiệm kỳ đầu. Lần này ông Trump không nhắm vào thâm mùa thương mại đơn thuần, mà đánh thẳng vào tương lai công nghệ của Bắc Kinh, chặn đà tăng trưởng của các lĩnh vực như AI, lượng tử, viễn thông hay năng lượng mới. Ông ấy hiểu Trung Quốc đang lách thuế bằng cách xuất hàng sang Việt Nam, Campuchia, Malaysia, rồi rán nhãn Made in Asia, dùng cảng Singapore, Hong Kong làm nơi trung chuyển. Vì vậy, ông đã tung đòn thuế quan thứ cấp áp thuế lên tới 3.521% với tấm pin mặt trời từ Đông Nam Á, đa số là sản phẩm Trung Quốc đội lốt, rồi đàm phán với Việt Nam, Mexico, Ấn Độ để lập hàng giao kiểm soát xuất xứ, buộc các quốc gia khác lựa chọn phe, giao thương công bằng với Mỹ hoặc tiếp tay cho Trung Quốc. Đây là thế trận vòng ngoài, nơi Tổng thống Trump bao với Bắc Kinh bằng cả chuỗi cung ứng lẫn luật thương mại quốc tế. Bên cạnh đó, ông Trump đang tích cực cảnh báo thế giới rằng, Trung Quốc không chỉ là kẻ thao túng kinh tế, mà còn là một cường quốc kiểm soát thông tin, xuất khẩu mô hình độc tài số, TikTok, các công ty AI, ứng dụng điện toán đám mây Trung Quốc là công cụ thu thập dữ liệu, gây ảnh hưởng chính trị toàn cầu… Như vậy, chúng ta có thể thấy, chính quyền Trump không chỉ đánh kinh tế, mà còn phá tầng ảnh hưởng mềm, điều giúp Trung Quốc tạo ra hình ảnh siêu cường thân thiện tại Châu Phi, ASEAN hay Mỹ Latin. Mặt khác, nước Mỹ dưới thời Trump đang thiết lập liên minh công nghệ với Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, EU, Israel, cùng thống nhất tiêu chuẩn công nghệ không phụ thuộc Trung Quốc, tăng cường hợp tác với ASEAN nhưng có điều kiện minh bạch hóa chuỗi cung ứng và loại bỏ hàng đội lốt từ Trung Quốc, bắt đầu tiến trình đàm phán FTA mới với Việt Nam, Philippines, Mexico, nhưng với các điều khoản ngăn Trung Quốc tham gia qua cửa sau. Nói cách khác, Trump đang xây dựng một chuỗi cung ứng có chủ quyền, nơi các quốc gia buộc phải chọn hoặc Mỹ, hoặc Trung Quốc. Đây chính là phiên bản địa chính trị hóa của toàn cầu hóa do Mỹ chặn dắt. Như vậy, có thể thấy, chính quyền Trump đang tái lập trật tự toàn cầu, không phải để kiềm chế Trung Quốc, mà để loại Trung Quốc ra khỏi bàn cờ trung tâm. Đây không còn là thương chiến, mà là trật tự hóa lại bàn cơ toàn cầu. Trong đó, Trung Quốc bị đẩy ra dìa chuỗi cung ứng chiến lược, mất quyền tiếp cận công nghệ cốt lõi và bị giới hạn vai trò trung tâm trong thương mại toàn cầu. Trên bề mặt, Bắc Kinh vẫn đang vận hành, không có sự sụp đổ ngoạn mục nào, không có cuộc khủng hoàng kiểu 2008, nhưng điều đó không có nghĩa là họ đang thắng. Những gì đang diễn ra giống như một người đang chạy marathon bị mất nước dân theo từng dặm đường, không gục ngã, nhưng yếu đi thấy rõ. Đương nhiên, chính quyền Trump không cần nhìn thấy Trung Quốc sụp đổ. Ông chỉ cần khiến Trung Quốc mất đi sự tự tin chiến lược, trở nên dè dạt hơn, thận trọng hơn và cuối cùng phải ngồi xuống bàn nàm phán với bàn tay không còn giữ lá bài nào. Đó là nơi ông giành lợi thế tối đa, không chỉ về thương mại, mà cả trong định hình lại trật tự toàn cầu. Sự thật là Bắc Kinh đang cố tỏ ra không sao, nhưng chính điều đó cho thấy họ đang bị ảnh hưởng sâu sắc. Chỉ có kẻ đang chịu áp lực mới cần diễn xuất. Còn Trump, ông không cần diễn, ông đang hành động từng bước một theo cách khiến Trung Quốc không thể đáp trả mà không tự lộ điểm yếu. Trong thế giới hậu đại dịch, hậu toàn cầu hóa kiểu cũ và đầy bất ổn địa chính trị như hiện nay, sự kiên trì và dứt khoát của chính quyền Trump đang tạo ra kết quả. Trung Quốc đang mất thế chủ động, cho chơi này chưa kết thúc. Nhưng rõ ràng, Bắc Kinh đã không còn là người đi tiên phong trên bàn cờ. Và Tổng thống Trump một lần nữa đang chứng minh, không cần chiến tranh cũng có thể làm kẻ thách thức phải lùi bước. Có người nói Trung Quốc mà bị thương thì Mỹ cũng cạn máu. Truyền thông thì đồng loạt đăng tải thông tin nên kinh tế Hoa Kỳ suy giảm 0,3% trong quý đầu tiên khi sự bất ổn với chính sách của Trump gây áp lực lên các doanh nghiệp. Tuy nhiên không ai giải thích ý nghĩa của GDP giảm này là gì cho chúng ta cả. Họ chỉ nói nó giảm và quy kết cho chính sách bất ổn của chính quyền Trump. Đây chính là kiểu cho chúng ta biết một nửa câu chuyện và kể cho chúng ta một nửa sự thật. Thực ra mức giảm 0,3% của GDP Hoa Kỳ trong quý 1 năm 2025 không nhất thiết phản ánh một sự suy giảm kinh tế thực sự. Thay vào đó, con số này chủ yếu bị ảnh hưởng bởi các yếu tố tạm thời và kỹ thuật, đặc biệt là sự gia tăng đột biến trong nhập khẩu trước khi các mức thuê mới của chính quyền Trump có hiệu lực. Trước khi các mức thuê mới được áp dụng, nhiều doanh nghiệp Hoa Kỳ đã tăng cường nhập khẩu hàng hóa để tránh chi phí cao hơn trong tương lai. Nhập khẩu này, theo cách tính GDP, được coi là một yếu tố làm giảm GDP vì nhập khẩu được trừ khỏi tổng sản phẩm quốc nội. Do đó, mặc dù hoạt động kinh tế thực tế có thể không suy giảm, nhưng con số GDP lại phản ánh một sự giảm sút do yếu tố kỹ thuật này. Chúng ta hãy tìm hiểu công thức sau. GDP thì bằng C, y, g, x, m. Trong đó, C là chi tiêu tiêu dùng của hộ gia đình, Y là đầu tư của doanh nghiệp, G chi tiêu của chính phủ, X xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ, M nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ, X-m là xuất khẩu dòng. NET EXPORTS Vâng thưa quý vị, trong công thức nhìn có vẻ phức tạm này, nhập khẩu M được trừ ra vì chi tiêu cho hàng hóa nhập khẩu đã được tính vào C, Y hoặc G, nhưng những hàng hóa này không được sản xuất trong nước. Do đó, để tránh tính đúp, giá trị của nhập khẩu được trừ ra trong phần xuất khẩu dòng, tức là X-m. Bất chấp sự suy giảm trong GDP tổng thể, các chỉ số kinh tế cốt lõi cho thấy nền kinh tế Hoa Kỳ vẫn duy trì sức mạnh. Chi tiêu tiêu dùng tăng 1,8% trong quý I, mặc dù chậm hơn so với quý trước, nhưng vẫn cho thấy người tiêu dùng tiếp tục chi tiêu. Đầu tư tư nhân đã tăng 3%, phản ánh sự tin tưởng của doanh nghiệp và nền kinh tế. Và doanh số bán hàng cuối cùng cho người tiêu dùng trong nước tăng 3%, cho thấy nhu cầu nội địa vô cùng mạnh mẽ. Khi mà các doanh nghiệp đã hoàn tất việc nhập khẩu trước khi áp thuế, hoạt động nhập khẩu sẽ trở lại mức bình thường, và dĩ nhiên là GDP có thể phục hồi trong các quý tiếp theo. Ngoài ra, nếu chính sách thuế được điều chỉnh hoặc có biện pháp kích thích kinh tế, nên kinh tế Hoa Kỳ có thể tiếp tục tăng trưởng ổn định. Đó cũng là lý do mà ông Trump kêu gọi người dân Mỹ nên bình tĩnh và chớ vội lo lắng. Chúng ta cũng hãy cùng chờ xem sao. Đến đây thì chương trình ngày hôm nay của chúng tôi cũng xin phép được tạm dừng. Xin mời quý vị chia sẻ quan điểm cá nhân ở phần dưới. Chúng tôi luôn tôn trọng mọi quan điểm khác biệt. Lê Minh xin chào và hẹn gặp lại!