"Vừa Nghèo Vừa Nợ Ngập Đầu Vẫn Phải Lạc Quan!": Khẩu Hiệu Tuyên Truyền lan rộng China gần đây

Nhiều doanh nghiệp đóng cửa sau chiến tranh thuế quan, kinh tế bán hàng dong lên ngôi, cạnh tranh khốc liệt. Mời các bạn cùng Ánh Hồng và khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay. [âm nhạc] Nợ 400 tệ sau khi tốt nghiệp đại học là chuyện nhỏ. Tôi chỉ cần bán hàng về hè 3 tháng là trả hết. Nợ 300.000 tệ là gì? Tôi bán hàng vềa hè 3 tháng là trả được. Nợ 400.000 tệ không đáng là gì. Tôi bán hàng vềa hè ha tháng là trả xong. Nợ 400.000 tệ không phải là vấn đề. Tôi bán hàng vềa hè hai tháng là trả hết. Nợ 400.000 tệ là chuyện nhỏ. Tôi chỉ cần 3 tháng bán hàng vềa hè là trả được. Tôi nói tôi bán vỉa hè một năm trả hết nợ 300.000n tệ nhưng không ai tin tôi. Nợ 400.000n tệ là gì chứ. Tôi bán hàng về hè 3 tháng là trả được. Nợ 400.000 tệ không phải là vấn đề. Tôi chỉ cần 3 tháng bán hàng về hè là trả xong. Nợ hơn 3 triệu, tôi không chọn bỏ mạng mà sống tiếp. Ra đường bán xúc xích nướng, bánh mì bơ. Nợ hơn 5 triệu tệ, tôi không chọn từ bỏ mà sống tiếp ra về hè bán bốn ốc. Gần đây trên mạng xã hội, những lời quảng cáo thổi phồng như bỏ việc đi bán hàng về hè, thu nhập trên vạn tệ mỗi tháng hay dù nợ vài trăm nghìn tệ vẫn có thể lật ngược tình thế nhờ bán hàng về hè, xuất hiện dày đặc trở thành hình ảnh tiêu biểu cho kiểu bán hàng về hè đánh lừa người lao động. Trong khi đó, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường từng phản đối mô hình kinh tế bán hàng về hè, nay lại tích cực quảng bá coi đây là chính sách quan trọng từ quốc vụ viện. trong chính sách quốc vụ viện công bố vào tháng năm 2025 về hoàn thiện cơ sở vật chất tiêu dùng đô thị và nông thôn có chỉ đạo tăng cường hỗ trợ về mặt địa điểm kinh doanh tại khu vực tập trung tiêu dùng ban đêm vận tải công cộng bãi đậu xe tạm thờ thực chất là hỗ trợ chính sách cho các hình thức kinh doanh mới như chợ đêm bán hàng vềa hè tuy nhiên thực tế là dù những quảng cáo bán hàng vỉa hè được thổi phồng và sự khích lệ công khai từ chính sách vẫn không thể đào ngược xu hướng kinh tế suy giảm nhiều người khởi nghiệp từ dưới lên vẫn đang vật lộn trong cảnh thua lỗ và nợ nần. Cô Phương vốn làm công nhân trong nhà máy tích cóp được khoảng 10.000 nhân dân tệ, khoảng 36 triệu đồng làm vốn khởi nghiệp, đồng thời vay thêm tiền nên quyết định nghỉ việc bán món hầm bên lề đường. Cô kiên quyết sử dụng thịt heo tươi, không thêm chất bảo quản, bán với giá 29 nhân dân tệ mỗi cân, lợi nhuận gộp chỉ khoảng 8 nhân dân tệ. Mặc dù có nhiều khách hàng quay lại và doanh thu hàng ngày đạt khoảng 200 đến 300 nhân dân tệ, khoảng gần 1 triệu đồng. Nhưng sau khi trừ chi phí nguyên liệu và các khoản khác, lợi nhuận dòng mỗi ngày chỉ vào khoảng hơn 100 nhân dân tệ, khoảng 361.000đ. Sau hai tháng duy trì, cô không chỉ chưa thu hồi được vốn mà còn gánh khoản nợ trên 10.000 nhân dân tệ. Trong thời gian này, cô còn gặp phải các hành vi cạnh tranh không lành mạnh như bị lấy trộm chân gà hầm, thiết bị hỏng. Hiện số tiền trong tài khoản gần như không còn, cô Phương dự định chuyển sang chạy giao hàng để trả nợ. dự kiến sang năm sẽ cân nhắc quay lại làm công nhân nhà máy. Tuy nhiên, có thể chịu ảnh hưởng từ tuyên truyền của chính quyền Trung Quốc, vẫn có không ít bạn trẻ, thậm chí sinh viên đại học ô mộng bán hàng dong đổi đời khiến ngành nghề này ngày càng trở nên cạnh tranh khốc liệt. Một đoạn video ngắn để các bạn thấy rõ bức tranh chung ở thị trấn Thập Tự năm nay. Nó căng thẳng đến mức nào. Cả con phố dài không thấy điểm rừng. Tôi đang ở cuối hàng, ít nhất có 70 quầy bán đồ ăn, cứ hai bước lại gặp một quầy bán bánh tráng trộn. Mọi người ơi, trời sập rồi. Tôi bán hàng dong đến ngày thứ 26 mà quầy hàng chỉ có vậy thôi. Bán mì trộn bún trộn thì cộng cả tôi lại đã bảy quầy rồi. Phía kia có một quầy bán. Đây có một quầy. Đây là quầy của tôi. Tổng cộng ba quầy. Có một quầy khoai tây thành bốn quầy. Có quầy bán bánh mì nướng. Còn có một quầy mì trộn quàng thủy ở đây. Rồi quầy mì trộn ở kia chỉ là một nơi nhỏ, lượng người cũng ít. Ngoài tôi chuyên bán mì trộn ra, họ đều bán thêm mì trộn. Trời ơi, mọi người ơi, phải làm sao đây? Ngày thứ 26 bán hàng dong, tôi cảm thấy sự nghiệp có lẽ phải dừng ở đây. Bản thân món này vốn đã không lời nhiều, thôi tôi không biết nói gì nữa.站位 ở thị trấn Nam Tầm, tỉnh Thiết Giang, việc bán hàng dong trở nên quá căng thẳng. Mọi người sáng sớm đã đặt ghế chiếm chỗ. Dưới tác động của cuộc chiến thuế quan Mỹ Trung, ngành xuất khẩu Trung Quốc đang đối mặt với làn sóng doanh nghiệp đóng cửa hàng loạt khiến nhiều người mất việc. Trong bối cảnh đó, số lượng người bán hàng dong được chính quyền xếp vào nhóm lao động linh hoạt lại tăng nhanh và đặc biệt đang trẻ hóa. Lạ lùng là hiện nay giới trẻ đang bán hàng dong tập trung vào các món ăn vặt trong khi những công việc nhẹ nhàng, dễ làm là ít người chọn. Các bạn có nhận ra không? Năm nay số người trẻ bán hàng dong tăng lên nhiều lần so với trước đây. Việc thuê chỗ bán hàng giờ rất khó khăn. Trước đây các bạn trẻ sinh sau năm 1995 2000 đi mua sắm trong trung tâm thương mại. Nay họ đều ra chợ đêm bán đồ ăn vặt, bán quà vặt, đều là người bán hàng dòng hết. Tại sao vậy? Bởi vì kiếm tiền ngày càng khó. Trước đây lương tháng 5000 nhân dân tệ nhưng dám tiêu 8000. Giờ mức lương đã giảm một nửa rồi, tiền trả nợ nhà vẫn phải đóng. Thẻ tín dụng thì tiêu quá hạn mức, vẫn phải tiêu xài. Tiêu xài bằng cả mạng sống. Sự thật thứ nhất, giới trẻ không phải không muốn chi tiêu mà là thực sự không có tiền. Các công ty sa thải nhân viên, các ngành nghề khó khăn từ uống trà sữa cao cấp chuyển thành loại bình dân. Bạn nghĩ họ thích bán hàng rong sao? Làm công nhân thì không thể sống nổi. Sự thật thứ hai, bán hàng rong không phải là lối thoát mà là một cuộc đua. Một con phố có 10 quầy bán hàng thì tám quầy bán xúc xích nướng. Khi kinh doanh tốt thì mỗi ngày chỉ lời vài chục tệ mà còn bị cảnh sát đến thu hết. Công sức đồ xông đồ bể. Tiền có đủ để trả tiền thuê nhà không? chỉ xem đó như trải nghiệm cuộc sống thôi. Sự thật thứ ba, chuỗi tiêu dùng đứt gãy. Vòng luần quẩn bắt đầu. Ông Dư Tường Sinh, một người bán hàng dong ở Thông Quyến cho biết, ông đã đầu tư hơn 4000 nhân dân tệ, hơn 14 triệu đồng để bán phở xào và cơm chiên. Mới làm được hơn 10 ngày nhưng cạnh tranh quá gay gắt. Thời gian gần đây rất nhiều người gia nhập lĩnh vực bán phở xào, trên mạng cũng có rất nhiều khóa đào tạo làm phở xào. Đặc biệt có nhiều bạn trẻ nữ tham gia. Ban đầu vào tháng ba, trước cửa chỗ ông chỉ có một hai quầy bán phở xào, chưa đầy một tháng đã lên đến bốn năm quầy. Các cô gái xinh đẹp đều đi bán cơm chiên. Ông Dư bất lực nói, "Những người già chúng tôi làm sao đọ lại được họ." Về nguyên nhân, ông cho rằng chủ yếu do tình hình kinh tế hiện nay rất khó khăn, các ngành nghề ở Trung Quốc đều gặp khó khăn, đặc biệt là ngành xuất khẩu khiến nhiều người mất việc, thu nhập giảm sút cũng ảnh hưởng trực tiếp đến việc kinh doanh cơm chiên của họ. Ông Dư Tường Sinh đề cập rằng khi xuất khẩu gặp khó khăn, tình hình trong nước sẽ rất bị đắt. Điều này tác động đến nhà máy và thu nhập của người lao động. Khi thu nhập không đủ, người tiêu dùng sẽ thắt chặt chi tiêu. Trước đây, một suất cơm có thể bán 10 nhân dân tệ. Dù họ phải làm việc từ 6:00 sáng đến tận 1 2:00 chiều mới bán được 10 suất. Theo ông Dư, ông từng làm giáo viên trong hai năm trước khi vào năm 1997 đến Thâm Quyến làm việc cho một công ty xuất nhập khẩu. Sau đó, ông tự mở kinh doanh nhưng thua lỗ, quay lại làm công nhân rồi tiếp tục khởi nghiệp. Từng mở nhà máy nhưng phải đóng cửa, lại mở công ty thương mại, thậm chí từng sang Việt Nam mở công ty nửa năm rồi quay về mở lại nhà máy trong 10 năm. Đến năm 2023, nhà máy phá sản ông chịu khoản nợ lên đến 2 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 7,2 tỷ đồng. Ông Dư từng dự định kinh doanh thương mại điện tử trên Amazon hoặc TikTok, nhưng đúng vào thời điểm chiến tranh thuế diễn ra nên đành phải bày quán bán cơm chiên. Ông cho biết hiện tại đa số người bán hàng dong đều là người trẻ, thậm chí có cả những sinh viên tốt nghiệp ngành y. Ông nói bên cạnh tôi có người bán bánh xèo nước tương, người bán thịt cừu nướng Tân Cương, người bán bò bít tết, người bán tôm càng đỏ, người bán trà đá đều là người trẻ tầm 20 tuổi. Người bán tôm càng đỏ bên cạnh tôi tốt nghiệp y khoa. Tôi hỏi sao tốt nghiệp y lại không làm bác sĩ mà lại đi bán hàng dong. Có người trình độ học vấn cao cũng có người học vấn thấp. Nhưng như tôi tuổi lớn như vậy thì thực sự là rất ít. Sau một thời gian làm việc, ông Thằng Thán chia sẻ việc bán hàng dong rất vất vả, phải chịu gió mưa và luôn phải đề phòng lực lượng quản lý đô thị. Do đó cần có ý chí rất mạnh mới có thể bền bỉ theo nghề. Nếu vất vả mà có thể kiếm tiền thì còn chấp nhận được. Nhưng hiện nay việc bán hàng này không lời nhiều, trừ khi có vị trí tốt có thể bán được khoảng 70 đến 100 suất mỗi ngày, nếu không thì rất khó khăn. Tuy nhiên, trong giai đoạn kinh tế khó khăn, vẫn có những người tìm thấy cơ hội kinh doanh mới cùng với sự gia tăng của những người bán hàng dong. Một mô hình kinh doanh mới mang tên Đào tạo và huấn luyện bán hàng dòng đã xuất hiện. Ông Đông Bình, một người bán các món ăn vặt như gà xiên que trước cổng một trường học tại Liêu Thành, Sơn Đông, đồng thời kiêm thêm công việc dạy làm đồ ăn vặt để kiếm thêm thu nhập. Ông cho biết hiện nay có hai cách phổ biến. Một là phát triển tài khoản mạng xã hội livestream với đội ngũ ít nhất từ 7 đến 10 người. Còn ông thì chọn hình thức bán hàng dong bình thường kết hợp quay video ngắn. Ông Đông Bình đã bán hàng dong trước cổng trường này nhiều năm, mỗi ngày có thể thu về khoảng 600 đến 700 nhân dân tệ, khoảng 2,3 triệu đồng. Ở các chợ đêm, những người có chỗ bán cố định phải đóng phí chỗ, nhưng những người như ông bán dong lưu động thì không phải đóng phí. Ông Dư Tường Sinh, một người bán dong tại Thâm Quyến, cũng đang học cách làm truyền thông cá nhân nhưng cho rằng việc đào tạo trực tuyến là hình thức lôi kéo lợi dụng người khác. Ông nói rằng trong hai năm gần đây, nhiều người làm đào tạo tăng tương tác mạng xã hội chuyển sang livestream đào tạo bán hàng dong, thu phí 2900 nhân dân tệ, khoảng hơn 10 triệu đồng mỗi khóa. Mỗi tháng có hai khóa học, mỗi khóa khoảng 100 học viên, tương đương doanh thu 300.000 nhân dân tệ. Hai khóa là 600.000 ngì nhân dân tệ, một năm có thể kiếm 6 triệu nhân dân tệ, trừ đi chi phí quảng cáo thì còn 3 triệu nhân dân tệ, khoảng 10 tỷ đồng. Ông nhận xét nếu không có kinh nghiệm trong lĩnh vực này thì phải bỏ tiền ra học. Loại hình đào tạo này thường được tổ chức dưới dạng lớp học cấp tốc, gói ghém các kỹ năng tưởng trừng đơn giản như xào phở, nướng xiên que, hứa hẹn học viên có thể nhanh chóng nắm bắt kỹ thuật và thu nhập khá. Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn người hoàn thành khóa đào tạo nhận ra thị trường cạnh tranh rất khốc liệt, khó có thể thu nhập ổn định. Ông Dư Tường Sinh cho biết ông không muốn tham gia vào hoạt động bóc lột này, nhưng nhiều người lại xem đây là cơ hội kinh doanh mới khiến thị trường bán hàng dong trở nên bão hòa và cạnh tranh gay gắt hơn. Tuy nhiên, sau một thời gian kiên trì, không ít người đã phải bỏ cuộc. Nửa đầu năm nay, muốn làm giàu từ việc bán đồ ăn vặt thật sự rất khó khăn vì nhiều người trẻ đã đi làm việc xa, mưa xuống, ở nhà thì giống như chúng tôi, những người trung niên đến cao tuổi, khả năng chi tiêu hạn chế, giới trẻ thì chỉ có thể bán quầy bán hàng nhỏ trước cổng trường để kiếm ít tiền, muốn kiếm tiền từ người lớn tuổi rất là khó. Nhất là ở Hà Nam năm nay vừa cạnh tranh vừa khó khăn, chúng tôi không thể so bì với họ. Họ chịu khó hơn chúng tôi. Dù bạn chọn sản phẩm tốt thế nào vì không có người mua cũng rất khó làm ăn. Vì vậy tôi khuyên mọi người nên đi làm công nhân. Tôi cũng chuẩn bị đi tìm việc rồi. Vì có việc làm thì trước tiên đảm bảo được cuộc sống. Thêm nữa thời tiết lạnh ra ngoài bán hàng thật sự cực khổ mà thu nhập lại không có. Chị Mỹ Linh, một người bán nước đá và các món vịt tại Trịnh Châu, Hà Nam sau 3 tháng bán hàng dong đã quyết định bỏ cuộc. Chị cho biết bán hàng dong không kiếm được tiền. Ở thành phố nhỏ như chúng tôi khả năng chi tiêu không cao, người bán quá nhiều, cạnh tranh gay gắt. Khách hàng thì có giới hạn, địa bàn bị hạn chế. Bán hàng rong không bằng đi giao đồ ăn. Bán hàng dong còn phải thử nhiều mặt hàng khác nhau. Ở đây bán hàng dong không được, tôi thì không kiếm được tiền. Phố nào cũng đầy người bán hàng dong. Tôi chỉ làm được 3 tháng không kiếm được tiền, có thể tôi không khéo kinh doanh. Một số chuyên gia nhận định sự phát triển của kinh tế về hè bắt nguồn từ những vấn đề sâu xa của nền kinh tế Trung Quốc. Trong khi chiến tranh thuế quan Mỹ Trung là ngòi nổ kích hoạt những vấn đề này. Kể từ năm 2018, quan hệ thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ liên tục căng thẳng với nhiều vòng áp thuế qua lại. Chính quyền Trung Quốc tuyên bố sẽ kiên trì đến cùng nhưng thực tế nền kinh tế Trung Quốc, đặc biệt là ngành xuất khẩu đã chịu tổn thất nặng nề. Bà Trần Xu Đình, MC tài chính của Đài truyền hình Thâm Quyến phân tích thẳng thán rằng trước tác động của chiến tranh thuế quan, nhiều nhà sản xuất xuất khẩu sang Mỹ tại Trung Quốc đã phải ngừng hoạt động hoặc đóng cửa. Câu chuyện của ông Dư Tường Sinh là minh chứng sống động cho tác động này. Ông từng khởi nghiệp nhiều lần, lần cuối là mở một nhà máy sản xuất, duy trì trong suốt 10 năm, nhưng vào năm 2023 đã phải tuyên bố phá sản, gánh khoản nợ hơn 2 triệu nhân dân tệ, hơn 7 tỷ đồng. Chiến tranh thuế quan đã khiến kế hoạch chuyển đổi sang thương mại điện tử của ông không thể thực hiện. Buộc ông phải chọn con đường bán cơm giang ở các quầy hàng vìa hè. Kinh tế về hè đang khiến các cửa hàng truyền thống dần mất khách và suy yếu. 3 năm trước, những người mở cửa hàng còn xem thường người bán vỉa hè, nhưng đến nay họ đã chiếm lĩnh thị trường và lấn át cửa hàng truyền thống. Có sáu lý do chính cho tình trạng này. Giá thuê mật bằng quá cao, các quầy hàng ngoài trời linh hoạt. Sự phát triển của thương mại điện tử phát sóng trực tiếp trong không gian riêng. Tất cả đang gây áp lực lớn lên ngành bán lẻ truyền thống. Bạn nhìn cách các cửa hàng truyền thống Quảng Bá vẫn còn lạc hậu như thập niên 80 chỉ biết ngồi chờ khách tới. Trong khi đó, các phương thức marketing hiện đại đã thay đổi hoàn toàn. Hơn nữa, trong bối cảnh quan hệ Mỹ Trung căng thẳng với chiến tranh thuế quan, các cửa hàng truyền thống chỉ cảm nhận được tác động sau khoảng nửa năm. Ai nói không ảnh hưởng thì chưa đúng, nửa năm tới sẽ rõ hơn. Nguyên liệu và thực phẩm của họ chủ yếu nhập khẩu, thuế đã tăng tới 245%. Nếu tự hạ chất lượng để giảm giá thì sẽ mất khách, còn chịu thuế cao thì cũng không thể tồn tại. Đây là một tinh tế khó khăn rất lớn. Có thể nói, mô hình kinh tế hướng xuất khẩu của Trung Quốc đã bộc lộ sự yếu thế rõ rệt trước cuộc chiến thuế quan. Khi mà nhu cầu bên ngoài đột ngột suy giảm mà nhu cầu nội địa không thể nhanh chóng bù đắp, hàng loạt doanh nghiệp phải đóng cửa, người lao động mất việc tạo thành vòng xoáy tiêu cực. Chính phủ đã cố gắng giảm áp lực việc làm bằng cách ngầm cho phép phát triển kinh tế vỉa hè. Nhưng cách làm này khó có thể giải quyết vấn đề từ gốc rễ. Mặt khác, bên ngoài cho rằng thái độ của chính quyền Trung Quốc đối với kinh tế vỉa hè thể hiện sự mâu thuẫn trong chính sách và sự bất lực trong ứng phó với khủng hoảng kinh tế. Người Trung Quốc vốn có truyền thống buôn bán vỉa hè, nhiều người từng dựa vào đó để vượt qua khó khăn kinh tế tạm thời. Tại kỳ họp lưỡng hội của Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 5 năm 2020, Thủ tướng Lý Khác Cường cho biết còn khoảng 600 triệu người có thu nhập trung bình thấp hoặc thấp hơn với mức lương chỉ khoảng 1000 nhân dân tệ mỗi tháng, khoảng 3,6 triệu đồng, trực tiếp phủ nhận tuyên bố xóa đói giảm nghèo toàn diện của ông Tập Cận Bình. Tháng s cùng năm, trong chuyến thị sát tỉnh Sơn Đông, ông Lý Khắc Cường đánh giá cao kinh tế vỉa hè vì khả năng tạo việc làm và gọi đó là màu sắc của cuộc sống con người. Tuy nhiên, phát ngôn này nhanh chóng bị phe thân cận của ông Tập Cận Bình, đại diện là Bí thư Bắc Kinh Thái Kỳ phản đối mạnh mẽ. Truyền thông nhà nước ở Bắc Kinh từng lên tiếng khẳng định các thành phố lớn không thích hợp phát triển kinh tế vỉa hè, thậm chí quan điểm này từng bị kiểm duyệt. Thế nhưng hiện nay, khi kinh tế tiếp tục suy giảm và số người thất nghiệp tăng lên, thái độ chính thức với việc buôn bán vỉa hè đã có sự thay đổi ngầm. Dù chưa có chính sách khuyến khích chính thức, nhiều địa phương đã nới lòng quản lý. Như lời một người tên Đông Bình cho biết, đôi khi chính quyền tổ chức kiểm tra bắt tạm dừng vài ngày, còn bình thường thì quản lý không nghiêm như trước. Sự thay đổi này phản ánh sự bất đắc dĩ của chính quyền khi nhận ra rằng trong bối cảnh kinh tế hiện nay, kinh tế về hè trở thành van an toàn, cần thiết để giảm bớt áp lực việc làm. Một TikToker tại Vũ Hán mô tả tình hình địa phương. Chợ đêm của chúng tôi, các quầy hàng đã kín hết, không còn chỗ trống. Nghe nói còn nhiều người muốn mở quầy phải đăng ký xếp hàng với công ty quản lý bất động sản. Chỉ bấy nhiêu thôi cũng đủ chứng minh số người thất nghiệp và không tìm được việc hiện rất nhiều. Bạn có biết năm nay cửa hàng đóng cửa nhiều nhất ở Nam Ninh là gì không? Một số người nói là quán karaoke ở Triều Dương, người khác bảo là chợ vật liệu xây dựng, cũng có người nghĩ là quán trà sữa hay phòng tập GM. Nhưng theo tôi, những cửa hàng ăn uống truyền thống mới là những nơi đóng cửa nhiều nhất. Chỉ cần nhìn cảnh phố hiện nay, xe ba bánh trên đường nông nghiệp và đường kiến chứng gần như chiếm hết làn đường dành cho xe cơ giới. Khi nhân viên quản lý vừa đi khỏi, ngay lập tức những chiếc xe ba bánh này xuất hiện trở lại như đánh du kích. Không có gì ngạc nhiên khi rất nhiều cửa hàng ăn uống truyền thống ở Nam Ninh phá sản. Theo tôi, con số 50% cửa hàng đóng cửa là rất bảo thủ. Bạn đầu tư 200.000 nhân dân tệ để trang trí theo phong cách Instagram. Các cô gái trẻ khen là điểm check in hot. Nhưng những người bán hàng rong thì chỉ cần một bình ga với chi phí gần như bằng. Mỗi tháng thu nhập tới 20.000 nhân dân tệ mà không phải trả tiền thuê mặt bằng. Bạn thuê đầu bếp Quảng Đông giỏi nhưng khách lại chê cơm vịt quay giá 38 nhân dân tệ đắt đỏ. Trong khi đó, bà chủ hàng bên cạnh dùng đồ ăn chế biến sẵn, bán cơm Melin chỉ 10 nhân dân tệ. Video trên mạng đã hội nhận hàng vạn lượt thích. Điều đáng nói nhất là có những người rất biết cách lợi dụng các cửa hàng có vị trí tốt. Bạn mất 3 tháng để trang trí, họ chẳng đến, bạn mới quảng bá online được hai ngày thì ngay ngày hôm sau ở ngã tư đã có thêm năm chiếc xe ba bánh đến cạnh tranh với bạn. Tiền đều vào túi những người bán hàng dong mà họ không phải đóng thuế hay trả tiền thuê mặt bằng. Một tiktoker khác quay video nói, "Bây giờ buổi tối ra đường sao có nhiều người bán hàng rong ven đường đến vậy? Bạn nhìn những cửa hàng dưới nhà sẽ thấy đa số đều cho thuê hoặc sang nhượng. Những chủ cửa hàng đó đi đâu rồi? Một phần đã chuyển sang bán hàng dong khởi nghiệp. Có người nói bán hàng dong thế này có lời không? Thả đi làm công nhân còn hơn. Bạn nhìn các nhà máy phần lớn hoặc đang cắt giảm nhân sự hoặc đang trên bờ vực phá sản, họ buộc phải phát triển kinh tế bán hàng dong. Vậy nền kinh tế bán hàng dong đang tái khởi động tại Trung Quốc hiện nay thực chất là cơ chế tự điều chỉnh trong khủng hoảng hay chỉ là giải pháp tạm thời không giải quyết được căn bản vấn đề. Các chuyên gia cho rằng một mặt việc bán hàng dong thực sự giúp bộ phận người lao động thất nghiệp có nguồn thu nhập tạm thời, giảm bớt áp lực cuộc sống thậm chí có thể kiếm được khoản thu nhập tương đối ổn định. Nhưng mặt khác như nhiều tiktoker chỉ ra, sự bùng nổ quy mô lớn của hình thức này thực chất là biểu hiện của hiện tượng cuộc đua khốc liệt, gây lãng phí nguồn lực không hiệu quả. Việc sinh viên tốt nghiệp y khoa phải bán tôm hùm nhỏ hay ông chủ công ty xuất khẩu phải đi bán cơm chiên cho thấy lực lượng lao động có kỹ năng cao không được tận dụng đầy đủ làm giảm hiệu suất sản xuất chung của xã hội. Thậm chí đáng lo hơn sự cạnh tranh gay gắt giữa các tiểu thương khiến thu nhập ngày càng giảm khó đảm bảo cuộc sống. Một tiktoker ở Vũ Hán chia sẻ. Tháng trước ở đây đã có vài nhà máy ô tô lớn bị đóng cửa nhưng công nhân già gắn bó với nhà máy hàng chục năm cũng đối mặt với nguy cơ bị sa thải. Người lớn tuổi khó tìm được việc làm đành chuyển sang chạy giao hàng, bán hàng dong, làm dịch vụ gia đình. Trước đây ở Thâm Quyến, nhiều đồng nghiệp làm thiết kế cũng báo cáo thất nghiệp, không tìm được việc nên đành phải về quê. chuối các trường hợp người lao động tự cứu phản ánh điểm giao thoa giữa mục tiêu ổn định việc làm mà chính quyền đề cao và xu hướng ngày càng tăng của lao động linh hoạt. Mặc dù các phát ngôn chính thức khẳng định nền kinh tế Trung Quốc duy trì phát triển ổn định và tình hình việc làm nhìn chung cũng ổn định nhưng sự bùng nổ của kinh tế bán hàng dong trên nhiều tuyến phố lại cho thấy một thực tế khác nằm sau các con số chính thức. Một điểm quan trọng là chính quyền đã đưa nhiều người thất nghiệp vào nhóm việc làm linh hoạt trong thống kê, từ đó giảm tỉ lệ thất nghiệp trên giấy tờ. Bán hàng dong chính là một hình thức lao động linh hoạt như vậy. Vì thế, sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế bán hàng dong thực chất phản ánh quy mô thất nghiệp lớn trong xã hội. Trước áp lực kép từ cuộc chiến thuế quan Trung Mỹ cùng sự suy giảm kinh tế nội địa, câu hỏi đặt ra là Trung Quốc sẽ tìm lối thoát nào cho nền kinh tế? Trong ngắn hạn, việc nới lòng kiểm soát kinh tế bán hàng dong có thể giúp tạo ra một nguồn thu nhập tạm thời cho một số người thất nghiệp. Tuy nhiên, về lâu về dài, cách làm này khó có thể giải quyết những vấn đề sâu xa mà nền kinh tế Trung Quốc đang phải đối mặt. Các chuyên gia cho rằng giải pháp thật sự nằm ở hai hướng chính. Thứ nhất, cần giảm căng thẳng trong quan hệ thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ, hạ thấp các rào cản thuế quan để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp xuất khẩu phát triển. Thứ hai, thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu kinh tế, tập trung phát triển các ngành tăng trưởng mới và tạo ra nhiều việc làm chất lượng cao hơn. Tuy nhiên, cả hai phương án này đều bị cản trở bởi thể chế chính trị hiện tại. Cách cai trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc làm cho việc áp dụng các chính sách có lợi cho phát triển kinh tế bền vững trở nên khó khăn. Vì vậy, trong hoàn cảnh này, kinh tế bán hàng dong có thể tồn tại như một giải pháp tạm thời kéo dài, trở thành một đặc điểm nổi bật của nền kinh tế Trung Quốc trong giai đoạn khó khăn. Cảm ơn quý vị đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Những góp ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên hai nền tảng YouTube và Can. Ánh Hồng và khán Trung Quốc xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại. Yes. [âm nhạc]