Trung Quốc Âm Mưu “Đâm Sau Lưng” Nga, Tăng Cường Hợp Tác Với Ukraine || Bàn Cờ Quân Sự

Ván cờ Thái Lan của Trung Quốc đã sụp đổ Quang Hải xin kính chào quý vị, Kính thưa quý vị! Cuộc chiến giữa Thái Lan và Campuchia đã trở thành điểm nóng mới trên thế giới. Khi mà xung luận leo thang dường như cả hai bên đều tin tưởng vào sự trợ giúp của đồng minh. Vậy thì Mỹ và Trung Quốc sẽ phản ứng như thế nào với điểm nóng này? Tại sao quyền Thủ tướng Thái Lan lại công khai bác bỏ vai trò trung gian hòa giải của Trung Quốc? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu điều đó trong video ngày hôm nay và ngay sau đây sẽ là nội dung trí tiết. Hun Sen sai lầm nghiêm trọng Ván cờ Thái Lan của Trung Quốc sụp đổ, Campuchia bắt gì? Trong năm ngày leo thang xung đột kể từ ngày 24 tháng 7, Thái Lan đã sử dụng tiêm kích F-16 của Mỹ để ném bom các mục tiêu quân sự của Campuchia. Và Campuchia cũng đã bắn đạn báo cùng với nhiều hệ thống tên lửa để đáp trả. Xung đột quân sự giữa hai nước leo thang khiến ít nhất 36 người thiệt mạng và hơn 150.000 thường dân ở hai bên biên giới phải di rời. Khi căng thẳng lên đến cao trào, dường như ông Hun Sen hy vọng rằng Trung Quốc sẽ ra tay trợ giúp, chẳng hạn như là nhanh chóng tăng cường các thiết bị phòng không và ông Tập Cận Bình sẽ làm trung gian đàm phán hòa bình. Nhưng mà hóa ra mọi chuyện không như dự tính. Trở lại với thời điểm trước xung đột, có lẽ nhiều người không biết rằng ông Hun Sen là một đồng minh thân cận nhất của Tập Cận Bình ở châu Á. Và đầu đại dịch năm 2019, Hun Sen đã mong muốn được đến thăm Vũ Hán và ông ta được Trung Quốc coi là một người bạn thân thiết. Về phía Thái Lan thì mặc dù gần đây nước này cũng có mối quan hệ gần gũi với Trung Quốc, nhưng một bộ phận quân đội và phe phái tại nước này vẫn gần gũi với Mỹ hơn. Do đó, đằng sau cuộc cạnh tranh giữa Campuchia và Thái Lan là cuộc cạnh tranh giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Vì vậy, ủng hộ Hun Sen là một chuyện, nhưng mà để viện trợ quân sự cho Campuchia thì lại là một chuyện khác. Mà giới lãnh đạo quân sự cấp cao của Trung Quốc cũng phải thừa nhận rằng, việc đó chẳng khác gì đổ thêm dầu vào lửa, khiến cho Thái Lan tức giận, phản ứng mạnh hơn, chẳng hạn như là kêu gọi đồng minh Mỹ hỗ trợ. Do đó, Trung Quốc có thể sẽ phải trực tiếp đối đầu với lực lượng Mỹ tại đây, mặc dù Trung Quốc tuyên bố sẵn sàng làm trung gian hòa giải tranh chấp Thái Lan-Campuchia, nhưng đã bị Thái Lan bác bỏ. Vào ngày 27 tháng 7, Tổng thống Trump đang có chuyến thăm tại Scotland, đã trực tiếp nói chuyện với các nguyên thủ quốc gia của Thái Lan và Campuchia để thúc đẩy lệnh ngừng bắn. Ông Trump nói, Tôi vừa nói chuyện với quyền Thủ tướng Thái Lan vào cuộc trò chuyện tốt đẹp. Thái Lan, giống như Campuchia, muốn có lệnh ngừng bắn và hòa bình ngay lập tức. Sau khi đã trao đổi với cả hai bên, việc ngừng bắn hòa bình và thịnh vượng là điều hiển nhân. Chúng ta sẽ sớm thấy thổi. Phía Campuchia đã ngay lập tức chấp nhận đề xuất của Trump, đồng ý ngừng bắn vô điều kiện và đàm phán với Thái Lan. Thủ tướng Hun Man-et trả lời rằng, Campuchia sẵn sàng thảo luận và muốn Trump làm trung gian hòa giải cho cuộc xung đột. Hun Man-et đã nói, Tổng thống Donald Trump đã bày tỏ mong muốn chấm dứt chiến tranh và xung đột, vốn đang gây ra tổn thất nghiêm trọng về người. Ông ấy từ lâu đã đóng vai trò trung gian hòa giải trong các cuộc xung đột trên khắp thế giới và một lần nữa đang tìm cách thúc đẩy hòa bình. Trump cũng cho biết là ông ấy sẽ không tiến hành các thỏa thuận thương mại với bất kỳ quốc gia nào cho đến khi giao tranh chấm dứt. Việc Tổng thống Mỹ sử dụng đòn bẩy thương mại đe dọa áp đặt thuế quan đối với cả Thái Lan và Campuchia, nếu như họ không đạt được thỏa thuận ngừng bắn, thì không có gì đáng ngạc nhiên. Đó là phong cách nghệ thuật đàm phán đặc trưng của ông ấy. Đây là sức hút thực sự của một nhà lãnh đạo mang tầm cỡ thế giới trong khi Trung Quốc lại không có được vị thế này. Bắc Kinh muốn đứng ra làm trung gian nhưng đã bị Thái Lan từ chối và điều này khẳng định sự ngờ vực lớn của Thái Lan dành cho Bắc Kinh. Hàm đội tàu chiến Thái Lan đã được điều động phong tỏa vùng biển gần Campuchia trong khi tàu sân bay UF9MIT của Mỹ cũng đã cập cảng Thái Lan. Mặc dù Trump tuyên bố nỗ lực hết sức mình để làm trung gian hòa giải và duy trì ổn định trong khu vực, nhưng bất kỳ ai cũng đều nhận thấy người Mỹ đang điều tàu chiến tới đây để răn đe đối phương và ủng hộ Thái Lan. Cần phải lưu ý là nội bộ Thái Lan chia làm hai phe phái, một là thân Trung Quốc và một là thân Mỹ. Quan hệ giữa phe bảo hoàng Thái Lan và Mỹ đã bắt đầu đi xuống từ năm 2012 khi mà Tổng thống Obama đến thăm Thái Lan và bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ cho chính quyền dân cử của bà Yingluck Sinawat, là em gái của cựu thủ tướng Thạc Xịn. Có vẻ như chính quyền Obama đã chuyển sự ủng hộ của mình từ Liên minh Hoàng gia Ấn Độ vốn chi phối đến chính trị Thái Lan sang phía dân sự, mà đại biểu ở đây là gia tộc Thạc Xịn. Kể từ cuộc đảo chính năm 2014, Trung Quốc đã thay thế Mỹ trở thành nhà cung cấp vũ khí hàng đầu của Thái Lan. Trong một thập kỷ qua, về cơ bản Trung Quốc đã kiểm soát được giới chính trị Thái Lan và đang dần dần thâm nhập vào quân đội Thái Lan, xóa bỏ dần ảnh hưởng của Mỹ trong quân đội nước này. Cần phải lưu ý là trước sự kiện binh sĩ Campuchia bị bắn chết vào ngày 28 tháng 5, Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang Thái Lan đã có chuyến thăm Bắc Kinh, gặp Tổng tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc, Thượng tướng Lưu Trấn Lập. Cả hai đã đạt được sự đồng thuận quan trọng về hợp tác chiến lược trong các cuộc tập trận và huấn luyện chung. Có điều là chính cuộc xung đột Campuchia và Thái Lan bùng phát đã giúp cho phe thân Mỹ ở Thái Lan trỗi dậy và Trump đã đứng ra làm trung gian hòa giải, nhân cơ hội này để gia tăng tầm ảnh hưởng của mình. Có thể nói rằng Hun Sen đã tính toán sai khi kích động Thái Lan. Campuchia có dân số 17,8 triệu người, trong khi Thái Lan có dân số 71,6 triệu người. Quân đội Thái Lan cũng vượt trội nhiều hơn so với quốc gia láng giềng. Ngân sách quốc phòng của Thái Lan là khoảng 5,73 tỷ đô la Mỹ, trong khi Campuchia chỉ có 1,3 tỷ đô la. Nói tóm lại, Thái Lan vượt xa Campuchia cả về dân số, quy mô kinh tế và sức mạnh quân sự. Thế nhưng mà ông Hun Sen vẫn tự tin gây hấn với Thái Lan, bởi vì ông ta đã được Trung Quốc ủng hộ và Campuchia vừa tập trận với quân đội Trung Quốc vào hồi tháng 5. Nước này cũng trở thành một trợ thủ rất đắc lực cho Trung Quốc tại các diễn đàn ASEAN, luôn đại diện cho Bắc Kinh. Còn nhớ là vào năm 2016, các quốc gia Đông Nam Á đã không đạt được thỏa thuận về tranh chấp hàng hải ở Biển Đông, do Campuchia đã ngăn chặn bất kỳ một đề cập nào liên quan đến phán quyết của Tòa án Quốc tế chống lại Bắc Kinh. Về mặt kinh tế thì Trung Quốc đã trở thành nhà đầu tư lớn nhất tại Campuchia. Về mặt quân sự, Phnom Penh đã hoàn toàn phụ thuộc vào Bắc Kinh, và căn cứ hỏi quân RIM của họ đã trở thành một căn cứ trá hình cho Trung Quốc. Căn cứ này bị Mỹ và các nước láng giềng Đông Nam Á nghi ngờ là sự hiện diện quân sự nước ngoài đầu tiên của Trung Quốc bên ngoài Biển Đông. Vậy thì động cơ nào khiến cho Hun Sen cố tình công khai đoạn ghi âm phá hủy tình bạn lâu dài giữa ông với gia tộc Thaksin? Thứ nhất, đó là ở Campuchia thì thủ tướng Humanes, con trai của Hun Sen, vẫn đang còn trẻ và chưa thực sự nắm quyền. Ngoài ra, nền kinh tế Campuchia vẫn chưa phục hồi sau dịch bệnh. Ngành du lịch vốn là trụ cột của nền kinh tế đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi nỗi lo sợ bị bắt cóc và các trung tâm lừa đảo do ông chủ Trung Quốc điều hành. Gia đình Hun Sen đang phải đối mặt với áp lực kinh tế và những nghi ngờ trong nước. Hun Sen có thể truyền hướng sự chú ý bằng cách kích động xung đột với Thái Lan, vừa nâng cao hình ảnh dân tộc chủ nghĩa của bản thân, vừa củng cố quyền lực cho con trai. Thứ hai, là vì chính phủ Thái Lan quyết định chấn náp mạnh tay đối với các trung tâm lừa đảo trực tuyến có trụ sở tại Campuchia. Trong nhiều thập kỷ, gia đình ông Hun Sen và gia tộc Sinawat vốn là đồng minh. Nhưng mà sự dạng nước này được cho là xuất phát từ những lo ngại về tài chính của Hun Sen. Cụ thể thì Thái Lan có kế hoạch xây dựng sòng bạc để thúc đẩy ngành công nghiệp sòng bạc hợp pháp. Nhưng mà năm 2024, Campuchia đã thu về được hơn 2 tỷ đô la từ thuế sòng bạc. Phần lớn trong số đó lại đến từ khách du lịch Thái Lan. Thứ ba, đó là để làm hài lòng Trung Quốc. Hun Sen tin rằng việc kích động các cuộc xung đột quy mô nhỏ với Thái Lan có thể cho Trung Quốc thấy vai trò đồng minh không thể thay thế của Campuchia và từ đó có cơ hội xin thêm viện trợ. Tuy nhiên thì điều bất ngờ đó là Campuchia không chỉ phải đối mặt với một cuộc phản công quyết liệt của quân đội Thái Lan mà có vẻ như là còn khiến cho Trung Quốc tức tối. Sự tức giận của ông Tập Cận Bình không chỉ xuất phát từ sự liều lĩnh của Hun Sen mà còn bởi vì cuộc xung đột này đã làm suy yếu kế hoạch lớn của Bắc Kinh nhằm giành được sự ủng hộ từ quân đội Thái Lan. Từ năm 2014, Trung Quốc đã dần thiết lập tầm ảnh hưởng trong giới chính trị và kinh doanh của Thái Lan thông qua dự án sáng kiến vành đai và con đường. Năm 2024, Thủ tướng Thái Lan Lạp He Thung Than, là con gái của ông Thạc Xịn, đã lên nắm quyền và thiết lập quan hệ ngoại giao kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc thông qua các dự án đường sắt cao tốc, xây dựng mạng 5G cũng như tăng cường thương mại và đầu tư. Tuy nhiên, các toan tính và hành động liều lĩnh của Hun Sen đã khiến cho những gì Bắc Kinh xây dựng tại Thái Lan trong 10 năm qua đổ bề. Phé thân Mỹ chối dậy cùng với chủ nghĩa dân tộc trong lòng nước Thái dân cao khiến cho ván cờ xâm nhập Thái Lan của Trung Quốc sụp đổ. Sự trở mặt của Hun Sen đối với Thái Lan không phải là một hành động đơn lẻ mà là một chuỗi các động thái được tính toán trước, làm ra tăng căng thẳng biên giới, can thiệp vào chính trị Thái Lan và liên kết quá chặt chẽ với Trung Quốc. Sau những toan tính này thì Hun Sen đã đạt được những gì? Tất cả chỉ là những đòn bẩy ngắn hạn. Còn về dài hạn thì Campuchia đã mất đi niềm tin lâu dài với các nước láng giềng trong khu vực, bao gồm cả Việt Nam. Ngày nay, Campuchia bị cô lập về mặt ngoại giao, phụ thuộc về kinh tế và dễ bị tổn thương về mặt chiến lược. Ván cờ cuối cùng của Campuchia không phải là sự sụp đổ mà là sự xói mòn dân dân tâm ảnh hưởng, chủ quyền và sự tôn trọng. Bằng cách quay lưng lại với Thái Lan, tương lai của Campuchia đã có thể dự đoán được một sự trả thù âm thầm từ người Thái đang trực chờ trong tương lai. Trung Quốc lén dấu Nga tăng cường hợp tác với Ukraine Kể từ khi Tổng thống Trump lần đầu tiên cố gắng chấm dứt chiến tranh ở Ukraine vào tháng 2, Trung Quốc đã gửi đi những tín hiệu rằng họ có thể đảm nhận vai trò gìn giữ hòa bình ở Ukraine sau khi lệnh ngừng bắn hoặc thỏa thuận hòa bình đạt được. Mặc dù các quan chức Trung Quốc cho rằng còn quá sớm để có thể nói về lực lượng này, các chuyên gia an ninh của họ vẫn đang thảo luận về chủ đề này tại các diễn đàn quốc tế. Trong đó, chuyến thăm Berlin và Paris của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Đồng Tuấn vào hồi tháng 5 đã đặt vấn đề lực lượng gìn giữ hòa bình lên hàng đầu. Việc ông Đồng tham dự hội nghị Bộ trưởng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc lần thứ 6 tại Berlin là chuyến thăm châu Âu đầu tiên của một Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc sau hơn 4 năm. Chuyến thăm diễn ra ngay trước cuộc đàm phán Ukraine-Nga tại Thổ Nhĩ Kỳ và phía Trung Quốc đã giữ kín thông tin. Trong khi đó, Trung Quốc lại âm thầm tăng cường hợp tác với Ukraine-Nga để tránh khiêu khích Nga. Đại sứ Trung Quốc mới được bổ nhiệm tại Ukraine-Nga, Má Thanh Côn, đã tích cực tiếp xúc với doanh nghiệp và giới học thuật cũng như chính quyền Kyiv. Ông này cũng nằm trong nhóm hơn 60 nhà ngoại giao nước ngoài đến thăm hiện trường vụ không kích của Nga và một tòa nhà trung cư ở quận Solomiansky, thủ đô Kyiv vào hồi tháng 6. Đây là một trò chơi cực kỳ khéo léo mà Trung Quốc đã và đang áp dụng, không chỉ với Nga mà còn với cả châu Âu và Mỹ. Còn nhớ vào hồi đầu tháng 7, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trong một cuộc trò chuyện với Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại EU, bà Kate Jakalas, tại Bruxelles đã nói rằng Trung Quốc không muốn Nga thua trong cuộc chiến tại Ukraine. Cần phải hiểu là Trung Quốc không muốn Nga thua, không có nghĩa là họ muốn Nga thắng. Vãn cờ mà Trung Quốc ưa thích ở Ukraine đó là một nền hòa bình lai ghép, tức là không phải chiến tranh nhưng mà cũng không phải hòa bình. Mà đó sẽ là một cái gì đó ở giữa, tương tự như là một cuộc xung đột bế tắc và đóng bằng. Một cuộc chiến đóng bằng sẽ không làm cho Nga chiến thắng hoàn toàn hoặc mạnh hơn, nhưng mà cũng không thể khiến cho nước này suy kiệt, dẫn đến thất bại. Như là ông Vương đã đề cập, chính tình trạng lập lờ này sẽ khiến Mỹ phải tập trung hoàn toàn vào Nga thay vì Trung Quốc. Có những lý do chính trị khác khiến cho Bắc Kinh cân nhắc đến việc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình tới Ukraine. Các quan chức Trung Quốc thường nhấn mạnh tầm quan trọng của nhiệm vụ do Liên Hợp Quốc giao phó khi thảo luận về các hoạt động như vậy. Việc Trung Quốc dựa vào Liên Hợp Quốc gây chú ý bởi vì nó làm nổi bật mong muốn củng cố vai trò của Bắc Kinh trong tổ chức này, như là nền tảng của trật tự chủ nghĩa toàn cầu. Điều quan trọng đó là Trung Quốc tạo ra sự phân biệt giả tạo giữa cái gọi là trật tự quốc tế dựa trên luật lệ do Mỹ lãnh đạo mà họ muốn phá bỏ và một trật tự quốc tế tập trung vào Liên Hợp Quốc, nơi mà Trung Quốc là một thành viên sáng lập và muốn duy trì. Trung Quốc thao túng các cơ quan của Liên Hợp Quốc thông qua tiền bạc và nhân sự. Nó đã mang lại cho họ quyền lực để làm suy yếu vị thế quốc tế của những ai chỉ trích họ, đồng thời củng cố vị thế của một nhóm các quốc gia mà Trung Quốc coi là đồng minh chính trị tiềm năng. Bất kể Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc chấp thuận hay là phủ quyết lực lượng gìn giữ hòa bình của Trung Quốc tại Ukraine, thì kết quả vẫn sẽ là có lợi cho Trung Quốc. Đáng chú ý là việc bỏ phiếu của Liên Hợp Quốc về lực lượng gìn giữ hòa bình cử tới Ukraine có thể chỉ diễn ra với sự chấp nhận của Nga. Và vẫn không thể chắc chắn là liệu nước Nga của Putin có đồng ý để cho quân đội Trung Quốc đồn trú tại Ukraine hay không. Đặc biệt là trong bối cảnh Trung Quốc lá mặt lá trái, cung cấp UAV cho cả Nga và Ukraine, đồng thời cũng hùa theo phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt cho các ngân hàng của Nga. Còn ở phía bên kia, Ukraine có thể lại có cái nhìn tích cực về lực lượng của Trung Quốc, bởi vì Tổng thống Zelensky cũng muốn tránh làm căng thẳng quan hệ với Bắc Kinh và thậm chí là chính quyền Kiev còn coi Trung Quốc là giải pháp cuối cùng. Ví dụ, nếu như Hội đồng Bảo an chấp nhận lực lượng gìn giữ hòa bình này, Trung Quốc sẽ tự khẳng định mình là một bên liên quan có trách nhiệm và chấm dứt được những chỉ trích của phương Tây về việc ủng hộ Nga. Tuy nhiên thì điều này không có nghĩa là Trung Quốc mong muốn một lệnh ngừng bắn hoặc là hòa bình ở Ukraine nào. Trung Quốc quan tâm đến sự hiện diện tượng trưng của mình, và họ có thể sẽ chỉ triển khai một số lượng nhỏ nhân sự, chẳng hạn như cảnh sát hoặc kỹ sư quân sự. Nhưng mà cho dù chỉ là một lực lượng quân sự nhỏ, thì đây vẫn sẽ là một vấn đề nghiêm trọng đối với cả Mỹ và châu Âu. Ngược lại, nếu như Hội đồng Bảo an phủ quyết, thì Trung Quốc có thể cáo buộc phương Tây đã cản trở nỗ lực hòa bình của mình. Điều này sẽ củng cố quan điểm rằng phương Tây không quan tâm đến việc đạt được hòa bình ở Ukraine và phải chịu trách nhiệm về cuộc xung đột. Ngoài việc củng cố vị thế của mình trong Liên Hợp Quốc, Trung Quốc còn quan tâm đến công cuộc tái thiết Ukraine sau chiến tranh. Họ đã công khai bày tỏ sự quan tâm này ít nhất là từ đầu năm 2023 khi công bố kế hoạch hòa bình gồm 12 điểm, trong đó tại điểm 12 có ghi rõ như sau. Thúc đẩy tái thiết sau chiến tranh. Cộng đồng quốc tế cần có một biện pháp hỗ trợ tái thiết sau chiến tranh tại các khu vực xung đột. Trung Quốc sẵn sàng hỗ trợ và đóng vai trò xây dựng trong vấn đề này. Và tất nhiên là lực lượng gìn giữ hòa bình có thể đóng vai trò là giai đoạn chuẩn bị cho vấn đề đó. Việc lực lượng gìn giữ hòa bình Trung Quốc có mặt tại Ukraine cũng sẽ cho phép nước này quan sát việc sử dụng vũ khí phương Tây trên chiến trường châu Âu và đánh giá các yêu cầu tái thiết của Ukraine. Với quy mô tái thiết to lớn sau chiến tranh, sự tham gia sớm của Trung Quốc sẽ giúp họ giành được các hợp đồng béo mở nhất và thiết lập được sự hiện diện chính trị mạnh mẽ hơn ở Đông Âu ngay trước cửa ngõ của EU. Nói tóm lại, nếu như Trung Quốc thành công, nước này sẽ hưởng lợi đơn lợi kép trong khi các bên đều thiệt hạng. Và bài bình luận ngày hôm nay của chúng tôi cũng xin được kết thúc tại đây. Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Xin chào và hẹn gặp lại trong các chương trình tiếp theo.