[BPTV] CHUYỆN MỖI NGÀY: THỬ VIỆC KHÔNG CHỈ LÀ TRẢI NGHIỆM

Giai đoạn thử việc luôn là thời điểm đầy thử thách đối với bất kỳ ai. Những vấn đề như cối lượng công việc tăng cao, sự thay đổi trong cách tổ chức thời gian cá nhân hay yêu cầu thích nghi với một môi trường làm việc mới có thể là những khó khăn mà người lao động phải vượt qua. Nhưng liệu những thử thách này có thực sự là trấu ngại hay là cơ hội để chúng ta thể hiện năng lực và khám phá chính mình? Vậy làm thế nào để người trẻ có thể tận dụng tối đa cơ hội này và cần có những kỹ năng cũng như kế hoạch ra sao để không cảm thấy doán ngợp và trùng bước? Trước khi trở thành nhân viên chính thức của một doanh nghiệp, người sinh việc không chỉ trải qua vòng phỏng vấn tuyển dụng mà còn cần phải vượt qua một cửa ải mang tính quyết định khác, đó là giai đoạn thử việc. Đặc biệt là đối với những bạn trẻ mới ra trường còn thiếu kinh nghiệm thực tiễn, thời gian thử việc có thể mang lại nhiều áp lực và thử thách. Đây là lúc để người lao động chứng minh năng lực, sự phù hợp và khả năng thích nghi của mình với môi trường công ty. Tuy nhiên, không ít bạn sẽ gặp khó khăn trong việc hòa nhập, quản lý thời gian, làm việc theo kỳ vọng của cấp trên và thậm chí là chịu áp lực trước những đòi hỏi cao từ doanh nghiệp. Ngồi bên cạnh Xuân Hiếu ngay lúc này đó chính là chuyên gia tâm lý Cao Kim Thấm, giám đốc trung tâm tâm lý trị liệu NHC Việt Nam, khu vực TP.HCM, người sẽ cùng chúng ta trò chuyện trong một chủ đề được rất nhiều người quan tâm. Và xin được thay mặt những người thực hiện chương trình, Xuân Hiếu chân thành cảm ơn chuyên gia tâm lý Cao Kim Thấm đã đồng hành với chúng tôi trong chương trình hôm nay. Xin chào Xuân Hiếu, xin chào tất cả quý vị khán giả đang theo dõi chương trình. Thưa quý vị khán giả cũng như là thưa chuyên gia tâm lý Cao Kim Thấm, ở vai trò là giám đốc của một trung tâm tâm lý trị liệu thì dưới gốc độ của một nhà tuyển dụng, Xuân Hiếu nghĩ là chị cũng sẽ có đặt cho riêng mình những tiêu chí trong việc yêu cầu cũng như là đánh giá các ứng viên khi mà đến thử việc tại môi trường làm việc của doanh nghiệp mình đúng không ạ? Dạ đúng rồi ạ. Vậy thì chị có thể chia sẻ cho Hiếu biết là những tiêu chí mà chị đặt ra trong việc yêu cầu đánh giá đối với các ứng viên thử việc tại doanh nghiệp của mình cụ thể là như thế nào? Cái điều đầu tiên là khi mà mình tuyển dụng bất kỳ một vị trí nào, thì mình sẽ có những yêu cầu của vị trí đó. Đó giống như là một bản mô tả công việc và sẽ có những điều kiện gì cần. Sau khi mà qua vòng tuyển dụng, mình xem hồ sơ cũng như là phỏng vấn thì mình đã biết được là cái bản đó có phù hợp hay không dựa trên những tiêu chí đó thì đã có sự thống nhất giữa người lao động và nhà tuyển dụng. Sau đó thì sẽ có hai thác án để cho các bạn thử việc. Trong quá trình thử việc thì các bạn sẽ được làm quen với công việc để mà xem là cái công việc có phù hợp với mình hay không. Cũng như là nhà tuyển dụng, công ty sẽ xem là cái ứng viên này có phù hợp với cái công việc đó hay không. Và dựa trên những cái điều thỏa thuận như vậy mà chúng ta sẽ xem xét từ cả hai phía rằng là chúng ta có phù hợp với nhau để mà ở vị trí đó hoàn thành tốt cái công việc hay không. Thật sự thì bản thân Xuân Hiếu ngày trước mình cũng đã được trải nghiệm qua cái cảm giác là một người đi làm trong một môi trường doanh nghiệp và được trải qua cũng 3 tháng thử việc. Nếu như không có cái kỹ năng trong cái việc mà kiểm soát cảm xúc, tâm lý thì nhiều bạn trẻ khi mà đi thử việc thì sẽ rất khó có thể là vượt qua được cái vòng đầu tiên này luôn. Theo chị ở gốc độ vừa là nhà tuyển dụng, vừa là một chuyên gia tâm lý chị cũng đã đồng hành với các nhân viên của mình rồi Vậy thì làm thế nào để các bạn trẻ của chúng ta có thể chuẩn bị cho mình một cái tâm lý vững vàng để có thể là dễ dàng thích nghi trong cái môi trường làm việc mới như thế ạ? Đối với những bạn trẻ mà mình chuẩn bị mà mình đi xin việc làm thì ngoài bằng cấp, ngoài những kiến thức chuyên môn thì thật ra các bạn sẽ cần trang bị cho mình cái kỹ năng mềm trong cái công việc của mình. Và ngoài ra thì mình sẽ hiểu rằng là người ta hay nói là thái độ quan trọng hơn trình độ. Có nghĩa rằng là có thể là bạn làm giỏi cái công việc đó là đảm bảo về cái phần chuyên môn nhưng mà cái thái độ của bạn có nghĩa là cái cách của bạn cư xử với đồng nghiệp xung quanh, với sếp, với nhân viên làm thế nào mà có cái sự vui vẻ hòa đồng. Tại vì mình khi mà mình đi làm ở môi trường công ty thì nó sẽ ngoài cái công việc của bản thân mình thì mình sẽ làm việc ở trong phòng ban và mình sẽ có cái sự liên kết trong một tập thể nữa. Cũng như rằng là cái văn hóa của mỗi công ty nó cũng sẽ mỗi khác nhau. Cho nên là cái việc mà khi mình mới vô thì thường là cái bộ phận hành chính nhân sự cũng đã phổ biến cho mình rằng là cái công ty này nó sẽ có cái văn hóa gì, nó có những quy định gì. Cái điều đầu tiên đó là ngoài những trang bị về kiến thức thì các bạn cần phải tuân thủ những quy định của công ty. Mà ngoài ra thì cái văn hóa của công ty mình cần phải hòa nhập vào cái môi trường đó. Đôi khi có những bạn là quá cá tính hoặc là cái tôi quá lớn thì mình cảm thấy rằng là cái môi trường này nó không phù hợp. Tuy nhiên mình hiểu rằng là khi mình đi làm ở một cái môi trường nào đó thì mình phải là cái người mà hòa nhập với mọi người. Chứ không phải là cái công ty phải theo ý mình. Thì khi mình chuẩn bị cái tâm lý đó là mình bắt đầu một cái môi trường mới thì cái gì lúc đầu nó cũng chưa dễ dàng hết. Tuy nhiên rằng là chỉ cần mình kiên trì, mình nỗ lực, mình học hỏi và mình thay đổi, mình phát triển bản thân thì từ từ mình sẽ hòa nhập vào cái môi trường đó. Ví dụ như bản thân thấm thì luôn khuyến khích tất cả các bạn kể cả lúc các bạn thử việc. Thì nếu như trong quá trình mình làm việc mình hãy ở trong một cái thế chủ động có nghĩa là cái gì mà mình chưa rõ thì mình hãy chủ động mình hỏi để mình rõ hơn. Và ví dụ như mình có những cái thắc mắc hoặc là mình có những cái đề xuất thì mình có thể là chia sẻ. Tại vì thật ra chủ doanh nghiệp thì rất là khuyến khích các bạn có những cái đề xuất, có những cái đóng góp ý kiến. Cho nên là với Thấm thì mình rất là mở với các bạn và mình hãy hiểu rằng là đây là cái quá trình mà mình được học hỏi để mình phát triển. Cho nên là mình hãy nhì khuyết, mình hãy làm hết sức minh đi. Thì Thấm nghĩ là với những bạn mà đã có cái tâm lý sẵn sàng cống hiến và nhì khuyết cũng như là luôn luôn trao dò để phát triển chuyên môn cũng như là có cái thái độ tốt thì mình nghĩ là bất kỳ cái công ty nào cũng rất là chào đón và rất là cần những cái nhân sự như vậy. Và khi mà nhắc đến cái việc là kỹ năng ứng xử thì nó lại đặt ra một cái tình huống như thế này. Tức là đối với những người trẻ khi chúng ta đi thử việc trong một cái môi trường làm việc thì đương nhiên đôi lúc sẽ có những cái phản hồi, sẽ có những lời khen và thậm chí là những cái lời chê hoặc là những cái nhận xét tiêu cực. Nếu như mà chúng ta không có một cái thái độ tiếp nhận tốt thì những cái lời gấp ý hoặc là những cái phán xét gì đó thì nó có thể là nó làm cho cái tâm lý của cái người mà đi thử việc tự nhiên là trở nên hụt hẳn, đâm ra buồn chán và không muốn tiếp tục cái môi trường này nữa chẳng hạn. Vậy để giải quyết cái vấn đề này thì các bạn trẻ sẽ còn phải như thế nào ạ? Đối với các bạn trẻ mà khi mà lần đầu tiên mình đi làm và đôi khi là mình sẽ nhận được những cái phản hồi mà nó không có được tích cực. Ví dụ như những cái lời chê hoặc là những cái lời gấp ý thì có rất là nhiều bạn sẽ bị vướng vào một cái việc đó là các bạn tự ái và các bạn nghỉ luôn cái công việc đó. Hoặc là mình có những cái phản ứng tiêu cực, mình không có tiếp thu. Thì thật ra mình hiểu rằng là ví dụ như mình mới ra trường hoặc là có thể là mình đã từng đi làm trước đây nhưng mình đi qua một cái môi trường mới thì những cái ý kiến đóng góp của mọi người xung quanh mình hãy mở lòng ra để mà mình tiếp thu và mình hãy giống như là mình hạ cái tôi của mình xuống mình bỏ cái tính tự ái của mình đi. Thật ra trong cái môi trường làm việc nào đó nếu như mà cái tôi mình quá lớn hoặc lúc nào là mình cũng nghĩ là mình đúng mà mình không mở lòng ra để mình tiếp thu những cái lời nhận xét đó thì thật sự là mình cũng không có dễ phát triển trong cái con đường sự nghiệp của mình. Có những bạn là sau khi mà nghỉ cái công ty này xong rồi đi qua công ty khác 2-3 công ty cũng thấy vấn đề như thế và bắt đầu là dẫn đến là không có chịu đi làm luôn. Đấy, có rất là nhiều những bạn và khi mà ở nhà thời gian thì bắt đầu là stress, áp lực rồi gia đình này kia thì có những bạn dẫn tới cả trầm cảm vì cái việc rằng là các bạn chưa có được cái khả năng thích nghi với một cái môi trường làm việc mới. Thích nghi với một cái môi trường là sẽ có không còn là những người thân hay bạn bè của mình nữa. Mình hãy lường trước được rằng là mình đang trong quá trình học hỏi thì nếu như mà những cái lời mà nhận xét từ cấp trên đó mình hãy, nếu mà mình cảm thấy cái gì không đúng mình có thể trao đổi để mà mình thích ứng được cái môi trường thì tự thân các bạn mình phải có cái nhận thức rằng là mình cần phải chịu trách nhiệm về tất cả những cái vấn đề xảy ra cũng như là mình phải học hỏi mình mở lòng ra để mà mình tuyết thu những cái mới và bản thân mình để muốn phát triển trong cái sự nghiệp thì mình cần phải kiên trì cũng như là phải nỗ lực rất là nhiều trên hành trình này. Và cái giai đoạn thử việc đó nó không chỉ là cái thời gian để cho cái người nhân viên mới họ chứng tỏ năng lực bản thân của mình mà đây thì còn là cái cơ hội để cho các doanh nghiệp có thể tìm ra được cái người phù hợp với tổ chức của mình do đó nếu như mà các bạn trẻ đó chúng ta nghĩ tích cực và chúng ta biết tận dụng cái cơ hội này thì rất là có thể là sau giai đoạn thử việc xong bạn sẽ chính thức được nhận vào doanh nghiệp làm chẳng hạn và lúc này thì giai đoạn này nó không còn là học hỏi nữa mà nó sẽ còn là sự thích nghi cũng như là sẽ là một cái sự dấn thân để chúng ta có thể đạt được những cái điều tốt hơn trên cái con đường công việc của mình. Vậy thì nói một chút ở gốc độ doanh nghiệp về phía công ty, về phía doanh nghiệp sẽ cần phải tạo những cái điều kỹ như thế nào hay là những cái môi trường làm việc đó làm sao để có thể là hỗ trợ tốt nhất cho các bạn trẻ, những người mà vừa mới rời ghế dãn đường và bắt đầu trong một cái môi trường thử sức làm việc tại doanh nghiệp. Với những cái doanh nghiệp thì đầu tiên mình nói là mình hãy xây dựng trong cái cơ chế tuyển dụng mình hãy xây dựng là những cái điều khoản nó rõ ràng để mà khi trong cái quá trình mình trao đổi để mình cũng nói cái sự thật cũng như là những cái điều kiện như vậy để cái người ứng viên họ sẽ xem là họ có phù hợp hay không ngay từ biết đầu để tránh cái trường hợp là đôi khi hai bên chưa có hiểu nhau hoặc là có những cái lời hứa hẹn hoặc là đôi khi những cái tưởng gì đó nó không có đúng. Thì khi đi vô quá trình thử việc thì lại có cái sự thất vọng về nhau cho nên mình nghĩ rằng là ngay cái bước đầu thì nên rõ ràng với nhau. Cũng như là nhà tuyển dụng hãy nói là họ cần những cái điều gì và cái văn hóa của công ty họ là như thế nào. Đó. Thì ngay từ đầu mình rõ ràng với nhau như vậy thì nó sẽ giúp ích cho cái quá trình mình làm việc cùng nhau sau này. Và trong cái quá trình thử việc thì nếu như mình đã chấp nhận cái vị trí này là những cái bạn mới ra trường chưa có kinh nghiệm thì mình hiểu rằng là các bạn giống như tờ giấy trắng vậy đó. Thì cái việc trách nhiệm của cái người mà chỉ việc cho các bạn thì phải chấp nhận rằng là các bạn mới ra trường các bạn chưa biết gì thì mình hãy hướng dẫn cụ thể rõ ràng chi tiết cũng như là mình tạo điều kiện cho các bạn và khi các bạn có những cái sai sót là do các bạn mới ban đầu thì mình cũng bao dung và mình cũng hướng dẫn kỹ lại để cho các bạn không có bị quá áp lực ngay từ thời gian ban đầu. Đấy. Thì cái việc và quan trọng là cái văn hóa của công ty cái việc mà mỗi ngày các bạn sẽ tiếp xúc với những cái đồng nghiệp như thế nào, cái môi trường nó cực kỳ quan trọng. Cho nên rằng là nếu như mà các bạn ở trong một cái môi trường mà nó quá tiêu cực, nó quá tu sít, có rất là nhiều những cái đồng nghiệp nói xấu lẫn nhau hay này kia thì nó cũng ảnh hưởng tới tinh thần. Cho nên mình nghĩ rằng là chủ doanh nghiệp làm thế nào mà xây dựng một cái môi trường nó lành mạnh và đồng nghiệp thì hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau cũng như rằng là có những cái cơ chế khen thưởng nó phù hợp thì nó sẽ giúp cho các bạn cảm thấy là yên tâm hơn trong cái quá trình mình làm việc và mình công tác. Cũng như rằng là trong cái quá trình mà các bạn thử việc thì cái người chủ doanh nghiệp hoặc là cái người quản lý của các bạn nên có cái sự quan tâm hỏi hang ví dụ như là khi các bạn thử việc trong 3 ngày hay 1 tuần mình cũng nên, không phải là đợi tới 2 tháng rồi mình mới đánh giá là được hay không. Mà trong quá trình đó mình sẽ chia nhỏ cái thời gian ra để mình có thể hỏi thăm xem là các bạn có gặp vấn đề gì khó khăn hay không hay là có nhờ sự hỗ trợ gì không thì chính cái sự quan tâm đó nó sẽ giúp cho cái người thử việc họ sẽ chia sẻ ra những cái khó khăn gì đó để mình có thể hỗ trợ kịp thời. Để tránh trường hợp là đôi khi cái việc không hài lòng đó nó dồn nén vào dần dần tới khi mà các bạn đã nản trí rồi và các bạn nghỉ rồi thì lúc đó mình khó để mà có thể giải quyết được cho nên mình nghĩ rằng là cái sự quan tâm cũng như những cái chính sách rõ ràng cũng như là tạo ra một cái môi trường mà nó hòa đồng nó vui vẻ thì cũng là một cái điều thuận lợi để giúp cho các bạn thử việc, các bạn không có quá gặp những cái vấn đề về áp lực cũng như là cái sự quan tâm, cái sự động viên và hướng dẫn cho các bạn, hỗ trợ cho các bạn trong quá trình đó thì mình nghĩ đó cũng là một trong những cái điều mà doanh nghiệp có thể làm cho các bạn ứng viên thử việc. Thưa quý vị khán giả, bên cạnh thể hiện được năng lực chuyên môn, ứng viên cần bổ sung các kỹ năng mềm, nâng cao khả năng giao tiếp, quản lý thời gian hiệu quả cũng như là giữ một cái thái độ khiêm tốn, có tinh thần lắng nghe, tiếp thu ý kiến góp ý, tìm hiểu thật là kỹ văn hóa công ty để mà có thể hòa nhập một cách hiệu quả. Giai đoạn thử việc là thời gian để ứng viên trao dồi thêm khả năng chuyên môn và kinh nghiệm, vì vậy là rất là mong các bạn trẻ chúng ta hãy kiên trì nâng cao bản thân mình, luôn cập nhật những kiến thức mới và chủ động tìm hiểu để hòa nhập một cách tốt nhất ở môi trường mới nha.