Bích Câu Kỳ Ngộ [truyện chữ] - P3/3

Kẻ Học Trò
780 người theo dõi
152 Lượt xem video·15 thg 1, 2026
Khấn xong ra về, vừa đi vừa thang thở rằng
Ta này nhớ đến câu tỉnh rồi coi lại lúc người sai
Trong bài thơ nặng tặng để khuyên ta
Thế mới biết, dụ là thứ thuốc làm cho người ta điên cuồn lầm lẫn
Này tỉnh ngộ, việc đã như thế này biết làm thế nào
Từ khi lễ đền về, được mươi hôm
Non tin gan tức, không thấy tâm hơi
Thường khi trước đèn dưới trăng, đối cảnh sinh tình
Nồng nổi dàng được tỏ ra trong các bài thơ, tự điệu ai oán
Tiếc không thể chép hết được
Sau đây, chỉ thuộc lại dâm ba bài để cho thức giả xem
Đáo bạch mã từ tiền, hồi hậu cảm tác
Kỳ nhất, thôi sầu thiên ngoại lạc cương phong
Suy đoạn tình duyên nhất túy trung
Lục giả vị cam tiêu tục lử
Thái loan tất cánh phụ kỳ phùng
Đồng tâm la đới do hương vị
Tế ngữ sa trù, uyển ngọc dung
Đào động bồng sông kim vạn lý
Thử sinh hà sứ, hữu tương phùng
Kỳ nhị, ngộ bả vô sinh lục túy hương
Thương tâm để sự nại hà nương
Kiều tà ngân hán tam canh đoạn
Thủy cách bồng lai nhất lộ trường
Khởi vị trình kỳ hoàng trích gián
Giả ưng kế khoác liệu điên cuồng
Trụng tòng túng hữu khai dương lệ
Bất nhãn tiền duyên, đạo nhất trường
Kỳ bác, kim lô hương lạnh lệ ngân tiêu
Cô quán phong thanh bàn tịch lưu
Nhân thế sầu lai tuyền lộ cận
Thần tiên hứng hứa ngọc kinh giao
Tam sinh hốt giác vô phong mộng
Thất tịch tư liêng chức nữ kiều
Ai tố khả lân cô yến tài
Lương gian mộ mộ, cánh triêu triêu
Kỳ cửu
Thủy dư phong phát biến đường lê
Muộn ý vân lang khước lãng đề
Thường uyến thu hồi thương nhạc quá
Vũ lang xuân tận tuốt oanh đề
Tâm tiêu bất đải thuần bôi nhiệt
Cốt sấu nang kham vạn khí thê
Chủng chủng ưu sầu thôi vị kiệt
Mộ chung thanh đoạn hữu thần kê
Kỳ thập
Tương thân tương ái mạc tương quyên
Tàng diễn dương niên chúc nhị ngôn
Vãn sự nhất trường dai mộng lý
Khát hoài cá nguyệt mũi vân biên
Lương trần túng cách kim sinh hận
Bách ức tu đề tái thế duyên
Phó giữa tam thanh lai hạt giá
Đăng tiền tố thử đoạn trường thiên
Nghĩa là
Thơ làm sao khi cúng khấn
Ở đền bạch mã ra về
Bài thứ nhất
Cơn buồn bã ngoài trời gió dục
Dứt tơ tình trong lúc la đà
Lòng trần còn nặng vị hoa
Duyên tiên may mắn sao mà dở gian
Giái đồng còn đượm mùi thương
Cửa không còn bóng kiệu nương ra vào
Sông xa ta cách động đào
Kiếp này biết có nơi nào gặp nhau
Bài thứ hai
Phụ sinh trót vị sai nhầm
Tính làm sao nổi thương tâm hởi nàng
Sông ngân nhớ dịp cầu ngang
Non bồng cách trở dặm đàn xa xôi
Đọa đày dù hết hạn rồi
Thì đem lời hẹn làm mồi thuốc tiên
Trùng phùng bằng có nhân duyên
Ngậm ngùi không nở thang phiền cùng ai
Bài thứ tám
Hương tàn giọt ngọc nhỏ tuông
Quán trơ hiêu quạnh gió luồng thổi qua
Người buồn những muốn gần ma
Thần tiên vui thú cách xa non bồng
Núi vu chật tỉnh giấc nồng
Mong sao nối kịp cầu sông ngân hà
Lẻ loi con em rang ca
Sớm chiều trên quảng rường nhà thương thay
Bài thứ chính
Thất giấc dậy nghe cây gào gió
Biến ngâm thơ vỏ vỏ mình ngồi
Nhạc về hầu hết thu rồi
Oanh già sẽ lại lần hồi xuân qua
Ruột nóng chẳng lo là rượu dội
Xuân gầy không chịu nổi sương pha
Mối tình đòi đoạn xót xa
Hồi chuông chiều vắng
Tiếng gà canh khuya
Bài 16
Yêu nhau đừng vội xa nhau
Rí tai còn nhớ những câu ngày nào
Việc qua như giấc chim bao
Bên trời mong đợi luôn khao khát lòng
Nay dù cách mối tình chung
Kiếp sau để chữ tương phùng làm duyên
Dám phiền cánh hạt động tiên
Trước đèn gửi tới một thiên đoạn trường
Mỗi khi làm thơ xong
Chàng ngâm vịnh hai ba lần
Khóc nứt nở
Không bao lâu thành bệnh
Hà Lan thương xót đưa thuốc men đến cho chàng
Sợ chàng vì nhớ nàng
Lỡ hại đến tính mạng
Hà khuyên giải nhiều đường vẫn không được
Hà mới nói bịa ra rằng
Ôi bác lầm đã lâu rồi
Chàng hỏi sao thế
Hà Lan nói
Trước kia bác bại thần tiên
Sau khi gặp gỡ ở chùa Ngọc Hồ
Bác mới tin là ham muốn
Khiến cho ba quỷ nhân đó đến tác quái
Nếu không biết liệu sớm
Tức sẽ mắc họa phi thường
Và lại đêm hôm qua
Vào khoảng canh ba
Tôi ở phòng sách
Đọc sách mệt rồi tựa gối ngủ
Mộng thấy con lão Hồ Tinh
Quanh quẩn ở bên cạnh bác
Hút hết cả huyết tủy
Nay bác quá phiền bị bệnh
Tức là Hồ Tinh hóa phép
Làm ra những sự quái gỡ
Để mê hoạt lòng người
Nó muốn dùng bác
Làm như ý quân đó
Tôi xin bác tự trọng tấm thân
Đừng mê hoạt vào các yêu quái hoa nguyệt
Để tổn hại cả chí khí bình sinh
Chàng nói
Sống chết có mệnh trời
Mộng mỹ không lấy gì làm bằng cứ
Tôi có chút thông minh
Người quân tử ha lẽ sống ở đời
Không có ý nghĩa
Và lại nương tử tôi thái độ khác cường
Trinh thuần hơn ai
Những công việc chỗ buồn thê
Đời nay ít người làm được như thế
Từ khi đẹp duyên đôi lứa
Tôi được tinh thần thư sản
Thân thể nhẹ nhàng như sinh long mọc cánh
Nếu phải là yêu quái
Sao tôi còn được ở đây
Hà Lan nói
Quý nương nếu là thiên tiên
Nai đi lâu rồi ân ái đã tuyệt
Bác có tài như Lý Đỗ
Ha lẽ không sánh đôi được như người Tạ Chu hay sao
Giai đàn đất rồi lại nói là lẻ thường
Việc gì mà khổ như thế
Phương Chi thể phách tôn nghiên
Để lại chỉ có một mình bác
Ha lẽ vì tình chăn gối
Mà hại đến nghiệp cơ cường
Chàng nói
Tôi không phải không nghĩ
Nhưng cái tình đầm thắm
Cái trí cảm thông
Không làm sao quên đi được
Vạn nhất trương công thất vọng
Đỗ thị không trở về
Tôi cũng không nỡ lấy người khác
Hà Lan không nói loạt tay
Phẩy áo đứng lên đi
Tú Yên nhớ đến câu thơ cổ
Nình nhỉ tử tương kiến
Bất nhẫn sinh biệt ly
Nghĩa là thà rằng chết gặp mặt
Không nỡ sống biệt ly
Chàng than rằng
Câu thơ này chính là cảnh ngộ của ta ngày nay đó
Nói rồi
Lấy dạy khăn lùa của nàng
Để lại từ trước vẫn bác ở xa nhà xuống
Định tự tử
Chợt thấy một trận gió thoảng đưa hương thơm đến
Ngay trước cửa sổ
Thấy rơi xuống một chuỗi hoa
Chàng vội vàng ra xem
Thấy hai thị nữ dìu nàng đến
Chàng vừa thương vừa mừng ôm lấy nàng khóc
Nói rằng
Nếu hôm nay đường tử không đến
Đường tử sẽ tìm thấy tôi ở nơi chính xuối
Nàng nói
Thì vẫn ở đây
Không bao giờ để chàng đến nỗi thế
Khi biệt ly đi 10 bước
Có đến 9 lần quay đầu lại
Nhưng không đi thì không cảm động được lòng chàng
Để mà căng dáng chàng
Chàng thực sự là người cao nghĩa
Nghe những tình ý trong thơ tử
Câu nào cũng là sắc đá
Thế bụng dạ nào lại nở vội bỏ mà đi
Chàng nói
Việc trước đã qua không làm sao được nữa
Việc sau sắp tới
Vẫn có thể theo dõi được
Từ nay về sau
Xin theo như ý của nàng
Bèn làm thơ để yên ủi nhau
Nhất tự vân giai trở ngọc nhan
Hồi đầu bất nhẫn đối hoa khang
Mũi thương hóa kiếm chung nang hợp
Khởi ý di châu
Hữu tái hoàng
Tác hận kinh tùy kim giả vũ
Tân minh trùng chỉ cựu thời sang
Ký ngôn đại thượng tư thiên khách
Mạc bã canh trù
Hoang lậu càng
Nghĩa lạ
Từ khi mặt ngọc cách xa
Một mình sao nở xem hoa vui vầy
Chảnh niệm gương hóa rồng bay
Ngờ đâu hợp phố
Châu nay lại về
Trận mưa rửa sạch hờn xưa
Chỉ non xanh nối lời thì từ đây
Nhắn người giữ thể đêm nay
Trống canh sinh chớ
Nàng hỏa lại để yên úi chàng
Thiểu thiểu nhất giả lưỡng bi hoang
Bã cựu tân tử
Thức lệ khang
Thiên cổ tòng lai tình nghị trọng
Nhất triêu phản tác
Biệt ly nang
Phúc lưu tử cổ thu ưng hãng
Minh kính như kim phá phục hoàng
Tòng thử vĩnh hại loan vững lử
Nhậm tương hảo tứ
Tục quang quang
Nghĩa lạ
Đêm nay vừa tẻ vừa vui
Thơ tự mới củ
Ngập người xem qua
Nghìn năm tình nặng chúng ta
Chưa phôi nở để xảy ra một ngày
Bát nước đổ
Bốc không đầy
Mảnh gương hầu vỡ
Mừng nay lại lành
Phượng loan kết bạn trung tình
Thơ quang quang củ
Chúng mình nối theo
Từ đó tình ái ngày càng khăn khích
Việc gì phải làm cũng thuận theo
Ở với nhau được một năm
Sinh hạ con trai đặc tên là Trân
Khi ấy chàng nghĩ đến việc thi cử
Chăm chỉ học hành
Suốt đêm không lúc nào trễ nảy
Nàng nói
Danh phận tuy là trọng
Nhưng trần tuộc cũng đáng kinh
Đại đế người ta sinh ra ở khoảng trời đất
Chỉ là bốn chất
Đất, gió, nước, lửa
Giả hợp lại mà thành
Trên không bám vào cây nào
Dưới không có góc rễ nào giữ lại
Bóng quang âm trôi qua vùng vụt
Sinh ra rồi lại chết đi
Ví như bọt nước
Sương ở đầu ngọn cỏ
Chốc lại thành không
Chàng chẳng thấy đấy ư
Từ muôn thuở tới đây
Non sông có đứng vững ở chỗ nào
Dầu sang có quy hẳn vào chỗ nào
Từ héo nổi chìm
Nhìn hình muôn trạng
Nếu thân danh có hơn đời
Tài khí có hơn người
Tâm trí được thỏa mãn
Cao chẳng qua sống được
7-80 năm
Thấp chẳng qua sống được 5-60 tuổi
Tùy những buổi công danh ít gặp
Đầu tóc vàng phốt chót mây xanh
Nhưng trong khi 5 tháng nữa thôi
Má hơi đỏ bổng dưng tóc bạc
Khoảng đời vô quý
Trăm năm trên cõi trần
Cũng chỉ bằng cảnh thanh nhàng
Một ngày đêm trên cõi tiên
Người đời không biết
Sát thân là mộng
Nắm chặt lấy khối thịt túi da
Nhận là của ta
So sánh vắng dại
Phân tách sống mãi
Đâu có biết thương thân lao tứ
Đều là con đường bại thân
Hàm sướng mãi vui
Cũng chỉ trong lò hồng tiêu mạng
Trước mắt kia
Đền đại mây mốc
Lộng lẫy nguy nga
Xưa nay cũng đã biến hình còn đâu
Ngoài vùng núi động hang vàng
Thừa thải trước sau
Cũng chỉ còn trơ gọ đất
Cơ sao muôn vạt từ xưa đến nay đâu cả
Những bậc anh hùng trước kia
Ngày nay đâu cả
Vả lại khi buồn khi vui
Khi tan khi hợp là sự thường của người đời
Trong thời tuổi xanh
Chính chàng đã lịch duyệt cả
Kể có câu rằng
Nhân sinh như điểu đồng lâm túc
Đại hạng lai thì cát tự phi
Nghĩa là
Người như chim đậu cùng rừng
Đến khi đại hạng liệu chừng bay đi
Đến thế thì
Dù có xe đẹp ngựa tốt
Có thể dùng mãi trong cảnh giới ngắn ngũi
Vội vã của người đời được không
Không gì bằng
Dứt bỏ bãi tính
Tẩy trừ xấu dục
Sớm chơi nơi ba bồng đảo
Chịu lên chỗ chính tầng trời
Hương gió trăng chốn non bồng
Rửa trần ai nơi nước nhược
Trời đất xuân không lão
Vui sướng chừng nào
Ngày tháng bổng thêm dài
Phong quan vô hạn
Xin chàng nghĩ kỹ
Để ta thoát khỏi vòng trần
Chàng nghe nói hình như
Có vẻ ngừng ngại, nàng tiếc
Tất cả cái mà người đời
Cho là việc khó làm
Chỉ có trên thờ cha mẹ
Dưới nuôi vợ con
Là có quyến luyến hệ lũy đó thôi
Nay chàng đã không có hệ lũy thân quyến
Thế cũng không có cậu cạnh dầu sang
Sao lại lấy sự bô suyết
Của đời người mà tự buộc tấm thân
Vào trong vòng khổ não
Chàng nghe nói tỉnh ngộ ngay và nói
Nếu không có nàng chỉ rõ
Nếu mê dẫn vào đường giác
Thì đời tôi sẽ rơi vào
Cái lưới của trần gian
Nhưng đạo tiên có thể học được à
Nàng nói
Lấy đạo cầu tiên
Tiên cũng rất dễ
Cốt ở sự tu trị của ta thế nào đó thôi
Phương trì tên chàng đã có
Trong sổ các tiên
Lại có thiết biến hóa
Thật không lấy gì làm khó
Nhân chàng hỏi đến phép thuật
Nàng trao cho một bí quyết
Chàng liền dò tìm lĩnh hội
Nhận việc đã qua biết việc sẽ đến
Thông lẽ huyền diệu đến chỗ nhịn màu
Hạng long phục hổ không lượng cơ thần
Rút đất cửi mây
Tỏ ra tay pháp
Một hôm mây móc bệnh quấn ngay giữa sân nhà
Trong đám mây ấy có một hạt trắng
Ngậm thư bay xuống
Chàng cùng con là Trân
Và Gián Kiệu đều cửi hạt bay đi
Không biết đi đâu
Sau Hà Lan từ chỗ làm quang xa
Đến thăm chàng
Khi đến nơi thì đầy thềm rêu phủ
Cây cỏ oanh keo
Hỏi người hàng xóm đều bảo là
Nhà ấy cửa đóng đã một năm
Hà Lan cho là Trần Công đắc đạo
Mới đem nói chuyện cùng mọi người
Không ai không chép miệng khen là kỳ dữ
Sau có người phượng bích câu
Chơi thuyền ở hồ Tây
Ban đêm được gặp Trần Công
Nhận biết được tường tận
Cùng với lời nói của Hà Lan không sai
Từ đó câu chuyện truyền đi
Khắp kinh thành ai cũng biết
Sau khi chàng Tú Uyên đã bỏ nhà cũ
Trải bao năm tháng vườn hoa
Tường liễu phong vật y nguyên
Người ngoài vào chơi cảm thấy hương khí
Đầy nhà
Đêm đến thường có tiếng thiên nhạc
Người ta đều cho là thần
Cầu đảo Thế Linh ứng
Một hôm có một con chim to từ phương Tây Nam
Bay lại đổ ở trên nóc nhà
Một lát lại trông Thế Mây bay đi
Thả xuống một tờ giấy có sơn đỏ
Đề rằng
Đăng tiên hậu cảm tác
Ly hợp nhân gia nhất đại khối
Linh chi dĩ hoán tục cân hài
Ngọc kinh phong nguyệt thường xuân sắc
Bối quyết yên hoa
Ngoại vọng đôi
Đắc đạo đóng cư hoa cái động
Sinh thân kim tác ngọc tinh khôi
Phân phân phụ thế vô nhân thức
Đáng nhật chiêu nguyên
Hạt hữu lai
Nghĩa là
Sau khi lên tiên
Vườn to tan hợp một nhà
Hình hài thế tục
Đổi lạ linh huân
Cùng tiên gian gió thương xuân
Khói hoa đế nguyệt trong ngần nơi xa
Tu đắc đạo ở hoa cái động
Tấm thân này là giống ngọc kinh
Đời người ai kẻ biết mình
Ngày nguyên đáng
Chim hạt hiện hình lại đây
Thức giả nói
Đây là trần tiên sinh đắc đạo thành tiên
Nay lại về đó
Người trong vườn càng cho là lạ
Lập đền qua năm hương lửa phụng thờ
Nay chùa An Quốc
Chính là di tích còn lại
Niên hiệu vĩnh hữu năm thứ nhất
Năm 1735
Có một người tú tài ở Nam Châu
Vì đi thi đem đến cầu mộng
Người tú tài cầu mộng
Thấy có người lại dẫn đến một nơi
Cửa vân gác lộ rất là lộng lẫy
Bốn mặt toàn thủy tinh
Trong bức rèm treo có đặt một tấm bình phong
Vân mẫu
Có màng vóc theo hương thơm sực nước
Choáng ván cả mắt
Người tú tài tệ chỉnh đi vào
Thấy có một vị đầu đội mũ vân hồng
Mình mặc áo vàng sẫm
Ngồi ở phía trong bình phong
Bên chỗ ngồi ấy có các cô gái
Đẹp trẻ tuổi và đồng tử thị nhi
Đứng chung quanh tả hữu
Người cầm cây quạt
Che cáng bằng vàng
Người cầm đôi giày theo cánh chim túy
Người bưng trăm ngọc
Người cầm lọng hoa
Oai vẽ như một vị đế vương
Một lát nghe thấy
Có tiếng ở trên đền nói cho ngồi
Rồi bảo rằng
Chẳng có biết sở dĩ
Tìm chẳng đến đây có ý gì không
Người tú tài thưa
Tôi là tiện sĩ giang hồ
Niềm tục dế mê
Nay bước chân đến trốn giao cung
Thật là ba sinh có duyên may mắn
Nhưng không biết đây là nơi nào
Và quý nhân tìm tôi đến có ý gì
Vị ấy bảo
Đây là cung tử Thanh
Ở trên tầng trời
Cách nhân gian 80 vạn dặm
Nếu không có duyên xưa sao đến đây được
Vì chàng cao tài hậu nghĩa
Ta muốn đem một việc nhờ chàng
Truyền lại ở trần thế đó thôi
Nhân kể lại lịch trước sau
Và bảo người tú tài rằng
Ta là trần tú uyên
Tự vươu bang
Sống vào đời vua Thánh Tông nhà Lê
Người ở phường Bích Câu, huyện Quảng Đức
Vì tổ tiên ta có âm đức
Nên được thượng đế thương tuổi trẻ cơ bẩn
Người sai một nàng tiên xuống trần
Để sánh đôi, tình ân ái
Cung kính lẫn nhau
Vào khoảng nửa chừng
Tuy ta có vì uống rượu xui
Nên tạm thời chia rẽ
Nhưng lại đoàn tụ như xưa
Đút hoa lại sáng, gương ngọc lại tròn
Ở với nhau được một năm sinh con trai tên là Trần
Sau văn mệnh Đức thượng đế
Cùng lên ở cung tiên
Giữa việc sớ tấu
Này tiêu giao tiên phủ
Theo dõi trên trời không lạc xuống
Không ngỡ ngu dân hạ giới
Quen thói khinh bạc
Muốn đặt ra những lời dối trá hảo huyền
Cho vợ chồng ta là kẻ thù của giới tiên
Lại truyền nói với nhau
Do ta uống rượu sinh điên cuồn
Thường phạm đến nương tử
Gây thành oan trái
Cho nên thượng đế nghỉ sử cho yên này
Kiếp sau đầu thai ở phường An Hoa, huyện Quảng Đức
Làm con gái nhà tiểu dân họ Nguyễn
Nương tử thì thân sau đầu thai
Ở phường Kim Hoa, huyện Thọ Sương
Làm con trai quan thượng Thư Hòa Trần
Đảo đi đảo lại chồng làm vợ
Vợ làm chồng để báo phục lẫn nhau
Những lời dèm pha theo dịch như thế
Không có bằng chứng gì
Để cho người đời cái bia miệng nói liều
Thậm chí viết ra cả chữ
Như câu
Khả lân sân hỏa khởi
Tiện bả ai lâm thiêu
Nghĩa là đáng thương lửa nóng bùng lên vội
Đem cả rừng yêu nọ đốt đi
Lại có kẻ nói
Tảo tri hương hỏa hôi duyên lãnh
Hận bất di tương túy tịch phần
Chí kim phòng vũ hộ trung lãn
Do vị tiên thù khởi nộ sân
Nếu viết sớm
Lửa duyên lành bút
Sao sổ say không đốt ra trò
Đến nay mưa gió giữa hồ
Còn vị câu chuyện tiên thù sinh sân
Những loại như thế
Kể ra không thiết
Ôi văn chương thông cảm tạo hóa
Sĩ quân tử cầm bút viết
Nói ra lời nếu muốn truyền chép
Chuyện lạ trần thế
Há không có lời lẽ khói hoạt
Việc gì phải dèm pha đến chỗ cao minh
Chế cả thượng giới
Cầu đế mê hoạt người đời
Chỉ là mình lại dối mình
Vã lại việc xưa không có
Mà nay bị ra làm có
Đắc tội với cổ nhân nhiều lắm
Chàng đường mây rộng rãi
Nay sắp đến lúc đắc chí
Việc vui của nhân thế tức được hưởng trước người ta
Ngày khác sẽ cùng ta ngao du
Nay may mắn tới đây
Xin giải tỏ đôi lời
Đế vì đời mà giải những mây hoạt
Đừng đế cho ngọc vết trắng
Trong đám mây xanh phải đeo những vết xấu
Như tiếng rụi tiếng nhặn
Người tú tài nghe nói
Đáp lời giả giả
Nhận hỏi đến tiền trình
Vì ấy bảo đến ngày khác sẽ biết
Cờ vi của tạo hóa không thể tiết lộ được
Nói xong
Vì ấy truyền lệnh cho ăn yến rồi tiến về
Người tú tài bái từ mà ra
Khi tỉnh dậy
Đêm việc ấy hỏi những sư ở các chùa
Bây giờ có một nhà sư họ Bùi
Vân sát điệp nhà vua
Ở chùa An Quốc đã trải ba đời
Có thể nói chuyện được những việc từ đời Hồng Đức
Năm 1470
1497
Đều hợp với chuyện trong mộng
Bèn đem chép ra chuyện này
