Tại Sao Cả Thế Giới Đang Mua Hàng Của Việt Nam? | Sự Thật Bất Ngờ

Bạn có biết rằng mỗi ngày, hàng triệu sản phẩm Made in Vietnam đang lặng lẽ xuất hiện trên khắp thế giới không? Từ chiếc áo bạn mặc, đôi giày bạn đi, cho đến con chip điện tử bên trong chiếc điện thoại thông minh, rất có thể tất cả đều xuất phát từ một nhà máy nào đó trên giải đất hình chữ S thân yêu của chúng ta. Vậy hàng Việt Nam đang đi đâu nhiều nhất? Ai đang mua hàng của chúng ta? Và tại sao một đất nước từng trật vật sau chiến tranh lại có thể trở thành một trong những cỗ máy xuất khẩu đáng gầm nhất châu Á? Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá hành trình thú vị này nhé! Trước hết, hãy nhìn vào một con số khiến ai nghe cũng phải trầm trồ. Năm 2024, tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng 380 tỷ USD, tức là gần 9 triệu tỷ đồng. Để dễ hình dung hơn, đó là số tiền đủ để mua khoảng 9 triệu căn hộ tầm trung tại thành phố Hồ Chí Minh. Con số này không phải tự nhiên mà có, đó là kết quả của hàng chục năm đổi mới, mở cửa và nỗ lực không ngừng của cả một dân tộc. Và điều thú vị là, xuất khẩu của Việt Nam không chỉ tăng về số lượng mà còn thay đổi hoàn toàn về chất lượng. Từ chỗ chủ yếu xuất gạo, cà phê hay tôm cá thô, bây giờ chúng ta đã bán ra thế giới cả điện thoại, linh kiện điện tử và máy móc hiện đại. Đó là một bước chuyển mình ngoạn mục mà ít quốc gia nào làm được nhanh như vậy. Bây giờ, hãy nói đến khách hàng số một của Việt Nam, đó chính là Hoa Kỳ. Đây là thị trường lớn nhất và cũng là người bạn mua hàng trung thành nhất của chúng ta suốt nhiều năm liền. Năm 2024, Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ khoảng 113 tỷ đô la Mỹ, chiếm gần 30% tổng xuất khẩu cả nước. Người Mỹ mua gì từ Việt Nam nhiều nhất? Câu trả lời có thể khiến bạn bất ngờ. Điện thoại và linh kiện điện tử dẫn đầu danh sách, tiếp theo là máy tính, hàng dệt may, giày dép và đồ nội thất. Bạn thử tưởng tượng nhé, hàng chục triệu người Mỹ đang đi đôi giày MADE IN VIỆT NAM, ngồi trên chiếc ghế MADE IN VIỆT NAM hay cầm trên tay chiếc điện thoại có linh kiện MADE IN VIỆT NAM. Không ít người Việt chúng ta nghe đến đây là lại thấy tự hào lắm đó. Một phần lý do khiến Mỹ mua nhiều hàng từ Việt Nam là cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung kéo dài từ năm 2018 đến nay. Khi Mỹ áp thuế nặng lên hàng Trung Quốc, nhiều tập đoàn lớn bắt đầu chuyển nhà máy sang Việt Nam. Và thế là chúng ta trở thành địa chỉ thay thế đáng tin cậy cho chuỗi cung ứng toàn cầu. Thị trường lớn thứ 2 của Việt Nam là Trung Quốc. Nghe có vẻ nghịch lý chúng ta vừa cạnh tranh với họ lại vừa bán hàng cho họ nhưng đó là thực tế của thương mại quốc tế. Năm 2024, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt khoảng 60 tỷ USD. Trung Quốc mua từ Việt Nam chủ yếu là nông sản trái cây tươi như sầu riêng, thanh long, xoài và cả linh kiện điện tử, cao su, than đá. Đặc biệt, sầu riêng Việt Nam đang là ngôi sao sáng trên thị trường Trung Quốc. Năm 2023 và 2024, xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc đạt hàng tỷ USD đưa Việt Nam trở thành nhà cung cấp sầu riêng hàng đầu cho thị trường tỷ dân này. Ai mà nghĩ rằng một loại trái cây có mùi nóng nặc lại có thể mang về nhiều ngoại tệ đến vậy chứ? Tuy nhiên, quan hệ thương mại với Trung Quốc cũng có những điểm cần chú ý. Chúng ta vẫn đang nhập siêu từ họ khá lớn, tức là mua nhiều hơn bán nên cán cân thương mại với Trung Quốc vẫn là bài toán mà các nhà hoạch định chính sách đang tìm cách cân bằng dần dần. Tiếp theo trong danh sách là Liên minh châu Âu hay gọi tắt là Liên minh châu Âu gồm 27 quốc gia thành viên. Đây là thị trường khó tính nhưng rất đáng giá. Năm 2024, Việt Nam xuất khẩu sang Liên minh châu Âu khoảng 47 tỷ USD. Người châu Âu nổi tiếng là khắt khe về tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm và môi trường vậy mà hàng Việt vẫn chen chân được vào thị trường này. Đó là thành tích đáng kể. Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam Liên minh châu Âu gọi tắt là Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam châu Âu có hiệu lực từ năm 2020 đã mở ra cánh cửa lớn cho hàng hóa Việt Nam. Thuế nhập khẩu, nhiều mặt hàng giảm dân về 0%, giúp giày dép, dệt may, thủy sản, cà phê Việt Nam cạnh tranh tốt hơn hẳn so với trước. Đây là kết quả của hàng năm trời đàm phán kiên nhẫn vào bền bỉ của chính phủ Việt Nam. Trong số các nước châu Âu, Hà Lan, Đức và Bỉ là những khách hàng lớn nhất. Đặc biệt, Cảng Rotterdam ở Hà Lan là cửa ngõ chung chuyển chính cho hàng Việt vào lục địa già, tức là hàng từ Việt Nam cập Cảng Rotterdam trước rồi mới tỏa đi khắp châu Âu. Thị trường lớn thứ tư phải kể đến là Hàn Quốc. Đây là mối quan hệ thương mại đặc biệt vừa là đối tác kinh doanh lớn, vừa là nhà đầu tư hàng đầu vào Việt Nam. Năm 2024, xuất khẩu sang Hàn Quốc đạt khoảng 23 tỷ USD. Hàng Việt xuất sang Hàn chủ yếu là hàng dệt may, linh kiện điện tử, thủy sản và đồ gỗ. Có một điều thú vị là Samsung, tập đoàn công nghệ khổng lồ của Hàn Quốc, hiện là nhà xuất khẩu lớn nhất Việt Nam. Điều đó nghe có vẻ kỳ lạ, nhưng thực tế là Samsung đặt nhà máy sản xuất điện thoại tại tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Thái Nguyên rồi xuất khẩu điện thoại thành phẩm đi toàn thế giới từ Việt Nam. Nghĩa là khi bạn mua một chiếc điện thoại Samsung ở Mỹ hay châu Âu rất có thể nó được làm ra ngay trên đất nước mình đó. Đây cũng là lý do tại sao điện thoại và linh kiện điện tử liên tục đứng đầu danh sách xuất khẩu của Việt Nam trong nhiều năm qua. Chỉ riêng nhóm hàng này đã đóng góp hàng chục tỷ USD mỗi năm vào tổng kim ngạch xuất khẩu. Nhật Bản cũng là một thị trường quan trọng không thể bỏ qua. Người Nhật nổi tiếng là cực kỳ khó tính họ đòi hỏi chất lượng cao, bao bì đẹp và độ chính xác tuyệt đối. Vậy mà hàng Việt Nam đã và đang chinh phục được người tiêu dùng xứ mặt trời mọc. Năm 2024, xuất khẩu sang Nhật đạt khoảng 21 tỷ USD. Thủy sản Việt Nam đặc biệt là tôm, cá cha và cá ngừ rất được ưa chuộng tại Nhật. Bên cạnh đó, hàng dệt may, đồ gỗ nội thất và linh kiện máy móc cũng xuất nhiều sang đây. Có những nhà hàng ở Tokyo hay Osaka đang phục vụ món ăn từ nguyên liệu nhập từ Việt Nam và thực khách Nhật không hề phản án gì, thậm chí còn khen ngon nữa chứ. Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương mà Việt Nam là thành viên cũng giúp hàng hóa hai nước được ưu đãi thuế quan, tạo thêm động lực để thương mại song phương tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới. Ngoài các thị trường lớn kể trên, Việt Nam còn xuất khẩu đáng kể sang nhiều nơi khác. Các nước trong khối hiệp hội, các quốc gia Đông Nam Á là sân chơi quen thuộc xuất khẩu nội khối đạt khoảng 30 tỷ đô la mỗi năm. Malaysia, Thái Lan, Philippines và Indonesia là những khách hàng thường xuyên, hàng hóa trao đổi trong khu vực khá đa dạng từ máy móc thiết bị sang dầu đến gạo và hàng tiêu dùng. Khu vực Trung Đông cũng đang nổi lên như một thị trường tiềm năng. Các nước như các tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất, Ả Rập C, Út ngày càng nhập nhiều hàng từ Việt Nam, đặc biệt là dệt may, thủy sản và sản phẩm nông nghiệp. Và thú vị hơn nữa là thị trường châu Phi tuy còn khiêm tốn nhưng đang tăng trưởng đều đặn. Gạo Việt Nam đang nuôi sống hàng triệu người ở các nước châu Phi, đó là điều mà không phải người Việt nào cũng biết. Bây giờ, hãy nói về những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của chúng ta. Nhóm đứng đầu không ai khác chính là điện thoại và linh kiện điện tử, đóng góp khoảng 60-70 tỷ đô la mỗi năm. Tiếp theo là máy vi tính và thiết bị điện tử, hàng dệt may, giấy dép và máy móc thiết bị. Nếu so sánh với 20 năm trước, khi gạo và cà phê mới là ngôi sao xuất khẩu thì sự thay đổi này thật sự ngoạn mục. Tuy nhiên, nông sản vẫn giữ vai trò quan trọng và đang không ngừng nâng cao giá trị. Cà phê Việt Nam, đặc biệt là cà phê Robusta, đang chiếm vị trí nhà xuất khẩu lớn thứ 2 thế giới chỉ sau Brazil. Hạt điều Việt Nam đứng đầu thế giới về chế biến và xuất khẩu trong nhiều năm liền. Gạo Việt xuất đi hơn 100 quốc gia và như đã nói, sầu riêng đang là hiện tượng mới nổi với tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Một điểm thú vị nữa là Việt Nam đã ký kết rất nhiều hiệp định thương mại tự do hiện tại là 17 hiệp định kết nối với hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ, chiếm hơn 90% tổng sản phẩm quốc nội toàn cầu. Điều này có nghĩa là hàng Việt Nam có thể tiếp cận hầu hết các thị trường lớn trên thế giới với mức thuế ưu đãi đó là lợi thế cạnh tranh rất lớn so với nhiều nước khác. Chính phủ Việt Nam đã rất chủ động và khéo léo trong việc đàm phán các hiệp định này từ hiệp định thương mại tự do Việt Nam – châu Âu đến hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương rồi hiệp định thương mại tự do với Anh, với Israel hay các hiệp định trong khuôn khổ hiệp hội. Các quốc gia Đông Nam Á tất cả đều là những tấm vé thông hành giúp hàng Việt đi xa hơn, nhanh hơn và rẻ hơn. Nhưng bức tranh xuất khẩu không phải lúc nào cũng màu hồng. Vẫn còn đó những thách thức không nhỏ. Một trong số đó là vấn đề xuất xứ hàng hóa, tức là hàng phải thực sự được sản xuất tại Việt Nam chứ không phải chỉ đi qua để gian lận xuất xứ. Đây là bài toán mà cơ quan quản lý phải theo dõi chặt chẽ vì nếu để xảy ra gian lận thì uy tín thương hiệu Made in Vietnam sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ngoài ra, việc phụ thuộc quá nhiều vào các tập đoàn nước ngoài như Samsung hay các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nói chung cũng là điểm cần chú ý. Hiện tại, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đóng góp đến hơn 70% tổng kim ngạch xuất khẩu. Điều đó có nghĩa là doanh nghiệp Việt Nam thuần túy vẫn còn nhiều dư địa để phát triển và giành lại sân chơi ngay trên chính đất nước mình. Nhìn về tương lai, xuất khẩu Việt Nam đang đứng trước những cơ hội rất lớn. Ngành công nghiệp bán dẫn tức là sản xuất chip điện tử đang được đặt kỳ vọng lớn. Nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã và đang đầu tư vào Việt Nam để xây dựng nhà máy sản xuất chip và linh kiện bán dẫn. Nếu phát triển được mảng này, giá trị xuất khẩu sẽ tăng vọt và chất lượng hàng hóa cũng lên một tầm mới hoàn toàn. Nông nghiệp công nghệ cao cũng là hướng đi hứa hẹn. Thay vì xuất thô, Việt Nam đang dần chuyển sang chế biến sâu cà phê đóng gói cao cấp, trái cây đông lạnh, thủy sản chế biến sẵn để tăng giá trị gia tăng. Đây chính là bài toán quan trọng, không chỉ bán nhiều hơn mà phải bán được giá cao hơn, thu về nhiều hơn trên mỗi kg hàng xuất đi. Tóm lại, hành trình của hàng Việt ra thế giới là một câu chuyện đầy cảm hứng. Từ một nước nông nghiệp nghèo sau chiến tranh, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong 20 nền kinh tế xuất khẩu lớn nhất thế giới. Hoa Kỳ, Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản, những thị trường khổng lồ đó đang mở rộng cửa đón nhận hàng hóa made in Việt Nam mỗi ngày. Mỗi đôi giày xuất đi, mỗi tấn ngạo bán sang châu Phi, mỗi chiếc điện thoại rời khỏi nhà máy tại Bắc Ninh, tất cả đều là một phần của câu chuyện lớn hơn, câu chuyện về một dân tộc kiên cường, cân cư và không ngừng vươn lên. Và điều tuyệt vời nhất là câu chuyện này vẫn đang tiếp diễn và những chương hay nhất có lẽ vẫn còn ở phía trước. Nếu bạn thấy video này thú vị và bù ích, hãy nhấn like và đăng ký kênh để không bỏ lỡ những khám phá thú vị tiếp theo về đất nước và con người Việt Nam nhé. Hẹn gặp lại bạn ở video sau và đừng quên chia sẻ cho bạn bè cùng xem vì biết đâu đây lại là điều họ chưa thấy.