HÒN VỌNG PHU – Truyền Thuyết Nàng Tô Thị Và Bi Kịch Chờ Đợi Hóa Đá

Giữa dông bão, người đàn bà ấy hóa đá tự lúc nào không hành. Ngày xưa, ở Trấn Kinh Bắc, có một người đàn bà quá chồng sớm, một mình nuôi hai đứa con thơ. Ban ngày, khi mẹ ra đồng mò cua bắt ốc, hai đứa nhỏ ở nhà, chẳng có người lớn trông non. Ăn chơi nữa đi. Chỉ một lần lỡ tay, đã đổi hướng cả một đời người. Cậu bé hoảng sợ, tưởng em mình đã không qua khỏi. Và rồi, nó chạy đi, không dám ngoái đầu nhìn lại. May mắn thay, vết thương nhẹ, người hàng xóm chạy sang cứu kịp, giữ được mạng sống cho bé gái. Nhưng từ giây phút đó, Tô Văn đã biến mất khỏi cuộc đời hai mẹ con mãi mãi. Một ngày, rồi hai ngày, người mẹ đi tìm khắp nơi. Nhưng không ai thấy bóng dáng đứa con trai. Nỗi nhớ con gặm nhấm từng ngày, khiến người đàn bà quá dần dần héo hon. Mẹ chỉ lo mình con ở lại, rồi biết nương tựa vào đâu. Không bao lâu sau, người mẹ cũng nhắn mắng, bỏ lại đứa con gái một mình giữa đời. Mấy ngày đầu, làng xóm còn cho cô miếng ăn, rồi ai cũng có cuộc sống của riêng mình. Hai vợ chồng chủ hàng cơm thấy thương, đem đứa bé về nuôi, sai vặt trong quán. Sau này, khi lên xứ lãng mở hàng nem, họ đem tô thị đi theo. Từ đó, đứa trẻ Kinh Bắc lớn lên ở Kỳ Lừa. Mang theo một quá khứ không còn ai để hỏi. Thấm thoát, đứa bé mồ côi ngày nào, đã lớn lên giữa chợ Kỳ Lừa. Nàng siêng năng, nết na, làm gì cũng gọn gàng, nên ai trong chợ cũng quý. Con để dành lấy mà lo thân, ở đời, có nghề trong tay là có chỗ đứng. Dạ, dạ, con nhớ. Học được nghề, nàng mở hàng nem nhỏ ở hàng cưa, lấy việc làm ăn mà nuôi thân. Nem khéo tay, lại biết chịu khách, nên hàng của nàng mỗi ngày một đông. Có người đến vì nem, cũng có người đến vì bóng dáng người bán, nhưng nàng vẫn giữ mình rất mực. Tự tay làm, tự tay giữ, nàng quen với cuộc sống, không cần dựa vào ai. Cho đến một ngày, có một người lã từ phương xa ghé lại. Và từ cuộc gặp tưởng chừng rất thường đó, số phận bắt đầu khép vòng. Người thanh niên ấy mang thuốc bắc từ Cao Bằng xuống bán, dừng chân lại đúng nơi nàng đang đứng. Nem ngon thật, chắc làm khéo lắm mới được vậy. Dạ, quen tay rồi nên cũng đỡ. Từ đó, mỗi lần mang thuốc về bán, chàng lại ghé qua hàng nem nhỏ ở hàng cưa. Ở đây mấy ngày, tôi thấy dễ chịu, chắc tại làm quen được cô. Ở chợ này ai cũng vậy, gặp mãi rồi quen, quen rồi thành thân. Tình cảm đến rất chậm, chậm đến mức chính họ cũng không hay mình đã thương nhau. Để tôi phụ, làm chung vậy đỡ mệt hơn. Rồi họ nên vợ nên chồng, không linh đình, chỉ mong có một mái nhà yên ổn. Hạnh phúc đến với họ rất đổi bình thường, và cũng mong manh như chính sự bình thường ấy. Hơn một năm sau ngày cưới, họ có với nhau một đứa con gái, hạnh phúc tường trừng đã chọn, còn giống mình quá. Một buổi chiều rất đổi bình thường, đã mở ra điều không ai ngờ tới. Ủa, trên đầu mình có cái xẹo lớn vậy hả? Hồi nhỏ em bị anh của em ném trúng đầu, tưởng gặp ông bà luôn rồi đó. Những lời kể ấy, đã làm quá khứ trỗi dậy. Ngay lúc đó, người chồng trật hiểu ra, có những sự thật không thể gọi tên, không một lời có thể nói ra, không một con đường nào có thể quay đầu. Sao tự nhiên anh im lặng vậy? Từ đêm đó, người đàn ông sống chung một mái nhà, nhưng lòng đã đi rất xa. Biết mình đã lạc vào tội lỗi không thể nói ra, anh chỉ còn một cách để trốn chạy. Giữa lúc triều đình bắt lính, anh xin đi, không nói với vợ một lời. Anh đã đăng lính rồi, chuyến này đi lâu lắm, mình ở nhà ráng lo cho con. Sao anh đi gấp vậy? Đi ba năm, có khi sáu năm, cũng có khi lâu hơn. Anh đi rồi, nhà mình còn lại có hai mẹ con thôi hả? Anh không dám quay lại, vì chỉ một lần nhìn, anh biết mình sẽ không đi được nữa. Cuộc ra đi ấy, không phải để trở về. Và từ giây phút đó, cuộc chờ đợi bắt đầu. Từ ngày chồng đi, nàng vừa làm mẹ, vừa làm cha, sống bằng một niềm tin mong manh. Một năm, rồi ba năm, chợ vẫn đông người, chỉ thiếu một người nàng đợi. Ngày ngày, nàng bế con lên chùa Tam Thanh, cầu cho người đi xa còn sống mà trở về. Nghe đâu người đi lính, khó mà còn sống đó chị. Chừng nào, tận mắt thấy, thì tôi mới tin. Rồi một kẻ có thế lực trong dùng ngõ lời cưới. Em đi theo ta đi. Ở đây, không ai từ chối tôi hoài được đâu. Xin cho tôi khất ít bữa, chồng tôi biết đâu sắp về. Nàng tự hẹn một kỳ hạn, vừa để kéo dài thời gian, vừa để níu lấy hy vọng. Nhưng kỳ hạn rồi cũng đến, và trời đất bắt đầu đổi sắc. Đến ngày hẹn cuối, nàng lại bế con lên chùa Tam Thanh, cầu xin lần chót. Nếu anh còn sống, xin cho anh về. Nàng trèo lên mỏm đá cao chót bót, nhìn về hướng người chồng đã đi. Mưa chút xuống, gió rít qua khe đá, nhưng nàng vẫn đứng yên. Em đợi, em còn đợi. Trời đất nổi cơn thịnh nổ, như muốn thử thách lòng người đàn bà ấy. Nàng đứng chờ, cho đến khi thân xác không còn nghe mưa gió nữa. Giữa giông bão, người đàn bà ấy hóa đá, tự lúc nào không hay. Sáng hôm sau, mưa tạnh chỉ còn lại một khối đá bế con, nhìn về phương xa. Người đời gọi đó là Hòn Vọng Phu. Từ đó, trên ngọn núi này, ngày nào cũng có một người đàn bà bằng đá đứng trông về phương xa. Từ đó, mỗi khi nhắc đến sự chờ đợi, người ta lại nhớ đến Hòn Vọng Phu.