Trong bếp nhà bạn có tỏi, gừng, nghệ, quế không? Chắc là có — nhưng 90% người đang dùng sai cách, và gần hết tác dụng tốt cho thận đang bị bỏ đi mà không hay. Bác sĩ Trường Thành hơn 35 năm thăm khám người trung niên và cao tuổi chia sẻ cách dùng 6 gia vị quen thuộc đúng cách để hỗ trợ thận — và tiết lộ một thói quen rất phổ biến rất Việt Nam đang phá thận âm thầm mà hầu hết mọi người không biết mình đang làm. Nội dung từ phòng khám thật, không phải lý thuyết. Kênh Tươi Khoẻ Tuổi Già. ⏱ Nội dung chính trong video: 00:00 — Thứ đang nằm trong bếp nhà bạn và 90% người đang dùng sai 03:00 — Thận đang làm gì cho bạn mỗi ngày — hình dung bằng hình ảnh đời thường 07:00 — Tỏi: mẹo mười phút mà hầu hết người Việt đang bỏ qua 12:00 — Hạt thì là: ít người biết nhưng hỗ trợ lọc độc tố hiệu quả bất ngờ 16:30 — Quế: tại sao chọn sai loại có thể gây hại thay vì hỗ trợ thận 20:00 — Gừng và câu chuyện bác Lan 72 tuổi phù chân hết hẳn sau 6 tháng 24:00 — Nghệ: tại sao uống nước nghệ một mình là đang lãng phí gần hết tác dụng 28:00 — Thói quen rất Việt Nam đang phá thận âm thầm mà bạn chưa nhận ra ⚠️ Nội dung trong video mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế thăm khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ. Nếu bạn đang có bệnh thận được chẩn đoán, đang dùng thuốc điều trị, hoặc có bệnh nền như tiểu đường hay huyết áp cao, hãy trao đổi với bác sĩ điều trị trước khi thay đổi chế độ ăn uống, kể cả khi đó là gia vị thông thường. 📚 Nguồn tham khảo khoa học:
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Có một thứ mà gần như ai trên 50 tuổi cũng đang có trong biếp nhà mình.
Không phải thuốc, không phải thực phẩm chức năng,
là thứ rất bình thường, rất quen, mua ngoài chợ vài nghìn đồng.
Thế mà tôi dám nói rằng 90% người đang dùng nó sai cách.
Không phải sai nhiều, chỉ sai một chút thôi.
Nhưng cái sai một chút đó khiến gần hết tác dụng tốt cho thận bị bỏ đi,
trôi qua người mà cơ thể không nhận được gì cả.
Xem bài này đến cuối, quý vị sẽ biết 6 thứ gia vị đó là gì,
tại sao chúng tốt cho thận,
và quan trọng hơn là cách dùng đúng để không lãng phí.
Mọi thứ tôi sẽ nói cụ thể, bao nhiêu, lúc nào, dùng kèm với gì, không nói chung chung.
Và ở cuối bài, tôi sẽ nói thêm một thứ mà không phải gia vị,
là một thói quen rất phổ biến, rất Việt Nam,
mà hầu hết mọi người không biết mình đang làm.
Tôi để phần đó ở cuối vì cần nghe đủ phần gia vị trước
mới thấy hết được tại sao nó nguy hiểm đến vậy.
Đừng tắt nhé!
Tôi là bác sĩ trường thành, 60 tuổi,
hơn 35 năm khám bệnh cho người trung niên và cao tuổi khắp ba miền.
Những gì tôi nói hôm nay không phải lý thuyết sách vở,
là thứ tôi thấy ở phòng khám,
Trước khi vào từng loại gia vị,
để tôi nói một chút cho quý vị hình dung Thận đang làm gì cho mình mỗi ngày.
Không phải để giảng bài đâu,
mà vì tôi thấy nhiều người chăm uống thuốc bổ Thận
mà lại không biết Thận đang làm việc gì,
thì khó mà hiểu được tại sao mấy thứ gia vị nhỏ nhoi kia lại quan trọng đến vậy.
Thận mình có hai quả, nằm sau lưng, ngang thắt lưng.
Mỗi quả to bằng nắm tay.
Nhỏ vậy thôi, nhưng mỗi ngày nó lọc khoảng 180 đến 200 lít máu.
Quý vị hình dung cái thùng phi đựng nước ở nhà quê,
hai cái thùng phi đầy.
Ờ, Thận mình lọc ngần ấy máu mỗi ngày,
lấy ra chất thải, lấy ra độc tố,
lấy ra nước dư thừa, rồi trả lại máu sạch vào cơ thể.
Và nó làm điều đó liên tục 24 tiếng,
không nghỉ, không ngủ, không một lần kêu ca.
Bên trong mỗi quả Thận có khoảng 1 triệu đơn vị lọc nhỏ ly ti,
người ta gọi là Nephron.
Cứ hình dung như 1 triệu cái rây lọc siêu nhỏ đang làm việc song song.
Khi mình ăn uống không đúng, khi viêm nhiễm kéo dài,
khi viết áp cao không được kiểm soát,
những cái rây đó bắt đầu bị tổn thương từng cái một.
Mà Nephron bị hỏng thì không mọc lại được,
mất đi là mất luôn,
không như da bị trầy thì còn lành lại.
Người trẻ mất 30% Nephron có khi chẳng thấy gì,
nhưng người trên 50 tuổi thì khác.
Thận vốn đã lão hóa theo 5 tháng,
mất thêm là cảm nhận ngay.
Mà cái khổ là cảm nhận thường đến muộn.
Đến lúc thấy chân phù, thấy người mệt không rõ nguyên nhân,
thấy nước tiểu có bọt thì đã mất đi một phần không nhỏ rồi.
Thế thì những gia vị trong bếp nhà mình làm được gì?
Chúng tạo ra môi trường bên trong cơ thể ít viêm hơn,
ít gốc tự do phá hoại hơn,
giúp máu lưu thông tốt hơn đến thận.
Không phải thuốc chữa bệnh,
nhưng là điều kiện để thận làm việc trong trạng thái dễ chịu hơn,
ít bị bào mòn hơn theo 5 tháng.
Hiểu điều đó rồi,
mình mới thấy được tại sao một thiền nghệ
hay mấy tép tỏi lại đáng để để ý.
Được rồi, vào từng cái một nha.
Cái đầu tiên là tỏi.
À, mà thật ra tôi không muốn bắt đầu bằng tỏi vì nó quá quen.
Nhưng tôi phải bắt đầu bằng tỏi
Và cái sai đó đang xảy ra trong hầu hết các bếp nhà người Việt mình mỗi ngày mà không ai để ý.
Cứ hình dung cái vòi nước ở bếp nhà mình.
Nếu bên trong vòi bị cặn bám dày vào,
nước chảy ra sẽ yếu, nhỏ giọt.
Mạch máu đến thận cũng vậy.
Bị thu hẹp lại thì máu đến ít,
thận lọc kém hơn,
lâu dần chức năng suy giảm.
Tỏi giúp giữ cho cái vòi đó thông thoáng
thông qua một hợp chất gọi là alisin.
Khi mình đập dập hoặc băm nhiễn tỏi,
alisin được giải phóng ra ngoài.
Nó giúp mạch máu giảm ra,
máu lưu thông tốt hơn,
áp lực trong lòng mạch giảm xuống,
huyết áp giảm, thận bớt bị ép.
Nhiên cứu đăng trên tạp chí Journal of Nutrition của Mỹ
theo dõi hơn 3.000 người trong nhiều năm
cho thấy người ăn tỏi thường xuyên có huyết áp thấp hơn
và chỉ số tổn thương thận thấp hơn rõ rệt
so với nhóm không ăn.
Đại học E Harvard cũng nhiều lần xếp tỏi
vào nhóm thực phẩm có bằng chứng đủ mạnh
về việc hỗ trợ huyết áp và chức năng mạch máu.
Dịch ra tiếng bình dân thì là thế này.
Ăn tỏi đúng cách mỗi ngày
giúp máu đến thận đều hơn,
thận lọc khỏe hơn,
bớt bị hao mòn theo năm tháng.
Ở thì, nghe đến đây,
nhiều người hay nghĩ
Ừ, tôi cũng ăn tỏi hàng ngày chứ.
Xào gì tôi cũng cho tỏi vào.
Đấy, đúng chỗ tôi muốn nói.
Xào gì cũng có tỏi,
nhưng thường làm theo kiểu nào?
Bóc tỏi, bâm nhuyễn, phi vào chảo dầu nóng ngay.
Đúng không?
À, đó chính là cái sai.
Alisin cần ít nhất 8 đến 10 phút
mới hình thành đầy đủ
sau khi tỏi bị cắt hoặc đập dập.
Nếu cho vào lửa nóng ngay lập tức,
nhiệt độ cao phá hủy alisin
trước khi nó kịp tổng hợp xong.
Bao nhiêu bữa ăn trôi qua
mà tỏi chưa được dùng đúng,
nghe mà tiếc lắm.
Mẹo thực tế chỉ cần một bước
thêm vào thở quen cũ.
Đập dập tỏi hoặc bâm nhuyễn ra
rồi để yên đúng 10 phút.
Sau đó mới cho vào chảo hay nồi.
10 phút đó mình làm việc khác đi.
Nhặt rau, rửa thịt, bắt nồi nước.
Quay lại thì tỏi đã sẵn sàng.
Alisin đã được hình thành đầy đủ.
Hoặc nếu muốn đơn giản hơn nữa,
sáng dậy ăn sóng một tép tỏi nhỏ
với chút mật ong.
Không đắng, không hôi miệng nhiều như mình tưởng đâu.
Nhai thêm một nhánh mùi tàu
hay lá bạc hà là hết mùi ngay.
Bác Minh, 67 tuổi, quê Hải Dương
là người tôi hay nhớ đến khi nói về tỏi.
Hôm bác lên khám,
tay sách một túi ni long căn phòng
toàn hộp thuốc bổ thận
với thực phẩm chức năng đủ loại.
Bác đặt lên bàn, thở dài nói
Bác sĩ ơi, tôi uống đủ thứ
mà xét nghiệm vẫn xấu như cũ.
Chả lẽ thận tôi hỏng thật rồi.
Tôi hỏi kỹ về thở quen ăn uống hàng ngày.
Bác kể bác ăn rất ít tỏi
vì sợ nóng trong người,
sợ hôi miệng khi tiếp xúc với con cháu.
Hỏi thêm thì biết bác còn ít uống nước
hay ăn mặn vì quen
và hầu như ngày nào cũng uống
một hai viên thuốc giảm đau khớp
tự mua ở nhà thuốc gần nhà
vì đầu gối đau lâu năm.
Ờ, đó là ba thứ đang hại thận của bác.
Không phải do bác lười hay không quan tâm đến sức khỏe
mà vì không có ai ngồi xuống
nói thẳng, nói thật cho bác nghe bao giờ.
Sau khi tôi hướng dẫn bác
thêm tỏi đúng cách vào bữa ăn,
giảm muối, uống đủ nước
và chuyển sang thuốc giảm đau nhẹ hơn do tôi kê.
Ba tháng sau bác quay lại tái khám.
Chỉ số creatinine trong máu,
các chỉ số đo gánh nặng thận đang chịu
đã giảm xuống gần mức bình thường.
Bác cười mà mắt đỏ he
nói với tôi rằng
Bác sĩ ơi tôi mừng quá
cứ tưởng thận hỏng rồi không chữa được nữa.
Thận bác Minh không hỏng
nó chỉ đang bị làm khó mỗi ngày
Khi mình bỏ bớt thứ gây hại
và thêm đúng thứ hỗ trợ
thận tự nó phục hồi được
Khả năng đó ở người cao tuổi vẫn còn đó
Ừm, chỉ cần mình biết cách giúp nó.
Cái thứ 2 mà ít người nghĩ đến
trong chuyện thận là hạt thì là
Cây này tôi đoán
nhiều quý vị chưa bao giờ đặt nó
vào danh sách chăm sóc sức khỏe
Hạt thì là
là hạt khô của cây thì là
Hơi giống hạt tiêu nhỏ
nhưng màu nâu vàng hơn
Mùi thơm rất đặc trưng
Người miền Nam hay gọi là hạt cumin
Người Việt hay dùng trong nồi cà ri
hoặc ướt thịt bò cho thơm
Ấy vậy mà
Ờ thì
nó lại có tác dụng hỗ trợ thận
mà không mấy ai để ý
Thì là chứ 2 hật chất chính
là cumin aldehyde và thymol
Hai cái này có khả năng
chống oxy hóa mạnh
Chống oxy hóa nghĩa là gì?
Để tôi nói theo cách đơn giản hơn
Hằng ngày trong cơ thể mình
có những phần tử
gọi là gốc tự do
cứ hình dung như những cái đinh rỉ
bay lơ lửng trong nhà
gặp đâu cắm vào đó
phá hoại tế bào gặp đâu hỏng đó
trong đó có tế bào thận
Những hợp chất như cumin aldehyde
trong thì là
là những thứ đi thu gom
mấy cái đinh rỉ đó lại
trung hòa chúng trước khi chúng kịp gây hại
Thận nhờ vậy
ít bị bào mòn hơn mỗi ngày
Nghiên cứu đăng trên
Journal of Ethnopharmacology
năm 2014
theo dõi nhóm người
có chỉ số thận không ổn định
trong 8 tuần bổ sung chiếc xúc thì là
Kết quả cho thấy
mức creatinine và ure
trong máu cải thiện rõ rệt
so với nhóm chứng không dùng
Tại Đại học Y Dược
thành phố Hồ Chí Minh
Hạt thì là cũng được
các chuyên gia dinh dưỡng đưa vào danh sách
gia vị được khuyến nghị hỗ trợ
trong chế độ ăn cho người
có chức năng thận suy giảm nhẹ
Dịch ra bữa ăn hằng ngày
thì đơn giản lắm
Rang nhẹ 1 thìa cà phê hạt thì là
trên chảo, khô cho đến khi
thơm, xay thô ra
bảo quản trong 1 cái hũ nhỏ
để trên bếp
Mỗi sáng pha nửa thìa vào cốc nước ấm
vắt thêm chút chanh
uống trước bữa ăn khoảng 30 phút
hoặc rắc lên canh
lên rau xào
vào nồi cháo buổi sáng
Mùi hơi lạ lúc đầu
nhưng quen rồi, thấy thơm
Người tiêu hóa yếu thì dùng thì là
còn thấy bụng nhẹ hơn hẳn
sau bữa ăn, thêm được cái đó nữa
Cái tiếp theo
mà nhiều bác đang vô tình làm đúng
mà không biết mình đang làm đúng
đó là thêm quế
vào nồi cháo buổi sáng
Nếu quý vị
đang có thói quen đó rồi
thì tiếp tục đi
vì nó có lý do khoa học đàng hoàng
đằng sau
Cứ hình dung bên trong mạch máu
và trong các mô của mình
cứ âm ỉ như có đám lửa nhỏ
không tắt bao giờ
Không đau, không thấy
nhưng ngày nào cũng đốt một chút
tháng nào cũng ăn mò một chút
đến lúc quay lại nhìn thì đã mất đi nhiều rồi
Khi mình ăn nhiều đường
nhiều đồ chế điến sẵn
ít vận động
cơ thể liên tục ở trong trạng thái
viêm nhẹ như vậy
Quế giúp dập bớt
cái đám lửa âm ỉ đó xuống
Viện Dinh dưỡng Quốc gia Việt Nam
phối hợp với Đại học Y Hà Nội
công bố năm 2019
theo dõi nhóm người trung niên Việt Nam
có chỉ số viêm mạng tính cao
trong 12 tuần
bổ sung quế vào bữa ăn hàng ngày
Kết quả, nhóm dùng quế
có chỉ số CRB trong máu
Đây là marker đo mức độ
viêm trong cơ thể
giảm rõ rệt hơn nhóm chứng
Mà CRB cao kéo dài
là một trong những yếu tố
liên quan trực tiếp đến nguy cơ
tổn thương thận mạng tính
Nói theo kiểu bình dân
thì quế giúp cơ thể mình ít viêm hơn
thận ít bị đốt âm ỉ hơn
sống thọ hơn trong cái môi trường
mà mình tạo ra cho nó
Nhưng tôi phải nhắc
một điều quan trọng ở đây
Quế xê long và quế cassia
là hai loại khác nhau hoàn toàn
Quế cassia
bán phổ biến hơn ở chợ Việt Nam
rẻ hơn
nhưng chứa kumarine nhiều hơn
dùng liều cao lâu dài
thì kumarine có thể ảnh hưởng đến gan và thận
thay vì hỗ trợ
Quế xê long màu nâu nhạt hơn
vỏ mỏng hơn
và cuộn nhiều lớp như cuộn giấy mỏng
khác hẳn quế cassia
vỏ dày cứng như mảnh gỗ
giá cao hơn một chút
nhưng an toàn hơn đáng kể khi dùng lâu dài
Ra chợ hỏi người bán
họ phân biệt được
lượng dùng mỗi ngày
chỉ cần khoảng 1 đến 2 gram
chưa đến nửa thì cà phê bột quế là đủ
không cần nhiều
cần đều và cần đúng loại
nói đến gừng thì người Việt mình quá quen rồi
bát phở phải có gừng nướng
nồi cháo gà
phải có gừng đập dập
canh cá phải có gừng để khử mùi tanh
cái thứ 4 trong danh sách hôm nay
chính là gừng
và tôi muốn nói cụ thể hơn
về cơ chế của nó
vì nhiều người biết gừng tốt
nhưng không biết nó tốt kiểu gì cho thận
gừng chứa
gingerol và sogaol
2 hợp chất có tác dụng ước chế
viêm ở cấp độ tế bào
giống như quế
gừng giúp dập tắt đám lửa viêm âm ỉ bên trong
nhưng gừng còn làm
thêm một việc nữa
nó kích thức tùng hoàng máu
giúp máu chạy đến các cơ quan ngoại vi
tốt hơn trong đó có thận
cứ hình dung buổi sáng
buổi sáng mới thức dậy
mặt máu mình còn đang lờ đờ
lưu thông chậm chạp
sau một đêm nằm yên
uống một cốc nước gừng ấm
vào lúc đó
thì như khởi động cái máy bơm
máu bắt đầu chảy điều hơn
thận nhận được đủ máu
để lọc ngay từ sáng sớm
thay vì phải chờ mãi
nghiên cứu đăng trên BMC
Complimentary Medicine and Therapy
công bố năm 2020
theo dõi nhóm
bệnh nhân thận mãn tính trong 12 tuần
dùng chiếp xuất gừng chủng hóa
nhóm dùng gừng
có các chỉ số viêm giảm rõ hơn
và chức năng thận ổn định hơn
so với nhóm không dùng
kết quả này không có nghĩa là
gừng chữa được bệnh thận
nhưng nó cho thấy gừng tạo ra
môi trường ít viêm hơn
máu lưu thông tốt hơn
thận làm việc trong điều kiện dễ chịu hơn
Ờ, điều đó
có nghe bình thường
nhưng tích lũy theo tháng năm
thì khác biệt rất lớn
cách dùng tôi hay hướng dẫn
bệnh nhân lớn tuổi
là uống nước gừng ấm buổi sáng
trước khi ăn
3-4 lát gừng tươi
đung với 300ml nước
không cần đung sôi lâu
10 phút là đủ
vắt thêm chút chanh tươi vào
uống ấm
giả dây khởi động
găng khởi động
thận cũng nhận được lợi ích theo
đơn giản, rẻ
không cần học thuốc nào
gừng tươi thì tốt hơn gừng khô
vì hàm lượng gingerol
trong gừng tươi cao hơn
gừng khô qua quá trình phơi sấy
thì gingerol chuyển hóa
một phần thành sogaol
cũng có tác dụng nhưng khác một chút
nếu có điều kiện
thì dùng gừng tươi
còn không có thì gừng khô cũng dùng được
chỉ cần giảm lượng xuống
một chút vì vị cay hơn
để tôi kể câu chuyện của bác Lan
bác Lan 72 tuổi
quê Quảng Ngãi ra Hà Nội
sống cùng con cháu được mấy năm nay
bác đến phòng khám của tôi
vì hay bị phù chân buổi chiều
mệt mỏi không rõ nguyên nhân
ngủ không ngon dù không có chuyện gì
lo lắng, xét nghiệm cho thấy
chức năng thận đang suy giảm nhẹ
chưa đến mức phải dùng thuốc
điều trị nhưng cần theo dõi sát
khi tôi hỏi kỹ
về thói quen ăn uống từ hồi ra Hà Nội
bác kể rằng
bác hầu như bỏ hết mấy thứ gia vị
thường dùng hồi ở quê
lý do đơn giản là bếp nhỏ
con cháu bận, nấu sao tiện nấu vậy
ít gừng, ít nghệ, ít tỏi
bữa ăn đơn giản hơn
ngạt hơn theo nghĩa đen
à, và bác cũng ít uống nước hơn
vì nhà vệ sinh
ở tầng trên đi lại bất tiện
sợ đêm phải dậy nhiều lần
tôi không thể kết luận
chắc chắn rằng thiếu gia vị
là nguyên nhân chính làm thận bác yếu đi
bác còn tuổi tác, còn huyết áp
còn nhiều yếu tố khác
nhưng khi tôi hướng dẫn bác
quay lại nấu ăn theo kiểu cũ của người miền trung
thêm gừng vào canh
thêm nghệ vào xào
thêm tỏi vào hầu hết các món
đồng thời uống đủ nước trong ngày
và nhớ đi nhà vệ sinh trước khi ngủ
để không lo đêm phải dậy nhiều
6 tháng sau
bác tái khám với kết quả khả quan hơn rõ rệt
phù chân giảm hẳn
ngủ ngon hơn
bác nói với tôi giọng vui hơn hẳn
bác sĩ ơi
tôi thấy người khỏe hơn từ hồi nấu ăn
lại theo kiểu cũ
ừ, những thứ mình quen dùng
từ hồi còn trẻ ở quê
đôi khi có lý do rất khoa học
để tiếp tục dùng
không phải mê tính, không phải nghe đồn
mà là cái thói quen ẩm thực
truyền thống của ông bà mình
đôi khi đã đúng từ rất lâu
chỉ là bây giờ
khoa học mới có đủ công cụ
để giải thích tại sao
cái thứ 5 là hạt rau mùi
còn gọi là hạt ngò
người miền Nam dùng nhiều hơn
trong nồi bún bò hay bò kho
nhưng ở miền Bắc
cũng hay thấy trong nồi phở
hay nồi nước dùng hầm xương
cái hạt nhỏ nhỏ tròn tròn
màu vàng nâu đó
ừ, ít ai biết
nó đang giúp thận
theo một cách rất thú vị
hạt rau mùi chứa linalool
và borneol
2 hợp chất có tính chống oxy hóa
và kháng viêm rõ ràng
nhưng điều thú vị hơn
mà ít tài liệu phổ thông nhắc đến
là hạt rau mùi
có tác dụng hỗ trợ cơ thể
trong quá trình xử lý một số kim loại nặng
nhẹ, tích lỷ trong máu
từ thực phẩm và môi trường
giảm bớt gánh nặng
với người sống ở thành phố lớn
tiếp xúc với không khí ô nhiễm
ăn nhiều thực phẩm đóng gói
có chất bảo quản
cơ thể tích lỷ một lượng nhỏ
các chất này theo thời gian
thận phải xử lý hết
hạt rau mùi giúp giảm nhẹ
cái gánh đó đi một phần
tôi cần nói rõ để tránh hiểu lầm
không phải là hạt rau mùi
giải độc tố thần kỳ
như kiểu quảng cáo thực phẩm chức năng
hay nói quá lên đâu
mà là nó hỗ trợ thực sự
trong quá trình lọc bình thường của thần
giúp một số chất không cần thiết
được đào thải nhanh hơn
qua đường nước tiểu
giảm tích lỷ
Tạp chí Interdisciplinary Toxicology
đã đăng một bài tổng hợp
nghiên cứu về hạt rau mùi
cho thấy ở những người
tiếp xúc với lượng nhỏ
kim loại từ môi trường đô thị
nhóm bổ sung hạt rau mùi
thường xuyên vào bữa ăn
có các chỉ số liên quan
trong máu ổn định hơn
và chức năng thận tích bị ảnh hưởng hơn
so với nhóm không dùng
Cách dùng thì không phức tạp gì
Rang sơ hạt rau mùi
trên chảo khô cho đến khi thơm
xay thô ra
bảo quản trong hũ kính để trong bếp
Khi nấu canh thì rắc vào
Pha trà thì bỏ vào hảm cùng
Rau luộc chấm mắm
thì rắc lên trên
Mùi thơm dịu
không hắt
ăn quen rồi thấy thiếu là nhớ ngay
Và cái cuối cùng
trong danh sách 6 loại gia vị
Cái mà nếu tôi chỉ được chọn
một thứ duy nhất để giữ lại
tôi sẽ chọn cái này
đó là nghệ
hay chính xác hơn là cucumin
hợp chất tạo ra màu vàng đặc trưng
trong củ nghệ
Cucumin là một trong những hợp chất
thực vật được nghiên cứu
nhiều nhất trên thế giới
trong 30 năm qua
không phải vì người ta thích nghệ
mà vì kết quả cứ liên tục ra
những điều làm các nhà khoa học
ngạc nhiên
Cucumin ức chế một con đường
truyền tín hiệu viêm quan trọng
trong cơ thể gọi là
NFKB
Nghe có vẻ khó hiểu thì để tôi nói
theo cách khác
Khi cơ thể mình đang viêm
có một công tắc bên trong tế bào
tế bào cứ liên tục bật lên
báo hiệu cho phản ứng viêm tiếp tục
Cucumin đi tắt
cái công tắc đó
viêm bớt đi
tế bào thận ít bị phá hủy hơn
theo từng ngày
Nghiên cứu đăng trên BMC Nephrology
năm 2019
theo dõi nhóm bệnh nhân thận mạng tính
giai đoạn 3 và 4
trong 16 tuần bổ sung cucumin
cho thấy mức protein
niệu giảm rõ rệt hơn
so với nhóm chứng
protein niệu là lượng protein
rò rỉ ra nước tiểu
bình thường thận lọc không cho
protein lọt qua
giống như cái rây tốt thì không để
hạt gạo lọt xuống dưới
khi thận bị tổn thương
màng lọc bị hở
protein lọt ra ngoài theo nước tiểu
đó là dấu hiệu thận đang có vấn đề
cucumin giúp giảm
cái rò rỉ đó đi
có nghĩa là màng lọc được
viện y tế quốc gia Mỹ
NIH cũng đã tổng hợp
nhiều nghiên cứu và kết luận rằng
cucumin có tiềm năng
thực sự trong việc hỗ trợ
bảo vệ thận khỏi tổn thương
do oxy hóa và viêm mạng tính
nhưng
à đây là chỗ quan trọng
nhất mà cũng bị bỏ qua nhiều nhất
cucumin hấp thu
vào máu rất kém nếu
dùng một mình
uống một nghệ hòa vào nước
cơ thể mình thật ra
chỉ hấp thu được một phần rất nhỏ
vì cucumin không tan trong nước
nó tan trong dầu
và nó cần thêm
một chất gọi là piperine
có trong tiêu đen
để vào được máu hiệu quả
nghiên cứu đăng trên tạp chí
Planta Medica của Đức
một trong những tạp chí dược liệu học
lâu đời nhất thế giới
cho thấy tiêu đen tăng khả năng
hấp thu cucumin
lên đến 2000%
2000%
nghe mà choán
nghĩa là nếu quý vị đang uống nước nghệ
không có tiêu đen
và không có dầu
thì đang bỏ lỡ gần hết tác dụng của nó
vậy dùng đúng cách là thế nào
nghệ xào với dầu olive
hoặc nấu canh cùng với nước cốt dừa
thêm một nhấm tiêu đen xay vào
hoặc nếu uống nước nghệ
mật ong thì nhớ thêm
một nhấm tiêu đen
và một thịa dầu dừa hay dầu olive vào cùng
nghe có vẻ lạ
nhưng uống quen thì thấy ổn
không khó chịu gì
cách đó hấp thu cucumin tốt hơn hàng chục lần
so với uống nước nghệ đơn thuần
nói đến đây
tôi biết nhiều quý vị đang nghĩ
ờ nghe hay đó
nhưng tôi thận đã có vấn đề rồi
đang uống thuốc rồi
liệu có dùng được mấy thứ này không
hay lại ảnh hưởng đến thuốc
câu hỏi đó rất đúng
và tôi cần nói rõ một lần cho tất cả
nếu quý vị đang được
bác sĩ theo dõi bệnh thận
đang có creatinine cao
đang phải hạn chế Cali
hoặc Phosphor trong chế độ ăn
thì trước khi thêm bất cứ thứ gì
vào bữa ăn dù là gia vị
quen thuộc quý vị hỏi bác sĩ
đang điều trị cho mình trước
không phải vì mấy thứ này nguy hiểm
mà vì ở từng mức độ
suy thận khác nhau
cơ thể xử lý các hợp chất
trong gia vị cũng khác nhau
có người thận yếu mà ăn nhiều Cali
thì mệt khó thở
mình không thể áp chung một công thức
cho tất cả
còn nếu quý vị đang ở giai đoạn
muốn chủ động phòng ngừa
thận chưa có vấn đề gì
hoặc chỉ ở mức cảnh báo nhẹ chưa cần thuốc
thì những gì tôi chia sẻ hôm nay
rất phù hợp để bắt đầu ngay
từ bếp nhà mình
không cần mua thêm gì đắt tiền
không cần thay đổi hoàn toàn
chỉ cần thêm dần vào những gì
mình đang nấu hằng ngày
tôi nói điều này không phải
để xoa dịu ai
mà vì tôi đã thấy quá nhiều người
vì sợ hãi một câu của bác sĩ
hay một công số xét nghiệm
mà đổi toàn bộ cuộc sống
sang kiên khem khắc khe đến mức khổ sở
rồi bỏ cuộc sau vài tuần
thay đổi nhỏ, đúng hướng
đều đặn, hiệu quả hơn
thay đổi lớn mà không bền được
bây giờ đến phần tôi đã hứa
từ đầu bài
không phải gia vị thứ 7 đâu
là một thứ khác
một thói quen
thận của mình làm việc trong môi trường
mà mình tạo ra cho nó mỗi ngày
6 loại gia vị tôi vừa nói
giúp tạo môi trường ít viêm hơn
ít gốc tự do hơn
máu đến thận tốt hơn
nhưng nếu cùng lúc đó
mình tiếp tục đưa vào những thứ gây hại nặng hơn
thì cái hỗ trợ nhỏ
cứ hình dung như đang bơm nước
vào một cái xô bị thủng đáy
bơm bao nhiêu cũng không đầy được
nếu không bích cái lỗ thủng trước
thứ đang hại thận
nhiều nhất ở người trung niên
và cao tuổi Việt Nam
theo kinh nghiệm tôi thấy ở phòng khám
không phải rượu bia hay thuốc lá
dù những thứ đó cũng hại
mà là dùng thuốc giảm đau
chống viêm không kê đơn
quá thường xuyên
nhóm thuốc NSAID
trong đó có ibuprofen
diclofenac, naproxen
những thuốc này bán tự do
ở nhiều nhà thuốc
giá rẻ, uống vào đỡ đau ngay
nên rất nhiều người nghĩ là
uống được thoải mái
NSAID làm co mạch máu thận
giảm lưu lượng máu qua thận
mỗi lần dùng là một lần
thận bị hạn chế nguồn cung
như vặn nhỏ vòi nước
đang chảy vào thận lại
dùng thỉnh thoảng
theo chỉ định của bác sĩ thì không sao
nhưng tự ý dùng liên tục
nhiều tháng, nhiều năm
như trường hợp bác Minh tôi kể
là đang tức lưỡi tổn thương vĩnh viễn
cho thận mà không hay
thứ 2 là muối
theo số liệu của
viện dinh dưỡng quốc gia Việt Nam
công bố năm 2021
lượng muối tiêu thụ trung bình
của người Việt trưởng thành
là khoảng 9 đến 10 gram mỗi ngày
gấp đôi mức WHO khuyến nghị
là dưới 5 gram
ăn mặn làm tăng huyết áp
huyết áp tăng
thì thận bị ép liên tục
như cái bơm phải bơm dưới áp suất cao
tổn thương tức lưỡi
theo 5 tháng
mà muối không chỉ là cái muối
mình bỏ vào nồi
nước mắm, nước tương, mắm ruốt
đồ ăn đóng gói, xúc xích
lạp sưởng, mì tôm
tất cả là nguồn muối ẩn
tôi không nói quý vị
phải bỏ nước mắm hay kiên hoàn toàn
chỉ cần giảm bớt
thay vì chấm nhiều, chấm ít
và thêm chanh tỏi ớt
cho đậm đà mà ít mặn hơn
thay vì ăn mì tôm
nguyên gói gia vị
bỏ bớt một nửa gói gia vị đi
thêm rau vào
mỗi thay đổi nhỏ đó tích lĩ lại
là một vánh nặng bớt đi cho thận
mỗi ngày
thứ ba là nước
nghe đơn giản mà nhiều người vẫn làm
chưa đúng, thận cần nước
để lọc, không có đủ nước
thì chất thải đặt lại trong ống thận
lâu dần tạo sỏi
tạo viêm, tạo tổn thương
người lớn tuổi thường không có cảm giác
khác rõ ràng như người trẻ
vì cơ chế báo khác bị
giảm nhậy theo tuổi, nhưng cơ thể
vẫn cần nước như cũ
không khát không có nghĩa là không cần uống
mỗi ngày uống từ
một rưỡi đến hai lít nước
chia điều trong ngày
không uống ồ ạt một lúc
sáng dậy uống ngay một cốc nước ấm
trước khi làm bất cứ thứ gì khác
cái thói quen nhỏ đó
nghe bình thường lắm
nhưng giúp thận nhiều hơn nhiều người nghĩ
thận sau một đêm dài
không được cung cấp nước
nhận được cốc nước ấm đầu tiên đó
như người lao động được uống nước
sau mấy tiếng làm việc dưới nắng
khỏe ra ngay, hoạt động trở lại
tôi muốn nói thêm một điều trước khi kết thúc
những gì tôi chia sẻ hôm nay
không phải để làm quý vị sợ hãi
không phải để quý vị cảm thấy
mình đang sai hết mọi thứ
thận của mình là một cơ quan
rất bền bỉ, rất kiên nhẫn
nó chịu đựng được nhiều thứ
mà mình không biết
và nó cũng có khả năng phục hồi nhất định
khi mình tạo điều kiện tốt hơn cho nó
cái tôi muốn quý vị
mang về từ bài này
là sự tự tin rằng
mình có thể làm được điều gì đó
cho thận của mình ngay hôm nay
không cần ra hiệu thuốc
không cần chi nhiều tiền
chỉ cần ra bếp
nhìn lại những thứ mình đang có
và dùng chúng đúng cách hơn một chút
tuần đầu tiên
thêm tỏi đúng cách vào bữa ăn
và nhớ để 10 phút trước khi nấu
tuần thứ hai
bắt đầu uống nước gừng ấm mỗi sáng
tuần thứ ba
tuần thứ tư
nhìn lại thói quen búi
và xem lại việc dùng thuốc giảm đau
không cần thay đổi hết cùng một lúc
chậm mà chắc
đều và đúng
đó là cách duy nhất bền được
trong vòng 4 đến 6 tuần
thay đổi đúng hướng và đều đặn
nhiều bệnh nhân của tôi đã thấy nước tiểu trong hơn
ít phù chân hơn buổi chiều
ngủ ngon nhất hơn
đó là những tín hiệu
thận đang dần được nhẹ gánh
còn chỉ số xét nghiệm thì thường phải
sau 2 đến 3 tháng
mới thấy cải thiện rõ trên giấy
nhưng cơ thể cảm nhận được
trước khi giấy tờ xét nhận
và đó là điều đáng để kiên trì
thận của mình không đòi hỏi
nhiều đâu quý vị ơi
nó chỉ cần mình đừng làm khó nó quá
và thỉnh thoảng nhớ đến nó
một chút qua những thứ rất gần gũi
rất đời thường
nếu bài này có ích
quý vị bấm like để tôi biết
mình đang đi đúng hướng
chia sẻ cho ai trong gia đình hay bạn bè
đang lo lắng về thận
không mất gì cả
mà biết đâu lại giúp được ai đó
thay đổi một thói quen nhỏ
và thói quen nhỏ đó có thể giúp
thận của họ khỏe hơn trong 10
20 năm tới
kênh tươi khỏe tuổi già ra
video mới mỗi tuần
về những chủ đề thiết thực
đúng với người trên 50 tuổi
bấm đăng ký và bấm chuông thông báo
để không bỏ lỡ
tuần tới tôi sẽ nói về chuyện
ăn gì để xương cứng cáp hơn
khi về già
chủ đề mà rất nhiều bác đã nhắn tin
hỏi tôi từ bấy lâu
hẹn gặp lại quý vị
quý vị comment chữ thận khỏe bên dưới nhé
tôi sẽ gửi tặng bộ tài liệu
hướng dẫn ăn uống hỗ trợ thận
cho người trên 50 tuổi
có danh sách cụ thể
thực phẩm nên ăn và cần hạn chế
theo từng giai đoạn chức năng thận
hoàn toàn miễn phí