Năng lượng cũng cần một lối đi #chammotchut #podcastviet #nănglượngtíchcực

Có lẽ ai trong chúng ta cũng từng có cảm giác này. Một ngày trôi qua rất nhanh, việc gì cũng chạm đến một chút, nhưng chẳng điều gì được làm trọn vẹn. Đến tối người mệt mà lòng cũng mệt, chỉ nghĩ rằng mình đã cạn năng lượng. Nhưng cũng có thể, năng lượng chưa từng mất đi, nó chỉ đang lặng lẽ chảy về những nơi mình không hề nhận ra. Vậy có thật chúng ta đang thiếu năng lượng, hay nguồn năng lượng ấy chỉ đang chảy sai hướng? Giống như trong thiên nhiên, dòng nước không bao giờ đứng yên, nó luôn tìm một lối để chảy. Dòng nước có thể nuôi sanh một cánh đồng, cũng có thể bị chia thành vô số nhánh nhỏ rồi tan đi giữa những bãi cát khô. Bản thân dòng nước không thay đổi, chỉ có hướng chảy quyết định giá trị của nó. Tâm của con người cũng vận hành theo quy luật như thế. Nó hiếm khi ở yên một chỗ mà luôn hướng về một điều gì đó. Điều gì giữ được tâm lâu nhất sẽ dần giữ luôn thời gian, cảm xúc và sự quan tâm của con người. Nói cách khác, tâm hướng về đâu thì năng lượng cũng bắt đầu âm thầm chảy về đó. Điều quyết định chất lượng của một việc nhiều khi không phải là ta dành bao nhiêu thời gian cho nó mà là trong khoảng thời gian ấy tâm có thật sự hiện diện hay không. Đang đọc một cuốn sách mà lòng vẫn nghĩ đến cuộc trò chuyện từ hôm qua thì mắt vẫn lướt qua từng dòng chữ nhưng ý nghĩa không còn động lại. Đang ngồi ăn cùng gia đình mà tâm trí vẫn ở trong một cuộc tranh luận trên mạng xã hội thì bữa cơm cũng khó còn cảm giác trọn vẹn. Đang đi giữa một buổi sáng rất đẹp mà đầu óc vẫn đầy những lo toan về ngày mai thì cảnh sát trước mắt cũng chỉ lướt qua như một phông nền. Còn người vẫn ở đó nhưng tâm đã đi rất xa và khi tâm rời khỏi nơi mình đang sống năng lượng cũng lặng lẽ đi theo. Trong đại học, một thiên kinh điển của Nhoa Gia có một câu rất ngắn mà hàm chứa cả một kinh nghiệm sống Tâm bất tạ yên, thị nhi bất kiến, thính nhi bất văn, thực nhi bất chi kỳ vị. Khi tâm không còn ở nơi mình đang hiện diện thì nhìn mà không thật sự thấy, nghe mà không thật sự nghe ăn cũng không cảm nhận được hương vị của thức ăn. Điều mà người xưa muốn nói có lẽ không chỉ là phép tắc tu dưỡng mà còn là một quy luật của đời sống. Tâm ở đâu, con người mới thật sự sống ở đó. Tâm rời khỏi hiện tại, mọi việc dù vẫn diễn ra cũng chỉ còn là những động tác được thực hiện theo quán tính. Đó cũng là lý do vì sao có những người làm việc rất nhiều nhưng thành quả lại không tương xứng. Không phải vì họ kém thông minh hay thiếu chăm chỉ mà bởi tâm trí luôn bị kéo đi theo quá nhiều hướng khác nhau. Mỗi thông báo trên điện thoại, mỗi dòng tin mới, mỗi lời khen chê, mỗi sự so sánh, mỗi nỗi lo về tương lai hay một tiếc nuối của quá khứ đều trở thành một sợi dây nhỏ kéo sự chú ý rời khỏi điều đang làm. Thoạt nhìn, mỗi lần phân tâm chỉ kéo dài vài giây hoặc vài phút nhưng khi những lần ấy lặp đi lặp lại hàng chục, hàng trăm lần trong một ngày tâm trí dần hình thành một thói quen mới. Quen chạy theo mọi thứ xuất hiện trước mắt nhưng rất khó ở lại với điều thật sự quan trọng. Nếu muốn nhìn rõ quy luật ấy chỉ cần quan sát những điều rất quen thuộc trong đời sống. Một học sinh có thể ngồi trước bàn học gần một giờ đồng hồ mà bài vở vẫn chưa tiến được bao xa. Thời gian dành cho việc học vẫn còn nguyên nhưng năng lượng của giờ học ấy đã lần lượt chảy vào những thông báo mới trên điện thoại, vài đoạn video ngắn, những cuộc trò chuyện với bạn bè rồi lại chuyển sang nỗi lo về kỳ thi, về điểm số hay sự so sánh với người khác. Đến khi quay lại trang sách không chỉ một mạch suy nghĩ bị đứt đoạn mà còn có cảm giác mệt mỏi như vừa trải qua một buổi học rất dài. Thực ra, điều làm con người kiệt sức nhiều khi không phải việc học mà là việc liên tục kéo tâm trí từ nơi này sang nơi khác. Điều ấy cũng diễn ra trong môi trường công sở. Có những người mở máy tính từ đầu giờ sáng bận rộn đến tận chiều tối nhưng công việc quan trọng nhất vẫn chưa hoàn thành. Mỗi thư điện tử mới, mỗi lần kiểm tra điện thoại hay thói quen lướt qua vài bản tin ngắn đều giống như một dòng nước nhỏ tách khỏi dòng sông chính. Mỗi lần chuyển sự chú ý năng lượng lại phải khởi động lại từ đầu. Đến cuối ngày, cảm giác bận rộn là có thật nhưng hiệu quả công việc lại không tương xứng với năng lượng đã bỏ ra. Ngay cả trong đời sống gia đình quy luật ấy cũng không hề thay đổi. Một người nội trợ chuẩn bị bữa cơm cho cả nhà nhưng tâm trí lại liên tục bị kéo sang những khoản chi tiêu giang dở. Những thông tin trên mạng xã hội hay những câu chuyện không vui xảy ra từ nhiều ngày trước. Bữa cơm vẫn được nấu xong, công việc vẫn hoàn thành nhưng niềm vui của việc chăm sóc gia đình dường như đã vơi đi rất nhiều. Không phải vì công việc quá nặng nhọc mà bởi năng lượng đã bị chia nhỏ cho quá nhiều mối bận tâm cùng một lúc. Hình ảnh một dòng sông sẽ giúp chúng ta hình dung rõ hơn quy luật này. Khi dòng nước được hội tụ nó đủ sức bào mòn đá bồi đắp phù xa và đưa những con thuyền đi rất xa. Nhưng nếu dòng sông ấy bị chia thành hàng trăm nhánh nhỏ mỗi nhánh chỉ còn một ít nước thì không nhánh nào còn đủ sức tạo nên điều lớn lao. Năng lượng của con người cũng vậy. Khi bị phân tán vào quá nhiều điều vụn vật nó chỉ đủ tạo nên cảm giác bận rộn. Chỉ khi được quy tụ vào một mục tiêu một công việc hay một giá trị xứng đáng nó mới trở thành sức mạnh có thể làm thay đổi chính con người ấy. Có lẽ đây cũng là điều mà đời sống hiện đại đang âm thầm đánh đổi. Chưa bao giờ con người được tiếp cận nhiều thông tin đến thế nhưng cũng chưa bao giờ có nhiều thứ cùng lúc muốn giành lấy sự chú ý của chúng ta như hôm nay. Mỗi thông báo hiện lên trên màn hình mỗi đoạn video được đề xuất mỗi dòng tin mới xuất hiện đều đang lấy cắp một chút thời gian một chút sự quan tâm và một phần năng lượng của người xem. Khi điều ấy diễn ra hết ngày này qua ngày khác dòng năng lượng vốn có thể được dùng để học tập sáng tạo lao động hay vôn đắp các mối quan hệ lại âm thầm chảy sang những nơi không để lại nhiều giá trị lâu bền. Điều đáng nói là năng lượng không chỉ quyết định hiệu quả của một ngày mà nếu được dẫn dắt theo cùng một phương hướng đủ lâu nó còn âm thầm định hình cả một đời người. Những gì chúng ta trở thành trong tương lai thường không bắt đầu từ những quyết định lớn lao mà từ những điều rất nhỏ được lặp đi lặp lại mỗi ngày. Người ta vẫn thường nghĩ số phận được tạo nên bởi những bước hoạt của cuộc đời nhưng nhìn kỹ hơn những bước hoạt ấy phần nhiều chỉ là kết quả của vô vàn lựa chọn nhỏ đã được tích lũy từ trước. Còn người không thay đổi chỉ sau một quyết định. Sự thay đổi thường bắt đầu từ điều mà tâm vẫn thường âm thầm hướng về mỗi ngày. Nghĩ nhiều sẽ thành quen làm quen sẽ thành đếp và chính những đếp sống ấy lạc lẽ tạo nên tính cách của mỗi người. Nhìn theo cách ấy cuộc đời không đột ngột rẽ sang một hướng khác mà âm thầm thay đổi theo dòng năng lượng được nuôi dưỡng ngày này qua ngày khác. Trong thiên nhiên không có cây cổ thụ nào lớn lên chỉ trong một mùa. Mỗi ngày nó chỉ âm thầm hút lấy dưỡng chất từ lòng đất đón nhật ánh sáng và bền bỉ lớn lên giữa mưa nắng. Không ai nhận ra sự đổi thay ấy trong từng ngày. Nhưng nhiều năm sau chính sự tích lũy lạc lẽ ấy đã tạo nên một thân cây vững trái. Còn người cũng vậy. Một giờ đọc sách không làm nên một học giả. Cũng như một ngày lười biếng không làm nên một cuộc đời thất bại. Điều tạo nên sự khác biệt là hàng nghìn giờ học tập hàng nghìn lần lựa chọn điều đúng và hàng nghìn lần giữ được sự tập trung trước những điều thật sự có ý nghĩa. Năng lượng không chỉ giúp một công việc được hoàn thành, mà còn âm thầm tạo nên chính con người đang làm công việc ấy. Mỗi ngày dành sự tập trung cho việc học hỏi, trí thức sẽ không chỉ nhiều thêm, mà khả năng suy nghĩ cũng dần trở nên sâu sắc hơn. Mỗi ngày dành thời gian để lắng nghe, sự bao dung và thấu hiểu cũng lớn lên theo năm tháng. Ngược lại, nếu năng lượng liên tục chảy vào sự nóng giận, ganh đùa hay những nỗi bất an thì chính những điều ấy cũng sẽ từng bước bén rễ trong tâm hồn và dần trở thành một phần của tính cách. Cũng vì nhìn thấu quy luật ấy mà người xưa luôn bắt đầu việc tu dưỡng từ bên trong chứ không phải từ bên ngoài. Trong tư tưởng nho ra con đường học vẫn không mở đầu bằng việc lập nên sự nghiệp hay tạo ảnh hưởng đối với người khác, mà bắt đầu từ chính tâm, rồi mới đến tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Trình tự ấy hàm chứa một nhận thức rất sâu sắc. Muốn xây dựng một cuộc đời vững vàng thì trước hết phải xây dựng được nội tâm của chính mình bởi khi tâm còn tán loạn. Chi thức dễ chỉ còn là sự tích lũy, thành công dễ chỉ còn là sự theo đuổi danh lợi, còn mọi cố gắng cũng rất khó bền lâu. Chỉ khi nội tâm có chỗ đứng vững chắc, những điều con người học được, làm được và tạo dựng được mới thật sự có gốc rễ để phát triển lâu dài. Những người giữ được sự bình thản trước biến động của cuộc sống không hẳn là những người gặp ít khó khăn hơn người khác. Điều làm nên khác biệt là họ biết xin giữ dòng năng lượng của mình không để nó bị cuốn đi bởi những điều nhất thời. Họ dành sự chú ý cho việc học điều đúng, làm điều đúng và sống đúng với những giá trị mình lựa chọn. Qua năm tháng, chính những điều ấy trở thành đền tảng của trí tuệ, của nhân cách và của sự an nhiên. Đến đây, có lẽ hết câu hỏi ở phần mở đầu cũng đã có lời đáp. Phần lớn chúng ta không thực sự thiếu năng lượng. Điều thường xảy ra hơn là nguồn năng lượng ấy đang bị phân tán vào quá nhiều điều vụn vặt hoặc đang chảy về những nơi không xứng đáng. Bởi vậy, điều cần gìn giữ không chỉ là năng lượng mà còn là phương hướng của năng lượng. Nếu được gửi gắm vào chi thức, lòng nhân hậu và bản lĩnh, những phẩm chất ấy sẽ lớn lên theo năm tháng. Nhưng nếu mỗi ngày nó chỉ quanh quẩn với hơn vua, bất an và những điều vô nghĩa, thì chính những điều ấy cũng sẽ dần trở thành một phần của con người. Có lẽ, từ ngày mai, chúng ta vẫn sẽ thức dậy với những công việc quen thuộc, những cuộc hẹn quen thuộc và những bộn bề quen thuộc. Điều duy nhất có thể khác đi là mỗi người có thể tự hỏi mình. Hôm nay, nguồn năng lượng của mình sẽ chảy về đâu?