Giá Nhà Gấp 30 Lần Thu Nhập, Người Trẻ Chọn Nằm Thẳng | Gen Z Buông Bỏ Hay Bất Lực?| Tin Tức 24h

Nếu một người trẻ không nhận được sự hỗ trợ tiền bạc từ bố mẹ, việc tự mua được một căn hộ chung cư giá 3 tỷ đồng bằng tiền lương thuần túy đòi họ ít nhất 20-25 năm thắt lưng buộc bụng với điều kiện giá nhà không tăng thêm và họ không gặp bất kỳ rủi ro nào về sức khỏe hay việc làm. Lựa chọn thu mình, giảm bớt mục tiêu phấn đấu, từ chối tăng ca và không còn mặn mà với việc mua xe, mua nhà hay lập gia đình hay còn gọi là lối sống nằm thẳng đang dần lan rộng trong một bộ phận người trẻ. Nó xuất phát từ đâu? Đây có phải là biểu hiện của sự lưui biến hay là điều tất yếu khi những nỗ lực, hy vọng của cá nhân đụng phải bức tường chi phí sống ngày càng đắt đỏ? Chào mừng quý khán giả đến với kênh Góc Nhìn Thế Giới SVU. Nơi đây, chúng tôi liên tục cập nhật các bài phân tích chuyên sâu về tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, thế giới với góc nhìn khách quan và mới lạ. Bước vào một quán cà phê trên đường Nguyễn Phong Sắc, quận Cầu Giấy, Hà Nội hay đường Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh vào đúng 10 giờ sáng một đầy làm việc trong tuần. Mạng hình máy tính sáng rực, những gương mặt trẻ tuổi ngồi lặn lẽ từ sáng đến chiều. Một ly cà phê 45.000 đồng và một góc ngồi có ổ cắm điện. Đó là văn phòng mỗi ngày của rất nhiều người đi làm hiện nay. Dữ liệu cập nhật từ các báo cáo thị trường bất động sản cho thấy, chỉ số giá nhà trên thu nhập tại Việt Nam đã vọt lên mức 27-30 lần. Điều này đồng nghĩa với việc giá một căn hộ trung bình tại các đô thị lớn hiện cao gấp 27-30 năm thu nhập bình quân của một hội gia đình, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có khoảng cách giữa giá nhà và thu nhập thuộc hàng cao nhất thế giới. Tại Hà Nội, giá rò bán trang hộ chung cư trung bình đã chạm ngưỡng 80-85 triệu đồng một mét vuông. Tại thành phố Hồ Chí Minh, con số này giao động quanh mức 70-75 triệu đồng một mét vuông. Trong khi đó, mức lương phổ biến của một nhân viên văn phòng có từ 3-5 năm tiêm nghiệm, hiện chỉ giao động từ 10-15 triệu đồng một tháng. Trừ đi tiền thuê nhà, tiền ăn uống, tiền xe máy, tiền điện nước giữa thời giá đắt đỏ, số tiền tiết kiệm mỗi tháng còn lại chẳng được bao nhiêu. Cụm từ 5 tháng ban đầu xuất hiện trên các trang mạng xã hội tại Trung Quốc, mô tả trạng thái một bộ phận người trẻ chủ động thu hẹp tối đa nhu cầu vật chất, chỉ làm việc vừa đủ để ăn uống qua ngày, từ bỏ việc cạnh tranh thăng tiến và không tham gia vào cuộc đua mua tài sản. Tại Việt Nam, lối sống này không bùng phát thành một phong trào công khai, nhưng lại đang âm thầm lan rộng trong suy nghĩ của nhiều người đi làm thuộc thế hệ Gen Z và Millennials. Hãy nhìn vào lịch trình một người trẻ đi làm mỗi ngày để thấy áp lực dồn ngán như thế nào. Mỗi buổi sáng họ ra khỏi nhà từ 7 giờ, chen chúc trong những dòng xe kẹt cứng trên đường Nguyễn Trãi ở Hà Nội hay đường Cộng Hòa ở TP.HCM. Họ đến công ty, ngồi trước máy tính 8 đến 10 tiếng, đối mặt với danh sách công việc dài và những chỉ thiêu gắt gao. Chiều muộn, họ trở về phòng trọ rộng chưa đầy 20m2. Cuối tháng, khi tiền lương vừa chuyển vào tài khoản, hàng loạt khoản chi lập tức trừ đi. Tiền nhà 3 triệu, tiền điện nước 1 triệu, tiền ăn uống 4 triệu, tiền xăng xe, cưới hỏi, giao tiết. Trước đây, thế hệ cha anh đi trước có một công thức quen thuộc. Học xong một cái nghề, sinh vào một nơi làm việc, chăm chỉ làm lụng, tích góp vài năm thì mua được mảnh đất, cất cái nhà rồi lập gia đình. Công thức đó dựa trên một thực tế kinh tế lúc bấy giờ. Tấp độ tăng giá đất và chi phí sinh hoạt vẫn nằm trong khả năng tích lũy của người lao động. Bây giờ, mọi thứ đã khác. Tốc độ tăng của giá nhà, giá đất và chi phí sinh hoạt tại các thành phố lớn đang đi nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ tăng lương. Khi một người nhận ra rằng do mình có làm thêm giờ, có nhận thêm công việc thứ 2 hay thứ 3 thì mục tiêu mua được một căn nhà vẫn hoàn toàn xa tầm tay, sự nản lòng xuất hiện. Nằm thẳng lúc này không phải là họ muốn bỏ đi tất cả. Đó là cách phản ứng của con người khi nhận ra mình đang tham gia một cuộc đua mà vạch đích liên tục bị đẩy ra xa. Với các nước trong khu vực châu Á, điều này đã từng xảy ra khi nền kinh tế trải qua giai đoạn phát triển nhanh rồi chuyển sang giai đoạn tăng trưởng chậm lại. Tại Nhật Bản, từ những năm 1990, sau khi thị trường bất động sản và trứng khoán sụp đổ, xã hội xuất hiện một nhóm người trẻ gọi là thế hệ rác ngộ. Đó là những thanh niên không còn quan tâm đến đồ hiệu, không muốn mua ô tô, không vay tiền ngân hàng và thu hẹp tối đa nhu cầu cá nhân. Tại Hàn Quốc, tên gọi thế hệ Sample ra đời để chỉ những người trẻ tự tay gạch bỏ 3 điều quan trọng trong đời, hẹn hò, kết hôn và sinh con, cũng chỉ vì chi phí đắt đỏ và áp lực thi thố quá lớn. Thực tế, để đánh giá một cách công bằng, chúng ta cần nhìn hiện tượng nằm thẳng của giới trẻ từ nhiều phía khác nhau. Từ phía người đi làm trẻ tuổi, chọn cách sống tối giản hoặc chuyển sang làm công việc tự do, không có nghĩa là họ lười biếng. Rất nhiều người vẫn làm việc chăm chỉ 8 tiếng mỗi ngày, nhưng họ chủ động vật ra một tranh giới rõ ràng, hết giờ làm là về nhà, không nhận việc buổi tối, không đánh đổi sức khỏe để lấy những lời hứa hẹn thăng tiếng chưa rõ ràng. Họ thà nhận mức thu nhập vừa phải, nhưng tâm trí được bình yên, còn hơn lao vào những cuộc cạnh tranh kiệt sức. Từ phía các chủ doanh nghiệp, thái độ này lại là một bài toán đau đầu trong việc quản lý con người. Nhiều người quản lý phản ánh rằng, người trẻ hiện nay dễ nghĩ việc hơn, ít tha thiết với các vị trí quản lý và sẵn sàng rời đi nếu cảm thấy môi trường làm việc quá áp lực. Chi phí tuyển dụng và đào tạo người mới vì thế mà tăng lên, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiệm độ làm việc của công ty. Từ phía các cơ quan quản lý, đây không đơn thuần là câu chuyện cá nhân của giới trẻ, mà là một tín hiệu liên quan trực tiếp đến sức khỏe của nền kinh tế. Sự buông bỏ của một bộ phận người lao động trẻ tạo ra những ảnh hưởng lan truyền khắp hệ thống. Nơi đầu tiên chịu ảnh hưởng là thị trường mua sắm. Khi người trẻ thắt lưng buộc bụng không còn vay tiền mua nhà, không đổi xe mới, hạn chế mua sắm còn áo đắt tiền, sức mua chung trên thị trường sẽ sụt giảm. Nền kinh tế sống nhờ vào dòng tiền quay vòng. Khi dòng tiền từ lực lượng tiêu dùng chính bị thắt chặt, các ngành sản xuất, bán lẻ, dịch vụ và bất động sản sẽ ngay lập tức cảm nhận được sự chậm lại. Nơi thứ hai và cũng là nguy cơ lớn nhất nằm ở câu chuyện sinh đẻ và dân số. Lối sống nằm thẳng, lung đi kèm với xu hướng lười tết hôn và ngại sinh con. Số liệu từ Cục Dân Số cho thấy số con trung bình của một phụ nữ Việt Nam những năm gần đây đang giảm nhanh, hiện đã xuống dưới mức 2,1 con. Tại các thành phố lớn như thành phố Hồ Chí Minh, con số này thậm chí đã rơi xuống mức rất thấp, chỉ còn khoảng 1,2 đến 1,3 con trên một phụ nữ. Khi áp lực tiền bạc khiến người trẻ hoãn việc lập gia đình, Việt Nam sẽ đối mặt với nguy cơ già hóa dân số nhanh hơn dự kiến. Lực lượng người trong độ tuổi lao động trong 15 đến 20 năm tới sẽ ít đi, trong khi chi phí lo cho người già ngày càng tăng lên. Đây là bài toán mà bất kỳ nền kinh tế nào cũng phải trả giá đắt nếu không tìm cách tháo gỡ từ sớm. Có một điểm mà ít người chú ý khi nói về trào lưu này, mạng xã hội vô tình làm cho áp lực đè nặng lên vai người trẻ hơn. Hằng ngày chỉ cần mở điện thoại, họ lướt qua hàng trăm video về những người cùng tuổi mua nhà ở tuổi 25, mua xe ở tuổi 22, hoặc sở hữu những tài khoản tiết kiệm hàng tỷ đồng. Việc liên tục so sánh bản thân với người khác trên mạng tạo ra một thước đo thành công bị bớt méo. Khi một người trẻ thấy khoảng cách giữa thực tế của mình và những hình mẫu trên mạng quá xa, tâm lý chung là bung xuôi. Họ chọn nằm thẳng như một cách để giải thoát bản thân khỏi cảm giác tự ti thua kém. Vậy câu chuyện này sẽ đi về đâu trong những năm tới? Nếu giá nhà đất tiếp tục leo thang, vượt xa khả năng tiền túi của đa số người dân, chi phí học hành và chữa bệnh tiếp tục đắt đỏ, hiện tượng nằm thẳng sẽ chuyển từ một lựa chọn cá nhân thành một thói quen phổ biến của thế hệ. Sức làm việc của toàn xã hội sẽ đứng yên, tỷ lệ sinh tiếp tục giảm sâu, tạo ra rào cản lớn cho mục tiêu phát triển dài hạn. Mặt khác, hiện tượng này đóng vai trò như một hồi chuông cảnh báo để xã hội điều chỉnh. Các cơ quan quản lý đẩy mạnh xây dựng các khu nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giá rẻ đúng nhĩa, giúp người đi làm có chỗ ở ổn định với chi phí hợp lý. Các doanh nghiệp thay đổi các quản lý, tạo ra môi trường làm việc lành mạnh, trả lương tương xứng với sức lao động, thay vì bắt nhân viên làm việc quá sức. Khi những gánh nặng về chi phí sống cơ bản được nhất bỏ, động lực làm việc và niềm tin vào tương lai của người trẻ sẽ tự động quay trở lại. Suy cho cùng, nằm thẳng không phải là một căn bệnh lười biến bộc phát, cũng không phải là sự chống đối của một thế hệ. Đó đơn giản là một khoảng lặng, một phản ứng tự nhiên của con người khi đối mặt với những áp lực vượt quá sức cánh vác. Điều quan trọng nhất lúc này không phải là trách mắng hay gán cho người trẻ những từ ngữ tiêu cực. Điều cần làm là nhìn thẳng vào những khó khăn về chi phí sống, giá nhà đất và môi trường làm việc để tìm ra cách giải quyết thực tế.