4 Hãng Xe Ô Tô Trung Quốc Lặng Lẽ Rút Khỏi Việt Nam? Chủ Xe Lãnh Đủ | Tin Tức 24h

Năm 2017, hàng nghìn người tiêu dùng Việt Nam đã rút hết tiền tiết kiệm và mượn ngân hàng, bỏ ra từ 600 triệu đến gần 1 tỷ đồng để rước về những chiếc SUV nội địa Trung Quốc bóng bẫy. Lời hứa hẹn lúc đó ngọt ngào đến mức khó cưỡng. Thiết kế lộng lẫy chẳng kém gì xe sang châu Âu, nội thất bọc da, ngập tràn màn hình cảm ứng và hàng loạt công nghệ hỗ trợ lái vượt xa tầm giá. Rất nhiều người đã xuống tiện với niềm tin rằng mình vừa thực hiện một khoản đầu tư thông minh, sở hữu một chiếc xe vượt tầm giá so với các đối thủ Nhật Bản hay Hàn Quốc. Thế nhưng giấc mộng đẹp đẽ đó không kéo dài được bao lâu. Chỉ sau một thời gian ngắn, sự thật bắt đầu phô bày. Các showroom bóng bẫy của các đơn vị nhập khẩu tư nhân trên những con phố lớn lần lượt đóng cửa. Bản hiệu bị gỡ xuống trong đêm, số điện thoại hotline rơi vào trạng thái thuê bào không liên lạc được. Nhà phân phối lặng lẽ rút lui. Không một thông báo chính thức được phát ra, không một lời giải thích gửi tới người tiêu dùng và hoàn toàn không có bất kỳ phương án hỗ trợ bảo hành hay cung ứng linh kiện đàng hoàng nào. Họ bán xong lô xe, thu đủ lợi nhuận rồi rút lui trong âm thầm, bó mặt hàng nghìn người mua rơi vào cảnh tiền mất tật mang. Nhưng những chiếc xe thì không thể tự biến mất khỏi thực tế. Chào mừng quý khán giả đến với kênh Góc nhìn Thế giới SVO. Nơi đây, chúng tôi liên tục cập nhật các bài phân tích chuyên sâu về tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, thế giới với góc nhìn khách quan và mới lạ. Hãy nhấn nút đăng ký kênh để không bỏ lỡ các video mới nhất. Đến thời điểm hiện tại, hàng nghìn người sở hữu các dòng xe như Zoty T600, Zoty Z8 hay Bike Q7 vẫn phải ngậm ngùi, lang bánh trên đường trong sự lo âu thường trận. Hãy thử đặt mình vào vị trí của họ để cảm nhận nổi ức chế này. Bỏ ra cả một cơ nghiệp, nhưng mỗi sáng bước ra, lên lên xe là một lần nơm nớp lo sợ, chiếc xe dở chứng giữa đường. Một chiếc ô tô không phải là chiếc điện thoại thông minh vài chữ đồng để hỏng là vứt. Đó là phương tiện di chuyển của cả gia đình, chở theo sự an toàn và mạng sống của những người thân yêu nhất. Thế nhưng, mỗi khi chiếc xe gặp sự cố, bi kịch mới thực sự bắt đầu. Chỉ cần hỏng một con cảm biến nhỏ bằng ngón tay hay một chi tiết trong hệ thống điện, chủ xe ngay lập tức rơi vào thế bế tắc hoàn toàn. Trung tâm bảo hành của nhà nhập khẩu đã không còn tồn tại. Các đại lý đã biến mất, không giấu vết. Các chủ xe đành bất lực đứng nhìn tài sản hàng trăm triệu đồng của mình nằm phủ bụi trong gara. Để duy trì sự sống cho phương tiện, họ bắt buộc phải bước vào một cuộc vật lộn gian nan đầy rủi ro. Cách duy nhất là tự lên các ngành tảng thương mại điện tử xuyên biên giới như Taobao hay 1688, sử dụng các công cụ dịch hình ảnh tự động để truy tìm từng mã linh kiện. Họ phải đặt hàng từ bên kia biên giới, mòn mỏi nằm chờ từ hai đến ba tuần chỉ để nhận về một chi tiết nhỏ. Chưa kể, rủi ro mua phải hàng nhái, hàng giả kém chất lượng hoặc nhầm lẫn mã phụ tung là cực kỳ lớn. Bỏ tiền ra mua linh kiện nhưng lấp vào xe không chạy được. Tiền mất mà cuộc tức vẫn đè nặng trong người. Chua chát hơn, nhiều garage tư nhân tại khu vực ngoài thành Hà Nội hay TP.HCM đã trở thành nghĩa địa bất đất dĩ của những dòng xe này. Khi một chiếc xe bị tai nạn hoặc hỏng hóc quá nặng không thể cứu chữa, chủ xe hoặc thợ sữa bắt buộc phải chọn giải pháp chua chát nhất, rã sát chiếc xe. Họ sẽ thịt từng bộ phận, tháo rời từng củ đề, bộ phanh, thước lái để bán lại cho những chủ xe khác đang rơi vào thế đường cùng. Người tiêu dùng Việt Nam, những người đã bỏ tiền thật, tiền xương máu ra để mua hàng lại đang phải nhận về một thứ dịch vụ sống dở, chết dở, bị bỏ rơi hoàn toàn sau khi bên bán hàng đã thu đủ lợi nhuận và dọn dẹp, rút đi. Vậy vì sao một kịch bản thiếu trách nhiệm đến mức coi thường người tiêu dùng như vậy lại có thể diễn ra dễ dàng đến thế? Câu trả lời nằm ở mô hình kinh doanh ăn sổi và chụp vật của các đơn vị nhập khẩu tư nhân nhỏ lẻ thời điểm đó. Họ không thâm nhập thị trường bằng con đường đầu tư bài bản, không liên doanh xây dựng nhà máy, cũng không bỏ vốn đầu tư hệ thống cơ sở hạ tầng dịch vụ lâu dài. Mô hình nhập khẩu thương mại nhỏ lẻ này giúp họ tối ưu hóa lợi nhuận trong nhắn hạn. Bán được xe nào, thu tiền xe đó. Đến khi doanh số sụt giảm, thị trường gặp biến động hoặc chi phí duy trì kho phụ tùng và showroom trở thành gánh nặng tài chính, các đơn vị này lập tức chọn giải pháp dễ dàng nhất, đóng cửa, tháo chạy để cắt lỗ. Họ phủy tay trước mọi trách nhiệm hậu mãi, mặc cho người thư dùng Việt Nam phải tự lo liệu với khối tài sản đang mất giá từng ngày. Nhưng sự thật tay đắng hơn còn nằm ở bản chất chuỗi cung ứng của nhiều hãng xe quy mô nhỏ thời điểm đó. Khác với các tập đoàn ô tô toàn cầu, vốn có hệ thống quản lý linh kiện tiêu chuẩn hóa chặt chẽ qua hàng chục năm, nhiều hãng xe nội địa quy mô nhỏ giai đoạn 2017-2019 vận hành theo kiểu gom nhặt linh kiện. Họ mua linh kiện từ hàng trăm nhà cung cấp độc lập khác nhau để lắp ráp thành một chiếc xe hoàn chỉnh. Còn ốc, sợi dây điện hay cảm biến trên cùng một dòng xe sản xuất cách nhau chỉ vài tháng có thể do hai nhà cung cấp hoàn toàn khác nhau sản xuất. Sự thiếu chuẩn hóa nghiêm trọng này biến việc tích trữ kho phụ tùng trở thành cơn ác mộng đối với bất kỳ đại lý nào. Khi nhà sản xuất dừng dòng xe đó ở thị trường nội địa hoặc gặp khủng hoảng tài chính dẫn đến phá sản, toàn bộ chuỗi cung ứng linh kiện chính hãng lập tức bị đứt gãy hoàn toàn. Những chiếc xe từng là niềm tự hào, là diện mạo của cả một gia đình bỗng nhiên đứng trước nguy cơ biến thành những khối sắc vụng không hơn không kém, chỉ vì thiếu những chi tiết thay thế cơ bản nhất. Sự việc này phản ánh một thực tế xót xa trong bài học tiêu dùng. Khi tâm lý ưu tiên giá rẻ, chuộng hình thức hào nhoáng và tin vào những lời quảng cáo mỉ mìu, lớn ác sự cẩn trọng thì người gánh chịu toàn bộ thiệt hại dài hạn luôn luôn là người tiêu dùng. Một chiếc ô tô không đơn thuần là một đồ dùng cá nhân hay một món đồ công nghệ tiêu dùng có thể thay mới sau 1-2 năm. Đó là một tài sản lớn, là thành quả lao động của nhiều năm tích góp, và quan trọng nhất, nó chở theo tính mạng của bản thân và gia đình mỗi khi lăn bánh trên đường. Chỉ phí ban đầu có thể tiết kiệm được một vài trăm triệu, nhưng cái giá phải trả sau đó là sự ức chế kéo dài, sự lo âu thường trực mỗi khi cầm lái, và một tài sản bị rớt giá thảm hại trên thị trường xe cũ, đến mức chẳng ai buồn ngó ngàng. Điều đáng băng khoăn và lo ngại là bài học từ quá khứ vẫn đang là nỗi trăn trở lớn cho hiện tại. Ở thời điểm hiện tại, một làn sóng xe Trung Quốc thế hệ mới lại đang rầm rộ đổ bộ vào thị trường Việt Nam. Các thương hiệu mới mang theo những giải sản phẩm xe điện, xe hybrid vô cùng bắt mắt, công nghệ ngập tràn, màn hình lớn hơn, cùng những lời hứa hẹn về cam kết dịch vụ và đầu tư lâu dài. Đặc trong bối cảnh những gất xèo từ thời Yoti, 3X vẫn còn nguyên đó, làm sao người tiêu dùng có thể không giấy lên sự hoài nghi và lo lắng. Dù các hãng xe mới hiện nay đã chuyển sang mô hình phân phối chính hãng hoặc hợp tác với các tập đoàn lớn tại Việt Nam, nhưng câu hỏi về tính cam kết dài hạn vẫn luôn treo lơ lửng. Liệu vài năm nữa, nếu danh số không đạt kỳ vọng hoặc khi thị trường gặp sóng gió, liệu kịch bản rút lui có lặp lại? Ai sẽ là người đảm bảo rằng hệ thống chạm sạc, phần mềm vận hành và nguồn cung linh kiện, pin thay thế sẽ không bị ảnh hưởng sau 5 hay 10 năm nữa? Lịch sử đã cho chúng ta bài học quá đắt giá về niềm tin đặt nhầm chỗ. Liệu những bài học về thương nhân Trung Quốc thu mua móng châu, dễ tiêu lá điều, đỉa có làng vảng đâu đây? Người tiêu dùng Việt Nam không thể tiếp tục dễ dãi để bản thân bị biến thành đối tượng cho các chiến dịch thử nghiệm thị trường. Một thương hiệu nếu thực sự muốn đồng hành cùng người Việt thì phải chứng minh bằng những khoản đầu tư thực tế, bằng nhà máy sản xuất, bằng cam kết pháp lý ràng buộc và bằng kho phụ tùng hiện hữu, chứ không thể chỉ là những lời hứa trên các bản hợp đồng truyền thông. Nếu là bạn, đứng trước những bài học nhãn tiền vẫn còn đang hiện hữu, liệu bạn có dám bỏ ra những đồng tiền xương máu tích góp cả đời của gia đình mình để đánh cược một lần nữa hay không?