3 thực phẩm kích hoạt tế bào gốc hỗ trợ chống ung thư

Năm 2012, tiến sĩ Shinya Yamanaka đã nhận giải Nobel sau một phát hiện làm thay đổi hoàn toàn những gì giới khoa học từng nghĩ là không thể. Ông chứng minh rằng một tế bào trưởng thành thực tế có thể được tái lập trình trở về trạng thái giống tế bào gốc, một trạng thái mà tế bào có khả năng phát triển thành nhiều loại tế bào khác nhau trong cơ thể. Phát hiện này đã thay đổi cách chúng ta hiểu về quá trình tái tạo và phục hồi của tế bào. Nhưng nó cũng đạt ra một câu hỏi vô cùng thú vị. Nếu các tế bào trong cơ thể có khả năng tự sửa chữa và tái tạo đáng kinh ngạc như vậy, liệu một điều đơn giản như những thực phẩm chúng ta ăn mỗi ngày có thể hỗ trợ quá trình này hay không? Và câu chuyện trở nên thú vị hơn khi chúng ta biết rằng tế bào gốc không hoạt động một cách độc lập. Chúng liên tục phản ứng với môi trường xung quanh, trong đó có những chất dinh dưỡng mà chúng ta cung cấp thông qua chế độ ăn uống. Các nhà khoa học nghiên cứu mối liên hệ giữa dinh dưỡng và tế bào gốc nhận thấy rằng những gì chúng ta ăn có thể ảnh hưởng đến khả năng sống sót, phát triển và sửa chữa các mô bị tổn thương của tế bào. Vậy liệu có những loại thực phẩm cụ thể nào có thể cung cấp cho các tế bào đặc biệt này những điều kiện thuận lợi để cơ thể tiếp tục sửa chữa và tái tạo? Trong số rất nhiều thực phẩm được nghiên cứu, có 3 loại đặc biệt đáng chú ý. Đầu tiên là mầm bông cải xanh. Đây là một hợp chất tự nhiên nhận được rất nhiều sự quan tâm của giới khoa học vì nó có khả năng kích hoạt hệ thống phòng vệ tự nhiên của tế bào, trong đó có một con đường quan trọng gọi là NIF2. Các nhà nghiên cứu đang tìm hiểu liệu con đường này có thể giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương, hỗ trợ chức năng tế bào khỏe mạnh và tạo ra môi trường kém thuận lợi hơn cho sứ phát triển của tế bào ung thư hay không? Một nghiên cứu thú vị đã tập trung vào tế bào gốc trung mô ở người, loại tế bào có vai trò trong việc duy trì và sửa chữa nhiều mô trong cơ thể. Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng ở liều thấp, sunforafen có thể giúp những tế bào này chống lại chết oxy hóa và tổn thương. Một nghiên cứu khác cho thấy ở nồng độ tương đương mức có thể đạt được từ chế độ ăn uống, sunforafen có thể thúc đẩy sự tăng sinh của tế bào gốc, đồng thời làm giảm một số dấu hiệu liên quan đến lão hóa tế bào và chết tế bào. Tuy nhiên, có một điểm rất quan trọng, liều lượng có ý nghĩa rất lớn. Ở nồng độ cao hơn nhiều, chính hợp chất này lại có thể gây độc cho tế bào. Nói cách khác, sunforafen có thể hoạt động khác nhau tùy thuộc vào lượng mà tế bào tiếp xúc. Đây cũng là một trong những lý do các nhà khoa học đặc biệt quan tâm đến hợp chất này. Và có một lý do đáng chú ý khiến chúng ta nói đến mầm bông cải xanh thay vì bông cải xanh trưởng thành. Một nghiên cứu quan trọng được công bố vào năm 1997 cho thấy mầm bông cải xanh chỉ mới khoảng 3 ngày tuổi có thể chứa lượng glucoraphanin, tiền chất của sunforafen, cao hơn rất nhiều so với bông cải xanh trưởng thành. Điều đó có nghĩa là những mầm cây nhỏ bé này có thể chứa một lượng đáng kể hợp chất bảo vệ tế bào trong một lượng thực phẩm rất nhỏ. Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện chiết xuất từ mầm bông cải xanh có khả năng kích hoạt những enzim liên quan đến việc bảo vệ tế bào trước một số chất gây ung thư. Tuy nhiên, có một chi tiết quan trọng mà bạn cần biết. Mầm bông cải xanh không chứa một lượng lớn sunforafen ở dạng hoàn trình. Thay vào đó, chúng chứa tiền chất glucoraphanin. Khi bạn nhai mầm bông cải xanh, một loại enzim có tên myrosinase sẽ giúp chuyển glucoraphanin thành sunforafen. Chính quá trình chuyển đổi này rất quan trọng. Trong một nghiên cứu trên người, các nhà nghiên cứu nhận thấy những hợp chất liên quan đến sunforafen cao hơn ở những người ăn mầm bông cải xanh tươi so với những người sử dụng chiết xuất từ mầm bông cải xanh. Một nghiên cứu khác cũng cho thấy việc nhai kỹ mầm bông cải xanh tươi có thể làm tăng lượng hợp chất này được cơ thể hấp thụ. Vậy bạn có thể bổ sung mầm bông cải xanh bằng cách nào? Bạn không nhất thiết phải mua thực phẩm bổ sung đắt tiền. Có thể tìm mầm bông cải xanh tươi ở khu vực rau củ bảo quản lạnh của các siêu thị lớn, cửa hàng thực phẩm hữu cơ hoặc cửa hàng thực phẩm lanh mạnh. Nếu không tìm được, bạn thậm chí có thể tự trồng mầm bông cải xanh tại nhà từ hạt giống chuyên dùng để nầy mầm. Và có một mẹo rất đơn giản, hãy nhai thật kỹ. Khi nhai kỹ, các tế bào thực vật bị phá vỡ, tạo điều kiện cho enzim myrosinase chuyển nhiều glucoraphanin thành sunforafen hơn trước khi bạn nuốt. Mầm bông cải xanh có thể rất nhỏ, nhưng lại chứa những hợp chất đang được khoa học đặc biệt quan tâm. Và thực phẩm tiếp theo có lẽ quen thuộc với hàng triệu người trên thế giới. Đó chính là trà xanh. Trà xanh mang đến một ví dụ thú vị khác. Một nghiên cứu trên tế bào gốc trung mô của người cho thấy EGCG, một hợp chất quan trọng trong trà xanh, có thể giúp bảo vệ các tế bào này trước quá trình lão hóa do chết oxy hóa. Các nhà nghiên cứu cho rằng EGCG hoạt động thông qua việc kích hoạt NaF2, một trong những hệ thống phòng vệ quan trọng của tế bào. Nói một cách đơn giản, hợp chất này có thể giúp tế bào gốc chống chịu tốt hơn trước một số dạng tổn thương có thể khiến tế bào lão hóa và mất chức năng. Nhưng trà xanh có thể không chỉ giúp bảo vệ tế bào. Trong một nghiên cứu khác, các nhà khoa học phát hiện EGCG có thể hỗ trợ tế bào gốc từ tủy xương của người phát triển thành những tế bào tạo xương. Ở những nồng độ nhất định, EGCG làm tăng một số dấu hiệu liên quan đến quá trình hình thành xương. Sau hai tuần, các tế bào cũng cho thấy mức độ khoáng hóa cao hơn. Nói cách khác, hợp chất có trong trà xanh có thể không chỉ hỗ trợ sự sống sót của tế bào gốc mà còn có khả năng ảnh hưởng đến quá trình chúng phát triển thành những loại tế bào mà cơ thể cần. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây vẫn là nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Chúng ta không thể lấy nồng độ EGCG được sử dụng trong thí nghiệm rồi quy đổi trực tiếp thành số cốc trà xanh cần uống mỗi ngày. Đối với việc sử dụng hàng ngày, bạn có thể xem trà xanh như một phần của chế độ ăn uống cân bằng. Khoảng 2 đến 3 cốc mỗi ngày là mức thường được sử dụng trong nhiều chế độ ăn uống, nhưng lượng phù hợp còn tùy vào khả năng dùng nạp caffeine của mỗi người. Bạn có thể pha trà trong khoảng 3 phút với nước khoảng 80 đến 85 độ C. Nếu nhảy cảm với caffeine, có thể lựa chọn trà xanh đã loại bỏ caffeine, đặc biệt là vào buổi chiều hoặc tối. Mục tiêu không phải là uống thật nhiều trà xanh, điều quan trọng hơn là xây dựng một chế độ ăn uống hợp lý và đa dạng. Và thực phẩm thứ 3 có thể khiến bạn bất ngờ, đó chính là nghệ, màu vàng đặc trưng của nghệ đến từ một hợp chất gọi là curcumin. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện một số tác động đáng chú ý của curcumin đối với tế bào gốc ở người. Trong một nghiên cứu, curcumin giúp bảo vệ tế bào gốc lấy từ mô mỡ của người trước tổn thương do stress oxy hóa. Điều thú vị hơn là curcumin còn giúp những tế bào này phát triển theo hướng hình thành tế bào tạo xương trong điều kiện stress oxy hóa thường có thể cản trở quá trình này. Nói cách khác, curcumin có thể vừa hỗ trợ bảo vệ tế bào gốc trước tổn thương, vừa hỗ trợ khả năng phát triển của chúng trong một số điều kiện nhất định. Một nghiên cứu năm 2016 cũng cho thấy khi tế bào gốc của người phải chịu stress oxy hóa, curcumin có thể giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương và khôi phục khả năng phát triển thành các tế bào tạo xương. Các nhà nghiên cứu cho rằng curcumin có tiềm năng hỗ trợ những nghiên cứu về tái tạo mô dựa trên tế bào gốc. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng đây vẫn chủ yếu là bằng chứng trong phòng thí nghiêm. Điều đó không có nghĩa là ăn nghệ sẽ giúp xương tự tái tạo hoặc chữa khỏi bệnh ở người. Vậy sử dụng nghệ như thế nào? Một vấn đề của curcumin là khả năng hấp thụ của nó trong cơ thể khá thấp khi sử dụng đơn độc. Một số nghiên cứu đã xem xét cách cải thiện khả năng hấp thụ curcumin. Một trong những cách được biết đến là kết hợp curcumin với piperine, một hợp chất có trong hạt tiêu đen. Vì vậy, một cách đơn giản là sử dụng nghệ cùng một chút tiêu đen khi chế biến món ăn. Bạn có thể thêm nghệ vào trứng, súp, rau củ nướng hoặc một số món ăn khác. Tuy nhiên, đừng nhầm lẫn giữa những kết quả ấn tượng từ các nghiên cứu về chất bổ sung với lượng nghệ thông thường được sử dụng trong thực phẩm. Hai điều này không hoàn toàn giống nhau, và nghệ còn có một lý do khác khiến các nhà khoa học quan tâm. Curcumin cũng đã được nghiên cứu về khả năng tác động lên một số loại tế bào ung thư trong phòng thí nghiệm. Trong một nghiên cứu sử dụng tế bào gốc u nguyên bào thần kinh đệm lấy từ bệnh nhân, curcumin ở một nồng độ nhất định đã làm giảm khả năng nhân lên và hình thành các cụm tế bào mới của những tế bào này. Nhưng điều đó không có nghĩa nghệ là thuốc điều trị ung thư. Đây mới chỉ là những kết quả nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và cần có thêm nhiều nghiên cứu trên người để xác định hiệu quả thực tế. Điều đáng chú ý là cùng một hợp chất tự nhiên có khả năng hỗ trợ bảo vệ tế bào khỏe mạnh cũng đang được nghiên cứu về những tác động tiềm năng đối với một số tế bào ung thư. Phát hiện của tiến sĩ Sinea Yamanaka đã cho chúng ta thấy rằng các tế bào trong cơ thể con người thực sự kỳ diệu hơn rất nhiều so với những gì chúng ta từng tưởng tượng. Và mặc dù mầm bông cải xanh, trà xanh hay nghệ không phải là những phương thuốc thần kỳ, chúng chứa những hợp chất đang được nghiên cứu vì khả năng hỗ trợ hệ thống phòng vệ, sửa chữa và tái tạo tự nhiên của cơ thể. Vì vậy, thay vì tìm kiếm một loại thực phẩm có thể làm nên điều kỳ diệu chỉ sau một đêm, hãy bắt đầu từ những điều đơn giản hơn. Hãy xây dựng một chế độ ăn uống đa dạng, bổ sung nhiều thực phẩm tự nhiên và duy trì những thói quen lành mạnh mỗi ngày. Bởi vì sức khỏe của tế bào không chỉ phụ thuộc vào một món ăn duy nhất, mà là kết quả của rất nhiều thói quen được duy trì trong thời gian dài. Nếu bạn thấy những thông tin trong video hữu ích, hãy nhấn like, đăng ký kênh và bật chuông thông báo để không bỏ lỡ những video tiếp theo về dinh dưỡng, sức khỏe và những phát hiện khoa học thú vị. Và hãy để lại bình luận bạn thường sử dụng mầm bông cải xanh, trà xanh hay nghệ trong chế độ ăn uống của mình.