Nhà Hán DIỆT VONG? | Lịch sử Trung Quốc Tập 14

Có một người theo chủ nghĩa cải cách tên là Vương Mãn làm gián đoạn nhà hãng trong lịch sử của Trung Quốc. Cha của Vương Mãn là Vương Mạn và huynh trưởng của ông đều mất sớm, mẹ của ông vào cung để hồng hạ cho thái tử. Cũng vì cha mất sớm, khi Vương Mãn còn quá nhỏ nên không thực hưởng được sự dầu sang phú quý như những người họ Hàn, ông buộc phải khiêm tốn học hành, theo học kinh lễ. Sau đó được cơ hội ông bước vào chính trường. Năm 22 trước công nguyên, chú của Vương Mãn là Vương Phượng đang nắm quyền hành bên trong triều đình. Đột nhiên ông đã làm bệnh. Trong khoảng thời gian đó, Vương Mạn đã tận tình chăm sóc cho chú của mình, vì thế khiến cho lão nhân rất cảm động. Trước khi qua đời, Vương Phượng đã nói với Vương Thái Hậu và Hán Thành Đế hãy quan tâm đến Vương Mãn. Từ đó mà con đường công doanh sự nghiệp của ông lên như diều gặp gió. Trải qua vô vàng sóng gió, Vương Mãn đã leo lên, nắm hoàn toàn quyền hành trong triều đình. Vương Mãn đã lật đổ Vương Triều từ triều đình nhà Hán và thành là một triều đại mới mang tên là nhà Tân. Tân có nghĩa là mới. Sau đó, đế chế đã trải qua nhiều cuộc thăng trầm. Sự sập đổ liên tục diễn ra ở khắp nơi, đặc biệt là những vấn đề nảy sinh từ người ca trị. Vương Mạn rơi vào những cuộc ăn chơi phục phiếm và sa đoạ. Ông hưởng lạc với những thú vui cung đình. Ông sai người đi tuyển các mỹ nữ khắp nơi để vào cung làm khanh tận. Quyền lực và sức ảnh hưởng của chính quyền cũng bắt đầu suy yếu. Lợi dụng những khoảng trống do chính người ca trị tự tạo ra, các quý tộc đã nhanh chóng lấp vào. Họ xây dựng nhiều điền trang rộng lớn và tìm mọi cách biến những người nông dân tự do. Tức là những người có rủ đất để cày cấy trở thành những tá điền. Tức là những người phải đi thuê lại đất từ các quý tộc để cày cấy. Và nộp lại một phần của cải được tạo ra cho các quý tộc. Khiến cho họ không có cải mà ăn. Nhận ra vấn đề, Vương Mạn đã đưa ra những chính sách, những ý tưởng cài cách trên nhiều lĩnh vực. Như là về rủ đất và nô lệ. Về rủ đất, ông đã cố gắng thu lại các điền trang. Tức là đất đai của các vương hầu và quý tộc. Họ đã thuê những người không có tài sản về khai khẩn. Kế tiếp là khôi phục chế độ tỉnh điền. Tỉnh điền là một phương pháp phân phối và sử dụng rủ đất xuất phát từ Trung Quốc cổ đại. Phương pháp này được thực hiện như sau. Một mảnh đất hình vuông được chia làm 9 ô vuông bằng nhau. Trong đó, 8 ô vuông bên ngoài được gọi là tư điền. Còn 1 ô vuông ở chính giữa được gọi là công điền về lý thuyết. Thì 9 ô vuông nhỏ này vẫn thuộc về quý tộc hay là các vương vẽ. Nhưng họ sẽ thuê 8 gia đình nông nô về làm việc cho họ. Tương ứng với 8 ô ở bên ngoài. Củ cải làm ra trong mỗi ô ở tư điền sẽ được mỗi gia đình đó hưởng trọng. Đối lại, cả 8 gia đình này phải làm việc để tạo ra củ cải cho ô công điền ở chính giữa. Củ cải được làm ra trong ô công điền sẽ được dành cho quý tộc. Và cứ như vậy mô hình này được nhân rộng ra. Tùy thuộc vào lượng đất mà mỗi quý tộc sở hữu. Như vậy, những người nông dân có cái mà ăn. Quý tộc cũng thu được một phần của mình. Kế đến là vấn đề về nô lệ. Vương Mãn coi nô lệ là tư thuộc và ngăn cấm việc mua bán. Vì mua bán nô lệ sẽ làm giảm đi lực lượng lao động trong quốc gia. Từ đó mà Triều Đình thất thu. Tuy nhiên, ông không đưa ra được hướng giải quyết cho những người nông dân. Tránh cho họ bị bần cung hóa, phải trở thành nô lệ. Chủ nô nào không tuân lệnh sẽ bị bắt và trở thành nô lệ. Chính sách này cũng tương tự như là chính sách về ruộng đất. Đều đã đã động đến lợi ích của các quý tộc và vương giả. Cơ bản là ông đã tự tách mình ra khỏi nhóm lợi ích có thế lực hùng mạnh và hề quả. Khi tự tách mình ra, thì ông lại trở thành mục tiêu cho những kẻ nuôi âm mưu lật đổ ông. Vào năm 23, việc điều hành Triều Chính bị hỗn loạn. Các phòng tuyến tại Biên Cương bị sập đổ, Vương Mãn sau đó bị giết trong một cuộc đảo chính. Cách lãnh đạo cứng rắn, thà gãy chứ không chịu công của Vương Mãn đã đung chạm đến nhiều người, nhiều tầng lớp quý tộc. Nhưng cũng nhờ đó mà có một số khía cạnh nổi bật của nhà Hán ở thời kỳ Hoàng Kim một lần nữa được tỏa sáng. Thời kỳ kể từ khi nhà Hán thành lập cho đến khi Vương Mãn xoáng ngôi được gọi là thời kỳ Tây Hán hay là Tiện Hán. Kinh đô của Tây Hán được đặt ở Trường An sau triều đại của Vương Mãn và nội chiến. Tiếp đến là thời kỳ Đông Hán hay là Hậu Hán. Kể từ khi Hán quang vụ lên ngôi, đến khi nhà Hán sụp đổ, kinh đô của Đông Hán được giờ đến Lạc Dương. Triều Đình đã tìm cách để giảm thuế mà không ảnh hưởng quá nhiều đến quyền lực của nhà nước, sau đó là thực hiện các cuộc cải cách tái định cư cho người dân. Các loại cây trồng giàu dinh dưỡng như là gạo, lúa mì, đậu tương ngày càng trở nên phổ biến hơn. Sản lượng gia tăng cùng với một số loại cây mới như là cỏ linh lăng hay là nho được đưa vào trong trọt, đã giúp cho thúc đẩy sản lượng lương thực. Nhưng trên thực tế, các gia đình quý tộc vẫn nắm giữ đất đai và quyền hành trong tay. Bên ngoài cung là lãnh địa của họ, họ hoành hành xưng bá một phương mà không ai làm gì được. Thêm vào đó là các nhà cai trị quá yếu kém và bị cô lập ở bên trong triều định, bị các hoạn quang và những phê cánh ở trong triều thao túng. Tham nhũng diễn ra khắp nơi và một lần nữa đất đai lại rơi vào tay của các quý tộc, đã dẫn đến tình trạng bất ổn lan rộng trên khắp đế chế. Nội loạn còn chưa được bình ổn thì ngoại xâm lại rủ nhau đến. Ở phía bắc, chiến tranh với bộ tộc Hunno liên tục diễn ra. Hunno là các bộ lạc du cư ở Trung Á, ngày nay thuộc khu vực Mông Cổ. Sau nhiều nỗ lực vàng xếp bằng lý lẽ và đối thoại thất bại, nhà Hán đã quay trở lại với chính sách sử dụng vũ lực. Triều đình tuyển binh từ các dân tộc tiểu số ở vùng ven của đế chế, với mục đích ban đầu là thành lập những binh đoàn chuyên nghiệp. Tuy nhiên, kế hoạch không được như mong đợi. Các binh đoàn này không tin nhuệ như họ mong muốn, và lòng trung thành cũng là dấu chấm hỏi. Trong những năm đó, giặc ngoại xâm liên tục tấn công vào lãnh thổ của Trung Quốc, đôi khi là đánh đến tận cửa của kinh thành. Những sự kiện này diễn ra liên tục, cho đến cuối triều đại. Triều đình hoàn toàn bất lực với những vấn đề bên trong và bên ngoài của đất nước. Sức của nhà cai trị thì còn hạn chế, nên không vượt qua được. Do đó vào cuối thế kỷ thứ hai, Hán Triều đã bước vào thời kỳ suy tạng. Dù có bao nhiêu nỗ lực, nhưng vận thế không thể nào lây chuyển. Dân số của đế chế sụt từ 60 triệu người ở thời kỳ đỉnh cao, xuống chỉ còn 20 triệu người. Triều đại của nhà Hán đã chấm dứt khi Tào Tháo hoàn toàn nắm quyền lực của đế chế. Tào Tháo là một tướng nổi tiếng của Trung Quốc, được xưng là Đại Giang Hùng. Về sau, Tào Tháo được biết nhiều với vai trò là một trong những nhân vật chính, trong cuốn sử thi nổi tiếng Tam Quốc Diễn Nghĩa. Ở bên Đạo Cảm Xúc mình đang làm về series này. Trong đó, bạn sẽ được biết đến những sự kiện gì đã xảy ra vào lúc nhà Hán diệt vong. Cụ thể từ nhân vật và từng sự kiện nhỏ. Khi làm những video podcast về lịch sử, mình không thể nào kể chi tiết hết được, bởi vì làm như vậy video sẽ rất dài. Tuy nhiên, nếu có hứng thú, thì bạn có thể ghé đăng ký kênh Bên Đạo Cảm Xúc để theo dõi. Tiền nhiệm của nhà Hán là nhà Tần. Rồi đến thời kỳ Tam Quốc. Tuy thời kỳ Tam Quốc có rất nhiều cuộc chiến lớn nhỏ và bao nhiêu lần thiên hạ phân tranh. Sau trận đánh xích bích, mượn tên, chờ gió đông, đốt thuyền, thiên hạ chia làm ba cõi. Tàu Tháo thống trị phương Bắc, Tôn Quyền thống trị phương Nam, và Lô Bị thì thống trị ở phía Tây. Nước Nguy, khi đó được Tàu Tháo cai trị, cũng không thể nào củng cố được quyền lực của mình. Vào tháng 3 năm 220, Tàu Tháo đã qua đời. Đến tháng 12 cùng năm, con trai của ông là Tàu Phi, ép cho Hán Hiên Đế phải nhường ngôi, tự lập Tàu Nguy Văn Đế. Sự kiện này chính thức đánh dấu chấm hết cho nhà Hán, mở ra thời kỳ giao tranh ác liệt giữa ba nước, Tàu Nguy, Đông Ngô và Tục Hán. Sau đó, Trung Quốc bước chân vào một giai đoạn thiên hạ vô chủ, hỗn loạn và chia rẽ nội bộ, chưa kể đến những cuộc xâm lược liên tục nổ ra từ các dân tập du mục ở phương Bắc. Trung Quốc ở thời kỳ này không được thống nhất, mãi cho đến đầu thế kỷ thứ 7, tức là hơn 400 năm sau. Và đây cũng là toàn bộ nội dung của podcast tầm này, đừng quên nhấn đăng ký để không bỏ lỡ số ra tiếp theo. Nếu bạn có hứng thú với những chủ đề khác như là tâm linh, thì đừng quên ghé thăm các kênh của quần đọc podcast. Còn bây giờ thì mình xin cảm ơn, và hẹn gặp lại vào video lần sau.