Oumuamua – Vật Thể Bí Ẩn Khiến Giới Khoa Học Choáng Váng - Phi Thuyền Ngoài Hành Tinh?

Hãy xin chào quý vị và các bạn. Quý vị và các bạn thân mến, vào năm 2017, một vật thể kỳ lạ đã bay qua hệ mặt trời của chúng ta với một tốc độ đáng kinh ngạc. Nhưng vấn đề là các nhà khoa học không hề phát hiện ra nó. Phải đến 40 ngày sau khi nó tiếp cận gần mặt trời nhất, người ta mới bàng hoàng phát hiện ra sự có mặt của nó. Vâng, tôi đang nhắc tới Aumuamua, vật thể kỳ lạ và gây tranh cãi nhất từng ghé thăm hệ mặt trời của chúng ta. Ban đầu, người ta nghĩ rằng đó chỉ là một tiểu hành tinh hoặc sao chổi bình thường. Nhưng những dữ liệu máy tính lại chỉ ra rằng vật thể kỳ lạ này khác hoàn toàn với những gì chúng ta từng thấy trước đây. Với hình dáng thôn dài kỳ lạ như một phi thuyền, cho đến việc di chuyển với tốc độ cực nhanh. Khi đó, các nhà khoa học bắt đầu hoang mang, không hiểu chúng ta đang đối mặt với vật thể gì và từ đâu tới. Một số giả thuyết táo bạo còn cho rằng Aumuamua là phi thuyền của người ngoài hành tinh. Vậy Aumuamua thực chất là thứ gì? Sau nhiều năm nghiên cứu, chúng ta biết gì về vị khách bí ẩn này? Vâng, tôi là Hà Yến, chào mừng bạn đến với video ngày hôm nay, nơi chúng ta sẽ khám phá tất cả những câu chuyện hấp dẫn nhất liên quan tới Aumuamua và dự án táo bạo đi ra. Nào, chúng ta hãy cùng đi khám phá! Aumuamua là vật thể liên sao đầu tiên ghé thăm hệ mặt trời, nghĩa là vật thể có nguồn gốc từ bên ngoài hệ mặt trời và không bị ràng muộc bởi được hấp dẫn từ mặt trời của chúng ta, một suất phát điểm khơi gợi trong chúng ta biết bao sự tò mò khám phá. Nhưng trước khi biết được sự thật thú vị ấy, các nhà khoa học đã từng mắc phải nhiều sai lầm, từ việc phát hiện rất muộn cho đến xác định bản chất thực sự của nó. Aumuamua được phát hiện lần đầu tiên vào ngày 19 tháng 10 năm 2017 bởi các nhà thiên văn học tại Đài Quan sát ở Hawaii khi nó đang trên đường rời xa mặt trời. Thực tế, nó đã tiếp cận mặt trời gần nhất vào ngày 9 tháng 9 năm 2017. Tuy nhiên, có lẽ vì quá nhỏ và không sáng lắm, nên Aumuamua đã dễ dàng loại bỏ tầm kiểm soát của các kính thiên văn để lọt vào hệ mặt trời. Mãi cho đến 40 ngày sau, khi nó đang trên đường rời xa mặt trời, các nhà khoa học mới phát hiện một chấm sáng nhỏ bé đang di chuyển với tốc độ đáng kinh ngạc trên màn hình hiển thị. Sau khi được phát hiện, Aumuamua không cho các nhà quan sát nhiều thời gian để thu thập dữ liệu. Đến cuối tháng 10 năm 2017, nó đã mờ đi đáng kể, và đến tháng 12 cùng năm, ngay cả những kính thiên văn mặt đất lớn nhất cũng không thể tìm thấy nó trên bầu trời. Thời gian quan sát ngắn, trong khi vật thể lạnh nhỏ, mờ, di chuyển cực nhanh, khiến việc xác định và phân tích gặp nhiều thách thức. Aumuamua là một trường hợp đặc biệt khiến các nhà thiên văn học bối rối và hoang mang nhất từng thấy. Người ta không biết xếp nó vào loại nào cho phù hợp, vì thực sự nó không giống với bất cứ thứ gì từng thấy trước đây. Ban đầu, vật thể kỳ lạ được xác định là một sao trồi, vì chuyển động tăng tốc của nó khi rời sa mặt trời rất giống hành vi của một sao trồi. Người ta gọi nó là sao trồi C-2017U1. Nhưng rồi các quan sát sau đó không thấy cái đuôi bụi thường thấy ở một sao trồi, nên người ta phân loại lại, xếp nó thành một tiểu hành tinh A-2017. Nhưng giả thuyết này cũng không thỏa đáng, vì nó có hình dạng kỳ lạ, thuần dài hai đầu và dẹt một cách bất thường. Điều này chưa từng thấy ở bất kỳ tiểu hành tinh nào trong hệ mặt trời. Mặt khác, nó di chuyển với tốc độ đáng kinh ngạc khoảng 315.000 km trên giờ, quá nhanh để quay quanh mặt trời. Điều này một lần nữa khiến câu hỏi về bản chất thực sự của nó được đem ra thảo luận. Một vật thể có vận tốc nhanh như vậy sẽ có quỹ đạo đưa nó ra khỏi hệ mặt trời của chúng ta và phải đến từ một người sao khác. Một loại vật thể mới mà chúng ta chưa từng biết đến trước đây, vật thể liên sao. Khi đó, Hiệp hội Thiên văn quốc tế IAU phải chọn một cái tên mới cho vật thể kỳ lạ này. Cuối cùng, họ quyết định chọn chữ cái Y cho vật thể liên sao, và tên gọi chính thức của nó là 1Y-2017U1. Và người ta gọi nó với một cái tên quen thuộc hơn là Au Mua Mua. Trong tiếng Hawaii có nghĩa là sứ giả xa xôi đầu tiên. Au Mua Mua là vật thể liên sao đầu tiên ghé thăm hệ mặt trời của chúng ta. Sau này, vào năm 2019, chúng ta có một vật thể liên sao thứ hai ghé thăm hệ mặt trời, đó là sao trổi 2Y-Borisov. Vì Au Mua Mua là thiên thể liên sao đầu tiên ghé thăm hệ mặt trời, nên các nhà thiên văn học vô cùng háo hức và phấn khích để nghiên cấu tìm hiểu những điểm giống và khác nhau so với các vật thể được tìm thấy trong hệ mặt trời. Dựa trên dữ liệu ít ỏi thu được, trong khoảng thời gian ngắn ngủi Au Mua Mua đi qua hệ mặt trời, các nhà khoa học nhanh chóng nhận ra những điểm khác biệt. Đầu tiên là kích thước. Người ta ước tính nó dài khoảng 400 mét, rộng khoảng 35 mét, nghĩa là chiều dài gấp khoảng 10 lần so với chiều rộng. Nó dài một cách đáng ngạc nhiên. Cho đến nay, các vật thể dài nhất trong hệ mặt trời không dài hơn chiều rộng của nó quá 3 lần. Nhưng Au Mua Mua dài gấp 10 lần chiều rộng của nó. Điều này ngu ý rằng, nó được hình thành bởi một cơ chế độc đáo, khác xa so với các vật thể trong khu vực lân cận của hệ mặt trời. Về hình dáng, người ta thường vô tả nó trông giống như một điếu xì gà hoặc có thể dẹp như một chiếc bánh kép với màu hơi đỏ. Au Mua Mua không quay quanh chục của nó, mà quay theo một quỹ đạo lộn nhạo. Không ai biết chính xác tại sao nó lại quay với quỹ đạo như vậy, nhưng có thể Au Mua Mua đã bị lộn nhạo do va chạm trong hệ thống ban đầu của nó và vẫn lộn nhạo cho đến tận bây giờ, vì thời gian để tiêu tán chuyển động này rất dài, ít nhất là một tỷ năm. Cho đến nay, bản chất thực sự của Au Mua Mua vẫn là một ẩn số, nhưng các nhà khoa học nhận ra rằng Au Mua Mua thay đổi độ sáng theo hệ số 10 cứ sau 7 giờ. Tất nhiên, không có tiểu hành tinh hoặc sao chuỗi nào đúng biết đến trong hệ mặt trời của chúng ta có độ sáng thay đổi lớn như vậy. Điều này có thể lý giải là do bề mặt của Au Mua Mua, có thể là đá dầu kim loại, đã bị chuyển sang màu đỏ do tiếp xúc với tia vũ trụ trong hàng triệu năm di chuyển trong không gian, khiến nó hoàn toàn trơ và không có chút bụi và băng nước nào trên bề mặt. Nhưng điều khiến các nhà khoa học kinh ngạc và cũng là vấn đề khó lý giải nhất trên Au Mua Mua chính là tốc độ của nó khi tăng tốc rời xa mặt trời. Thông thường, khi một vật thể như tiểu hành tinh hay sao chuỗi bay vào gần mặt trời, nó sẽ tăng tốc nhờ lực hấp dẫn khổng lồ của mặt trời. Sau khi bay qua điểm gần mặt trời nhất gọi là cận nhật, nó bắt đầu giảng tốc khi rời xa. Nhưng với Au Mua Mua, điều kỳ lạ bất chấp các định luật vật lý đã xảy ra. Thay vì giảng tốc như dự đoán, nó tăng tốc nhẹ khi rời xa mặt trời. Cụ thể, vận tốc ban đầu của Au Mua Mua khi tiến vào hệ mặt trời là khoảng 87,3 km trên dây. Khi đi qua điểm gần mặt trời nhất, nó tăng tốc như bình thường. Tuy nhiên sau đó, thay vì chậm lại, nó tiếp tục tăng tốc thêm 17m trên dây, một con số không đáng kể nhưng đủ để gây ra một chấn động trong giới khoa học. Nó đi ngược lại với định luật vạn vật hấp dẫn của Newton. Theo định luật này, bất kỳ vật thể nào có khối lượng đều hút nhau bằng một lực hấp dẫn tỷ lệ thuận với khối lượng và tỷ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng. Trong hệ mặt trời, mọi hành tinh, sao trổi, tiểu hành tinh đều tuân theo quy luật này. Khi vật thể đến gần mặt trời, nó tăng tốc. Khi rời xa, nó sẽ giảm tốc trừ khi có một lực nào khác tác động vào. Với Au Mua Mua, một vật thể không có động cơ, không có phản lực, không bay với hơi tạo lực đầy, thì điều gì đã khiến nó tăng tốc như vậy? Suốt nhiều năm qua, các nhà khoa học đã cố gắng đi tìm lời giải thích cho sự tăng tốc kỳ lạ này. Có vẻ như một cơn gió mặt trời không phải là nguyên nhân. Mặc dù thực tế, những hạt bắn ra từ mặt trời có thể tạo ra các cơn gió mặt trời, chúng có thể đẩy các vật thể trong không gian. Nhưng lực này rất nhỏ, không đủ để ra tốc cho Au Mua Mua. Nếu Au Mua Mua là một sao trổi, chúng ta có thể giải thích hiện tượng tăng tốc khi nó rời khỏi mặt trời là do băng bên trong bóp hơi tạo ra phản lực đầy như một tên lửa mini. Nhưng Au Mua Mua không phải sao trổi, nó không có đuôi khí, không có dấu hiệu của sự bay hơi. Vậy cái gì đã đẩy nó bay nhanh hơn? Điều kỳ lạ nào đang xảy ra ở đây? Vào năm 2018, một ý tưởng táo bạo có phần gây sốc bắt đầu xuất hiện. Giáo sư Avi Love, chủ nhiệm khoa thiên văn học của Đại học Harvard đã đưa ra một quan điểm làm dúng động cộng đồng khoa học khi cho rằng Au Mua Mua có thể là một tàu thăm dò do nền văn minh ngoài trái đất gửi đi. Trong một bài báo khoa học năm 2018, giáo sư lập luận rằng các đặc điểm kỳ lạ của Au Mua Mua nhờ hình dạng dẹt, khả năng phản xạ ánh sáng cao và đặc biệt là việc tự tăng tốc mà không có khí thải, không thể giải thích bằng các vật thể tự nhiên. Thay vào đó, ông cho rằng Au Mua Mua có thể là một tấm đuôm ánh sáng, một công nghệ được tạo ra bởi một nền văn minh ngoài trái đất, cho phép tàu vũ trụ di chuyển nhờ áp lực của bức xạ sao mà không cần động cơ hay nhiên liệu. Giả thuyết Au Mua Mua là tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh là một ý tưởng táo bạo và không ngạc nhiên khi nó gây nên một cuộc tranh luận gây gắt. Một bên cho rằng giáo sư Love đang thổi phông sự việc sử dụng hình ảnh người ngoài hành tinh để thu hút truyền thông. Bên còn lại, dù không đồng tình hoàn toàn, nhưng vẫn thừa nhận rằng Au Mua Mua là một bí ẩn xứng đáng được nghiên cứu nghiêm túc và việc đặt ra những giả thuyết phi truyền thống là điều cần thiết trong khoa học. Trong khi những quan sát khoa học không thể đưa ra lời giải thích rõ ràng, quan điểm Au Mua Mua là phi thuyền của người ngoài hành tinh vẫn tồn tại và ám ảnh chúng ta trong tâm trí. Trong những năm gần đây, nhiều nhóm nghiên cứu đã tiếp tục tìm cách lý giải chuyển động lạ của Au Mua Mua mà không cần đến giả thuyết ngoài hành tinh. Một nghiên cứu năm 2023 do NASA hậu thuẫn cho rằng có thể Au Mua Mua đã giải phóng khí hero nguyên tử từ bên trong khi tiếp cận mặt trời. Khí hero rất khó phát hiện có thể tạo ra một lực nhỏ đủ để giải thích sự tăng tốc mà không để lại dấu vết rõ ràng. Theo đó, Au Mua Mua được sinh ra như một sao trồi. Về cơ bản, nó là một tảng đá không gian lẫn bụi và băng nước. Bằng một cách nào đó, nó đã bị đẩy ra khỏi hệ sao ban đầu, du hành qua không gian liên giao và vô tình đến hệ mặt trời. Khi đi vào hệ mặt trời phía trong, Au Mua Mua bị làm nóng lên và chuyển đổi nước đóng băng thành dạng khí hero, giúp nó có một sự tăng tốc nhẹ trên đường ra khỏi hệ mặt trời. Mô hình này có vẻ phù hợp với dữ liệu quan sát và được nhiều nhà khoa học ủng hộ như một cách lý giải tự nhiên nhất cho hiện tượng kỳ lạ này. Tuy nhiên, giáo sư Avilov và những người ủng hộ ông vẫn không hoàn toàn bị thuyết phục. Họ lập luận rằng giả thuyết khí hero dựa vào quá nhiều giả định chưa được kiểm chứng và rằng chúng ta đang cố gắng ép dữ liệu phù hợp với những mô hình quen thuộc thay vì chấp nhận rằng mình có thể đang đối mặt với một thứ hoàn toàn mới. Trong khi những bí ẩn vẫn còn chưa được làm sáng tỏ việc có thêm bất kỳ manh mối nào cũng đều hữu ích. Quỹ đạo là một ví dụ. Khi các nhà thiên văn truy ngược quỹ đạo của vật thể, họ phát hiện ra rằng ao mô mùa lao vào hệ mặt trời từ hướng tròm sao thiên cầm rất gần với vị trí của người sao Vega cách chúng ta khoảng 25 năm ánh sáng. Tuy nhiên, có một điều thú vị Vega không còn ở vị trí đó 25 năm trước và nếu ao mô mùa thực sự bắt nguồn từ khu vực đó nó đã phải bắt đầu hành trình cách đây hàng trăm ngàn năm. Điều này cho thấy ao mô mùa không được phóng đi từ Vega mà chỉ tình cờ đến từ hướng đó. Đây chỉ là một sự trùng hợp trong vũ trụ Paula mà thôi. Sau khi bay qua điểm gần mặt trời nhất vào tháng 9 năm 2017 ao mô mùa tiếp tục di chuyển với tốc độ lên tới 315.000 km trên giờ và rời khỏi hệ mặt trời vĩnh viễn hướng di chuyển về một khu vực chống trải giữa các vị sao mà theo tính toán nó sẽ không bắt gặp bất kỳ hệ sao nào khác trong hàng triệu năm tới. Điều này chứng minh rằng ao mô mùa là một vận thể liên sao đích thực, không bị ràng muộc bởi lực hấp dẫn của mặt trời không quay trở lại và không thuộc về hệ mặt trời của chúng ta. Nó chỉ ghé ngang như một người khách lạ tình cờ mở ra cánh cửa bí ẩn vũ trụ rồi biến mắt và bóng tối, để lại những câu hỏi khiến cả nền khoa học phải ban khoan. Hiện tại, ao mô mùa đã rời khỏi hệ mặt trời với tốc độ chóng mặt, nhưng nó chưa hoàn toàn ngoài tầm với, ít nhất là về mặt lý thuyết. Một nhóm nhà khoa học quốc tế đã đề xuất một ý tưởng đầy táo bạo, mang tên Dự án Lyra, một sứ mệnh không gian nhằm truy đuổi và bắt kịp ao mô mùa, ngay cả khi nó đã đi xa hàng tỷ km khỏi trái đất. Dự án Lyra đã hoàn toàn đề xuất nhiều kịch bản kỹ thuật khả thi. Họ tính toán rằng nếu được phóng lên trước năm 2030 và sử dụng các công nghệ tiên tiến như gia tốc hấp dẫn nhiều lần quanh các hảnh tinh, kết hợp với động cơ y âm hoặc hệ thống bùa máy sáng, thì một tàu vũ trụ có thể đuổi kịp ao mô mùa trong vài chục năm tới, thực hiện bay sát hoặc thậm chí là gửi thiết bị hạ cánh lên bề mặt của nó. Tuy đầy vẫn là một đề xuất trên giấy, nhưng nó cho thấy mức độ quan tâm nghiêm túc của cộng đồng khoa học dành cho vật thể bí ẩn này. Nếu dự án Lyra được triển khai và thực hiện thành công, đó sẽ là lần đầu tiên nhân loại tiếp cận trực tiếp một vật thể đến từ bên ngoài hệ mặt trời. Tuy rằng trên lý thuyết có đầy triển vọng, nhưng dự án Lyra cũng đối mặt với những thách thức kỹ thuật khổng lồ. Trước hết là vấn đề tốc độ. Để đuổi kịp ao mô mùa, tàu vũ trụ phải đạt vận tốc ít nhất là khoảng từ 60-70 km trên giây, nhanh hơn bất kỳ sứ mệnh nào từng được con người phóng đi trước đó. Điều này đòi hỏi một bước đột phá trong công nghệ đầy, chẳng hạn động cơ nhiệt hạt nhân, mua mánh sáng sử dụng laser từ trái đất, hoặc thậm chí là ra tốc bằng trọng lực quanh mặt trời, v.v. Ngoài ra, vì ao mô môa ngày càng đi xa khỏi mặt trời, nên việc liên lạc và cung cấp năng lượng cho tàu vũ trụ cũng trở nên khó khăn. Các hệ thống điện, điều hướng và chuyển tín hiệu đều phải được thiết kế để hoạt động ổn định trong không gian sâu thẳm cách chúng ta hàng tỷ km. Tuy nhiên, nếu sứ mệnh này thành công, đây sẽ là một bước ngoặt lịch sử. Lần đầu tiên, con người tiếp cận một vật thể đến từ một thế giới khác không thuộc hệ mặt trời. Chúng ta có thể thu thập mẫu vật chất liên sao nguyên thủy có niên đại hàng tỷ năm từ một nơi hoàn toàn xa lạ trong vũ trụ. Và quan trọng hơn cả, nếu có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy cấu trúc nhân tạo, thiết kế bất thường hay hợp chất phi tự nhiên, thì đó có thể là bằng chứng đầu tiên về sự sống ngoài trái đất. Áo mùa mùa đã rời khỏi hệ mặt trời. Nó đang trôi giảt trong bóng tối vô tận, không để lại âm thanh, không một lời nhắn, chỉ là một việt sáng thoáng qua trong các kính thiên văn và trong tâm trí của cả nhân loại. Sự xuất hiện của một vật thể không mời mà đến như áo mùa mùa nhắc chúng ta nhớ rằng vũ trụ vẫn còn đầy dẫy những điều bí ẩn chưa được giải mã. Có thể, chúng ta sẽ không bao giờ gặp lại áo mùa mùa, nhưng chắc chắn sẽ còn nhiều vật thể liên sao khác sẽ ghé thăm chúng ta. Các nhà thiên văn học ước tính rằng một vật thể liên sao tương tự như áo mùa mùa sẽ đi qua hệ mặt trời bên trong khoảng một lần mỗi năm. Nhưng chúng thường rất mờ nhạt và khó phát hiện. Và cho đến nay, phần lớn chúng vẫn bị bỏ lỡ. Và biết đâu lần tới, chúng ta sẽ phát hiện ra, kịp thời tiếp cận và kịp hiểu được câu chuyện mà chúng mang đến từ các vị sao. Cảm ơn bạn đã theo dõi hết video và đừng quên nhấn like, đăng ký kênh và bật chuông thông báo để không bỏ lỡ những video hấp dẫn của Top Thú vị nhé! Xin chào và hẹn gặp lại quý vị và các bạn trong những chuyến hành trình lần sau. Thân ái, chào tạm biệt!