Phương trình mũ và lô ga: Bài 11-14

Nguyễn Hữu Hạnh
123 Người theo dõi
50 Lượt xem video·31 thg 10, 2025
Trải qua 10 bài toán giải phương trình lô ga rồi
thì chúng ta cũng bắt đầu có những cái phản xạ rồi
có những cái cảm giác rồi đúng không?
Bây giờ chúng ta sang bài 11
Bài 11 thì cần phải có kinh nghiệm
tức là dùng các kỹ năng biến đổi thì nó sẽ không thành công
mà chúng ta cần phải có kinh nghiệm xử lý vấn đề
Thế ở đây thì nó có một đặc điểm như thế này nhé
Về trái là e mũi x
Về phải là lô ga cơ số e
Nghĩa là một bên là mũ
một bên là lô ga cùng cơ số
Thế nó hơi ngược nhau nhé
Thì thật ra hàm hũ với lô ga là hàm ngược nhau
Thế thì khi gặp cái bối cảnh này
người ta có một cái phương pháp là ẩn phụ đưa về hệ
ẩn phụ đưa về hệ đối xứng
Đây là một cái phương pháp mà
đặc thù để giải quyết những cái bài phương trình mũ lô ga
mà một bên là mũ một bên là lô ga mà nó ngược nhau
Nó ngược nhau bên này là
Ví dụ như là 2 mũ thì bên này là lô ga cơ số 2
Hoặc bên này là e mũ thì bên này là lô ga cơ số e
Thì chúng ta chú ý cái phương pháp này nhé
Mình có thể đặt cái lô ga này này
Đặt cái lô ga nê pe
Của 1 cộng x bằng y nhé
Thì chúng ta sẽ thu được cái hệ như thế này
Đó là e mũ x thì bằng 1
Cộng với cộng lô ga bây giờ thành cộng y đúng không?
Thế nhưng cái lô ga này bằng y thì có nghĩa là bây giờ
Cái này là lô ga cơ số e
Của 1 cộng x bằng y thì e mũ y lên thì bằng 1 cộng x
Tức là e mũ y bằng 1 cộng x
Thì chúng ta thu được một cái hệ đối xứng
Đây là hệ đối xứng loại 2 đúng không?
Theo phong cách của hệ đối xứng loại 2
Chúng ta sẽ trừ 2 mũ nhau đi
e mũ x trừ đi e mũ y
Lấy trên trừ dưới đúng không?
Thì bằng y trừ x
Thế thì đây chính là cái mô hình mà chúng ta vẫn hay bàn đúng không?
Mô hình đấy là gì?
Là f x trừ f y bằng y trừ x
Trong đó y là hàm đồng biến
À f là hàm đồng biến
F là hàm đồng biến thì chứng tỏ x bằng y đúng không?
Đấy
Bởi vì nếu x lớn hơn y
Nếu x lớn hơn y thì cái này dương
Còn nếu x bé hơn y thì cái này âm
Cái này dương
Cho nên là bị loại hết
Nếu x y không bằng nhau thì bị loại hết
Do đó chỉ x bằng y thôi
Thì khi có x bằng y rồi đúng không?
Chúng ta sẽ có một cái phương trình như thế này
Là
e mũ x bằng 1 cộng x
Đấy
Cái phương trình này là phương trình 2 điểm nghiệm
Có một nghiệm x bằng 0
Và một nghiệm x bằng 1
X bằng, à không, x bằng 0
À, x bằng 0 thôi
Thì để mà giải được phương trình này
Để giải phương trình này thì chúng ta cần phải học một cái
Chúng ta học đạo hàm
Học đạo hàm thì ở cuối chương trình lớp 11 chúng ta mới học
Cái bài này ứng với học sinh lớp 12 thì giải nó mới ok hơn
Tức là chúng ta cần phải có đạo hàm để chúng ta chứng minh được
Phương trình này có nghiệm duy nhất
Nhưng tạm thời với
Chương trình lớp 11 thì chúng ta sẽ thừa nhận nó nhé
Là phương trình này có nghiệm duy nhất y bằng 0
Sang câu 12
Câu 12 là một cái phương trình mũ mà trong đó làm nhằng đúng không?
Nhưng mà nếu chúng ta quan sát thì chúng ta thấy là
Ok, cái này có 2 yếu tố
Tức là bài này sẽ dùng 2 ẩn phụ
Ẩn phụ thứ nhất là 5 mũ x bình phương
Cộng 5 x
A nhé
Tân nhiên hẳn
Ở đây còn một yếu tố nữa là 2 mũ x cộng 3 này
Chúng ta đặt 2 mũ x cộng 3
Bằng b cũng dương luôn
Thì khi đó chúng ta có nhé
Là a bình phương
Trừ đi 3 nhân với a
Nhân với b đúng không?
A bình phương trừ đi 3 nhân với a
Nhân với b
Trừ đi
Cái này chúng ta phải sắp xếp thế nào nhé
Chúng ta sắp xếp là thành
2 mũ
2 mũ 2 của x cộng 3
Để cho nó giống x cộng 3 ở đây
Thế thì đây là 6, đây là 8
Vậy là còn 2 đúng không?
2 đẩy ra ngoài
2 mũ 2 là 4
Thành 4 b bình phương
Lớn bằng 0
Cái bạn này này
Chúng ta sẽ biến thành là 4 b bình phương
Thế thì
Với kinh nghiệm phân tích thành nhân tử của
Trẻ con thì chúng ta sẽ có ngay là
Cái số 3 này này
Mình sẽ tách thành 4 chữ 1
Nghĩa là
A bình phương
Chữ 4a
Chữ 4ab
Cộng ab
Chữ 4b bình phương
Và chúng ta phân tích thành nhân tử là thành a cộng b
Nhân với a chữ 4b
Lớn bằng 0
Thế nhưng ab của chúng ta dương
Cho nên cái này nó dương này
Cho nên cái này dương thì chứng tỏ cái này lớn bằng 0
Cho nên là a chữ 4b lớn bằng 0
Tức là a lớn bằng 4b
a lớn bằng 4b tức là chúng ta sẽ thu được gì
Chúng ta sẽ thu được là
5 mũ x bình phương
Cộng với 5x
Sẽ lớn hơn hoặc bằng
4 nhân với
2 mũ x cộng 3
Thì cái này số 4 này mình đổi thành 2 mũ 2 đổi vào đây
Thì biến thành là
5 mũ x bình phương
Cộng 5x
Lớn hơn bằng
2 mũ x cộng 5
Đấy
Thì đây là một cái tình huống của phương trì mũ
Thì bây giờ chúng ta có một cái động tác là như thế này
Chúng ta lấy lô ga cơ số
Lấy lô ga cơ số 5 của 2 vế nhé
Thì nó sẽ trở thành là
x bình phương cộng 5x
Lớn hơn hoặc bằng
Lô ga cơ số 5
Của
2 mũ x cộng 5
Lấy lô ga cơ số 5 của 2 vế
Thì tương đương với
x x x cộng 5
Lớn hơn bằng
x cộng 5
Nhân với lô ga cơ số 5
Của 2
Cái x cộng 5 là mũ mình đưa ra ngoài để đây nhé
Thế đây là nhân tử trung này
Cho nên tương đương với
x cộng 5
Nhân với x
Trừ đi lô ga cơ số 5
Của 2
Lớn bằng 0
Đấy, thế thì chúng ta sẽ có
Tẩm nghiệm như thế này
Có 2 giá trị đúng không?
Âm 5 và cơ số 5 của 2 thì âm 5 nhỏ hơn nhé
Lô ga cơ số 5 của 2
Thế thì chúng ta cũng có 2 nghiệm trong trái ngoài cùng
Và lấy phần dương cho nên chúng ta bỏ phần âm đi
Vậy tẩm nghiệm sẽ là gì?
Tẩm nghiệm sẽ là
Nhỏ hơn âm 5
Tức là từ âm vô cùng
Đến trừ 5
Đến trừ 5 nhưng mà nó có dấu bằng nhé
Cho nên đến trừ 5 nó có dấu bằng
Hợp với
Từ lô ga cơ số 5 của 2 đến dương vô cùng
Lô ga cơ số 5 của 2
Đến dương vô cùng
À, chỗ trừ 5 có dấu bằng
Cho nên chỗ này chúng ta dùng ngọc vuông nhé
Chỗ này cũng là ngọc vuông
Và đây, dẫn đến thành công
Thì ý là gì?
Đối với phương chỉnh mũ ấy
Vẫn như phương chỉnh 12 kìa
Trông, thoạt trông thì trông nó ghê đúng không?
Trông nó to, nó xấu đúng không?
Không sao, chúng ta có lúc chúng ta đặt
Đặt 1 ẩn phụ
Có lúc chúng ta đặt 2 ẩn phụ đúng không?
Bây giờ chúng ta tiếp tục sang cơ 13
Cơ 13 thì
Với kinh nghiệm của chúng ta sẽ thấy là
Ở đây có căn 3, có 3, có 27
Thì chúng ta đưa hết về cùng 1 cơ số 3
Thế thì
Nhưng mà nhớ đặt điều kiện nhé
Bài này đặt điều kiện
X cần phải dương này
Cái, nó có cái
X mũ 3 cho nên x phải dương
X cộng 4 cộng dương
Và cái
X chừ 2 bình phương cũng dương
Thế thì
Chúng ta cho x dương
Và x phải khác 2 nhé
Đến giờ này rồi chúng ta đặt ẩn phụ
À, đặt điều kiện này chính xác
Cái chỗ này chỉ cần x khác 2 thôi
Nghĩa là
Chúng ta có hình ảnh đây
Đây 0, đây 2 này
Lớn hơn 0 ok, bé hơn 0 bị loại
Nhưng mà trong những cái bạn lớn 0 thì con 2 bị loại
Không tin con 2 này
Đấy
Chúng ta có
Loga cơ số 27 của x mũ 3
Thì nó chính là loga cơ số 3 của x
Cộng loga cơ số 3
Của x cộng 4
Bằng
Căn bậc 2 của 3
Thì thành 3 mũ 1 phần 2
Đưa 1 phần 2 ra ngoài
Thì 1 chia 1 phần 2 là 2
2 chia 4
Thì thành 1 phần 2
1 phần 2 đẩy con 2 ra
Nhưng mà chúng ta chú ý là
Khi mà đẩy con 2 ra
Nhớ là
Đẩy con 2 ra là vừa hết
Nhớ là phải có trị đối nhá
Đấy
Cái chỗ này là mấu chốt của cái
Của cái bài toán này
Tức là
Sau khi chúng ta đưa nó ra
Đưa căn 3 ra và đưa con mũ 2 ra
Thì nó khử được con 4 kia đi
Nhưng tuy nhiên
Là phải có trị đối
Bởi vì
Bởi vì chúng ta chưa biết được là x lớn hơn 2 hay bé hơn 2
Có lúc lớn 2 có lúc bé hơn 2 này
Cho nên
Chất định phải có trị đối nhá
Bởi vì mấu chốt của cái bài này
Làm được hay không là chính là cái chỗ trị đối hay không này
Nếu không là bị thiếu nghiệm nhá
Cơ số 3 của
X bình phương
Đây là cộng 2 loga cùng cơ số
Thì mình nhân lại
Cộng 4x
Bằng loga cơ số 3 của
X chữ 2
Như vậy x bình phương cộng 4x
Bằng x chữ 2
Trị đối
Và đến đây nhá
Chúng ta sẽ tự làm tiếp
Chúng ta phải phá trị đối
Thì
Chúng ta xét trường hợp 1 đi
Là x lớn hơn 2 này
X lớn 2 thì thu được gì?
Thì x bình phương
Cộng 4x
Bằng x chữ 2
X bình phương cộng 3x
Cộng 2 bằng 0 luôn
Thì x
Như x lớn 2 thì cái này vô nghiệm rồi đúng không?
Cái này vô nghiệm
Trường hợp 2
Trường hợp 2 là x nhỏ hơn 2
Nhưng mà lớn 0
Thì chúng ta ở đây
X bình phương cộng 4x
Bằng 2 chữ x
X bình phương cộng 5x
Chữ 2 bằng 0
Đấy nhá, coi như đến đây chúng ta xong rồi nhá
Đấy
Nói chung là
Thông điệp của cái bài số 13 này
Là
Đưa về cùng cơ số
Nhưng chú ý khi mà đưa cái nữ thừa chắn ra
Thì phải nhớ có trị đối nhá
Nếu mà
Nếu mà bên trong nó chưa dương
Rồi chúng ta bàn
Bàn câu cuối cùng là câu 14
Thì thật ra câu 14 này nó cũng có nét giống câu 10
Ở đây là tình huống khá phổ biến
Chúng ta có một cái cách 1 như thế này
Cách 1 là đưa về
F A chữ F B
Bằng B chữ A nhá
Là sẽ giống phong cách của câu 10
Và chúng ta cũng sẽ thành công thôi
Cái này chúng ta tự xử lý nhá
Vì nó giống câu 10 thôi
Cách 2
Là chúng ta dùng bất ẩn thức
Chúng ta sẽ dùng là
Ví dụ chứng minh cho vế trái nhỏ hơn bằng
Nớn bằng một số
Một số A nào đấy đi
Xong chứng minh cho cái vế phải đấy
Lại nhỏ bằng số A đi
Cái ta gọi là phương pháp đánh giá
Dùng bất ẩn thức
Thế thì
Chúng ta có cái chuyện này
X bình phương
Đây
Tức là mình chuyển cái lô ga sang
Lô ga cơ số 3 của
Mình chuyển cái lô ga sang
Thì biến thành phép chia
Tức là x bình phương
Cộng 10x
Cộng 1 trên x
Sẽ bằng
2x chứ x bình phương
Thế thì rõ ràng chúng ta
Chúng ta có một cái chuyện như này
Cái 2x này
Chứ x bình phương ấy
Thì nó bằng 1
Trừ đi x chứ 1 bình phương
Nhỏ bằng 1
Điều này có nghĩa là vế phải của chúng ta là nhỏ bằng 1 đúng không?
Vế phải nhỏ bằng 1
Thế còn vế trái thì sao?
Vế trái có lớn bằng 1 không?
Nếu vế trái lớn bằng 1 thì
Tuyệt vời đúng không?
Đi nhá
Chúng ta có x bình phương
Cộng x cộng 1
Cái này mà trừ 3x
Thì nó sẽ bằng là
x chứ 1 bình phương
Lớn bằng 0
Điều này có nghĩa là x bình phương cộng x cộng 1
Nó lớn bằng 3x đúng không?
Vì nó trừ đi nó lớn bằng 0
Thì nó sẽ lớn bằng 3x
Điều này có nghĩa là x bình phương
Cộng x cộng 1
Trên x
Nó sẽ lớn bằng 3
Khi mà cái này lớn bằng 3
Cái lô gác cơ số 3 của nó
Tức là cái vế trái
Nó sẽ lớn bằng 1
Đây là cái 2
Đây là cái 1
Như vậy
Vế trái thì lớn bằng 1
Còn vế phải thì nhỏ bằng 1
Vậy phương trình này có nghĩa là
Khi x
À khi vế trái bằng nhau
Và cùng bằng 1
Vế trái và vế phải bằng 1
Cùng bằng 1
Mà muốn cùng bằng 1 thì x bằng 1
Và thế thì chúng ta có lợi giải
Và thành công đúng không?
Thế thôi
Thế chúng ta trải qua mỗi mấy bài
Giảng thương trì mẫu lô gác thì
Thì chúng ta bắt đầu có
Có khẳng dạ
Có tư duy
Và nắm được một số
Phương pháp rồi
Nha
