Kinh tế Trung Quốc lại hứng thêm cú sốc: Foxconn rút lui, hàng loạt doanh nghiệp trên đà tháo chạy

Khán Trung Quốc
1.1K Người theo dõi
135 Lượt xem video·28 thg 11, 2025
Foxconn rời đi đánh dấu một bước ngoặt mang tính lịch sử. Doanh nghiệp từng được coi là “hình mẫu” cho việc vốn nước ngoài đầu tư vào Trung Quốc và thúc đẩy nâng cấp ngành sản xuất, cũng từng là tấm biển vàng mà chính quyền Trung Quốc dùng để khoe khoang trong các chiến lược về việc làm, phục hưng sản xuất, và tự chủ công nghệ. Foxconn rút lui, hàng loạt doanh nghiệp nước đang trên đà tháo chạy, hàng triệu công nhân lâm cảnh thất nghiệp, thời đại ‘công xưởng thế giới’ đang dần chính thức khép lại...
Kinh tế Trung Quốc lại hứng thêm cú sốc.
Fox còn rút lui. Hàng loạt doanh nghiệp
đang trên đà tháo chạy. Hàng triệu công
nhân lâm cảnh thất nghiệp. Thời đại công
xưởng thế giới đang dần chính thức khép
lại. Mời các bạn cùng Thúy Trang và Khán
Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này
trong chương trình ngày hôm nay.
Mọi người ơi, giờ Fox còn của chúng ta
coi như triệt để nguội lạnh rồi. Fox còn
quan lạn cùng với hơn chục bộ phận của
Fox còn Long Hoa, tất cả đều đã đóng
cửa, tạm ngừng tất cả hoạt động. Cũng
không rõ nguyên nhân cụ thể là gì, có
thể do vấn đề đơn hàng hoặc nhiều nguyên
nhân khác. Những ai còn đang làm trong
đó khi hết thời hạn hợp đồng, tất cả đều
được cho nghỉ ngay lập tức. Những người
hiện còn đang làm ở trong cũng không
tăng ca nhiều. Gần đây, nhiều người phản
ánh rằng giờ chỉ còn làm 8 tiếng một
ngày, không còn tăng ca nữa. Hai ngày
trước tôi cũng có hỏi một lãnh đạo bên
trong, hỏi họ rốt cuộc là tình trạng gì.
Họ nói có lẽ phải chờ đến giữa tháng 12
mới có động tĩnh trở lại. Ấy thế mà ngay
sau đó mấy bộ phận bên trong cũng bị
giải tán. Fox còn rời đi đánh dấu một
bước ngoặt mang tính lịch sử. Doanh
nghiệp từng được coi là hình mẫu cho
việc vốn nước ngoài đầu tư vào Trung
Quốc và thúc đẩy nâng cấp ngành sản xuất
cũng từng là tấm biển vàng mà chính
quyền Trung Quốc dùng để khoe khoang
trong các chiến lược về việc làm, phục
hưng sản xuất và tự chủ công nghệ. Nhưng
khi Fox còn quyết định rút khỏi Trung
Quốc và chuyển phần lớn công suất sang
Ấn Độ và Việt Nam, dưới xung kích của
hiện thực, danh xưng trung tâm sản xuất
của thế giới mà Trung Quốc tự nhận đã
bắt đầu lộ rõ bản chất. Sức hấp dẫn của
một quốc gia không nằm ở khẩu hiệu hay
tuyên truyền mà nằm ở môi trường chính
trị thân thiện và triển vọng phát triển
có thể dự đoán được cho doanh nghiệp.
Nhà máy Fox còn ở thành phố Hành Dương,
tỉnh Hồ Nam sắp đóng cửa rồi. Nhà máy
này được thành lập vào năm 2012. Thời kỳ
đỉnh cao có hơn 30.000 công nhân, nhưng
hiện tại chỉ còn lại 236 người. Trước
mắt Fox còn đưa ra hai lựa chọn cho hơn
200 công nhân này. Một là chuyển đến các
nhà máy ở Vũ Hán, Thâm Quyến hoặc Huệ
Châu để tiếp tục làm việc. Hai là nhận
tiền bồi thường và nghỉ việc. Trên mạng
tôi đã thấy có người chia sẻ rằng họ đã
nhận được khoản bồi thường công thức N+
1. Mà tính toán sơ qua thì mỗi người có
thể nhận được khoảng 50.000 đến 60.000
tiền tệ bồi thường, ít nhất cũng khoảng
25.000 tệ. Tuy nhiên, tôi cảm thấy đa số
công nhân sẽ không chọn đi nơi khác làm
việc vì các nhà máy ở Vũ Hán, Thâm Quyến
hay Huệ Châu hiện nay cũng rất ít việc
làm. Nhiều dây chuyền đã được thay thế
bằng robot nên dù có đi thì cũng không
trụ được lâu và rồi họ cũng sẽ tự động
nghỉ việc. Vì thế tôi cho rằng nhận bồi
thường có lẽ là lựa chọn an toàn hơn.
Blogger này cũng khen thật lòng rằng Fox
còn là một công ty đãi ngộ rất tốt, trả
lương đúng ngày không bao giờ nợ. Nhân
viên có đầy đủ bảo hiểm xã hội và quỹ
nhà ở, nghiêm túc chấp hành làm việc 6
ngày một tuần, nghỉ một ngày, tăng ca
cũng tăng tiền lương rõ ràng, tính chính
xác đến từng 15 phút. Ngoài ra, Fox còn
không làm khó chuyện nghỉ việc. Bạn
không muốn làm nữa thì bạn có thể rút
đơn bất kỳ lúc nào. Và dù là nghỉ tự
nguyện, tiền lương, trợ cấp đều được trả
đủ, không thiếu một xu. Blogger này cũng
nói thẳng phải công nhận rằng những
doanh nghiệp như Foxc thực sự tuân thủ
nghiêm ngặt luật lao động và chính họ đã
thúc đẩy doanh nghiệp Trung Quốc phát
triển theo hướng chuẩn mực hơn. Về việc
nhà máy Fox còn hành dương đóng cửa,
blogger này cho rằng là do trụ sở Foxc
cắt giảm đơn hàng cho chi nhánh Hồ Nam
nên khi không còn việc thì nhà máy buộc
phải đóng cửa. Nguyên nhân chủ yếu là vì
Apple trong vài năm gần đây liên tục yêu
cầu giảm rủi ro tách khỏi Trung Quốc,
đồng thời yêu cầu các công ty gia công
chuyển sang Ấn Độ và Việt Nam. Thế nên
những đơn hàng vốn dành cho nhà máy Hành
Dương toàn bộ đều đã được chuyển hết
sang Ấn Độ và Việt Nam. Sự hiện diện của
Foxc không chỉ tạo ra lượng lớn việc làm
trực tiếp mà còn tác động mạnh mẽ đến sự
phát triển kinh tế và xã hội của cả khu
vực, thúc đẩy sự hình thành và mở rộng
của các doanh nghiệp phụ trợ xung quanh.
Rất nhiều nhà cung ứng linh kiện, doanh
nghiệp logistic, nhà hàng, khách sạn và
các ngành dịch vụ đã tập trung quanh nhà
máy, hình thành nên một chuỗi công
nghiệp và đời sống hoàn chỉnh. Sự phồn
vinh của các doanh nghiệp trong chuỗi
cung ứng giúp hoạt động kinh tế địa
phương trở nên sôi động hơn, đồng thời
nâng cao mức thu nhập của người dân. Thế
nhưng làn sóng rút vốn ồ ạt của các
doanh nghiệp nước ngoài hiện nay, đặc
biệt là sự rút lui của Foxc đã khiến
những quần thể xung quanh từng sống dựa
vào nhà máy này hiện rơi vào mùa đông
kinh tế khắc nghiệt.
Mọi người ơi, có ai hiểu được nỗi lòng
này không? Tôi bán hàng ăn trước cổng
nhà máy Fox còn ở thành phố Tế Nguyên và
đây thật sự là giai đoạn khó khăn nhất
từ trước đến nay. Trước kia khu nhà máy
lúc nào cũng đông vui tấp nập người qua
lại, đến giờ ăn cơm là người ra người
vào không ngớt. Nhưng bây giờ từng lô
từng lô công nhân trong nhà máy đều được
sắp xếp đi hỗ trợ nơi khác. Đến giờ ăn
mà quán vẫn vắng tanh chẳng thấy bóng
người. Tôi với chồng ngày nào cũng ngồi
canh sạp hàng từ sáng đến tối mà số tiền
bán được chẳng đủ trả chi phí chỗ ngồi
chứ đừng nói đến lời lãi. Mỗi ngày nhìn
nồi cháo, nồi canh mình tự tay nấu, lòng
chỉ thấy lạnh buốt. Tối nào về nhà tính
toán sổ sách, trong lòng cũng rối bời,
không biết ngày mai có nên tiếp tục ra
bán nữa không. Cố gắng thì chẳng thấy hy
vọng mà từ bỏ thì lại không nỡ vì rốt
cuộc cũng đã gắn bó với cái quán này gần
10 năm rồi. Các anh chị em nào cũng cảnh
ngộ không? Làm ơn cho tôi xin lời khuyên
nên kiên trì bám trụ hay là dứt khoát
rút lui đây? Ngoài hàng triệu công nhân
sắp mất việc, những người phụ thuộc vào
hệ thống sinh thái Foxc như nhà cung ứng
linh kiện, công ty logistic, dịch vụ ăn
uống, lưu trú và các ngành phụ trợ khác
cũng sẽ mất đi nguồn khách hàng và thị
trường chủ lực. Thuế thu nhập địa phương
sẽ sụt giảm mạnh, các dịch vụ công và
đầu tư cơ sở hạ tầng sẽ đình trệ và
chính quyền địa phương sẽ phải đối mặt
với hiệu ứng domino của suy thoái kinh
tế. Trong 10 năm qua, môi trường kinh
doanh của Trung Quốc đã trở nên cực kỳ
bất ổn. Chính sách phong tỏa cứng rắn
trong đại dịch, luật pháp và chính sách
thay đổi liên tục, chính trị hóa quá
mức, thiếu tính liên tục trong các ưu
đãi thuế. Những vấn đề này đã gây khó
khăn cho hoạt động của các doanh nghiệp
nước ngoài. Thay vào đó, các hạn chế về
luân chuyển vốn khi doanh nghiệp nước
ngoài chuyển lợi nhuận ra khỏi Trung
Quốc vẫn chưa được giải quyết. Những vấn
đề này đều đang góp phần khiến dòng vốn
ngoại ngày càng rời khỏi Trung Quốc,
khiến niềm tin của các nhà đầu tư toàn
cầu và thị trường Trung Quốc giảm sút
nghiêm trọng. Ngược lại, chính phủ Việt
Nam và Ấn Độ với thái độ cởi mở và triển
khai nhiều chính sách khuyến khích như
miễn giảm thuế, cải thiện chính sách đất
đai và nâng cấp cơ sở hạ tầng nhằm thu
hút và tiếp nhận các dòng vốn công
nghiệp rút khỏi Trung Quốc. Theo kênh
Dân Nam, trong tin tức tiếng Hoa của
Việt Nam ngày 26 tháng 10, công ty con
của Foxc, công ty trách nhiệm hữu hạn
Sánjun Technology đã tăng thêm vốn đầu
tư dài hạn cho chi nhánh ở tỉnh Bắc Ninh
dùng cho hoạt động sản xuất của chắn tại
Bắc Giang trước khi được sát nhập vào
tỉnh Bắc Ninh. Doanh nghiệp này chủ yếu
sản xuất module thu phát quang học và là
một nhà cung cấp chính của Apple. Foxc
đã hoạt động tại Việt Nam hơn 17 năm,
hiện có hơn 94.000 nhân viên và lần rót
vốn này là một bước mở rộng chiến lược
sang khu vực phía Bắc của Việt Nam. Theo
dữ liệu từ tỉnh Bắc Ninh, doanh thu của
các công ty Con Fox còn tại Việt Nam
trong 9 tháng đầu năm 2025 tăng mạnh so
với cùng kỳ năm ngoái. Hiện nay, Việt
Nam đã trở thành một mắt xích quan trọng
trong quá trình đa dạng hóa chuỗi cung
ứng sản xuất toàn cầu. Theo số liệu từ
Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam, đến cuối
năm 2024, tổng vốn đầu tư nước ngoài đạt
38,23 tỷ USD, trong đó, vốn giải ngân từ
các dự án đầu tư trực tiếp ước đạt 25,35
tỷ USD, tăng 9,4% so với cùng kỳ năm
2023. Tính đến ngày 31 tháng 12 năm
2024, cả nước có 42.002
dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký
đạt 502,8 tỷ USD. Tổng vốn thực hiện lũy
kế của các dự án FDI đạt khoảng 322,5 tỷ
USD, tương đương 64,1%
tổng vốn đăng ký có hiệu lực. Dự kiến
trong năm 2025, dòng vốn đầu tư nước
ngoài và Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì đà
tăng mạnh và có thể lập kỷ lục mới. Bên
cạnh đó, chính phủ Ấn Độ cũng trong năm
2024 đã phê duyệt ba dự án sản xuất chip
bán dẫn với tổng vốn đầu tư 15 tỷ USD.
Tính đến 2025, nhờ các chính sách như
sản xuất tại Ấn Độ, chương trình khuyến
khích sản xuất, Ấn Độ tiếp tục thu hút
các tập đoàn sản xuất toàn cầu. Trong
năm tài khóa 2024 và 2025, GDP Ấn Độ dự
kiến tăng 6,4%. Ngành sản xuất công
nghiệp tiếp tục duy trì tốc độ mở rộng
vững chắc. Việc dòng vốn quốc tế chảy
mạnh vào Việt Nam và Ấn Độ không chỉ vì
chi phí sản xuất thấp mà còn vì chính
sách ổn định, bền vững và khả năng sinh
lợi cao. Dù truyền thông Trung Quốc có
mỉa mai rằng hai nước này còn lạc hậu
hay chưa trưởng thành, nhưng thực tế thị
trường đã cho thấy vốn đầu tư đang bỏ
phiếu bằng đôi chân. Fox còn rời đi
không phải là một số trường hợp đơn lẻ.
Sau khi Microsoft, Google, Nvidia và các
tập đoàn công nghệ lớn khác điều chỉnh
chiến lược toàn cầu, chuyển bớt chuỗi
cung ứng và trung tâm dữ liệu ra khỏi
Trung Quốc, làn sóng rút vốn và di rời
của các doanh nghiệp nước ngoài đã tăng
mạnh trong giai đoạn 2024- 2025. Tháng 8
năm 2024, tập đoàn IPM tuyên bố đóng cửa
bộ phận IND tại Trung Quốc, chuyển chức
năng sang Ấn Độ và các nước khác ảnh
hưởng tới hơn 1000 nhân viên Trung Quốc.
Tháng 7 năm 2024, tập đoàn Honda Nhật
Bản thông báo đóng cửa nhà máy Quảng
Châu và đến tháng 11 sẽ tạm dừng sản
xuất tại nhà máy Vũ Hán khiến năng lực
sản xuất giảm 300.000 xe mỗi năm, tương
đương mất 20% tổng năng lực sản xuất tại
Trung Quốc. Cũng trong tháng 7 năm 2024,
tập đoàn Nipel tuyên bố rút khỏi liên
doanh với Bael và chuyển trọng tâm kinh
doanh ra Mỹ.
Chỉ trong 3 phút, hơn 1000 người bị sa
thải. Một kỷ nguyên đã khép lại. Chiều
26 tháng , tập đoàn IBM chính thức đóng
cửa bộ phận IND tại Trung Quốc và chuyển
toàn bộ màng này sang Ấn Độ. Hai năm gần
đây, dòng vốn nước ngoài rút khỏi Trung
Quốc ngày càng nhiều trong khi Mỹ và
Trung Quốc đang đối đầu và tách rời toàn
diện. Hiện thực chính là tàn khốc như
vậy. Các chuyên gia nước ngoài chắc chắn
sẽ cười khẩy. Bởi xét ra ở Trung Quốc
đâu đầu cũng dẫn đầu thiếu một IBM. Có
sao đâu? Bạn nghĩ công ty nào sẽ rút
khỏi Trung Quốc tiếp theo? Honda thật sự
không trụ nổi nữa rồi. Vừa rồi mới đây,
hãng thông báo đóng cửa nhà máy sản xuất
ở Quảng Châu vào tháng 10, đóng cửa nhà
máy ở Vũ Hán vào tháng 11 và dự kiến
ngừng hoặc giảm sản xuất tại các nhà máy
khác ở Trung Quốc. Tổng năng lực sản
xuất từ 1,5 triệu xe một năm, giờ chỉ
còn 1 triệu xe, thật sự thảm hại chưa
từng thấy. Hơn nữa, hãng cũng sẽ cắt
giảm nhân sự quy mô lớn. Lần này lại có
rất nhiều người mất việc. Đây là đợt cắt
giản lớn nhất trong lịch sử của các hãng
xe Nhật tại Trung Quốc. Trước đó không
lâu, Nissan cũng đóng cửa nhà máy ở
Thường Châu và rất có thể sẽ rút khỏi
Trung Quốc trong tương lai gần. Các học
giả nhận định rằng nguyên nhân khiến
dòng vốn nước ngoài rút khỏi Trung Quốc
chủ yếu đến từ hai yếu tố. Thứ nhất, họ
nhận thấy nền kinh tế Trung Quốc đang
suy thoái và có nguy cơ bước vào thời kỳ
khủng hoảng trầm trọng trong ngắn hạn
cũng khó có khả năng phục hồi. Thứ hai
là do chính quyền Trung Quốc ban hành
hàng loạt chính sách mang tính thù địch
với doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp
nước ngoài nhằm duy trì quyền lực và
chính trị. Ví dụ gần đây lãnh đạo Đảng
Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đã gặp
gỡ các doanh nhân tư nhân kêu gọi họ
giúp phục hồi nền kinh tế nhưng đồng
thời lại cảnh báo rằng những gì Đảng
Trung ương đã quyết định các anh bắt
buộc phải chấp hành. Khi chính quyền vừa
cần doanh nghiệp hỗ trợ vừa gây áp lực
chính trị lên họ thì nhà đầu tư nước
ngoài tất nhiên không dám tiếp tục ở lại
Trung Quốc nữa. Ngày 15 tháng , Tổng cục
quản lý giám sát thị trường Trung Quốc
ra thông báo rằng công ty Nvidia bị cáo
buộc vi phạm luật chống độc quyền và bên
phía chính quyền sẽ mở rộng điều tra đối
với công ty. Theo giới chuyên môn ước
tính, dựa vào doanh thu năm 2023, năm
2024, Nvidio có thể đối diện với mức
phạt cao nhất lên tới 1,7 tỷ USD. Và nếu
bị xác định là vi phạm nghiêm trọng, mức
phạt có thể tăng lên từ 3,42 tỷ đến 8,5
tỷ USD. Đến tháng 2 năm 2025, chính
quyền Trung Quốc lại chính thức khởi tố
vụ điều tra Google cáo buộc vì vi phạm
luật chống độc quyền với trọng tâm là
lạm dụng vị thế thống lĩnh của hệ điều
hành Android và độc quyền trong mảng
quảng cáo trực tuyến. Công ty Google tại
Trung Quốc đang đối mặt với nguy cơ bị
phạt số tiền có thể lên tới 10% doanh
thu toàn cầu. Ngoài ra còn có ông Leon
Wang, chủ tịch AstraZeneca Trung Quốc,
hãng dược phẩm Anh Thụy Điển đã bị bắt
giữ và điều tra. Hãng sản xuất xe hơi
Đức Volkswagen bị điều tra do nghi ngờ
thao túng giá linh kiện ô tô. Công ty
bán dẫn toàn cầu của Mỹ Quaccom lại một
lần nữa bị lôi vào vụ điều tra lạm dụng
bằng sáng chế liên quan đến tiêu chuẩn
viễn thông không dây. Từ năm 2024 đến
2025, Tổng cục Quản lý thị trường Trung
Quốc liên tục tăng cường các cuộc điều
tra chống độc quyền trong các lĩnh vực
trọng yếu, đặc biệt là bán dẫn. Năng
lượng mới và kinh tế nền tảng vốn là
những ngành có tỉ lệ đầu tư nước ngoài
cao, mục tiêu thực chất là đánh vào và
gây áp lực lên doanh nghiệp nước ngoài.
Thông qua thủ đoạn luật pháp và hành
chính, buộc họ phải phục tùng lợi ích
chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Theo số liệu của Tổng cục Quản lý thị
trường Trung Quốc, năm 2024 đã có 11 vụ
án liên quan đến thỏa thuận độc quyền và
lạm dụng vị thế thị trường đã được xử
lý. Trong giai đoạn năm 2024, năm 2025,
Trung Quốc đã tiến hành hơn 30 cuộc điều
tra nhằm vào các doanh nghiệp có vốn đầu
tư nước ngoài với tổng số tiền phạt vượt
quá 1 tỷ USD. Bắc Kinh còn tuyên bố một
cách công khai rằng trong nửa đầu năm
2025, họ sẽ tiếp tục tập trung vào các
hoạt động chống độc quyền đối với các
doanh nghiệp nước ngoài trong lĩnh vực
công nghệ cao. Có người từng chỉ ra rằng
điều mà giới tư bản sợ nhất không phải
là cạnh tranh mà là sự không ổn định.
Nhiều năm qua, chính quyền Đảng Cộng sản
Trung Quốc không ngừng tuyên truyền rằng
trong nước có pháp trị hoàn thiện, thể
chế minh bạch, nhưng hiện nay lại bị các
doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
xem là khu vực rủi ro cao cho đầu tư. Từ
giao cản thương mại đến lệnh cấm công
nghệ, từ điều tra thuế vụ đến luật phản
gián, các doanh nghiệp nước ngoài tại
Trung Quốc không chỉ khó lập kế hoạch
đầu tư dài hạn mà thậm chí còn không thể
dự đoán được đợt kiểm tra hay kiện tụng
tiếp theo sẽ đến từ đâu. Đặc biệt, sau
khi luật an ninh quốc gia được ban hành,
nỗi lo của doanh nghiệp nước ngoài về
các hoạt động phản gián ngày càng hà
khắc của chính quyền Trung Quốc lại càng
gia tăng. Để che đậy bộ mặt hung tợn và
lấy lòng giới đầu tư quốc tế, Hội Xúc
tiến thương mại Trung Quốc trong báo cáo
Môi trường kinh doanh Trung Quốc năm
2024 tuyên bố rằng các doanh nghiệp tham
gia khảo sát chấm điểm 4,37/5
cho môi trường kinh doanh của Trung Quốc
năm 2024. Gần 90% doanh nghiệp được hỏi
cho biết họ rất hài lòng hoặc khá hài
lòng. Hơn 60% có kỳ vọng tích cực về
triển vọng kinh tế Trung Quốc. Thế nhưng
khảo sát mới nhất của phòng thương mại
Mỹ tại Thượng Hải lại cho thấy hơn 50%
doanh nghiệp được hỏi thì họ cảm thấy bi
quan về triển vọng 5 năm tới tại Trung
Quốc. Phòng Thương mại Liên minh Châu Âu
cũng công khai chỉ trích rằng môi trường
kinh doanh ở Trung Quốc đang ngày càng
bị chính trị hóa. Các doanh nghiệp đã
đưa ra hàng nghìn kiến nghị nhưng hầu
như không nhận được phản hồi. Khi chính
phủ có thể tùy tiện thay đổi chính sách
và can thiệp vào hoạt động thương mại,
khi pháp luật không còn là sự bảo vệ mà
trở thành công cụ trấn áp và khi ngay cả
việc tuân thủ luật pháp cũng không bảo
đảm an toàn thì ngày càng nhiều doanh
nghiệp nước ngoài nhận ra rằng trong con
mắt Đảng Cộng sản Trung Quốc, luật pháp
và chính sách chỉ là công cụ để thực thi
sự bắt nạt. Một khi niềm tin sụp đổ thì
không có trợ cấp hay khẩu hiệu nào có
thể cứu vãn và rút lui trở thành sự lựa
chọn duy nhất của họ. Dù chính quyền
Trung Quốc không ngừng tung ra các gói
kích thích kinh tế để duy trì sự phồn
vinh tạm thời, nhưng không hề có hành
động thực chất nhằm xóa bỏ thái độ thù
địch với doanh nghiệp nước ngoài, nâng
cao tính minh bạch pháp luật, tự do dòng
vốn hay giảm bớt can thiệp hành chính.
Tất cả chỉ là tác động hình thức, không
chạm tới gốc dễ của vấn đề. Đối diện với
làn sóng rút vốn ồ ạt và sự sụp đổ của
các trụ cột kinh tế, Đảng Cộng sản Trung
Quốc vẫn tiếp tục tuyên truyền, tô vẽ
cho các hình ảnh vĩ đại, quang minh,
chính xác của mình. Nào là vốn nước
ngoài tháo chạy vì Trung Quốc quá mạnh,
các công ty sợ cạnh tranh, chuỗi cung
ứng rời khỏi Trung Quốc là điều chỉnh
chiến lược chứ không phải tháo chạy.
Doanh nghiệp giúp vốn là thiếu tầm nhìn,
sẽ phải tự gánh hậu quả vân vân. Nhưng
chính những lời biện hộ này lại càng
phơi bày bản chất lưu manh và hiếu chiến
không thể thay đổi của chính quyền Đảng
Cộng sản Trung Quốc và càng chứng minh
rằng việc rút vốn khỏi Trung Quốc là lựa
chọn đúng đắn nhất của các doanh nghiệp
nước ngoài hiện nay. Chính quyền Đảng
Cộng sản Trung Quốc liên tục tung ra
trong dư luận những khẩu hiệu như tuần
hoàn nội địa và tự chủ khả năng kiểm
soát độc lập. Thế nhưng Trung Quốc lại
không đồng thời xây dựng được ba nền
tảng cốt lõi để chống đỡ cho mô hình
tuần hoàn nội địa, đó là tiêu dùng của
người dân ổn định, hệ sinh thái lành
mạnh cho doanh nghiệp vừa và nhỏ và chu
kỳ tài chính bền vững và có lợi nhuận.
Ẩn sau cái gọi là tuần hoàn nội địa ấy,
thực chất là niềm tin tiêu dùng của
người dân suy yếu trầm trọng, thu nhập
khả dụng giảm sâu, nợ hộ gia đình tăng
vọt trong khi giá nhà cao và chi phí y
tế lại không ngừng bào mòn, phần thu
nhập còn lại của người dân. Nếu nói rằng
giấc mộng Trung Hoa trước đây được xây
dựng trên sự phồn vinh của công nghiệp
và sự lưu thông giữa hiệu quả của tài
sản xã hội thì hiện nay ngày càng nhiều
người trẻ Trung Quốc không còn tin rằng
nỗ lực có thể thay đổi vận mệnh. Áp lực
cuộc sống, việc làm và nỗi tuyệt vọng về
tương lai khiến họ chọn cách nằm ngửa,
sống buông xuôi, chọn sự mặc kệ đời.
Cùng lúc đó, giới dầu Trung Quốc lại
đang ồ ạt chuyển tài sản ra nước ngoài
với tốc độ tăng theo cấp số nhân. Điều
này phản ánh nỗi bất an về môi trường
chính trị và rủi ro tài sản trong nước.
Từ góc nhìn của các tập đoàn đa quốc
gia, việc đa dạng hóa bố trí và phân
tích rủi ro vốn là chiến lược cơ bản
trong kinh doanh. Vốn đầu tư luôn tìm
đến đối tác đáng tin cậy, thể chế minh
bạch, pháp trị vững chắc và môi trường
kinh doanh ổn định chứ không phải một
nơi lấy khẩu hiệu thay cho chính sách,
lấy kiểm duyệt thay pháp luật như một
ông trùm xã hội đen điều hành nền kinh
tế. Việc Foxc chuyển dây chuyền sản xuất
ra khỏi Trung Quốc không chỉ là hành
động riêng lẻ của một doanh nghiệp mà
còn là hình ảnh thu nhỏ của sự tái cấu
trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Đại dịch
Covid-19, xung đột địa chính trị và cạnh
tranh công nghệ đã khiến Cục Diện công
nghiệp thế giới bước vào giai đoạn tái
sắp xếp. Trong suốt nhiều thập niên,
Trung Quốc từng dựa vào việc đánh cắp
công nghệ nước ngoài, mang thị trường
đổi lấy công nghệ và bóc lột lao động
trong nước để mưu đồ thống trị phân công
lao động toàn cầu. Nhưng lợi thế đó nay
đang dần tan rã và sụp đổ. Ngược lại,
các quốc gia Đông Nam Á đang nắm bắt cơ
hội từ làn sóng dịch chuyển công nghiệp
này bằng thái độ thực tế và cởi mở. Việt
Nam duy trì tốc độ tăng trưởng sản xuất
cao trong nhiều năm liên tiếp. Ấn Độ
nhanh chóng mở rộng ngành lắp giáp điện
tử và ô tô. Đài Loan với lợi thế về bán
dẫn và sản xuất công nghệ cao vẫn giữ vị
trí then chốt trong chuỗi cung ứng toàn
cầu. Sự dịch chuyển mang tính cấu trúc
này đang lặng lẽ tái định hình trật tự
kinh tế thế giới và một lần nữa chứng
minh rằng dòng vốn luôn hướng về những
quốc gia mang lại sự an tâm cho doanh
nghiệp, niềm tin cho người dân và thiện
trí hợp tác cho toàn cầu. Cảm ơn quý vị
đã theo dõi chương trình của chúng tôi.
Những góp ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi
hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng
đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên
hai nền tảng YouTube và Caning World
Thúy Trang và Khán Trung Quốc. Xin chân
thành cảm ơn và hẹn gặp lại.
