Giáo Dục Hạnh Phúc (44): Thượng Thiện Nhược Thuỷ (Kỳ 1) | Nét Đẹp Truyền Thống

Chào mừng quý khán giả đến với kênh Nét đẹp truyền thống Chương trình radio phát sóng hàng tuần hôm nay Chúng tôi xin giới thiệu bài Giáo dục hạnh phúc 44 Thượng thiện nhược thủy Đăng trên chánhkiến.org Chương 6 Thượng thiện nhược thủy Chúng ta từng bàn về hậu đức tải vật Giảng về nguyên tắc và phương pháp đối nhân sự thế của người xưa Về phương diện này Người thời xưa có cách đối đải cực kỳ đơn giản Họ cứ thế mà làm Nhưng đến ngày nay Kỳ thực một số phương diện đã trở nên vô cùng hỗn loạn Đặc biệt là khi rất nhiều điều trong đạo đức truyền thống đã thất truyền Mối quan hệ giữa con người với nhau nên ấm áp, ôn hòa Giảng những điều này cũng để hy vọng Mọi người lan tỏa sự ấm áp Điều chúng ta giảng không phải là tri thức cao thâm Mà là sự giao tiếp về tâm hồn Có người lấy sổ tay ghi chép Bạn muốn ghi chép lại thì ghi chép Không muốn thì có thể không cần ghi Nhưng hy vọng mọi người có thể tâm lĩnh thần hội Để cuộc đời từ nay về sau càng thêm hạnh phúc Đây là mục đích của chúng tôi Mục đích các buổi tòa đàm của chúng tôi Là hy vọng tương lai sau này Mọi người có thể trao đi nhiều sự ấm áp cho người thân Cho con trẻ hơn nữa Mọi người đều là giáo viên Khi chúng ta có thể giao tiếp tâm hồn Chúng ta giao tiếp tâm hồn với các bậc cổ thánh tiên hiền Tương lai khi bạn lên lớp dạy những đứa trẻ Cũng sẽ giao tiếp tâm hồn được với chúng Đương nhiên, hôm nay tất cả những nhân viên hậu cần Tại nhà ăn của trường mẫu giáo đều đến Thế nên không chỉ nói về các thầy cô chúng ta Kể cả các cô giáo trong nhà bếp Hoặc là những cô chú dọn dẹp vệ sinh cũng thế Thật ra cũng đều có thể giao tiếp về tâm hồn Với con trẻ và đồng nghiệp Lần trước giảng về hậu đức tải vật Thật ra là giảng từ góc độ giáo viên Nhưng khi nói về phương diện học tập, giáo dục Chúng ta lại càng nên giảng từ góc độ hôn nhân, gia đình Chính là nói mỗi người chúng ta Không chỉ là giáo viên trên lớp học Mà còn đóng những vai trò khác nhau trong cuộc sống Khi lên lớp, chúng ta giảng cho con trẻ rất nhiều bài thơ Rất nhiều câu chuyện, cũng giảng rất nhiều đạo lý Thật ra mọi người đều biết những đạo lý cơ bản ấy Thế nhưng để làm được thì không hề dễ Nội dung những câu chuyện trong các bài đồng thoại thật thuần tịnh Đạo lý rõ ràng biết bao Nhưng nếu khi chúng ta đối diện với chồng Hoặc đối diện với mẹ chồng Vẫn thực sự làm được tốt Thì đúng là rất hạnh phúc Hôm nay bạn có thể làm được Như công chúa Bạch Tuyết Lương thiện đối đải với người khác Vậy là rất xuất sắc Nói thêm về hậu đức tải vật Chủ yếu là giảng từ góc độ về đức Đương nhiên chúng ta giảng cũng khá nhanh Trong chốc lát đã giảng đến đạo Đạo và đức này Hiện nay tại đại lục Có người xem nó chỉ như là Làm việc tốt mà thôi Thậm chí còn thấp hơn, thông tục hơn Nói nào là Mèo có đạo của mèo, chó có đạo của chó Thật ra đạo và đức Là cực kỳ thần thánh Đức trong văn hóa truyền thống Có một bộ phận Được thể hiện qua các tiêu chuẩn làm người Nó là một thể hiện của đạo Đạo là vô hình Nhìn không thấy, sờ không được Thế nên phần lớn nó sẽ thể hiện Trên phương diện về đức Chủ đề lớn mà chúng ta nói đến Ở đây là Thượng thiện nhược thủy Cái thiện cao nhất ví như nước Lão tử đã dùng nước Để hình dung đạo Vì con người không thể trực tiếp nhìn thấy đạo Nhưng nước lại giống với đạo nhất Vậy nên ở đây Sẽ chủ yếu giảng về Thượng thiện nhược thủy Đạo Pháp tự nhiên Đầu tiên nói rõ với mọi người Chúng ta không giảng về đạo đức kinh Chúng ta chỉ bàn về Thượng thiện nhược thủy Vì lão tử đã giảng Thượng thiện nhược thủy Thế nên hôm nay chúng ta chủ yếu Là giảng về loại đạo Thường được nhắc đến trong văn hóa truyền thống Lần trước khi giảng về Hậu đức tải vật, trí thiện trí mỹ Ta có nhắc về nước Ngày nay nhiều người Lại xem nó như kiến thức để nghiên cứu Điều chúng ta nói đến Lại không phải kiến thức Mà là tinh thần của nước Nội hàm của đạo đức Điều là những điều Mà chúng ta phải dùng nội tâm Để cảm hộ Biểu tượng của trường Mẫu giáo chúng ta được thiết kế Cực kỳ đẹp Bên trong cũng có nước Hình ảnh của nước ấy Chính là thượng thiện chi thủy Vì là biểu tượng của ngôi trường này Nên mọi người đều có quan hệ Rất lớn với nó Biểu tượng này được vẽ Trên tường, in trên sổ Hoặc in trên quần áo Chính là muốn điều tốt đẹp Sẽ luôn bên cạnh bạn Chúng ta nhấn mạnh Vì không nên biến nó thành một ký hiệu Thành những thứ hình thức bên ngoài Mà cần khiến nó trở thành những mỹ hảo Trong nội tâm chúng ta Thể hiện ra một vẽ đẹp Mỹ hảo bên ngoài Về đạo này Chúng ta sẽ bàn từ 3 phương diện Phương diện thứ nhất là Thượng thiện nhược thủy Nhấn mạnh một chữ thiện Phương diện thứ hai là Vi đạo nhật tổn Bạn có thể nói là xã, nhẫn, kiện Đều được Phương diện thứ ba là Chân thủy chi mỹ Chúng ta sẽ giảng chi tiết 3 phương diện này Phần một Thượng thiện nhược thủy Trước hết chúng ta sẽ giảng về thiện Đây là một đặc tính của nước Cũng là một đặc tính của đạo Ấy là thiện Mọi người đã biết Nước có thể giúp sinh trưởng Nuôi dưỡng vạn vật Trong thân thể của chúng ta có rất nhiều nước Đạo sinh vạn vật Còn nước lại mang theo những đặc tính của đạo Đặc tính lớn nhất của nước Chính là thiện Nó có tính hiếu sinh, dưỡng sinh Túi mát sinh mệnh Túi mát vạn vật Dù là động vật, thực vật Sinh mệnh này, sinh mệnh kia Nước đều có thể giúp nuôi dưỡng sinh mệnh Thế nên đây là một loại thiện Cực kỳ lớn Giúp tưới tắm cho sinh mệnh Sinh thành, nuôi nấng, dưỡng dục vạn vật Có một bài thơ thế này Hảo vũ tri thời tiết Đường xuân nải phát sinh Tùy phong tìm nhập dạ Thuận vật tế vô thanh Diễn nghĩa Mưa lành biết được tiết trời Đang nút xuân về Mà phát sinh ra Theo gió hay hảy vào đêm tối Một cơn mưa đúng lúc Tác giả nói là cơn mưa xuân Mọi người hãy chú ý Đây là cơn mưa mùa xuân Mùa xuân này có liên quan mật thiết với chúng ta Vì chúng ta làm việc Ở trường mẫu giáo Những đứa trẻ ở đây Hệt như những đóa hoa mùa xuân Chúng rất yếu đuối Nếu những em học sinh Ở độ tuổi trung học, đại học Đã có năng lực gánh chịu nhất định Thì những đứa trẻ mẫu giáo Là như những tròi non Vô cùng yếu ớt Giả sử một cái cây nhỏ Bạn ngắt một chiếc lá Nó không sao cả Thế nhưng nếu là một mầm cây Vừa nhú tròi khỏi mặt đất Mới mọc được 3 chiếc lá Nếu bạn ngắt bỏ 2 cái lá Thì nó sẽ không sống được nữa Vậy thì câu Hảo vũ tri thời tiết này Là nói về cơn mưa mùa xuân Sở dĩ cơn mưa này rất tốt Là vì nó giúp Làm nhuận thấm vạn vật Vào đúng lúc sinh mệnh đang cần Đương xuân nãy phát sinh Hơn nữa nó còn phải Tùy phong tìm nhập giả Đếm một cách nhẹ nhàng tỉnh lặng Lại còn phải đếm vào đêm khuya Nhuận vật tế vô thanh Mang những điều tốt cho người Nhưng lại không cần người biết đếm Hay cảm ơn Chẳng phải là ý này sao Chính là tưới mát như thế Vậy thì ngày nay Khi chúng ta làm điều tốt cho người khác Chẳng phải cũng giống như Tưới cây khi các giáo viên Truyền đạt kiến thức cho con trẻ Cũng cần làm được như thế Vì chúng vẫn còn bé bỏng Ví như nói đôi khi giữa Các giáo viên chúng ta có hơi nặng lời Vấn đề có thể không quá nghiêm trọng Nhưng vì mọi người Đều là người lớn Nên có năng lực chịu đựng Nhưng những đứa trẻ kia vẫn còn bé Bạn phải bảo vệ tâm hồn non nớt Của chúng thật cẩn thận Khi nói chuyện phải cực kỳ nhẹ nhàng Hơn nửa lúc nói Thì phải như hạo vũ tri thời tiết Phải chọn thời điểm tốt Lựa chọn thời điểm nói Thái độ nói để giáo dục chúng Vậy nên những lời nói Và hành động của các thầy cô giáo Chúng ta cần làm được Giống như cơn mưa xuân ấy Tưới mát tâm hồn trẻ thơ Trong bài trước Ta đã nhắc đến việc Các thầy cô bình thường trên lớp Lấy chỗ dọn vệ sinh Hoặc hai giáo viên phối hợp cùng dọn Kỳ thực đều là để giáo dục con trẻ Trong chúng ta Có những thầy cô hơi nóng vội Lớn giọng quát mắng đứa trẻ Sẽ khiến trẻ bị dọa sợ Nhưng cũng có những thầy cô Hể gặp trẻ thì rất lịch sự Con trẻ hệ thấy họ Cũng sẽ lễ phép đáp lại Hình thành nên một phong thái Ấy là sự ảnh hưởng của hoàn cảnh Vậy nên Đây là nói về việc Tưới mát âm thầm Dần dần tưới tắm vạn vật Chứ không phải kiểu đánh trống khua chiên Rằng tôi đã tặng anh thứ gì tốt Lại có cách nói rằng Nước thiện lợi vạn vật Phương diện này Không cần phải nói nhiều thêm nữa Chúng ta thử lật ngược Vấn đề mà xét Mọi người có từng thử nghĩ xem Thế giới này sẽ ra sao Nếu không có nước Có một câu nói rằng Thái thượng Bất Tri Hữu Chi Diễn Nghĩa Bật trị dân giỏi nhất Thì dân không biết là có vua Câu này nói về việc trị vì Thiên hạ của nhà vua Những câu nói loại này Cũng là thể hiện của những cảnh giới khác nhau Cảnh giới thứ nhất là Thái thượng Bất Tri Hữu Chi Cảnh giới thứ hai là Kỳ thứ Thân Nhi Dự Chi Diễn Nghĩa Thấp hơn một bực Thì dân yêu quý và khen Cảnh giới thứ ba là Úi Chi Diễn Nghĩa Thấp hơn nửa thì dân sợ Cảnh giới thứ tư là Vũ Chi Diễn Nghĩa Sự vũ nhục Một quốc vương quá bất hảo Thì người dân sẽ xỉ nhục ông ta Không còn tôn kính Mắng chửi ông Vậy thì với lãnh đạo hay người làm thầy Cũng thế Có những giáo viên rất không tốt Phụ huynh sẽ mắng giáo viên Người này dạy cái gì vậy Cứ mãi trách phạt con chúng ta Con trẻ lỡ tè dầm ra quần Cũng không rửa giúp Vũ Chi này chính là chữ vũ Trong vũ nhục Nghĩa là bị mắng chửi Kẻ hôn quân thì đương nhiên sẽ bị mắng Vừa rồi tôi nói Có người hãy đến kỳ nghỉ lễ Là ăn uống thả cửa Người dân của vương quốc và dây Sẽ mắng anh ta Giải quyết không tốt quan hệ này Chẳng phải người ta sẽ mắng anh ta Là hôn quân sao Có phải họ sẽ mắng chửi vị quốc vương này Người làm lãnh đạo Người làm lãnh đạo cũng thế Khi hiệu trưởng làm không tốt Thì sẽ có người âm thầm Mắng chửi ông ấy trong lòng Vũ Chi này là ý nói Họ sẽ mắng chửi ông ta Đương nhiên nếu là hôn quân Thì có kẻ bị đánh Bị đi lưu đầy Thậm chí còn bị rơi đầu Hiện nay tòa án quốc tế Còn xét xử những kẻ độc tài Có rất nhiều kẻ là lãnh đạo cao nhất Của quốc gia cũng bị kiện Vậy thì tốt hơn một chút So với việc bị mắng Chính là ủy chi Là sợ anh ta Tuy không mắng chửi Nhưng anh ta không mang lại cảm giác thân thiết Tôi đã gặp mấy tình huống như thế Các thầy cô vừa thấy hiệu trưởng ở đây Hoặc thấy hiệu trưởng đang đến Từ xa đã đi vòng hướng khác Để tránh Có phải như thế không Không phải nói về hiệu trưởng trường chúng ta Ý tôi là muốn nói Về tình huống ấy Thật ra với người khác cũng vậy Các bạn nhỏ nhìn thấy thầy cô giáo Cũng đi vòng bên khác Để tránh Phụ huynh cũng thế Bạn gặp phải một người không quá thân quen Dù đã rất lâu chưa gặp Nhưng vì sao bạn vẫn tránh đi Giả sử đó là người bạn tốt của bạn Bạn có tránh như thế chăng Sẽ không Thế nên đây là loại tình huống thứ hai Hoặc là Anh ta sẽ mắng chửi kẻ làm quân vương Người làm lãnh đạo Mọi người sẽ mắng chửi anh ta Nhưng cũng có những lãnh đạo Mọi người đều sợ anh ta Không mắng chửi nhưng sẽ tránh anh ta Không đụng được Thì tránh đi Cảnh giới cao hơn là Thân nhi dự chi Các lãnh đạo của chúng ta Hiệu trưởng trường mẫu giáo của chúng ta thật tốt Thường hay đưa chúng ta đi khắp nơi du lịch Phát tiền thưởng Thật là tốt Đây là ta đang khen ông ấy Mọi người bằng lòng ở gần Thân cận với ông Đây là người lãnh đạo khiến người ta Thích thân cận Ông ấy trao đi sự ấm áp Trao cho người ta những điều tốt Đương nhiên cũng có những lãnh đạo Khiến người khác vô cùng tôn kính Đưa ra những chỉ đạo Dẫn dắt người ta về đạo đức Khiến người người cảm động Thật tốt biết bao Vi chính dị đức Thí như bắc thần Cư kỳ sở nhi Chúng tin cộng chi Tạm dịch dùng đức để cai trị Giống như sao bắt đầu Muôn vì sao khác đều hướng đến Ngôi sao bắt đầu ấy Vậy nhưng vẫn còn một cảnh giới cao hơn nữa Cũng chính là lý do vì sao hôm nay Chúng ta lại dẫn về đạo Giả sử thông thường Nói hiệu trưởng của trường mẫu giáo Đã đủ tốt rồi Nhưng trên thực tế Ông vẫn còn có thể tốt hơn được nữa Chính là thái thượng Bất tri hữu chi Điều tốt nhất sẽ khiến bạn không nhận thức đến Khi chúng ta đạp xe đạp Lút xe không có vấn đề gì Chúng ta sẽ không cảm nhận được Gọi là người xe hợp nhất Hể nó kêu lợp cột Ta liền biết được Ở đâu xuất hiện vấn đề Ví như khi bàn đạp bị hỏng Có phải bạn sẽ cảm nhận được Vấn đề xuất hiện ở bàn đạp Bình thường khi ta đạp xe đạp Ta sẽ không cảm nhận được Cái bàn đạp Nếu như bạn muốn cảm nhận được bàn đạp Bạn cảm nhận được Xe đạp của tôi đã có bàn đạp rồi Điều này nói lên chuyện gì Chính là bàn đạp có vấn đề Đạo lý này rất đơn giản Trong những người chúng ta ở đây Có ai có thể cảm nhận được Nhịp tim của chính mình Khi bạn cảm nhận được nhịp tim đang đập Thì cũng là lúc Bạn không được khỏe Người bị nặng còn phải đưa đến bệnh viện Khi bạn cảm nhận được nó Thì nó là có vấn đề Có ai ngày nào cũng khen tim của mình không Khen tim của tôi tốt lắm Mắt của tôi thật sáng Tai của tôi nghe thật là rõ Bạn có làm thế không Bạn không hề nghĩ đến chúng Hôm nay chúng ta được nghe Tiết học hay thế này Chúng ta sẽ khen tai này Nghe được tốt chứ Cảm ơn tai Không có mi thì ta sẽ không thể nghe được Buổi tòa đàm hay như thế Cảm ơn Bạn không nghĩ đến nó Ấy là điều tốt nhất Khi đâu đó xuất hiện vấn đề Thì bạn mới cảm nhận được nó Một vị quốc vương Chúng ta không biết ai làm quốc vương Là tốt nhất Nếu chúng ta biết Thì khẳng định sẽ mắng hoặc khen ông ấy Đây là vì sao Vì ông ấy chắc chắn sẽ cho bạn những điều tốt Hoặc chọc giận bạn Có phải không Thế nên trong Đạo Đức Kinh Nói rằng vị quốc vương tốt nhất Là người khiến cho người ta Không cảm giác thấy Đây là sự đại thiện của ông Đổi một góc độ khác mà giảng Ví như nói Vậy nghĩa là giáo viên Trường mẫu giáo khác không tốt Giả sử hai giáo viên Đảm nhận một lớp học Phụ huynh sẽ nói Thầy giáo vương thật tốt Cực kỳ cực kỳ tốt Là có ý gì Nghĩa là giáo viên kia kém hơn chút Vậy nếu như mỗi từng giáo viên Trong trường mẫu giáo của chúng ta Đều vô cùng tốt Thì phụ huynh sẽ không nói câu ấy nữa Mọi người hiểu chứ Nếu những ngôi trường mẫu giáo Mà tất cả trẻ em được đưa đến học Ngôi trường nào cũng đều ấm áp Thì chúng sẽ không cảm nhận được Sự ấm áp này Nhưng nếu hôm nay Trường mẫu giáo của chúng ta Có thể làm tốt Chúng đến trường của chúng ta Và cảm nhận được sự khác biệt Vì có những trẻ đã học Ở rất nhiều trường khác Cô ơi con đã đổi mấy trường mẫu giáo Chỉ có trường của cô đây Là tốt nhất Vậy nếu trường bạn là tốt nhất Thì sẽ nói rõ lên rằng Những ngôi trường trước kia không tốt Chúng sẽ có sự so sánh Vậy nên ở đây Lão tử giảng bề đạo Siêu việt khỏi sự tốt và xấu Ở tầng diện thứ nhất Và tầng diện thứ hai Nó siêu việt khỏi phạm vi Mà người ta có thể cảm nhận được Sau này nếu có ai làm hiệu trưởng Thì hãy làm cho thật tốt Mọi người không biết Vì hiệu trưởng ấy là ai Hàng ngày nếu ông ấy không đến Thì không ai biết ông Chỉ nói đùa thế thôi Nói về trái tim của chúng ta Tất cả các bộ phận khác Trong thân thể cũng vậy Bạn không cảm nhận được nó Chính là vì nó đang rất tốt Nó đang âm thầm làm tốt công việc cho ta Có phải là đạo lý này chăng? Đây chính là đạo Ngày nay khi khen điều gì Chúng ta thông thường nghĩ đến đạo Như vừa nãy Khi chúng ta nói về việc khen Vì hiệu trưởng này chẳng hạn Nói hiệu trưởng đã phát tiền thưởng cho tôi Bạn có nói cảm ơn ông trời Đã phát tiền thưởng cho bạn Trắng Chính là ý này Hiếu thuận cung kính Khi cảm ơn bố mẹ mình Liệu chúng ta có nghĩ đến bố mẹ Của bố mẹ của bố mẹ Trắng Khi cảm kích tổ tiên của mình Thì tổ tiên ấy Phải cảm kích ai đấy Cũng như lần trước Chúng ta đã giảng Có phải cần cảm ơn mẹ trái đất Với hậu đất tại vật chăng Vì người mẹ trái đất Cũng giống như trái tim của chúng ta vậy Chúng ta không nhớ nghĩ ra rằng Phải khen ngợi mẹ đất của mình Vì bạn không cảm nhận thấy Không biết được những gì Bà đã ban tặng Chúng ta ít nhất vẫn còn có thể cảm nhận Biết được mặt đất Kể cả trời cao Chúng ta đều có thể cảm nhận được Nhưng với đạo đang bảo hộ bạn Mọi thời mọi khác Thậm chí sinh mệnh của bạn Là đạo ban cho Vậy mà bạn lại nhìn không thấy Cảm nhận không ra Liệu đây có phải là cái thiện lớn nhất Cái thiện tốt đẹp nhất chăng Đây là sự khác biệt về cảnh giới Chúng ta vừa bàn về đạo Vì suy luận vừa hay đến chỗ này Nên thuận tiện giảm một chút Thế nên Mọi người cũng như Thái Thượng Bất tri hữu chi Ví như ở nhà chúng ta Mẹ chồng vô cùng tốt Hoặc mẹ ruột cực kỳ tốt Bạn đều sẽ không cảm nhận ra được Đều rất tốt với bạn Khi bạn cần họ, họ sẽ xuất hiện Một khi bạn cần đến họ Họ liền xuất hiện Khi bạn không cần thì họ sẽ không ở đấy Không làm phiền bạn Không quấy rầy bạn Cũng không làm bạn bị ảnh hưởng Đây là một loại cảnh giới Điều chúng ta nói là cảnh giới này Dù bạn có đạt được Đến cảnh giới này hay không Thì bạn chỉ cần biết rằng Vẫn có một cảnh giới cao như thế là đủ Lão Tử là một đại giác giả Thế nên Phạm Vi Khi ông ấy nhìn ra sự vật Là khác với chúng ta Cảnh giới ông ấy nhìn Cũng khác với chúng ta Thế nên điều ở đây muốn nói là Thiện đại vạn vật Ban tặng cho người Mà hoàn toàn không hề cần người ấy Biết đến thật vĩ đại Đạo này chính là như thế Bài giáo dục hạnh phúc 44 kỳ 1 Đến đây là hết Cảm ơn quý vị đã lắng nghe chương trình Của Nét đẹp truyền thống Xin chào và hẹn gặp lại quý vị Trong chương trình lần sau