P4.2a. Tư Duy Độc Lập - Câu Chuyện Vũ Trọng Do

Vậy thì khi đi vào những ví dụ cụ thể thì có những câu chuyện nào tương ứng với từng điều này thì mình xin gửi đến các anh chị và các bạn một vài câu chuyện nhỏ như sau. Đầu tiên là về điều gia đình dạy và điều gia đình nói. Thì như mình chia sẻ là có những lúc chúng ta nói đúng, trẻ làm theo thì rất dễ đúng không ạ, có những lúc chúng ta sai, trẻ phát hiện ra và trẻ học cách để khuyên ngăn chúng ta thì cũng có thể coi là tốt lắm rồi. Vậy thì trong tình huống là mình nói đúng nhưng mà có những tiêu chuẩn đạo đức nó còn đúng hơn cả những gì mà mình đã nói và đã làm cho trẻ. Và trẻ cũng phải biết cách để ưu tiên ra coi dựa trên tất cả những điều đúng của tất cả những điều đúng thì đâu mới chính là việc mà mình nên phải làm. Thì hai câu chuyện sau đây sẽ hy vọng các anh chị có thể dùng để dạy cho các con và đồng thời cũng giúp cho trẻ hiểu được rằng biết cách để nói chuyện với cha mẹ, biết cách để khuyên ngăn cha mẹ đã là tốt lắm rồi nhưng còn phải biết cách để tự đưa ra được đánh giá của bản thân mình và tự biết rằng đâu là điều đúng nhất cần phải làm thì nó lại càng bản quý hơn nữa. Và đây cũng là câu chuyện xây xung quanh chữ Hiếu. Đầu tiên là về điều gia đình dạy. Thì mình muốn gửi đến các anh chị câu chuyện của Vũ Trọng Do. Thì ông Vũ Trọng Do là một trong những đệ tử rất là được yêu quý của khổng tử. Và có câu chuyện về Vũ Trọng Do là vắt gạo chăm dặm để đem về nuôi dưỡng cho ba mẹ. Thì trong câu chuyện này rất là nhiều và mình sẽ gửi các đoạn clip này các anh chị có thể xem và các anh chị dùng nó để dạy cho con hiểu rõ hơn cũng được. Nhưng đại khái đại ý đó chính là ba của Vũ Trọng Do muốn con của mình trở thành một người đi theo học đức khổng tử và sau đó trở nên ngày càng giỏi hơn và hấp thụ được những tinh hoa của khổng tử, trở thành một người hiền tài, có ích cho quốc gia và đóng góp cho xã hội, làm nên sự yên vui và đem lại bình an cho bá tránh. Và điều dạy này của ba Vũ Trọng Do là hoàn toàn đúng đắn, đúng không ạ? Và đây là một điều nghĩa mà lời dạy đó không có gì là sai cả. Nhưng Vũ Trọng Do lại nhìn nhận khác rằng, ông cho rằng ba mẹ tuổi đã lớn, thời gian của mình dành với ba mẹ cũng không còn bao lâu nữa. Nếu như bây giờ mình chỉ lo việc học hành, thì sau này quảng cao chức lớn hoặc trở thành một con người có ích cho xã hội thì cũng rất tốt. Nhưng lại không thể có thời gian được với ba mẹ, và cũng không thể báo đáp được cho ba mẹ thì đó là một tội bất hiếu. Và ông biết được rằng trong dạng điều thì hiếu là quan trọng nhất, do đó ông muốn làm tròn chữ hiếu với ba mẹ mình trước, rồi sau đó mới quyết định đến việc tầm sư học đạo. Và chính vì vậy ông đã che giấu và làm trái lại lời của cha mình. Thay vì đi tầm sư học đạo, thì ông vẫn ngày ngày đi về với ba mẹ và ngày ngày nấu cơm ngon, cá ngon cho ba mẹ mình ăn. Lúc đầu ba của ông cũng không nghĩ gì nhiều, nhưng càng ngày càng ngắm lại càng thấy lạ. Con của mình tầm sư học đạo, mà tại sao thấy tối ngày nó ở nhà với mình mà không thấy nó bàn gì về chữ nghĩa cả. Lúc này ông mới đi vô và hỏi Vũ Trọng Do rằng là tại sao lại như vậy. Và Vũ Trọng Do là một người con, chí hiếu, nên ông đã nói thật rằng là ông không có đi học, mà ông muốn dành thời gian đó toàn bộ với lại ba mẹ của mình. Và lúc này ba của ông rất tức giận và đập bàn và chỉ vào mặt ông là một đứa con bất hiếu. Ta dạy con như thế nào mà tại sao con trái lời ta, mà tại sao lại không làm như vậy. Và hỏi ra thì Vũ Trọng Do đều đáp được rằng ông đã hiểu rõ những gì ba đã dạy. Nhưng ông cũng rơi rớm nước mắt mà nói rằng ba mẹ tuổi đã lớn, con với cha mẹ không còn bao lâu. Con sợ rằng một mai không gặp được ba mẹ nữa và không có thời gian bên ba mẹ. Con muốn được dành trọn thời gian này bên ba mẹ. Sau này con sẽ báo đáp chữ hiếu trọn vẹn cho ba mẹ. Việc học văn, việc theo thầy là việc con chắc chắn sẽ làm. Nhưng trước hết là việc phải được phụng dưỡng cha mẹ là điều con quan tâm hơn cả. Và rồi khi mẹ của ông vào nói với ba của ông rằng là ông chỉ ăn đồ cặn, đồ thừa, chỉ ăn khoai lang, nhưng đồ ngon, cơm cá thì ngày ngày đều để cho ông bà ăn. Và cảm động trước sự hiếu thảo của con mình thì người ba cũng đã quay lại ôm Vũ Trọng Do vào lòng cùng với mẹ. Và sau đó thì Vũ Trọng Do vẫn được ba cho phép là làm trọn chữ hiếu. Và rồi đến ngày không bao lâu sau thì cả hai ông bà đều mất. Và lúc này Vũ Trọng Do mới bắt đầu tiến lên con đường học vấn của mình và đi theo Đức Khổng Tử suốt những năm sau đó. Và đến khi ông làm quang thì ông cũng khóc và rơi lời nói rằng quang cao chất rộng ta đã có, nhưng không còn ba mẹ để phụng dưỡng và cùng hưởng vinh hoa quý với ta nữa rồi. Đây là câu chuyện cho thấy rằng điều ba mẹ dạy hoàn toàn chính xác. Nhưng khi trẻ có được một phẩm hành đạo đức cao và ở đây điển hình đó là có đạo hiếu mạnh mẽ trong tâm thì chắc chắn trẻ sẽ phải biết đâu mới chính là điều đúng hơn cả để mà làm. Và nếu trong tình huống này, nếu con trẻ của chúng ta vì chữ hiếu mà cãi lại chúng ta một xí thì có vẻ đó cũng là một niềm hạnh phúc của người làm cha, làm mẹ đúng không ạ?