QUỶ CỐC TỬ DẠY CÁCH CHỌN BẠN QUÁ ĐẲNG CẤP

Bài học của Quỹ Cốc Tử về Việc Chọn Bạn Thầy Trí Tuệ Quỹ Cốc Tử đã dạy rằng, trong cuộc sống, chúng ta nên trọng chất chứa không trọng lượng, và bài học này càng đặc biệt quan trọng khi bạn đã bước qua tuổi 30. Sau độ tuổi này, nên ưu tiên yếu tố chất lượng hơn là số lượng bạn bè. Không cần nhiều bạn bè, mà chỉ cần những mối quan hệ chất lượng. Những mối quan hệ thường vạn hạ cám chỉ khiến cuộc đời bạn thêm phần phức tạp và gia tăng phiền não. Quỹ Cốc Tử dạy rằng có 3 loại người bạn đáng kết giao. Một người lễ độ, phẩm đức cao thượng. Người này xứng đáng là bạn tốt để kết giao. Quỹ Cốc Tử có câu, phú quý cần kiệm, vẫn uy nhiêm. Dù có được phú quý, sang trọng, người này vẫn giữ được nếp sống đạm bạc, không mất đi sự uy nhiêm, duy trì phẩm đức cao thượng, đối xử nho nhã và lễ độ với mọi người mà không thể hiện sự kiêu căng. Họ là những người không bị chi phối và kiểm soát bởi đồng tiền, chứng tỏ ý chí kiên định. Một người có quyền thế nhưng không hống hách, không coi thường người yếu thế hơn mình, mà luôn giữ thái độ nho nhã và lễ phép, đó là người có đức hạnh. Tiền bạc và quyền thế vốn dễ thử thách lòng người. Khi có được những thứ này, bản chất con người sẽ bộc lộ rõ ràng. Người thật sự có đức hạnh sẽ luôn khiêm tốn và nhã nhặn trong mọi tình huống. Những người như vậy rất đáng để kết giao. Họ sẽ giúp bạn học hỏi được rất nhiều điều bổ ích và nâng cao chất lượng cuộc sống. Hai người tích cực, có chí tiến thủ. Quỹ Cốc Tử viết rằng, gặp biến cố mà có thể trị hiệu, nghèo mà có thể đạt, tự thân cố gắng mà có thể lập công. Những người có thể xử lý biến cố một cách nhanh chóng và hiệu quả, trong hoàn cảnh khó khăn mà vẫn hăng hái hướng về phía trước. Từng bước tiến bộ, tích cực và có chí tiến thủ là những người có trí tuệ. Những người này rất đáng để kết giao, vì họ luôn khích lệ lẫn nhau, thúc đẩy bạn bè cùng tiến bộ. Những người tích cực sẽ không bao giờ từ bỏ hy vọng, dù trong hoàn cảnh khó khăn. Đây là phẩm chất vô cùng quý giá, bởi họ có ý chí kiên định và khả năng hành động tuyệt vời. Kết giao với những người này, bạn sẽ có vô vàng lợi ích trên con đường đời. Ba người nhân hậu, chân thành. Quỹ Cốc Tử nói, người nói được làm được, chí công vô tư, cho không cầu báo. Những người này có thể là bạn tốt, bởi họ hành động chính trực, có ý chí kiên định, công tư phân minh và luôn có tấm lòng nhân hậu. Họ ăn nói khiêm tốn, không khoe mẻ và cho đi mà không cần hồi báo. Những người như vậy là bạn bè đáng kết giao, vì họ luôn làm mọi việc vì lợi ích chung, không vì tư lợi cá nhân mà sẵn sàng làm hại người khác. Tấm lòng nhân hậu và chân thành là phẩm chất tuyệt vời của con người, và những người mang tấm lòng này sẽ luôn có sức hút tự nhiên, khiến người khác muốn gần gũi, cảm thấy yên tâm và thoải mái. Từ sự lương thiện của họ, phút báo sâu dày sẽ đến. Những người hay tính toán vì lợi ích cá nhân, thiếu đi tấm lòng nhân hậu và chân thành, dù có tài giỏi đến đâu, cũng không đáng để kết giao. Tấm lòng chân thành sẽ giúp con người có được phút báo lớn lao. Càng so đo, phút báo càng nhỏ lại. Bài học về bao dung Chúng ta có thể học được rất nhiều từ biển cả và núi cao. Quỹ Cốc Tử đã dạy rằng, biển có thể dung nạp trăm ngàn con sông mà không trở nên đầy, và núi cao vẫn chảy vì không từ chối bất kỳ một viên đá nhỏ nào. Bao dung là sự thông suốt và trí huệ của con người. Nếu con người có thể bao dung, thì họ sẽ có thể thành tựu những điều vĩ đại, giống như biển rộng và núi cao. Đó là lý do tại sao những bậc anh hùng và tướng tài trong lịch sử đều rất coi trọng bao dung, vì nó giúp họ cải thiện mối quan hệ, thúc đẩy sự nghiệp và xây dựng một tương lai vĩ đại. Bao dung cũng là một phẩm hành giúp một người đạt được sự nghiệp lớn lao. Trong lịch sử Trung Quốc, những nhân vật như Bảo Thúc Nha, Lưu Bị và Lý Thế Dân đều đã thực hành bao dung trong hành động của mình. Bảo Thúc Nha đã thấu hiểu và quý trọng nhân tài, không để những xích mít hay hiềm khích cản trở sự hợp tác. Lưu Bị đã ba lần bảy lượt bao dung cho những khiêu khích từ liêm pha và mạnh hoạch, và kết quả là đã thành công trong việc xây dựng sự nghiệp vĩ đại của mình. Bao dung cũng là một phần quan trọng trong việc phát triển lịch sử và xã hội. Một câu chuyện hay về lòng bao dung được kể bởi nhà văn Lâm Thanh Huyền. Câu chuyện xảy ra trong một ngôi chùa trên núi, nơi một hòa thượng tu hành. Một đêm, khi đang đi tản bộ dưới ánh trăng, hòa thượng ngộ ra một điều và rất vui sướng. Khi trở về chùa, ông phát hiện một tên trộm đang lục lọi tìm đồ đạc. Dù đã biết tên trộm không thể tìm được gì để lấy, hòa thượng vẫn đứng đợi ngoài cửa. Khi tên trộm đi ra, hòa thượng đã tặng chiếc áo khoác của mình cho hắn, dù biết rằng hắn là một kẻ trộm. Tên trộm bất ngờ và rời đi vội vàng. Sáng hôm sau, hòa thượng thấy chiếc áo khoác được trả lại, gọn gàng và chính tê. Ông mừng rỡ, cảm thấy mình đã tặng cho tên trộm một vần trăng sáng, một món quà của lòng bao dung. Một nhà thơ nổi tiếng đã từng nói, một con người vĩ đại có hai trái tim, một trái tim chảy máu và một trái tim bao dung. Lòng bao dung không chỉ là sự độ lượng với người khác mà còn là một sự thấu hiểu sâu sắc, giúp chúng ta phát triển, học hỏi và hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn. Khổng tử cũng nói, khoan dung thì được lòng mọi người, trong khi Kinh Phật cũng dạy rằng chỉ một ý niệm có thể thay đổi hoàn cảnh. Một câu nói, một hành động nhỏ hay chỉ một nụ cười thôi đã đủ để khiến người xấu quay đầu hướng thiện. Tục ngữ có câu, vạn vật không thuần khiết, người không ai hoàn mỹ. Khi đối mặt với sai lầm của người khác, nếu cứ canh cánh trong lòng và đòi đền đáp thì chỉ khiến tâm trạng của bản thân thêm nặng nề và trầm trọng. Thà để cho thù hận gặm nhắm tâm linh, chịu đựng thống khổ, chia bằng bao dung thì mọi chuyện sẽ trở nên thẳng nhiên và tự tại. Tuy nhiên, bao dung không phải là bao che cho sai lầm của người khác, không phải dung túng cho việc phạm sai lầm mà là tạo cơ hội cho người khác sửa sai. Có những lúc bao dung đem lại kết quả tốt đẹp hơn gấp ngàn lần sự trừng phạt. Đây cũng là lời khuyên và cách giáo dục của các bậc thánh hiện xưa. Nhà văn Victor Hugo của Pháp từng nói, trên thế giới, thứ rộng lớn nhất là đại dương, những thứ rộng lớn hơn đại dương là bầu trời, và thứ rộng lớn hơn bầu trời chính là lòng người. Quý vị thân mến, để có những người bạn tốt, trước hết bạn phải trở thành một người tốt, giống như biển rộng có thể dung nạp những dọc nước thanh khiết nhất và cũng nguyện ý dung nạp những dọc nước dơ bẩn nhất. Chính vì thế mà nó mới trở nên rộng lớn, không bờ không bến. Là người, chúng ta phải bao dung cả những điều tốt và không tốt, bao dung chính mình, bao dung người khác và bao dung vạn vật trên thế giới, thì mới có thể thành tựu được một cuộc đời mỹ mãn. Nếu muốn biết một gia đình có phúc báo hay không, chỉ cần nhìn ba đặc điểm sau đây sẽ rõ. Quý vị thân mến, đa phần mọi người đến cửa Phật để thắp hương cầu phúc, cầu may cho bản thân, cầu mong gia đình ấm no, thình vượng, hòa thuận, hạnh phúc, phú quý, trường thọ và hậu bối khỏe mạnh. Nhưng những nguyện vọng đó liệu có trở thành hiện thực hay không? Không phải do thần Phật quyết định mà còn phụ thuộc vào việc gia đình bạn có may mắn xuất hiện ba đặc điểm dưới đây hay không? Lời Phật dạy rằng, một gia đình nếu xuất hiện ba đặc điểm này thì phúc khí sẽ đến, gia đạo sẽ thình vượng, con cái gặp nhiều may mắn. Cha mẹ mạnh khỏe, trường thọ, tài lộc dư dã không chỉ ở đời này mà còn cả đời sau. Hãy xem gia đình bạn có may mắn xuất hiện ba đặc điểm đó hay không nhé? Thứ nhất, những lời nói tử tế. Trong xã hội ngày nay, nhiều ông bố bà mẹ thường không tán dương hay khen ngợi con cái. Thay vào đó họ thường sử dụng biện pháp chê bai, so sánh con cái với con nhà người khác, hy vọng chúng sẽ nhận ra mình còn thiếu sóc mà vương lên. Phương pháp giáo dục này được gọi là phương pháp giáo dục kiểu đà kích. Rất nhiều đứa trẻ vì thế mà bị tổn thương nghiêm trọng, đặc biệt là nhóm trẻ đang ở độ tuổi mới lớn. Ở giai đoạn này, trẻ muốn được người khác thừa nhận, đánh giá cao. Nếu chỉ nhận được sự đà kích, chế dẫu từ cha mẹ, chúng sẽ dễ trở nên tự ti, cuối cùng không muốn giao lưu với người khác, thậm chí là xa lánh cha mẹ. Vết thương trên cơ thể có thể nhìn thấy, nhưng những tổn thương trong lòng do lời mắng chuỗi, dè biểu, chê bai gây ra thì vô hình. Bởi thế, trong giáo dục gia đình, những lời nói tử tế là điều không thể thiếu. Bên cạnh đó, lời nói tử tế là thói quen nên có trong hôn nhân. Từ thời cổ đại, người xưa đã quan niệm rằng bí quyết giữ gìn mối quan hệ hôn nhân tốt nhất chính là đôi bên tôn trọng và yêu thương nhau, đối đại với nhau như đối đại khách quý, chính là cái mà người xưa gọi là tương kính như tân. Rất nhiều người cho rằng giữa vợ chồng với nhau, trước khi nói phải nghĩ kỹ, vậy có phải là rất mệt mỏi không? Vợ chồng nói chuyện với nhau một cách khách khí không có nghĩa là đang xem nhau như người ngoài, mà là luôn duy trì thói quen ngôn ngữ liệt sự. Điều này không chỉ áp dụng với bạn đời mà còn với bố mẹ, con cái cũng vậy. Biết quan tâm và yêu thương bạn đời, lựa lời trò chuyện sẽ mang lại cảm giác hạnh phúc cao độ cho đôi bên, từ đó mới có một cuộc hôn nhân bền vững lâu dài. Những gia đình bất hạnh ngày nay thường xuyên có mâu thuẫn và cãi vã. Nguyên nhân phần lớn là do không lựa lời mà ra, vì mâu thuẫn mà thường xuyên nói những lời làm tổn thương người khác. Nhiều cặp vợ chồng ở với nhau lâu, sự nhẫn nại dần kém đi, nên mặc dù xuất phát tự ý tốt, nhưng khi nói chuyện lại không quan tâm đến cảm xúc của đối phương. Lời nói ra, đến miệng lại biến thành chỉ trích, quán giận. Lâu dần, cuộc sống gia đình sẽ xuất hiện rạn nứt và nguy cơ đổ vỡ. Không lựa lời nói năng tử tế, dễ nghe, thường xuyên tranh luận đúng sai, dùng lời khó nghe để phán xét lẫn nhau chính là thứ phá vỡ mối quan hệ hạnh phúc vợ chồng. Thực ra, trong hôn nhân, cả vợ và chồng đều nên hiểu rằng nhà là mái ấm, yêu thương là trốn trở về bình yên mà mỗi thành viên cần phải bao dung lẫn nhau, không phải là nơi nói chuyện thị phi. Vì vậy, không nên dùng những lời lẽ cay nghiệt, sắc lạnh để khoét sâu vào lòng đối phương. Cuộc sống hôn nhân không thể lúc nào cũng êm đẹp, mâu thuẫn cũng không thể tránh được. Tuy nhiên, bí quyết để có một gia đình hạnh phúc chính là hai bên tôn trọng, viên dung và thấu hiểu lẫn nhau. Ngoài ra, lời nói tử tế cũng là biểu hiện của lòng hiếu thảo mà con cái dành cho cha mẹ. Chúng ta thường cho rằng chỉ cần phụng dưỡng đầy đủ cho bố mẹ ăn ngon, mặt đẹp là hiếu thuần. Nhưng thực ra, lời nói tử tế mà chúng ta dành cho bố mẹ, đứng ở vị trí của bố mẹ để suy xét, thấu hiểu và thông cảm cho họ mới là sự báo đáp ý nghĩa nhất. Cổ ngữ có câu, một câu nói thiện ấm ba đông, một lời ác ý lành sáu tháng rồng. Những lời nói làm tổn thương người khác, dù là vô tình hay hữu ý, thực ra đều là một dạng bạo lực, bạo lực về ngôn ngữ. Kiểu bạo lực này gây ra những tổn thương còn đáng sợ hơn những vật hữu hình. Vì thế, hãy thay đổi cách ăn nói. Mỗi người chúng ta đều nên học cách dùng tình yêu và lòng khoan dung để lắng nghe và đối xử với nhau. Để có một gia đình hạnh phúc, không thể thiếu tình yêu và lòng biết ơn. Chúng ta thường nói rằng nói năng là một nghệ thuật, phải biết lựa lời để nói. Nhưng chính tại gia đình, lời nói lại dễ được phát ra một cách tùy tiện nhất. Muốn có được một gia đình hạnh phúc, trước tiên, hãy bắt đầu từ việc lựa lời khi trò chuyện với người thân. Thứ hai, tù thân tu đức. Gia đình được coi là tế bào, là nền tảng của xã hội. Vì vậy, muốn xã hội phát triển tốt, những tế bào ấy phải thực sự khỏe mạnh. Nếu gia đình bạn coi trọng việc tu thân, tu đức, thì chắc chắn gia đạo sẽ thành vượng, vẫn may tìm đến, và mọi công việc trong gia đình sẽ suôn sẻ, bình an. Người xưa có câu, hậu đức tải vật, ý rằng đức sâu dày nâng đỡ vạn vật. Điều này muốn nói rằng, làm người phải có đức hạnh tốt thì mới có thể dung nạp được vạn sự. Một người muốn làm được việc lớn phải có đức dày, người không có đức lớn thì không thể thành công. Người có đức hạnh đến đâu thì sẽ nhận được bấy nhiêu phúc báo. Gia đình cũng vậy, phúc đức của gia đình càng lớn thì người trong nhà càng nhận về nhiều phúc báo. Trạng thái tốt nhất của một gia đình là phụ từ tử hiếu, cha mẹ hiền từ đức độ, con cái hiếu thuận. Điều này nhắc nhở mọi người trong gia đình phải chú ý đến việc tu dưỡng đạo đức. Một người có đạo đức tốt, có tu dưỡng, dù đi đâu làm gì cũng được người khác kính trọng và có thể đạt được thành tựu lớn lao. Đức Phật quan niệm rằng tâm hồn của trẻ thơ giống như tờ giấy trắng. Nếu tờ giấy ý được nhà họa sĩ tài hoa vẽ lên những bông hoa tươi đẹp, thì nó sẽ tô điểm cho cuộc đời thêm sắc màu. Ngược lại, nếu tờ giấy ý bị kẻ bất tài vô dụng bôi lên những vết mực đen vô nghĩa, thì nó sẽ trở thành cái vô dụng và làm xấu xã hội. Nếu một gia đình Phật tự giữ được năm giới về đạo đức sống, sống thiện nghiệp, hiểu và thực hành bổn phận của mỗi thành viên đối với nhau như lời Phật đã dạy, thì các thế hệ trong gia đình sẽ sống hạnh phúc, hòa thuận. Lớp trẻ sẽ từ từ cảm nhận và thấm nhường những giá trị cao đẹp như hạnh phúc, lắng nghe nhau, thà thứ cho nhau, chấp nhận những khác biệt của nhau, yêu thương và nâng đỡ nhau. Ngược lại, nếu gia đình cha mẹ thường xuyên lục đục, mâu thuẫn, thì con cái sẽ không có nhận thức đúng đắn về những giá trị đạo đức và dễ rơi vào tình trạng chán đời, thất vọng, bỏ nhà đi bụi, sống bê tha, bất cần đời, rồi sa chân vào các tệ nạn nguy hiểm. Vì vậy, mà tục ngữ Việt Nam có nhiều câu nói rất hay về ảnh hưởng của cha mẹ, gia đình đến con cái, như gió nhà ai, quai nhà ấy, hay họ nhà tông không giống lông cũng giống cánh. Gia đình bản thân nó là xã hội thu nhỏ, là tế bào cấu tạo nên xã hội. Để có một nền tảng xã hội tốt đẹp, cần phải có hệ thống gia đình Phật tử đạo đức, với lối sống lành mạnh, giáo dưỡng con cái từ lời nói, suy nghĩ, việc làm, để con cái trở thành công dân tốt, Phật tử tốt. Làm cha mẹ có sự giác ngộ sẽ góp phần quan trọng xây dựng xã hội tương lai vững mạnh. Đây là sự giáo dục tưởng chừng như bình dị nhưng lại rất sâu sắc và ý nghĩa. Vậy nên, việc hiểu rõ và thực hành theo lối sống trong thập thiện đối với các Phật tử là cha mẹ là rất cần thiết. Việc thực hành ở đây không nhất thiết phải cứng nhắc, bó buộc, mà nên vận dụng linh hoạt dựa trên đạo đức Phật giáo, những truyền thống tốt đẹp của dân tộc và điều kiện hoàn cảnh sống của từng gia đình. Có như vậy, con mới biết cách đối nhân sự thế, biết tôn trọng mình, tôn trọng người khác, và hiểu những chuẩn mực giá trị đạo đức mà người con Phật phải tuân thủ. Người xưa có câu, đạo đức gia truyền, thập đại dĩ thường phú quý, gia truyền bất quá tam đại. Câu này muốn nói, chú trọng tu dưỡng đạo đức có thể giúp gia đình thịnh vượng hơn 10 đời, còn nếu một gia đình chỉ chú trọng tranh giành danh lợi thì dù hiện tại sung túc phú quý, nhưng cuối cùng cũng không thể giữ được cuộc cãi và danh vọng quá 3 đời. Vinh hoa, phú quý suy cho cùng chỉ là những vật ngoài thân, sớm muộn gì cũng sẽ tiêu tan, nhưng đức hạnh của một người có thể truyền từ đời này sang đời khác. Một gia đình chú trọng tu dưỡng đạo đức, gia đạo ác thịnh vượng muôn đời. Thứ ba, tích lũy phước báo. Cuốn kinh dịch có câu, tích thiện chi gia tất hữu dư khánh, tích bất thiện chi gia tất hữu dư ương, nghĩa là gia đình tích chứa điều thiện ác sẽ có niềm vui, gia đình tích chứa điều ác ác sẽ có tai ương. Ý nói rằng những gia đình chú trọng tích đức, hành thiện chắc chắn sẽ có chuyện tốt đang chờ, tất yếu sẽ hưng thịnh. Còn nếu gia đình đó làm những điều xấu xa, độc ác, hại người lợi minh, tức là đang tích trữ những điều bất thiện, thì sớm muộn việc cũng sẽ đi đến suy bại. Một câu nói khác có liên quan, tích trữ vàng dành cho con cháu, con cháu chưa chắc giữ nổi, tích trữ sách dành cho con cháu, chưa chắc con cháu đọc nổi, không bằng tích âm đức trong cõi mờ miệt để làm kế hoạch lâu dài cho con cháu sau này. Ý nghĩa của câu này là, việc tích trữ tiền tài, của cãi cho con cháu chưa chắc sẽ có ít lâu dài, trong khi việc tích âm đức sẽ giúp con cháu có được phúc báo, dù không nhìn thấy ngay lập tức. Còn nếu không tích phúc thì dù sinh ra trong gia đình giàu có, gia đạo vẫn có thể suy súc. Có câu, đời cha ăn mặn, đời con khát nước. Niệm này mới nghe qua có vẻ như chống trái với luật nhân quả của Đạo Phật, vì theo luật nhân quả, ai làm người đó chịu, không thể người này ăn mà người khác lại no. Tuy nhiên, hiện tượng đời cha ăn mặn, đời con khát nước là do cộng nghiệp chiêu cảm lẫn nhau. Quả báo đời sao có thể chuyển thành quả báo hiện tại. Trong Kinh Thủ Lăng Nghiêm, Đức Phật dạy rằng, người có nghiệp chung mới sinh ra ở chung một nước, nói cùng một ngôn ngữ, sống cùng một tập quán. Mặc dù bị chi phối bởi phúc và nghiệp của chính mình từ nhiều kiếp trước, nhưng khi một đứa trẻ được sinh ra, người gần gũi nhất với chúng lại là cha mẹ. Mọi hành động, lời nói, tính cách của con cái đều ảnh hưởng từ cha mẹ rất nhiều. Cha mẹ làm điều tốt, con cái sẽ học theo và trở thành người tốt. Nếu cha mẹ là người lấy quán báo ân, buông lời cây độc, hạm hại người lành, thì đứa con khi lớn lên cũng khó có thể trở thành người lương thiện. Ngược lại, nếu cha mẹ luôn mở lòng từ bi, giúp đỡ người nghèo, thì con cái từ nhỏ đã nhìn thấy điều đó và lớn lên sẽ trở thành người nhân hậu. Vậy nên, không chỉ hưởng phúc nghiệp của mình từ nhiều kiếp trước, mà phúc báo của trẻ cũng liên quan đến cha mẹ. Mọi việc chúng ta làm hôm nay đều liên quan đến phúc báo của con cái sau này. Nếu cha mẹ là người tàn phá môi trường, con cái ắc sẽ phải sống trong một môi trường ô nhiễm đầy rủi ro và bệnh tật. Cha mẹ là kẻ trộm cấp. Vô ơn, thì con cái khó có thể trở thành người thật thà, trung thực. Nếu cha mẹ trồng những cây tốt, thì con cái sẽ hưởng trái ngọt. Cha mẹ có tích lũy phúc đức, con cái mới nhận được của để danh. Cho đi không phải là hết, mà cho đi là còn mãi, vì cho đi chính là tích lũy hành thiện. Mọi phúc báo đều từ những việc làm thiện lương của cha mẹ mà ra. Chỉ khi một gia đình trú trọng tích lũy phúc báo, thì mới có thể ban ơn cho con cháu đời sau. Một khi con cháu được thừa hưởng phúc lành từ đời trước, vinh hoa, phú quý sẽ không bao giờ thiếu, và số mệnh xuân xẻ, hạnh phúc, ấm no sẽ đến. Quý vị thân mến, trên đây là ba đặc điểm của một gia đình có phúc. Vậy thì mỗi người phải làm thế nào để tạo dựng nên một gia đình có phúc, cũng như tạo dựng tương lai về sau với nhiều thành tự.