Mỹ Đánh Bom Vào Iran Làm Thay Đổi Cục DIện Ở Trung Đông

Biến cố tại Iran sẽ thay đổi hoàn toàn cục diện tại Trung Đông. Quang Hải xin kính chào quý vị. Kính thưa quý vị, vụ ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran mà Hoa Kỳ thực hiện chắc chắn sẽ tạo ra những biến số khó lường cho tất cả các bên liên quan trong thời gian tới. Và chúng ta sẽ cùng phân tích điều đó trong video ngày hôm nay, ngay sau đây sẽ là nội dung chi tiết. Tại sao cuộc tấn công của Mỹ vào Iran lại là một kết quả đã được đoán trước và không bất ngờ? Như chúng ta đã biết, cuộc tấn công của Mỹ vào 3 cơ sở hạt nhân của Iran diễn ra vào đêm 21 dạng sáng ngày 22 tháng 6, đã tuân theo một kế hoạch cực kỳ phức tạp. Có sự tham gia của hơn 125 máy bay và tàu chiến Mỹ cùng với nhiều chiến thuật đánh lửa. Phi vụ của Mỹ được thực hiện một tuần sau khi Israel tiến hành một loạt các cuộc không kích bất ngờ trên khắp Iran, nhằm mục đích làm suy yếu các chương trình hạt nhân và khả năng quân sự của nước này. Tham gia vào cuộc xung đột do Israel khởi xướng, Mỹ đặt cơ sở làm dầu uranium falldown thành mục tiêu chính của họ, nằm sâu cả trăm mét dưới lòng đất trong một vùng núi của Iran. Máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit của không quân Mỹ bằng theo bom phá bom kè nặng hơn 13 tấn, có tên là GBU-57, là một trong những lựa chọn tốt nhất để phá hủy cơ sở này. Tướng Den Ken, là Chủ tịch Hội đồng Tham yêu Trưởng Liên Quân, cho biết rằng đây là nhiệm vụ bay dài nhất của B-2 kể từ năm 2001 và là lần đầu tiên sử dụng đến bom GBU-57. Nhiều khả năng, ông Trump đã đi tới quyết định phá hủy các cơ sở hạt nhân của Iran dựa trên thông tin tình báo đáng lo ngại về hoạt động làm dầu uranium tại falldown. Thêm nữa, các cuộc không kích tầm xa của Israel không có khả năng phá hủy mạng lưới ngầm của falldown. Cuộc điều tra và phân tích hình ảnh vệ tinh của Bloomberg công bố vào ngày 20 tháng 6 cho thấy cuộc ném bom vào cơ sở hạ tầng hạt nhân do Israel thực hiện có hiệu quả hạn chế. Hình ảnh vệ tinh chụp sau 4 ngày Israel không kích cho thấy các cơ sở hạt nhân quan trọng của Iran vẫn còn nguyên vẹn. Hình ảnh chụp khu vực phức hợp làm dầu Natanz ngày 17 tháng 6 thì chỉ ghi nhận hư hỏng bề ngoài Mặc dù trước đó Tổng thống Trump đã đưa ra tối hậu thư cho Iran trong vòng 2 tuần về các thỏa thuận hạt nhân. Nhưng hóa ra cuộc tấn công diễn ra chỉ trong vòng 48 giờ sau đó. Do vậy, nó được cho là khá bất ngờ. Dù cuộc tấn công này có vẻ bất ngờ, nhưng thực tế thì nó đã được dự báo chắc chắn sẽ xảy ra và người Iran chắc chắn đã biết trước được kết cục, thể hiện ở một số điểm như sau. Đầu tiên, nó bắt nguồn từ cuộc đàm phán đổ vớp vào hôm 20 tháng 6. Vòng đàm phán khẩn cấp đã kết thúc tại Geneva giữa các đại diện Âu, Mỹ và Ngoại trưởng Iran Arashi. Các cuộc đàm phán được cho là không đi đến đâu bởi vì Iran từ chối lời kêu gọi chấm dứt mọi hoạt động làm dầu uranium và nói rằng Iran sẽ không đàm phán với bất kỳ ai cho đến khi cuộc tấn công của Israel chấm dứt trước. Tức là theo ý của Iran, đầu tiên Israel cần phải chấm dứt tấn công rồi sau đó mới bắt đầu nói chuyện. Nhưng mà vào cuối ngày 20 tháng 6 thì Tổng thống Trump cho biết, ông ấy khó có thể gây sức ép buộc Israel thực hiện điều đó. Thứ hai đó là cuộc tấn công vào cơ sở hạt nhân Iran đã được tiến hành ngay sau khi vòng đàm phán Geneva thất bại chỉ 24 giờ. Tức là nó đã được thiết kế để cho Iran không kịp thối phó. Còn thực ra thì cuộc tấn công này đã được lên kế hoạch và bắt đầu chuẩn bị từ nhiều tháng trước, từ trước cả khi Tổng thống Trump lên nhậm chức. Chính Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Hezbollah đã xác nhận quá trình chuẩn bị cho chiến dịch Midnight Hammer đã diễn ra trong nhiều tuần và nhiều tháng. Chúng được chuẩn bị sao cho, có thể sẵn sàng được thực hiện một khi Tổng thống Mỹ ra lệnh. Còn nhớ vào ngày 27 tháng 9 năm 2024, Israel đã tiến hành một cuộc không kích ám sát gây chấn động thế giới khi mà thủ lĩnh Hezbollah bị thiệt mạng tại thủ đô Berioz của Liên bang. Một ngày sau đó, vào ngày 28 tháng 9, lãnh tụ tối cao Iran thề là sẽ trả thù. Cần phải lưu ý là chỉ trước đó 3 ngày vào ngày 25 tháng 9, tức là chỉ 2 ngày trước khi vụ ám sát diễn ra, Tổng thống Iran theo đường lối ôn hòa Massoud Bezanskian đã phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc về mong muốn tái hợp tác với phương Tày. Nhưng mà vụ ám sát Nasrallah là một trong những đòn ráng và những triển vọng hòa giải đó. Trên thực tế, các nhà lãnh đạo Iran đã nói rõ rằng lực lượng kháng chiến của Liên bang là Hezbollah vẫn đủ mạnh để tự mình đưa ra các đòn trả đúa với Israel mà không cần đến sự tham gia trực tiếp của Iran. Tức là Tổng thống Iran không muốn các đòn trả đúa của mình xếp phá tan các hoạt động ngoại giao mới chấm nở với phương Tày. Và cũng ám chỉ rằng nếu Hezbollah có trả đúa thì đó cũng là nguyện ý của họ. Mặc dù vậy, nhóm này trên thực chất vẫn là quân ủy nhiệm của Iran. Với kho vũ khí tây lửa khổng lồ do Iran cung cấp, vai trọ của Hezbollah đã khiến cho Israel không thể xem thường. Thậm chí, tổ chức này được ví như là khẩu súng đất lên nòng và chết thẳng với Israel. Do đó mà Hezbollah đã trở thành quân bài quan trọng và là cánh quân bảo vệ tốt nhất của Iran chống lại một cuộc tấn công của Israel. Có một điều khá chắc chắn đó là, Israel sẽ khó có thể nhổ tận gốc lực lượng Hezbollah hay bất kỳ một người kế niệm nào thay thế ông Nasrallah. Bởi vì Hezbollah có tầm ảnh hưởng rất rộng lớn trong cộng đồng người Shi'a tại Liban. Nhưng mà việc làm suy yếu cả một hệ thống chỉ huy của Hezbollah trong những ngày sau đó đã mở ra một cơ hội cho Israel tấn công Iran vào thời điểm mà họ nhận thấy rằng Hezbollah đang suy yếu nhất. Đó chính là thời điểm tháng 6 này. Giữa lãnh đạo Iran, mà đặc biệt là lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, đã không nhận ra được sự quyết tâm và liều lĩnh của Israel lớn đến mức nào kể từ sau vụ khủng bố đấm máu của Hamas vào ngày 7 tháng 10 năm 2023 và các làn danh đỏ cũ của Iran không còn hiệu lực với Israel nữa. Dù cho vụ ám sát thủ lĩnh Hezbollah Nasrallah là một nỗ lực liều lĩnh của Thủ tướng Netanyahu diễn ra vào thời điểm chính quyền Joe Biden đang tại vị. Về mặt đối ngoại, chính quyền Netanyahu ít nhận được sự ủng hộ của Biden, nhưng lại nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của Trump. Ông Trump được cho là phản đối của chiến Ukraine, nhưng hoàn toàn ủng hộ Israel. Đặc biệt đó là ông ấy phản đối Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Năm 2018, ông Trump đã rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran và áp đặt các lệnh trừng phạt khắc nghiệt với nước này. Vậy thì đứng trước thực tế này, Iran sẽ phải làm gì đây? Một cố vấn của lãnh tụ tối cao Iran tuyên bố rằng Iran sẽ buộc phải chế tạo vũ khí hạt nhân nếu như sự tồn tại của đất nước này bị đe dọa. Tuy nhiên, lựa chọn đó lại mang lại rất nhiều rủi ro. Nếu như Iran tích hủy đủ chuyên môn kỹ thuật và vật liệu để chế tạo bom, một khi nước này quyết định bắt tay vào hoàn thuyện bom viên tử, chắc chắn Israel sẽ không ngồi yên mà phát động một cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran. Đây chính là lý do cho tuần leo thang vừa qua của Israel, khi mà các thông tin từ cơ quan năng lượng hạt nhân quốc tế cho biết Iran đã làm dầu uranium được 60%. Việc cố gắng chế tạo bom hạt nhân của phe cứng rắn tại Iran không chỉ khiến Israel và cả Mỹ quyết tâm loại bỏ chúng ngay trước khi Iran thành công, mà đồng thời cũng sẽ kích hoạt lại các lệnh trừng phạt đã được ghi trong nghị quyết 2231 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Việc tái áp đặt lệnh trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc sẽ phá hỏng mọi kế hoạch thân phương Tây của Tổng thống Iran Pesashkian. Trong đó, ông này hy vọng rằng phương Tây sẽ dỡ bỏ lệnh trừng phạt và cải thiện tình hình kinh tế của nước này. Hành động xích lại gần phương Tây rõ nhất của Iran chính là việc Tổng thống Pesashkian tuyên bố vào hôm 23 tháng 9 bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc rằng đất nước của ông chưa bao giờ ủng hộ cuộc tấn công Ukraine của Nga và phủ nhận việc cung cấp tên lửa đạn đạo cho Nga. Ông ấy tuyên bố như sau. Chúng tôi sẵn sàng ngồi lại với người châu Âu và người Mỹ để đối thoại đàm phán. Chúng tôi chưa bao giờ chấp thuận hành động xâm lược của Nga đối với lãnh thổ Ukraine. Có thể đã có những chuyến hàng vũ khí như vậy trong quá khứ. Nhưng mà chúng tôi có thể đảm bảo rằng không có chuyến hàng nào như vậy tới Nga kể từ khi tôi nhậm chức. Với tuyên bố như vậy thì Tổng thống Iran có xu hướng là giữ khoảng cách với Nga để làm vừa lòng phương Tây. Nhưng mà để hoàn thiện chương trình hạt nhân của mình thì Iran lại vẫn cần có sự trợ giúp của người Nga. Chính những mâu thuẫn như thế này trong nội bộ Tehran có thể đã khiến cho phe rều hâu tại Mỹ và Israel lên kế hoạch phá hủy cơ sở hạt nhân trên đất Iran. Đây là một trong những yếu tố cho thấy cuộc tấn công của Mỹ vào dạng sáng ngày 22 tháng 6 chưa hẳn đã là điều bất ngờ, mà hoàn toàn đã được tiên liệu từ trước và chỉ chờ dịp để tiến hành. Cuộc đàm phán tại Geneva thất bại vào hôm 20 tháng 6 với việc Iran khăng khăng giữ quan điểm tiếp tục làm dầu uranium đã khiến cho Trump không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tấn công. Iran lên tiếng sẽ trả đuốc. Theo đài truyền hình nhà nước thì Iran đã phóng tên lửa đạn đạo lớn nhất từ trước đến nay của mình là tên lửa Khuramsar-4 với đầu đạn nặng 1.500 kg. Nó được thiết kế để giữ tầm bắn dưới 2.000 km theo giới hạn do lãnh vụ tối cao Iran áp đặt. Iran tuyên bố rằng làn sóng thứ 20 của chiến dịch lời hứa trung thực 3 bắt đầu sử dụng sự kết hợp của tên lửa nhiên liệu lỏng và rắn tầm xa với sức mạnh đầu đạn hủy diệt. Với các mục tiêu bao gồm có trung tâm nghiên cứu sinh học, các cơ sở hậu cần, trung tâm chỉ huy và kiểm soát và sân bay Ben Gurion. Israel cho biết là họ đã tiến hành các cuộc tấn công và các mục tiêu quân sự phía tây Iran, tuyên bố phá hủy hai máy bay chiến đấu của Iran và tám bệ phóng tên lửa. Hiện tại, Iran cũng mới chỉ đưa ra những lời lẽ mạnh mẽ với Mỹ. Ngoại trưởng Iran Ararchi cho biết, Iran bảo lưu mọi lựa chọn để bảo vệ chủ quyền, lợi ích và người dân của mình. Một quan chức Mỹ nói với tờ Wall Street Journal rằng, chính quyền Trump đã liên lạc để chấn an với lãnh đạo Iran rằng cuộc không kích của Mỹ vào các địa điểm hạt nhân của Iran chỉ là một cuộc tấn công một lần, chứ không phải là sự khởi đầu của một cuộc chiến tranh toàn diện nhằm thay đổi chế độ. Trong cuộc họp báo hôm Chủ nhật, Bộ trưởng Quốc phòng của Trump Pete Hassell tuyên bố tham vọng hạt nhân của Iran đã bị xóa sổ, nhưng cũng khẳng định rằng cuộc tấn công không nhầm vào người dân Iran. Ông ca ngợi thành công đáng kinh ngạc và áp đảo sau khi Tổng thống Trump nói điều tương tự vào tối hôm qua, rằng điều đáng chú ý là hoạt động này không nhầm vào quân đội Iran hoặc là người dân Iran. Bộ trưởng Quốc phòng Hassell cho biết, đây là một phần trong cam kết về tầm nhìn hòa bình thông qua sức mạnh của chính quyền Trump. Câu hỏi đặt ra lúc này đó là, liệu đòn giáng nhanh của Mỹ có xóa sổ được hoàn toàn các cơ sở hạt nhân của Iran, Ý tưởng chiến thắng nhanh chóng của Trump có trở thành hiện thực. Với quyết định ném bom 3 địa điểm hạt nhân của Iran, liệu Tổng thống Trump có đưa nước Mỹ vào một cuộc chiến tranh khác ở Trung Đông mà ông ấy đã nhiều lần cam kết là sẽ né tránh, hay là nó sẽ giúp gây áp lực để buộc Iran phải đàm phán chấm dứt mọi chương trình hạt nhân. Tổng thống Trump đã có bài phát biểu trước người Mỹ vào tối ngày Chủ nhật, cho biết rằng với các cuộc tấn công chính xác quy mô lớn, các cơ sở hạt nhân của Iran đã bị xóa sổ hoàn toàn trong một thành công quân sự ngoạn mục. Nhưng chỉ vài giờ sau đó, cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế cho biết họ không phát hiện thấy bất kỳ một sự gia tăng về mức độ phóng xạ nào tại các địa điểm hạt nhân quan trọng ở Iran sau khi Mỹ thực hiện các cuộc không kích. Cơ quan quản lý phóng xạ hạt nhân Ả Rập Xê Út cũng cho biết họ không phát hiện tác động phóng xạ nào ở khu vực vùng vịnh. Lực lượng Vệ binh Quốc gia Kuwait thông báo rằng mức độ bức xạ trong không phận và vùng biển của Kuwait vẫn ổn định và tình hình vẫn bình thường. Một nhà lập pháp Iran đại diện cho một thành phố gần cơ sở hạt nhân Fordow cho biết rằng cơ sở hạt nhân Fordow không bị hư hại nghiêm trọng. Hầu hết các khu vực bị ảnh hưởng đều nằm trên mặt đất và hoàn toàn có thể phục hồi. Những tuyên bố trên khiến cho giới quan sát thắc mắc về tính hiệu quả thực sự của các cuộc tấn công, đặc biệt là tại Fordow. Đã có những sự nghi ngờ liệu những quả bom của Mỹ có khả năng xuyên thủng ngọn núi đặt cơ sở hạt nhân Fordow hay không. Ngay cả khi các cuộc tấn công đang đạt được thành công chiến thuật ngắn hạn, giới quan sát nghi ngờ nó cũng có thể biến thành một cuộc khủng hoảng quân sự. Việc tấn công một vài cơ sở hạt nhân có thể sẽ không phá hủy chương trình hạt nhân của Iran, mà sẽ chỉ càng khiến cho quốc gia Hồi giáo này trở nên cứng rắn hơn với quyết tâm lớn hơn để chế tạo vũ khí hạt nhân. Thay vì ngăn chặn sự tiến bộ của Iran, những cuộc tấn công được gọi là chính xác nhanh gọn này rất có thể sẽ leo thang thành một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn nhiều, thậm chí là thay đổi chế độ. Phó Tổng thống J.D. Pence tuyên bố rằng Mỹ không gây chiến tranh với Iran. Chúng tôi đang ở trong tình trạng chiến tranh với chương trình hạt nhân của Iran. Nhưng mà ngay cả khi có sự phân biệt rõ ràng đó, thì việc phát động các cuộc tấn công vào Iran phối hợp với Israel sẽ được Tehran hiểu là một hành động rất nghiêm trọng. Việc Tổng thống Trump khen ngợi sự phối hợp giữa Mỹ và Israel khi ông ấy nhắc lại như sau. Đây là thời khắc lịch sử đối với Hoa Kỳ, Israel và thế giới. Iran bây giờ phải đồng ý kết thúc cuộc chiến này. Cảm ơn. Sự ca ngợi này khiến cho Mỹ có vẻ giống như là đã đồng tình với chiến lược rộng lớn hơn của Israel, bao gồm các chiến dịch ám sát đang diễn ra và sẽ chỉ củng cố thêm niềm tin của Iran rằng thay đổi chế độ là mục tiêu cuối cùng của Mỹ và Israel. Cuộc tấn công này cũng có thể gây nguy hiểm cho quân đội Mỹ và các cơ sở ngoại giao trong khu vực. Chính quyền Trump nhiều khả năng sẽ lại nhầm lẫn tác động quân sự ngắn hạn với thành công chiến lược dài hạn. Và nhiều khả năng sẽ lập lại kịch bản tương tự sau những tuần đầu tiên chiến tranh ở Iraq khi mà Tổng thống Bush khi đó đã tuyên bố rằng nhiệm vụ đã hoàn thành. Cuộc tấn công vào cơ sở hạt nhân Iran cũng đã gây ra các cuộc tranh cãi nảy lừa tại Washington. Một số nghị sĩ Cộng hòa phản đối cuộc chiến của Hoa Kỳ với Iran như là dân biểu Major Taylor Greene đã viết rằng mỗi khi nước Mỹ sắp đạt đến sự vĩ đại chúng ta lại tham gia vào một cuộc chiến tranh nước ngoài khác sẽ không có bom rơi xuống người dân Israel nếu như Netanyahu không thả bom xuống người dân Iran trước. Israel là một quốc gia có vũ khí hạt nhân đây không phải là cuộc chiến của chúng ta hòa bình là câu trả lời. Còn có những nghị sĩ khác như là dân biểu Thomas Massie cho rằng cuộc tấn công này là không hợp hiến tức là họ cho rằng không có mối đe dọa sắp xảy ra đối với đất nước và Tổng thống Trump đã tiến hành cuộc tấn công không có sự cho phép của quốc hội. Trong khi đó thì Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đăng bài nói rằng quốc hội không có thời gian để phê chuẩn vì các nhà lãnh đạo biết là đất nước đang trong tình trạng nguy hiểm. Hà Mỹ của ông ấy là các loại vũ khí hạt nhân có thể đang được Iran phát triển và cáo buộc Iran là nhà tài trợ cho khủng bố lớn nhất thế giới. Dân biểu Warren Davidson thì kêu gọi thận trọng mặc dù quyết định của Tổng thống Trump có thể chứng minh là công bằng nhưng thật khó để hình dung về một lý lẽ hợp hiến. Tất nhiên, những lời chúc mừng đã được gửi đến từ các thành viên cứng rắn của quốc hội ở cả hai đảng. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Roger Wicker là Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện cho biết Tổng tư lệnh của chúng ta đã đưa ra quyết định có chủ đích và đúng đắn để loại bỏ mối đe dọa hiện hữu do chế độ Iran gây ra. Chúng ta hiện có những lựa chọn rất nghiêm túc để đảm bảo an ninh cho công dân và các đồng minh của chúng ta cũng như là sự ổn định cho Trung Đông. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Jim Reich thì cho biết rằng đây sẽ không phải là một cuộc chiến tranh kéo dài và sẽ không có sự tham gia của quân đội Mỹ nhưng Trump đã đúng khi quyết định hành động quyết đoán bởi vì giải giáp Iran là vì lợi ích của thế giới. Hầu hết những người ủng hộ cuộc tấn công của Tổng thống Trump đều khẳng định đây không phải là một cuộc chiến tranh kéo dài và sẽ không lôi kéo quân đội Mỹ tham chiến. Tuy nhiên thì khách quan mà nói, chính quyền Trump thực tế lại đang lao vào một cuộc xung đột bất ổn khác mà không có kế hoạch cho những gì xảy ra tiếp theo. Đây không phải là hồi kết của một cuộc khủng hoảng mà nhiều khả năng còn là khởi đầu của một điều gì đó nguy hiểm hơn. Cuộc tấn công phủ đầu của Mỹ và cơ sở hạt nhân của Iran cũng khiến trận giới lãnh đạo Iran càng quyết tâm theo đuổi năng lực hạt nhân nhanh hơn và bí mật hơn và cũng là một bài học cho các chế độ khác trên thế giới quan sát kết quả này. Bằng cách dồn Iran vào chân tường giống như Trump tuyên bố, Iran phải lựa chọn giữa hòa bình hoặc bị kịch. Chiến thuật gây sức ép này của ông ấy có thể không nhưng không giúp tăng đòn bẩy ngoại giao mà còn khiến các cuộc đàm phán trong tương lai gần như bất khả thi. Tất nhiên, vẫn chưa quá muộn để thay đổi hướng đi, mặc dù các cuộc tấn công của Mỹ đã khiến cho hoạt động ngoại giao trở nên khó khăn hơn rất nhiều và sự trả đũa của Iran gần như chắc chắn. Tuy nhiên, cần phải hiểu rõ rằng việc Mỹ vẫn tiếp tục thúc đẩy một thỏa thuận thì vẫn tốt hơn là không đưa ra bất kỳ một thỏa thuận nào. Tuy nhiên, vấn đề là hiện giờ Iran có rất ít lý do để tin tưởng Mỹ nữa. Còn tệ hơn nữa là những lời tuyên bố kêu gọi thay đổi chế độ Iran có thể chỉ càng ngày càng dẫn đến một cuộc chiến thậm chí là còn bất ổn hơn cả cuộc chiến tranh Iraq. Và một nước Mỹ từng sa lầy tại Trung Đông càng khiến cho Trung Quốc có thêm cơ hội vùng vẫy tại châu Á thay Mỹ Dương. Bài bình luận ngày hôm nay của chúng tôi xin được kết thúc tại đây. Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Xin chào và hẹn gặp lại trong các chương trình tiếp theo.