3 TÔN GIÁO 1 ĐỨC CHÚA TRỜI Tại Sao Họ Không Thể Chung Đường

Hãy tưởng tượng một cái cây vĩ đại có chung một bộ rễ cổ xưa, sâu thẳm, hút cùng một nguồn nước từ lòng đất mẻ. Nhưng khi vươn lên khỏi mặt đất, thân cây ấy lại tách ra thành ba nhánh lớn, mỗi nhánh hướng về một phía bầu trời. Và đôi khi, trong những cơn rông bão của lịch sử, những cảnh lá của chúng va chạm nhau tạo nên những ngọn lửa rực cháy kéo dài hàng thiên niên kỷ. Ba đức tin lớn nhất hành tinh, Do Thái Giáo, Ky Tô Giáo và Hồi Giáo, tất cả đều hướng về một thiên chúa duy nhất, cùng tôn cánh một tổ phụ Abraham và cùng chia sẻ một dòng máu của những lời tiên trì. Nhưng tại sao họ không thể chung một con đường? Tại sao Giê-ru-sa-lem, thành thánh mà cả ba đều khao khát lại trở thành điểm giao thoa của những nỗi đau, những cuộc thập tự chinh và những xung đột chưa có hồi kết? Sự khác biệt không nằm ở đấng mà họ thờ phụng, mà nằm ở cách thức họ tiếp nhận lời giao ước. Hôm nay, chúng ta sẽ lột bỏ những lớp màn thần học phức tạp, quay ngược bánh xe thời gian về 4.000 năm trước để đi tìm câu trả lời. Tại sao cùng một gốc rễ, nhưng lại nảy sinh những lối đi biệt lập đến thế? Nếu bạn muốn thấu hiểu dòng chảy của những đức tin đã định hình thế giới, hãy nhấn đăng ký ngay để cùng chúng tôi giải mã những nút thắt thánh thiêng ngay sau đây. Câu chuyện của chúng ta không bắt đầu ở một đền đài nguy Nga, mà bắt đầu giữa những bãi cát vàng của vùng lưỡng Hà cổ đại. Hơn 4.000 năm trước, có một người đàn ông tên là Abraham. Giữa một thế giới chìm đắm trong việc thờ cúng hàng ngàn vị thần đá, thần gỗ, Abraham đã nghe thấy một tiếng gọi từ hư không, một tiếng gọi thay đổi vĩnh viễn định mệnh nhân loại. Thiên Chúa đã phán với Ngài, Hãy rời bỏ quê hương, họ hàng và nhà cha Ngươi mà đi tới đất ta sẽ chỉ cho Ngươi. Ta sẽ làm cho Ngươi thành một dân tộc lớn. Đó chính là giao ước đầu tiên. Abraham trở thành cha của những người tin. Ngài nhận được lời hứa vĩ đại, dòng dõi của Ngài sẽ đông như sao trên trời, như cát dưới biển, và sẽ làm chủ miền đất hứa Canaan. Thế nhưng, bì kịch của sự chia rẽ lại nảy sinh ngay từ chính lòng tin và sự nôn nóng của con người. Nhiều năm trôi qua, bà Sarah, vợ của Abraham vẫn hiếm muộn. Trong nỗi tuyệt vọng, bà đã đưa người nữ tì Ai Cập tên là Haga cho chồng mình, với hy vọng có một đứa con nối dõi, và Igmaen ra đời. Khi đó, Abraham đã 86 tuổi. Ngài yêu thương Igmaen bằng tất cả trái tim của một người cha già. Nhưng Thiên Chúa lại có một kế hoạch khác. Ngài phán rằng lời hứa sẽ được thực hiện qua một người con do chính bà Sarah sinh ra. Và ở tuổi 90, điều không tưởng đã xảy ra. Bà Sarah thụ thai và sinh hạ Isaac. Khoảnh khắc Isaac trào đời cũng là lúc mâm mống của sự chia rẽ bùng phát. Sự ghen tị giữa hai người đàn bà, giữa hai đứa trẻ đã dẫn đến một quyết định nghiệt ngã. Abraham buộc phải để Haga và Igmaen ra đi vào sa mạc mênh mông. Hãy tưởng tượng nỗi đau của người cha già khi nhìn đứa con đầu lòng khuất dần sau những đồi cát. Nhưng Kinh Thánh và Kinh Curan đều chép rằng Thiên Chúa đã không bỏ rơi họ, Ngài đã cứu sống họ và hứa rằng Igmaen cũng sẽ trở thành tổ phụ của một dân tộc vĩ đại. Và từ đây, hai ngã rẽ tâm linh lớn nhất lịch sử bắt đầu thành hình. Với người do thái và người ky tô hữu, dòng dõi giao ước đi qua Isaac chuyển đến Jacob, người sau này được đổi tên thành Israel, tổ phụ của 12 tri tộc. Họ tin rằng mình nắm giữ giao ước cũ và luật pháp, Torah, do ông Moses nhận từ đỉnh núi Sinai giựt lửa. Đối với họ, Thiên Chúa là đấng duy nhất, trí thánh và cực kỳ nghiêm khắc. Người do thái đã trải qua hàng ngàn năm lưu đài, thảm sát, nhưng họ vẫn kiên trì bám lấy lời hứa. Một ngày nào đó, đấng Mesia, đấng cứu thế, quyền năng sẽ xuất hiện để khôi phục vương quốc vàng son của nhà David. Trong khi đó, ở những ốc đảo sai xôi của vùng Ả Rập, những bộ lạc du mục, hậu dệ của Iqma'en lại giữ một ký ức khác. Họ tin rằng chính Iqma'en mới là người con được chọn để hiến tế, và chính ông đã cùng cha mình là Abraham xây dựng nền thánh đài Kaba tại Mecca. Họ tin rằng thông điệp ban đầu của Thiên Chúa đã bị con người làm sai lệch qua thời gian. Sự chia rẽ càng trở nên sâu sắc khi 2.000 năm trước, tại Nazareth, một người tên là Dê-xu xuất hiện. Sự kiện Chúa Dê-xu chính là nhát giao, phân tách do Thái giáo và Ki-tô giáo. Những người đi theo Ngài tuyên bố một tin mừng chấn động. Chúa Dê-xu chính là đấng Mesia mà các ngôn sứ đã loan báo. Thậm chí, Ngài chính là con Thiên Chúa nhập thể. Ngài không đến để thiết lập một vương quốc trần gian, mà để thiết lập một giao ước mới bằng chính máu của mình trên thập tự giá. Người do Thái đã phản đối quyết liệt. Họ cho rằng việc tôn thờ một con người là Thiên Chúa là sự phạm thượng tột cùng vào tính duy nhất của Ngài. Từ đó, Ki-tô giáo tách ra, mang thông điệp của Chúa Dê-xu đi khắp đế chế La Mã và toàn thế giới. Nhưng bi kịch của sự phân giã chưa dừng lại. 600 năm sau, khi Ki-tô giáo đã phủ bóng khắp châu Âu, thì tại một hang đá vắng lặng ở Mecca, một tiếng nói lại vang lên. Một tin điệp cuối cùng được ban xuống cho nhà tiên tri Muhammad, khẳng định rằng cả người do Thái và người Ki-tô hiểu Tại sao cùng một gốc dễ Abraham mà mỗi nhánh lại nhìn nhận về Chúa Dê-xu, về luật pháp và về đấng tối cao khác biệt đến vậy? Điều gì đã khiến họ không thể ngồi chung một bàn tiệc của đức tin? Câu trả lời nằm ở những mâu thuẫn nảy sinh từ sa mạc Ả-rập vào thế kỷ thứ 7. Hãy đặt mình vào bối cảnh vùng đất Israel cách đây 2000 năm. Một dân tộc đang quản quải dưới gót giày viễn trinh của đế chế La Mã. Người do Thái lúc bấy giờ bám chặt vào từng chữ trong bản luật pháp Tô-ra. Họ mòn mỏi ngóng đợi một đấng Mesia theo đúng nghĩa đen. Một vị vua chiến binh. Một hậu duệ oai hùng của David. Người sẽ cầm gươm đập tan siềng xích noại bang và khôi phục vinh quang cho Jerusalem. Nhưng xuất hiện giữa đám đông nghèo khổ không phải là một vị tướng oai phong mà là một người thợ mộc giản dị đến từ Nazareth, chúa Giê-xu. Ngài không kêu gọi binh đao. Ngài nói về sự tha thứ. Ngài không hứa hẹn về một vương quốc trần gian rực rỡ. Ngài nói về vương quốc thiên đàng trong tâm hồn. Đình điểm của cơn địa chấn thần học là khi chúa Giê-xu tuyên bố một điều mà tai người Do Thái thời đó không thể chấp nhận được. Ngài và Thiên Chúa là một. Với các tư tế và luật sư Do Thái giáo đây là sự phạm thượng tột cùng. Họ thờ phụ một Thiên Chúa duy nhất vô hình và thánh khiết đến mức không ai được phép gọi Ngài. Vậy mà người thanh niên này lại tự xưng là con Thiên Chúa. Cái chết của chúa Giê-xu trên đồi Golgotha lẽ ra đã dập tắt mọi hy vọng của những kẻ đi theo Ngài. Nhưng chính sự phục sinh đã biến những người đánh cá nhút nhát thành những sứ giả làm dúng động cả đế chế. Họ tuyên bố một giao ước mới. Luật pháp của Mô-xê đã hoàn thành và giờ đây cánh cửa cứu rỗi mở ra cho mọi sắc tộc không chỉ riêng người Do Thái. Kỳ Tô giáo chính thức tách rời mang theo hình ảnh thập tự giá phủ bóng khắp thế giới cổ đại. Nhưng khi thế giới tưởng chừng đã định hình song hai cực đức tin thì một tiếng gọi khác lại vang lên từ nơi khắc nghiệt nhất của hành tinh Sa Mạc Ả Rập. Vào thế kỷ thứ bảy, khi Kỳ Tô giáo đã trở thành quốc giáo của La Mã thì tại một hang đá vắng lặng ở Mekka một người đàn ông tên là Mu-ha-mát đã nhận được mặt khải từ thiên sứ Gia-bri-en. Sứ điệp này mang đến một cú sốc trực diện cho cả người Do Thái lẫn Kỳ Tô hữu. Hồi giáo xuất hiện với lời tuyên bố đanh thép Cả hai tôn giáo trước đó đều đã làm sai lệch bản chất của Thiên Chúa mà họ gọi là A-la. Người Hồi giáo tồn kính Chúa Giê-xu họ gọi là I-sa như một ngôn sứ vĩ đại tin vào sự trình khiết của bà Maria nhưng họ tuyệt đối phủ nhận thần tính của Ngài. Với người Hồi giáo việc nói Thiên Chúa có con là một sự sỉ nhục vào tính duy nhất của Ngài. Họ tin rằng Chúa Giê-xu chỉ là người dọn đường cho vị ngôn sứ cuối cùng và hoàn hảo nhất, Mù-ha-mát. Hãy nhìn vào hố ngăn cách không thể lấp đầy này. Người Do Thái vẫn đang đợi Đấng Mê-si-a của riêng họ. Người Kỳ Tô hữu tin Đấng Mê-si-a đã đến, đã chết và đã phục sinh để cứu chuộc nhân loại. Người Hồi giáo tin Đấng Mê-si-a chỉ là một con người, một ngôn sứ và sự thật cuối cùng nằm ở Kinh Cụ-ran. Ba con đường, ba cách nhìn về một nhân vật duy nhất nhưng sự khác biệt không chỉ dừng lại ở Kinh Điền. Nó biến thành một cuộc đối đầu địa chính trị tàn khốc khi những chiến binh Hồi giáo tràn ra từ sa mạc đánh bại những đế chế hùng mạnh và chiếm lấy Giê-ru-sa-lem. Tại sao Thiên Chúa lại để Giê-ru-sa-lem trở thành một bàn cờ đẫm máu? Ngay trên nền ngôi đền thờ cũ của người Do-thái nơi Mô-xê và các tư tế từng dân lễ tế người Hồi giáo đã dựng lên mái vòm đá lộng lẫy. Đối với người Do-thái đó là một sự chiếm đóng linh thiêng. Đối với người Hồi giáo đó là dấu ấn của sự thật cuối cùng. Còn đối với các Ky-tô hữu phương đầy đó là một nỗi đau Hàng trăm năm sau những đoàn quân mang trên mình biểu tượng thập tự giá bắt đầu tiến về phương Đông. Cuộc đụng độ giữa thập tự giá và trang lưỡi liềm không chỉ là cuộc chiến giành đất đai mà là cuộc chiến để chứng minh ai mới là kẻ nắm giữ chìa khóa thật sự của thiên đàng. Tại sao cùng một gốc dễ Abraham cùng tôn thờ đấng tối cao nhưng họ lại sẵn sàng nhân danh ngài để tiêu diệt lẫn nhau. Cầu trả lời không nằm ở thiên ý mà nằm ở sự diễn giải của con người về quyền lực và trần lý. Và khi những tiếng gươm đau của các cuộc thập tự trinh bắt đầu vang lên sự bao dung ban đầu của Abraham đã bị vùi lấp dưới lớp bụi dày của định kiến và thù hận. Khi Jerusalem rơi vào tay người Hồi giáo vào thế kỷ thứ bảy một trật tự mới đã được thiết lập. Trong nhiều thế kỷ các tín hiểu kỹ tô giáo và do thái giáo vẫn được phép sinh sống và hành hương dù phải nộp thuế thân. Nhưng đến thế kỷ 11 sự trỗi dậy của người thổ Seu Duc đã thay đổi tất cả. Những báo cáo về việc người hành hương bị ngược đãi và các thánh tích bị xúc phạm đã thổi bùng một ngọn lửa phẫn lộ từ Vatican lan khắp châu Âu. Năm 1095 Giáo hoàng Ubano II đưa ra một lời kêu gọi chấn động lịch sử Thiền Chúa Muốn Thế Lời kêu gọi ấy đã biến những hiệp sĩ, nông dân và cả những đứa trẻ thành những chiến binh thập tự. Họ may biểu tượng thập tự giá lên áo cầm gươm và tiến về phương đông với một niềm tin sắt đá Giết chết kẻ ngoại đạo là một hành động công chính để rửa sạch tội lỗi. Đây chính là nghịch lý lớn nhất. Những con người cùng thờ phụ đức tin của Abraham cùng đọc về 10 điều rằng người không được giết người giờ đây lại nhân danh chính Thiên Chúa để đổ sát lẫn nhau. Cuộc thập tự trinh thứ nhất kết thúc trong một bẻ máu khi quần thập tự tràn vào Jerusalem năm 1099 Sử sách ghi lại rằng máu ngập đến mắt cá chân chiến mã. Họ không phân biệt ai là người Hồi giáo, ai là người Do Thái. Mọi kẻ không cùng đức tin đều bị hành quyết ngay tại những nơi thiêng liên nhất. Sự bao dung của Abraham thuở nạo giờ chỉ còn là một ký ức xa xăm bị trôn vùi dưới sát người. Nhưng người Hồi giáo không im lặng Từ sa mạc, một vị tướng huyền thoại xuất hiện người đã trở thành biểu tượng của sự hào hiệp ngay cả trong mắt kẻ thù, Saladin. Saladin không chiến đấu bằng sự tàn bạo mù quáng. Khi ông tái chiếm lại Jerusalem ông đã làm điều ngược lại với quân thập tự. Ông cho người Ki Tô giáo rời đi an toàn và bảo vệ các nhà thờ. Một lần nữa, thế giới lại chứng kiến sự rằng co Ai mới là người thực hiện đúng ý nguyện của Thiên Chúa? Kẻ trinh phạt bằng gươm giáo hay người chiến thắng bằng lòng khoan dung? Suốt 200 năm, vùng đất thánh trở thành một lò sát sinh khổng lồ. Tám cuộc thập tự trinh nổ ra, hàng triệu người ngã xuống, nhưng kết quả cuối cùng chỉ là sự thù hận sâu sắc giữa các nhánh đức tin. Người Do Thái kẹt ở giữa hai gọng kìm vĩ đại trở thành nạn nhân của cả hai bên. Họ bị xua đuổi khỏi châu Âu vì bị coi là kẻ giết Chúa và bị nghi ngờ ở phương Đông. Dân tộc của Isaac lại một lần nữa không có nơi cối đầu. Tại sao Thiên Chúa lại im lặng trước những cuộc thảm sát nhân danh ngài? Tại sao cùng một biểu tượng Người Ký Tô giáo thấy đó là nơi Chúa phục sinh. Người Hồi giáo thấy đó là nơi ngôn xứ thăng thiên. Còn người Do Thái thấy đó là ngôi nhà vĩnh cửu. Nhưng không ai chịu nhường ai dù chỉ một tất đếp. Cầu trả lời cay đắng nằm ở chỗ. Tôn giáo khi kết hợp với quyền lực chính trị sẽ trở thành một thứ vũ khí hủy diệt. Người ta không còn nhìn thấy hình ảnh Abraham hiền lành tiếp đón những vị khách lạ mà chỉ nhìn thấy những danh giới giáo lý cứng nhắc. Khi khói lửa của các cuộc thập tự chinh dần tắt thế giới bước vào một kỳ nguyên mới của sự chia rẽ. Ký Tô giáo tiếp tục phân giã thành Công giáo và Tin lành. Hồi giáo chia đôi thành Sunni và Shia. Mỗi nhánh lại tự tuyên bố mình nắm giữ chân lý tuyệt đối và coi các nhánh còn lại là tả giáo. Nút thắt của câu chuyện giờ đây không còn là việc thờ ai mà là thờ như thế nào. Sự khác biệt về nghi lễ, về các vị thánh và về cách diễn giải kinh thánh đã tạo nên những bức tường thành kiên cố hơn cả những pháo đại bằng đá ở Jerusalem. Nhưng bì kịch lớn nhất vẫn đang chờ đợi ở phía trước. Khi bước vào thời kỳ hiện đại, sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc đã biến những mâu thuẫn tôn giáo cổ xưa thành một cuộc chiến sinh tồn khốc liệt hơn bao giờ hết. Một dân tộc đã mất quê hương suốt 2.000 năm, bắt đầu lên kế hoạch trở về. Và lần này, họ mang theo một quyết tâm không thể lay chuyển, sẵn sàng đối đầu với cả thế giới để lấy lại những gì họ tin là của mình từ thời Abraham. Thế kỷ 20 ập đến mang theo những cơn địa trấn làm thay đổi vĩnh viễn diện mạo của vùng đất thánh. Sau gần 2.000 năm tan tác khắp bốn phương trời, chịu đựng những cuộc thanh trừng và đỉnh điểm là thảm họa Holocaust kinh hoàng tại châu Âu, con cháu của Igmaen, người Do Thái, đã đưa ra một quyết định làm rúng động lịch sử, trở về nhà. Họ tin rằng, không một nơi nào trên trái đất này an toàn cho họ, ngoại trừ mảnh đất mà Thiên Chúa đã hứa với tổ phụ Abraham. Phòng trào phục quốc Do Thái trỗi dậy với một khẩu hiệu đầy nhức nhối, một dân tộc không đất đai, trở về một vùng đất không dân tộc. Nhưng thực tế lại cay đắng hơn thế, vùng đất ấy không hề trống rỗng, suốt hơn một thiên niên kỷ. Con cháu của Igmaen, người Ả Rập Palestine, đã sinh sống, cày cấy và xây dựng bản sắc của mình trên từng tất đất, từng gốc Âu Liêu. Đối với họ, đây không phải là một vùng đất hứa xa xôi trong kinh thánh, mà là quê hương, là mồ mả tổ tiên, là nơi họ đã đổ mồ hôi và máu để gìn giữ. Năm 1948, Vương quốc Israel hiện đại chính thức tái lập. Với người Do Thái, đó là một phép mầu, là sự hoàn tất lời tiên tri của các ngôn sứ sau hai thiên niên kỷ lưu đẩy. Nhưng với người Hồi giáo Palestine, đó là ngày nắc ba, ngày thảm họa. Hàng trăm ngàn người đã phải rời bỏ nhà cửa, trở thành những kẻ tị nạn ngay trên chính mảnh đật của cha ông mình. Hãy nhìn vào sự chớ treo tột cùng của định mệnh. Hai dân tột cùng mang dòng máu của Abraham cùng tôn thờ một thiên chúa, giờ đây lại đứng đối diện nhau qua nòng súng. Họ tranh giành từng môi làng, từng con suối, và đau đớn nhất là tranh giành quyền sở hữu Jerusalem. Tại sao Jerusalem lại trở thành một nút thắt không thể tháo gỡ? Bởi vì dưới lòng đất của núi đền là những tàng đá cổ xưa của đền thờ Do Thái lần thứ nhất và thứ hai. Ngay trên mặt đất đó lại là thánh đường Al-Aqsa rực rỡ, nơi thiêng liêng thứ ba của Hồi giáo. Và chỉ cách đó vài bước chân là nhà thờ mộ thánh nơi khi Tô giáo tin rằng Chúa Giê-xu đã phục sinh. Chủ nghĩa dân tộc đã khoác lên đức tin một chiếc áo giáp sắt. Những cuộc chiến tranh năm 1948, 1967, 1973 không chỉ là cuộc chiến giành lãnh thổ mà là cuộc chiến để khẳng định ai mới là chủ nhân đích thực của lời hứa từ Thiên Chúa. Người Do Thái xây dựng những bức tường bê tông cao ngất để bảo vệ sự an toàn của mình. Nhưng những bức tường đó lại trở thành siềng xích bóp nghẹt cuộc sống của người Palestine. Tại Giải Gaza hay Bờ Tây người ta vẫn nghe thấy tiếng cầu nguyện vang lên mỗi ngày. Người Do Thái cầu nguyện bên bức tường than khóc. Người Hồi giáo quỳ lại hướng về Mecca trong tiếng loa phóng thanh từ các tháp nhọn. Những lời cầu nguyện ấy cùng hướng về một Thiên Chúa nhưng chúng dường như bị chặn lại bởi những tiếng nổ của hòa lực và tiếng khóc của những đứa trẻ. Nghịch lý nằm ở chỗ càng sùng đạo con người ta đôi khi lại trở nên cực đoan. Những kẻ cực đoan Do Thái muốn san phẳng thánh đường Hồi giáo để xây lại đền thờ. Những kẻ Hồi giáo cực đoan lại nhân danh thánh chiến để đòi xóa sổ quốc gia Do Thái. Còn những tín hiểu kỳ tô giáo ở giữa chỉ biết ngậm ngùi nhìn vùng đất hòa bình của Chúa biển thành một thao trường đẫm máu. Tại sao cùng một đức tin độc thần cùng học về lòng nhân tử mà người ta lại có thể nhân danh ngài để gieo rắc thù hận? Phải chăng chúng ta đã quá tập trung vào những dòng chữ khác biệt trong Kinh Thánh, Kinh Cổ Ran hay Kinh Tô Ra mà quên mất cái ôm hòa giải của Abraham dành cho cả hai đứa con của mình sao? Thế giới hiện đại nhìn vào vùng đất Thánh với sự bất lực. Mọi giải pháp chính trị, mọi hiệp định hòa bình đều tan vỡ trước bức tường định kiến tôn giáo dày đặc. Khi đức tin bị chính trị hóa, nó không còn là liều thuốc chữa lành mà trở thành chất xúc tác cho sự hủy diệt. Và câu hỏi nhất nhối nhất vẫn còn đó. Liệu có bao giờ nhánh của Isaac và nhánh của Igmaen có thể cùng soi bóng xuống dòng Jordan trong hòa bình sao? Hay cuộc chiến này sẽ kéo dài cho đến ngày tận thế như một sự trừng phạt nghiệt ngã dành cho những đứa con không biết yêu thương nhau trong ngôi nhà của cha? Chúng ta đang tiến đến chương cuối cùng của hành trình này. Một chương không chỉ nói về quá khứ hay hiện tại mà nói về một hy vọng mong manh đang bị đe dọa bởi những bóng đen của tương lai. Sau khi đi qua dòng chảy 4.000 năm từ sa mạc của tổ phù Abraham đến những bức tường bê tông của thế kỷ 21 chúng ta đối mặt với một sự thật trần trùi. Ba tôn giáo lớn nhất thế giới không chia rẽ vì họ thờ phụng những vị thần khác nhau mà vì họ tranh giành quyền sở hữu chân lý duy nhất. Hãy nhìn lại một lần nữa. Người Do Thái bám chặt vào giao ước cũ tin rằng họ là dân tộc duy nhất được chọn để giữ gìn luật pháp thánh khiết của Thiên Chúa. Người Ki Tô Hữu tin vào một giao ước mới nơi tình yêu và sự hy sinh của Chúa Giê-xu đã phá đổ mọi bức tường ngăn cách giữa các dân tộc. Người Hồi Giáo tin vào một sứ điệp cuối cùng chấn hương lại tinh thần phục tùng tuyệt đối của Abraham trước một Thiên Chúa duy nhất không hình hài, không chia sẻ quyền năng. Nghịch lý lớn nhất của lịch sử loài người nằm ở đây. Càng yêu kính Thiên Chúa con người dường như lại càng khó yêu thương nhau. Tại sao cùng đọc về lòng nhân tử nhưng người ta lại sẵn sàng nhân danh ngài để gieo rắc đau thương? Tại sao cùng tôn kính Abraham là cha nhưng những đứa con của ngài lại không thể ngồi chung một bản tiệc? Câu trả lời không nằm ở trên trời cao mà nằm ở sự hữu hạn và lòng kiêu ngạo của con người. Chúng ta đã biến những mặt khải thánh thiêng thành những danh giới chính trị. Chúng ta đã biến những lời kinh thành những khẩu hiệu chiến tranh. Chúng ta đã quá tập trung vào những dòng chữ khác biệt trong Kinh Thánh, Kinh Cô Ran hay Kinh Tô Ra mà quên mất rằng trong cả ba cuốn sách ấy Thiên Chúa đều hiện thân là đẫng giàu lòng thương xót và chậm bất bình. Vùng đất thánh Jerusalem vẫn đứng đó như một chứng nhân câm lặng. Những tàng đá cổ xưa đã thấm đẫm máu của cả ba đức tin. Có lẽ Thiên Chúa để ba người con của mình cùng hiện diện trên một mạnh đất nhỏ bé, không phải để họ tiêu diệt lẫn nhau mà là để đặt ra một bài thử thách tối thưởng. Liệu con người có thể yêu thương kẻ khác biệt với mình như yêu chính mình hay không? Nếu Abraham xuất hiện giữa chúng ta ngày hôm nay Ngài sẽ thấy gì? Ngài sẽ thấy những đứa con của mình đang dùng chính tên Ngài để biện minh cho những hỏng súng. Ngài sẽ thấy nhánh của Isaac và nhánh của Ishmael đang nhìn nhau qua những lớp hàng rào gai thép thay vì những cái ôm hòa giải. Nhưng trong bóng tối của những cuộc xung đột vẫn có những ánh sáng le lói. Đó là những bác sĩ do Thái cứu chữa cho trẻ em Palestine. Đó là những người Hồi giáo bảo vệ các nhà thờ kỳ tô giáo. Đó là những tâm hồn nhận ra rằng trước khi là một tín hiểu của một tôn giáo nào đó chúng ta đều là những tạo vật của cùng một đấng sáng tạo. Hành trình của chúng ta hôm nay không nhằm mục đích phân định ai đúng ai sai. Lịch sử không phải là một quan tòa. Lịch sử là một tấm gương. Khi nhìn vào tấm gương ấy chúng ta thấy được rằng sự đa dạng của các tôn giáo không phải là một lỗi của định mệnh mà là một lời mời gọi để tìm thấy sự thống nhất trong sự khác biệt. Ba con đường nhưng có lẽ tất cả đều đang cùng leo lên một ngọn núi từ những sưởn dốc khác nhau. Khi càng lên cao khi hơi thở của trần gian càng loãng đi và ánh sáng của chân lý càng dạng dỡ họ sẽ nhận ra rằng đỉnh núi chỉ có một và đứng ngự trị trên đó vẫn luôn chờ đợi những đứa con của mình trở về trong hòa bình. Video này xin được khép lại bằng một câu hỏi dành cho chính bạn. Nếu tất cả chúng ta đều sinh ra từ cùng một gốc rễ, liệu chúng ta có thể chọn cách nhìn vào những điểm chung thay vì những khác biệt để xây dựng một thế giới bớt đau khổ hơn? Nếu bạn thấy những kiến thức này cần được lan tỏa để xóa tan những định kiến hãy nhấn like, chia sẻ và đăng ký kênh. Đó là cách bạn cùng chúng tôi xây dựng một cộng đồng chi thức và bao dung hơn. Hẹn gặp lại các bạn trong những hành trình giải mã tiếp theo.