3 KIỂU NGƯỜI NẾU GẶP HÃY NHƯỢNG BỘ

Cổ nhân dạy, người sống không phải học cách cúi đầu trước ba kiểu người này. Hàng ngày càng nghe càng thấm. Quý vị thân mến, cuộc sống không phải lúc nào cũng thuận bùm xuôi gió và chúng ta cần phải biết cách đối mặt với những thử thách đó. Đôi khi chúng ta cần phải cúi đầu khi cần nhận đúng lúc. Tục ngữ có câu, sông sâu tỉnh lặng, lũa chín cúi đầu, nước sâu tỉnh lặng, người không kiệm lời. Cúi đầu ở đây không phải chỉ sự nghèo hèn, nhận thua mà là chỉ sự giáo dưỡng. Một người sống không ngoan sẽ biết cúi đầu trước ba người này. Thứ nhất, cúi đầu trước bậc nhân nghĩa. Vào những năm đầu của Triều Đại Nhà Hán, Lưu Bang đã cử sứ giả của mình là Lục Cổ đến Nam Việt để đàm phán với Triệu Tha. Lúc đó, Triệu Tha lợi dụng tình hình hỗn loạn đã đem quân chiếm lấy ba quận và tự mình phong vương. Lục Cổ đem theo phong ấn của Lưu Bang đến Nam Việt. Thấy Triệu Tha ngồi trên ngôi cao với vẻ mặt thờ ơ, coi thường, Lục Cổ nói, Lưu Bang có thể bình định thiên hạ trong vòng năm năm. Đây không phải là sức người có thể làm được mà là thuần theo thiên ý Lưu Bang thương cảm dân chúng lầm thang, không muốn xảy ra tai hỏa chiến tranh, vì vậy mới sai sứ giả mang phong ấn đến với chủ trương hòa hiếu, Triệu Tha bỗng. Bỗng nhiên Triệu Tha bừng tỉnh, cúi đầu nhận lấy phong ấn. Người sư nói, bậc thầy nhân nghĩa thì không nên đụng đến dù chỉ một ly. Phạm là bậc vương giả mà cao cao tại thường không phải do ông ta có quyền lực lợi hại đến đâu mà là bởi ông có thể trở thành người có năng lực quy tụ lòng người. Đây là biểu hiện của nhân nghĩa. Vì vậy, người thông minh chắc chắn sẽ biết cúi đầu trước những nhân nghĩa và đứng về phía nhóm người chính nghĩa. Một người dù thông minh đến đâu nếu không có nền tảng của lòng nhân nghĩa thì nhất định sẽ thất bại. Đạo lý này dù ở thời nào cũng được thế nhân coi trọng. Thứ hai, cúi đầu trước kẻ hồ đồ. Người có học vấn thâm sâu dù uyên bác nhưng dường như luôn thấy còn chưa đầy đủ. Người trong lòng trống rỗng lại luôn mong người khác biết đến mình. Dù ta có năng lực tài giỏi đến đâu cũng không nên phô trương quá mức, cố tình khoe khoang nếu không muốn bị người đời ganh ghét, chủ sập. Làm người phải biết lúc nào cần tỉnh táo, lúc nào nên hồ đồ như vậy, cuộc đời ta mới hành thông, bớt đi ngán trở. Do đó, đối đầu với kẻ ngốc chẳng phải ta ngốc hơn họ sao. Dù là ai cũng không thể tránh khỏi việc gặp những người như vậy nên cần học cách cúi đầu. Những người như vậy rất khó đối phó nên cách tốt nhất là ta hãy cảnh giác và tránh đối đầu. Đừng bận tâm với những người ngu và đừng nổi giận với những kẻ ngốc. Khi không tránh được, hãy biết cúi đầu, đừng vướng vào chuyện tranh cãi đúng sai, phí hoại công sức và năng lượng cho những người vốn không đáng. Kỷ lực tự giác lớn nhất của một người trưởng thành là biết cúi đầu trước sự ngốc ghét. Trong cuốn sơ Khắc Vách Án Kinh Kỳ có kể một câu chuyện về chàng trai tên là Liêu Đạt Sinh. Anh là một nhân sĩ Phủ Khai Phong thuộc Hà Nam, sống vào thời nhà Tống. Cha mất sớm, anh và mẹ tên là ngô thị sống nương tựa vào nhau. Một ngày nọ, Liêu Đạt Sinh cùng mẹ đến một ngôi đền đạo giáo gần nhà để cầu phúc. Cũng từ hôm đó, mẹ anh đã nảy sinh tình cảm thân thiết với vị đạo sĩ. Liêu Đạt Sinh cho rằng mẹ hành động như vậy là không giữ lễ tiết. Đang làm điều sai trái nên ra sức khuyên ca mẹ cắt đứt mối quan hệ với vị đạo sĩ nọ. Tuy nhiên, mẹ anh đã không nghe. Hơn nữa còn cho rằng anh đang cản trở tình cảm cá nhân của bà. Vì vậy hai mẹ con đã lời qua tiếng lại. Cãi nhau to tiếng đến mức phải dẫn nhau lên công đường nhờ hóa giải. Tại công đường xử án, quan phủ đã hỏi Liêu Đạt Sinh vì sao lại để cho mẹ mình tức giận đến thế. Liêu Đạt Sinh một mực nhận lỗi về mình, cho rằng do bản thân phạm sai lầm, nhắm vào đúng vấn đề mà mẹ không vui, cam chịu nhận hết hình phạt. Quan phủ cho rằng ngô thị cũng sai trái nên phải chịu hình phạt 20 gãy. Thế vậy, Liêu Đạt Sinh vội nằm lên người mẹ để mẹ không phải chịu đau đớn. Bởi vì Liêu Đạt Sinh có biểu hiện một mực cuối đầu trước mẹ mình nên quan phủ vô cùng yêu thích và đã tiến cử anh tới làm việc cho triều đình. Kết quả là anh ta sự nghiệp thăng tiến, gia đình cũng ngày càng phát đạt, thịnh vượng. Thực tế thì không phải tất cả các bậc cha mẹ trên đời đều xứng với địa vị của mình bởi vì họ không phải là toàn năng nên cũng không tránh khỏi những lúc mắt phải sai sót. Tuy nhiên, trong quá trình dạy bảo, cha mẹ luôn xuất phát từ tâm muốn tốt cho con cái. Theo ý nguyện của cha mẹ, từng bước trưởng thành, có lúc chúng ta gặp phải tình huống không theo ý muốn. Nhưng nếu biết làm theo lời giáo hướng của mẹ cha thì tương lai sẽ tràn ngập ánh nắng mặt trời. Người xưa nói, quá cứng sẽ dễ hỏng việc, mềm như nước lại không có tổn hại gì. Làm người thì cần làm được vừa cứng rắn vừa mềm dẻo, vừa thể hiện được sự mạnh mẽ trong công việc, sự nghiệp, vừa thể hiện được sự thiện lương, hiền lành trong đối nhân sự thế. Bắt đầu có thể phân thành hai loại, một là cuối đầu cười, hai là cuối đầu khóc. Thay vì bị ép cuối đầu, chúng ta nên chủ động cuối xuống trước để tránh bị sỉ nhục và phạm vào quy tắc làm người. Bởi vì hiểu được cho nên mới biết cuối đầu, học được cuối đầu mới có thể ngẩn cao đầu. Câu nói địa thế khôn, người quân tử lấy đức dày mà trở muôn vật nhấn mạnh tầm quan trọng của tư cách đạo đức ở đời. Người cũng giống như cách đặt trái đất nâng đỡ mọi sinh vật. Đức hạnh của một người rất quan trọng để có được sự tôn trọng và tin tưởng của người khác. Tục ngữ có câu đức giả tài chi chủ, tài giả đức chi nô, nghĩa là đạo đức là chủ nhân của tài năng, tài năng là đầy tớ của đạo đức. Khi đối xử với mọi người và thế giới, sự xuất sắc về mặt đạo đức phải luôn được đặt lên hàng đầu. Những người có nhân cách tốt được người khác yêu mến và tôn trọng, trong khi những người thiếu nó bị coi thương. Vì vậy, tu thân tích đức không chỉ phản ánh sự trưởng thành của bản thân mà còn mang lại phúc lành cho cuộc đời họ. Dưới đây cổ nhân dạy, thắng nhỏ nhờ chí, thắng lớn nhờ đức, ở ăn lương thiện phúc lành ngay bên. Thứ nhất, thắng nhỏ nhờ chí, thắng lớn nhờ đức. Trong cuốn Thế Thuyết Tân Ngữ có câu nói rằng, thắng nhỏ nhờ chí, thắng lớn nhờ đức. Một đời người ta dựa vào chút mưu mẹo nhỏ có thể đạt được thắng lợi nhất thời, nhưng để gạt hái được thành công thật sự còn phải nhờ vào đức hạnh nữa. Nếu một người đánh mất phẩm hành, bại hoại đạo đức, thì dù người đó có bao nhiêu cuộc cãi và danh vọng, cuối cùng cái được chẳng bù cho cái mất. Có một câu chuyện từng kể rằng có một người đàn ông giàu có, trước khi chết ông chia tài sản của mình cho hai người con trai. Cậu con trai lớn bẩm sinh thông minh lanh lợi, anh quyết định dùng số tiền này mở tiệm gạo, việc làm ăn rất phát đạt. Người con trai út thật thà chất phát, với tay nghề khéo léo, anh đã mở một quán bún phở, thức khách ra vào không ngớt. Nhưng trời có dông bão không đoán trước được. Một năm nọ, cả vùng xảy ra nạn đói, việc làm ăn của hai cửa hàng bỗng chốc trở nên ế ẩm. Người anh ra sáng kiến tung tin thiếu lương thực, đẩy giá gạo lên cao, nhờ vậy anh đã thu được rất nhiều tiền. Còn người em thì chuyển sang mở quán cháo từ thiện, hàng ngày phát cháo cứu trợ người dân đói khổ trong vùng. Sau nạn đói, danh tiếng của người anh ngày càng xấu đi, mọi người đồng lòng tẩy chay, không mua gạo của anh nữa. Không lâu sau, cửa hàng gạo buộc phải đóng cửa. Còn người em nhờ tích được duyên lành, tiếng thơm vang xa, được người dân trong vùng yêu quý, việc làm ăn ngày càng phát đạt. Trong sách Thái Căng Đàm có câu nói, bí quyết tích đại phúc chỉ ở một niệm thiện lành. Một người biết giữ thiện ý trong tâm, trao tặng thiện lương, làm nhiều việc thiện chính là đang tích lũy phúc báo và may mắn cho bản thân mình. Nhìn chung trong cuộc sống, có nhiều người tối mắt vì lợi, bất chấp thủ đoạn, chỉ vì cái lợi trước mắt, cuối cùng lại chẳng được gì. Trong khi đó, một số người nhờ vào đức hành sâu dày, đã không ngừng tích lũy phúc khí cho bản thân. Chúng ta nên biết rằng người sống ở đời dựa vào chút mu mẹo có thể đạt được lợi ít nhất thời, trong khi đạo đức tốt mới là tấm bản vàng để lập thân ở đời. Thứ hai, tích đức tu thiện ác có phúc báo. Trong sách Liễu Phạm Tứ Huấn có câu nói, số mệnh tự mình tạo, phúc tự mình cầu. Phúc khí của một người không phải do ông trời định trước mà do bản thân không ngừng tích lũy đức hành, nỗ lực tu xuất. Người càng có đức hành sẽ càng có phúc. Trường Quý Nam là một thư sinh thời nhà Minh, người có học vấn uyên bác và nổi tiếng trong giới nho sinh. Chuyện kể rằng một lần đi thi hương, khi biết mình không có tên trong danh sách, trường Quý Nam tức giận mắng quan giám khảo là không có mắt, không biết phân biệt nhân tài. Lúc này một người qua đường mỉm cười với ông. Trường Quý Nam nhìn thấy, rất tức giận, lập tức trúc giận lên người này. Ai ngờ người kia không tức cũng không giận, nói rằng văn chương hay quan trọng là nằm ở tâm bình khí hòa. Công tử nóng giận như vậy thì làm sao biết được bài văn hay. Ngoài ra, có được công danh hay không hoàn toàn nằm ở trong số mệnh. Nếu trong số mệnh không có phúc, thì văn chương dù hay đến mấy cũng vô ích. Trường Quý Nam vội vàng hỏi người kia phải làm sao để thay đổi vận mệnh. Người kia nói, tạo mệnh do trời, lập mệnh ở ta, nỗ lực hành thiện, tích nhiều âm đức, lo gì không cầu được phúc. Trường Quý Nam nghe xong liền tỉnh ngộ. Từ đó, trong tâm luôn giữ thiện tâm, khiêm tốn, hành thiện, tích đức. Sau ba năm, cuối cùng cũng đổ đạt công danh. Trong cuốn Thái Căng Đàm có viết, Thiên bạc ngã dĩ phúc, ngô hậu ngô đức vị nhạ. Ý nghĩa câu này là nếu ông trời cho ta phúc khí mỏng manh thì hãy cố gắng thay đổi nó, kiên nhẫn tu dưỡng phẩm đức, chủ động chào đón phúc khí đến bên ta. Không ngừng tích đức, hành thiện chính là giao trồng phúc báo cho bản thân. Vì người đức hành sâu dày, lòng giữ thiện niệm, đổi tốt với người thì phúc khí sẽ tự nhiên tìm đến. Người xưa từng nói, để lại đạo đức cho con cháu, Người tài đức không chỉ có thể thay đổi vận mệnh của mình mà còn có thể tạo phúc cho con cháu đời sau. Xưa có câu nói, người có đức ác có phúc, người không có đức ác có tài họa. Ý nói rằng người có đức đối tốt với người, đến đâu cũng được hoan nghênh. Người không có đức không chú ý tu thân dưỡng tính, dù đi đến đâu cũng bị coi thường. Tương truyền rằng vào những năm Vĩnh Lạc Triều Minh, có một thầy bói nhờ chú hiểu biết về toán số, chú dịch thường làm đủ mọi điều ác. Một ngày nọ, ông ta phát hiện ra một mảnh bão địa phong thủy, nơi đây phong thủy cực tốt, nếu khi chết có thể an tán ở đây thì con cháu đời sau sẽ hưởng phúc muôn đời. Dù đã bói ra rằng bản thân mình không xứng với phong thủy của mảnh đất này, ông vẫn nhất quyết muốn con cháu chung cất mình tại đây. Nhiều năm sau, con cháu của thầy bói phát hiện rằng bão địa phong thủy nơi này đã hoàn toàn thay đổi, không chỉ biến thành xác địa mà dù có thay đổi thế nào cũng không thể trở lại phong thủy ban đầu được. Bất đắc dĩ, người nhà đành đào ngôi mộ ông lên và chuyển đi nơi khác. Sư từng có câu, đất có phúc thì người có phúc ở, người có phúc thì ở nơi đất có phúc. Người có phúc dù có ở nơi đâu thì nơi đó cũng đều là bão địa phong thủy. Người vô phúc dù sống ở bão địa phong thủy thì cuối cùng cũng sẽ không được hưởng phúc lọc nào. Suy cho cùng, phúc khí của một người cũng không thể rời xa đứt hạnh. Có thể thấy tự thân mỗi người chính là một thể năng lượng, phúc báo chính là năng lượng, đứt hạnh sau dày chính là tích lưỡi năng lượng cho bản thân mình. Cổ nhân từng nói, mệnh trời vô thường, nhưng thường ở bên người có đứt. Trên đời, vạn vật biến hóa không lường, chỉ có đứt dày mới có thể dung chứa vạn vật, cũng chỉ có người có đứt hạnh sau dày mới có thể thực sự đi đến cuối cùng. Người xưa nói, lòng giữ thiện niệm không đẹp thì cũng xinh, không giàu thì cũng sang. Người sống ở đời có thể không có dung mạo xinh đẹp, có thể không có nhiều tiền bạc, nhưng tuyệt đối không thể không có phẩm hạnh. Sinh mệnh vốn là một trường tu hành, chúng ta cần tu ra một tấm lòng thiện lương, thực hành đứt tính tốt trong suốt một đời, sự ấm người khác bằng tấm lòng nhân hậu và dùng đứt hạnh giúp đỡ người khác. Bởi người luôn giữ thiện niệm trong tâm ác sẽ được mọi người che chở. Người mà sống có đạo đức thì nhất định được nhiều ân phúc. Quý vị thân mến, trên mỗi bước đường đời không ai có thể tránh khỏi những thử thách và khó khăn. Những lúc như vậy có thể khiến chúng ta mất tự tin, sợ hãi và thậm chí từ bỏ. Tuy nhiên, đó chính là hoàn cảnh để chúng ta huấn luyện, giúp bản thân trưởng thành và trở nên mạnh mẽ hơn trong công cuộc vượt qua mọi rào cản. Những người có lòng kiên trì, không bỏ cuộc trước những trở ngại, sẽ thấy sức mạnh bên trong và tiến gần đến thành công. Chính vì vậy cổ nhân giảng tại sao đức tính kiên trì bền bỉ lại quan trọng. Tăng Quốc phiên từng viết trong cuốn Tăng Quốc phiên ra thư rằng, Nhân chi vô hẳn chung thân, nhất vô sở thành. Câu này có ý nghĩa là một người nếu không có lòng kiên trì thì cả đời sẽ chẳng làm nên công trạng gì. Muốn hoàn thành một việc nào đó đều cần có thời gian. Đạo lý này thì ai cũng hiểu, nhưng vì sao khi thực hiện rất nhiều việc họ lại bỏ dở giữa chương. Thực tế những trường hợp ấy không hề nằm ngoài ba tình huống. Một là gặp phải khó khăn thì cảm thấy không thể vượt qua. Hai là khi đã nhàm chán thì càng làm càng cảm thấy không có động lực nên ý chí không còn kiên định, tầm bắt đầu giao động. Ba là phát hiện ra quy hoạch và sự lựa chọn trước kia có vấn đề cần phải điều chỉnh lại phương hướng. Vậy là cuối cùng họ đứng giữa hai ngã đường, bước tiếp hay chọn bỏ cuộc. Người có lòng kiên trì và kiên định thì sẽ chọn bước tiếp để đến được đích mong muốn. Trong cuốn đạo Đức Kinh có câu Thận chung như thủy tắc vô bệnh sự, nghĩa là thận trọng, thủy chung từ đầu đến cuối thì việc nào cũng thanh. Đối với bất cứ sự tình gì, trước sau đều cẩn thận, trọng bảo, chỉ nhiệt tâm đối với công việc, làm được đến nơi đến chốn, kiên trì mục tiêu từ đầu đến cuối đều không thay đổi thì sự việc mới thanh. Người có thể cẩn trọng, kiên trì, trước sau không đổi, giống như tâm thái thuở đầu thì mới thật đáng quý. Giống như việc Lý Thời Trân đã mất 27 năm với 3 lần viết lại thì mới hoàn thành tác phẩm bản thảo cương mục, nhờ vậy mà cuốn sách này đã trở thành cuốn y dược được người đời tôn sùng, sau này còn được dịch thành hơn 10 thứ tiến trên thế giới. Đối với học tập, người xưa cho rằng quá trình đọc sách và học hỏi cũng là quá trình không ngừng hoàn thiện đức hạnh, tu dưỡng của bản thân. Bởi vậy cần phải nỗ lực, kiên trì không ngừng nghĩ. Người ta học để tu thân, học để dưỡng đức và biết làm người như thế nào. Việc học tập thành công hay thất bại, mấu chốt là ở thái độ có siêng năng, nghị lực, có cứng cõi hay không. Vì vậy kiên trì bình chí là phương pháp học tập tốt nhất trong giai đoạn đầu của mỗi người. Khi chúng ta còn nhỏ, hiểu biết còn nông cạn, ít mối quan hệ, chúng ta chỉ đóng vai trò nhỏ là một kẻ yếu thế. Nhưng đến khi trưởng thành, ở giai đoạn này có người quý ở chỗ biết kiên trì bồi dưỡng đạo đức, lập chí cao xa thì tương lai mới có thể trở thành người có ích cho cuộc sống. Cố Giả Phương, nhà sử học nổi tiếng của Nam Triều thời Nam Bắc Triều, học động tài cao, rất nhiều người mến mộ danh tiếng của ông và đến xin được học hỏi. Ông đã tiết lộ bí quyết học tập như sau. Một lần Hậu Huyền, con trai một người bạn, đến thỉnh giáo, hỏi, Ngài đọc nhiều sách kinh sử, cháu muốn hỏi trong học tập Ngài có bí quyết nào hay không? Cố Giả Phương trầm ngâm một lúc, rồi chỉ một cây bạch quả có cành lá xanh tươi bên cạnh nói, cháu đã muốn học bí quyết đầu tiên thì hãy nhìn cây này. Hậu Huyền nhìn kỹ cây bạch quả từ trên xuống dưới, rồi lại từ dưới lên trên, nhìn đi nhìn lại ba lần mà không phát hiện điều gì lạ. Bèn hỏi, học trò ngu mụi, xin Ngài chỉ bảo thêm. Cố Giả Phương nói, bộ rễ phát triển tàn cây mới có thể to lớn, thân vững chắc thì cành lá mới sung xuê được. Cũng cùng một lý ấy, học tập cần cù mới có thể vững bước tiến bộ. Chí hướng cao quý, lòng tin kiên định mới có thể có tương lai sáng lạng. Lấy cây làm ví dụ, cây mòn lớn mỗi tuổi thêm một vòng, từng tuổi từng tuổi lớn dần lên. Người ta muốn tiến bộ vững chắc, mỗi bước chân là một dấu chân từng bước tiến về phía trước. Nếu có bí quyết thì đó chính là bí quyết của Hậu Huyền lắng nghe lời nói của Cố Giả Phương. Cuối cùng cậu đã hiểu được ý tứ trong đó, từ đó về sao tỉnh tâm học tập, tiến bộ rất nhanh, thành tựu ngày càng tăng. Bạn bè hỏi cậu, những sách này bạn đã thuộc lòng rồi sao vẫn còn đọc lại mãi vậy? Hậu Huyền đáp, học tập không thể đi đường tắt, nhất định phải mỗi bước đi để lại dấu chân. Mình chưa hiểu được hoặc chưa làm được rất nhiều đạo lý trong sách, tất nhiên cần phải ôn cái cũ để hiểu cái mới. Cố Giả Phương cũng từng dạy các con như thế này, cây nhỏ hướng theo ánh mặt trời thì thể trở thành dường cột, con người theo đuổi lý tưởng là để trở thành người có ích cho nước cho dân. Người ta quý ở chỗ có chí, sự học quý ở chỗ kiên trì, bất kỳ lúc nào cũng đều không được buông lơi. Tăng Quốc Phiên cho rằng một trong ba phẩm chất giúp một người thành công chính là lòng kiên trì. Người có tâm kiên định thì không việc gì làm mà không thể thành. Làm bất cứ việc gì trong cuộc sống cũng đều cần có đủ phẩm chất kiên trì. Chỉ khi có lòng kiên trì thì giống như nước chảy đá mọn, một người ôm lòng kiên định mới có được những bước đi tiến tới thành công. Quý vị thân mến, trong cuộc đời ý chí và lòng lương thiện của con người không tự sinh ra mà được hình thành trong quá trình rèn luyện. Và chúng ta sẽ có thể thành công nếu có sức mạnh phi thường của ý chí và lòng thiện. Điều đó giúp chúng ta tìm ra hướng đi đúng đắn và mở rộng con đường thành công. Vì vậy hãy luôn rèn luyện ý chí kiên trì và giữ trái tim mình lương thiện để có thể đạt được mục tiêu và sống một cuộc đời đầy ý nghĩa. Với chương trình, xin kính chúc quý vị và các bạn có cuộc sống mạnh khỏe, bình an và hạnh phúc. Quý vị hãy đăng ký kênh để được lắng nghe chia sẻ về lời dạy của nhân nhé. Thời lượng chương trình đã hết. Xin chào và hẹn gặp lại trong các chương trình tiếp theo.