ĐSMSN - Khổ qua dồn cá thát lát

Ở xứ ruộng dường miền Tây Nam Bộ thì các thứ rau trái phải nói là nhiều vô số kể. Người miền Tây từ xưa nay vẫn hay nói với nhau rằng, đói ăn rau, đau uống thuốc. Bởi vậy mà món rau là thứ hầu như không thể thiếu trong bữa cơm gia đình, dù là nhà bình dân hay giàu có. Có thể ăn rau sống hoặc dĩa rau tạp tàng luộc với đủ thứ loại cũng sẽ khiến bữa cơm gia đình thêm phần ngon miệng hơn rất nhiều. Thiệt vậy, giữa nắng trưa oai nóng của mùa nắng phương Nam, cả nhà cùng nhau quay quần bên bữa cơm dội dàng ngày mùa tất bật. Có nồi cơm nấu củi thơm mùi gạo mới, có dĩa cá kho hay thịt ba rọi kho kẹo mặn mòi. Kèm theo đó là dĩa rau luộc thiệt bự, có nhãn lồng, rau muống, xô đũa, bắp chuối và mớ hủ qua xắt miếng luộc nữa là coi như đủ đậy hương vị mà cũng giúp trôi cơm rất nhiều. Hủ qua luộc vừa chính tới chứ không để bị rụt nên vẫn giữ lại được màu xanh tươi mứt, nằm hiền hòa giữa mớ rau dường, nhìn mát rưỡi liền con mắt. Bới chán cơm đầy, gắp đũa rau hay miếng hủ qua luộc chấm vô nước thịt kho. Nước thịt sền sệt quấn lấy miếng hủ qua rồi khi đưa vô miệng và cơm nữa thì cái mặn mòi đó qua quyện cùng cái đắng của rau trái. Thêm miếng cơm dẻo là ngon tới lạ lùng. Cái ngon đó không tới từ những mỹ dị cao săng mà hiện diện thiệt là gần gũi ngay trong bữa cơm ở nhà quê với những món ăn quề trơ quề trớt. Hoặc có những bữa người nông dân lưu bu ở ngoài ruộng trưa trờ trưa trật mới về nhà, mấy đứa con cũng đi học tới trưa. Thì chỉ cần lẹ làng, người một chân một tay phụ bắt cơm, nhúm lửa, chẻ đồi trái hủ qua, sát mỏng, lại thêm mấy cái hột vịt ở nhà đẻ nữa là chỉ mấy phút sau sẽ có liền món hủ qua xào hột vịt ngon lành, nhanh lẹ để cả nhà chống đói liền. Bắt chảo dầu lên bếp, dầu sôi thì phi hành tỏi cho thơm. Sau đó bỏ hột vịt vô, xào đều tay tới khi hột vịt bắt đầu hơi chín thì trút hủ qua vô, xào nhanh tay trên lửa lớn, nềm nếm gia vị. Chừng khi hủ qua vừa chín tái là bắt chảo xuống, trút liền ra dĩa, rát thêm hành tiêu thơm lừng là xịt thêm chén nước tương, dọn cơm ăn lẹ rồi mần tiếp đi thôi nè. Hủ qua xào sẽ có màu xanh mứt, màu hột vịt thì vàng tươi. Gắp một đũa đem chấm nước tương là nghe giòn, ngon, đắng nhẹ nhàng, qua chung cái ngọt của hột vịt nữa. Chàng ơi, trơ trọi có mỗi món xào vậy thôi, chơ mà ai nấy cứ gắp ăn ngon làm vậy đó hả? Tùy theo từng dùng miền, từng địa phương mà người ta sẽ gọi là khổ hoa hay là khổ qua. Nhưng mà khi đồng hành với nếp sống bình dân và đi vào bữa cơm của những con người phương Nam ưa sở lỡi thì nó sẽ được gọi là hủ qua. Từ hủ qua là một cái phương ngữ rạc ròi Nam Bộ luôn quý vị. Mà khi kêu cái tên của nó lên người ta cũng cảm thấy đơn giản nhẹ nhàng như là gợi lên hình ảnh của ruộng rau bờ rẫy ở cái miền quê này vậy đó. Khổ qua đó nha, nó có cái hình thon dài nè, cái màu xanh mướt và có cái gai trồi lên. Nhưng mà gai của hủ qua á, nó không có nhọn giống như là gai của trái sầu riêng đâu nha. Mà nó bóng nè, nó nhẵn nè, rồi cái hình cái gai nó cũng thon thon dài dài nữa. Đem đi xào, nấu rồi luộc hay là bóp gỏi nè, rồi hay bỏ vô lủ thì cái vị đắng của nó không có lẫn vào đâu được. Mà cái ngon của món ăn nó góp mặt vào thì đúng là vô cùng ngon lành và độc đáo. Nhắc tới trái hủ qua thì những đứa con miền sông nước sẽ nhớ ngay tới ngày Tết ở quê nhà. Bên cạnh nồi thịt kho hột dịch thì hủ qua dồn thịt hầm chính là một món ăn không thể thiếu trong những ngày Tết với ý nghĩa cho mọi sự êm xuôi. Khổ năm cũ qua mau để chào năm mới đến có nhiều điều may mắn. Cũng là nấu canh hủ qua nhưng sẽ có nhiều cách nấu khác nhau để đem tới cho người ăn những trải nghiệm vị giác ngon lành hoàn toàn không giống nhau. Và hủ qua nấu cá thát lát chính là một sự trải nghiệm như vậy. Hủ qua sẽ được xắt hay bào mỏng rồi nấu chung chả cá thát lát do riêng. Nêm thêm tiêu, hành nữa là dọn chung với cá kho, dĩa, đồ xào nữa là quá chừng ngon lành cho bữa cơm quê rồi đó. Hủ qua đâu chỉ để luộc, để xào, nấu canh mà đem kho cũng ngon dữ lắm. Hủ qua mà đem nấu mắm kho thì đảm bảo ai ăn cũng ghiền. Tới những người sợ đắng cũng sẽ ăn một cách sai xưa mà không còn ngần ngại nữa. Chỉ cần được hít hà cho đã đời cái mùi thơm nồng đượm của nồi mắm đang sôi trên bếp, rồi lấy đũa trút nhẹ mớ rau vô nồi, có bông súng, điên điển, tai tượng, rau má, cà nâu và nhiều nhiều hủ qua chút xíu. Miếng hủ qua nấu trong nồi lẩu mắm sẽ nhả gần hết dĩa đắng, lại ngấm vào dĩa mặn mòi, chuyển qua màu hơi tái nhẹ, nấu rụt một xíu thì vớt ra, cắn một miếng nghe mềm tan đầu lưỡi, mặn mà, kèm dĩa đắng rất dịu, để càng ăn lại thấy lạ lạ, thích thích, rồi ghiền luôn. Miền Nam hay mùa mưa nắng nên những món kho ở dưới này lúc nào cũng được ưu ái, nấu lên rồi dọn chung rau sống để thanh mát, giải nhiệt cho cả gia đình. Bữa nào đi chợ mà có hủ qua ngon, lại mua được miếng thịt cá thát lát mới nạo, thì chắc chắn bữa đó cả nhà sẽ được thưởng thức món hủ qua dồn cá thát lát kho ăn tới quên no. Hủ qua rửa sạch, cắt khoanh dừa ăn, rồi moi hết ruột ra. Cá thát lát nhồi kỹ thì nêm nếm dừa ăn, sau đó nhồi cá vô trong khoanh hủ qua cho chặt, nhét thêm hột tiêu cho thơm nè. Từng khoanh từng khoanh hủ qua được lấp đầy thịt xếp lên, là kéo theo từng sự ngon lành đang dần dần thành hình nên dán rồi đó. Bắt chảo dầu lên bếp, dầu sôi thì nhẹ nhàng bỏ hủ qua dồn cá vô riêng để định hình. Nhớ nhẹ tay trở cho dàn đều hai mặt và tỏa mùi thơm mới gấp ra cho ráo dầu. Công đoạn chuẩn bị tới đó là tương đối xong, bây giờ bắt đầu kho được rồi đó. Bắt chảo lên bếp, chế vô miếng nước, nước mắm, nước màu và gia vị. Khi chảo sôi lên thì thả hủ qua đã chiên vô. Sôi lại lần nữa mới hạ lửa liu riêu rồi trở về cho gia vị được thấm. Tới khi nước kho hơi rút xuống, hơi kẹo lại là món ăn hoàn tất. Bỏ hành lá sắc khúc vô, rắc nhiều tiêu nữa, múc liền ra dĩa cho nóng rồi dọn cơm đi nè. Bữa cơm quê đơn giản lắm, có nồi cơm nóng, dĩa đồ kho nóng và dĩa rau sống non mướp, có bông súng, đậu rồng, cà chua, dưa leo, mấy lá quế, cùng tô canh nhỏ. Nhiều đó thôi mà sao tự nhiên cái bụng nó biểu tình, phát đói liền. Bới cơm cho cả nhà đi, sau đó múc miếng nước kho ra cái chén nhỏ, dằm thêm mấy trái ớt cho cay nha. Cả nhà mình ăn cơm thôi nè. Gắp khoanh hủ qua dồn cá kho đưa lên miệng cắn. Ui cha, hủ qua thì mềm mà không bị bỡ, đắng mà ngon, còn phần ruột dồn cá thát lát thì dai, giòn, càng nhai lại càng thấy khoái vô cùng. Gắp rau chấm nước kho nữa nha, dưa leo, cà chua nè. Gắp cộng bông súng nữa. Lấy tay bốc trái đậu rồng bẻ khúc ra, đem chấm ngập vô nước kho, rồi bỏ vô miệng nhai, nghe giòn ráo ráo. Thiệt là ngon tới đã đời luôn chứ hổng thường đâu. Hủ qua làm đồ ăn cơm thì ngon miệng, còn làm đồ nhậu cho mấy ông Lai Rai, đảm bảo là hao rượu vô cùng luôn đó. Hủ qua bào hay sát mỏng rồi đem vằn nước đá cho lạnh, gắp thêm dĩa trà bông nữa, chiếc cho mấy sị rượu chuối hột ở nhà ngâm. Vậy là mấy anh em chú cháu có liền bữa Lai Rai sau một ngày mần vất vả. Người nào da dế nhỏ thì rót rượu mời người lớn, ông dượng thì lẹ làn so đũa cho cả mâm, xong rồi cùng cùng ly, cầm đũa cho thiệt tình ngang. Hủ qua mà ăn sống hả ta? Chèn ơi, đắng chịu gì nổi mà ăn. Nhưng không phải, hủ qua sát mỏng, dằn nước đá nên cứng lại, lạnh ngắt, gắp ăn kèm trà bông, thì cái vị đắng của nó tự nhiên trở nên dễ chịu và kích thích người ta cứ càng ăn, lại càng thấy ngon, thấy bắt. Hủ qua đắng mà lạnh tê tê, trà bông ngọt, ly rượu thì nồng, anh em chú cháu thân tình, vậy là đã quá đủ ngon lành, quá đủ vui vẻ rồi, chứ đâu còn mong mỏi cao xa gì hơn vậy nữa. Đâu cần xa qua cao lương mỹ dị, chỉ là cái bàn tròn cùng mấy cái ghế đẩu, chỉ là mấy cái chén, mấy đôi đũa, mấy cái ly, đồ ăn cơm dọn ra chút đỉnh, thêm dĩa hủ qua dằn nước đá, thêm dĩa trà bông. Đơn giản thôi mà cứ vừa gấp mồi, vừa củng ly là miệng lại cười không nớt. Cái nụ cười chân chất hiền hòa của người nông dân, dù chân buồn tay lắm nhưng luôn thiệt tình, không hề giả dối hơn thua.