TRUMP ĐỊNH HÌNH LẠI GAZA! LIỆU KẾ HOẠCH CÓ BIẾN GIẤC MƠ THÀNH HIỆN THỰC?

Một ý tưởng gây choáng váng, một tiếng xét nổ giữa trời quang, một tâm chấn chính trị từ Bạch Cung nước Mỹ nổi lên, lan rộng và làm chấn động cả thế giới. Nó bắt đầu vào ngày 4 tháng 2 trong cuộc họp báo cùng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Bạch Cung, khi mà Tổng thống Donald Trump khiến nhiều người sửng sốt bằng tuyên bố rằng Mỹ có thể tiếp quản Gaza, di rời hàng triệu dân Palestine ra nước ngoài và biến giải đất này thành khu du lịch đẳng cấp quốc tế. Nếu như ai đó mang tâm hoài nghi mà hỏi rằng, hãy kể tên cho tôi một chính trị gia đương đại nào dám nghĩ những việc chẳng mấy ai nghĩ tới, dám làm những việc chẳng mấy ai dám làm, nhưng là vì dân vì nước, không cần do dự. Hãy nói về Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, người đã được Chúa và nhân dân Hoa Kỳ lựa chọn. Sông con người dẫu thế nào cũng đâu thể toàn vẹn mọi mặt, chẳng lẽ không có sai lầm sao? Chẳng hạn những ý tưởng lần này có quá phiêu lưu không? Liệu ông Trump đang tính toán điều gì? Nó có vì đại cuộc hay không? Và khả thi chừng nào? Đối với một vấn đề quá phức tạp và đa diện lại mới xuất hiện này, dẫu sao cũng chỉ nên xem những bình luận dưới đây như là một sự tham khảo mà thôi. Dư luận ồn ào sau tuyên bố của Tổng thống Trump Thưa quý vị, hiện tại chỉ có 2 chính quyền của Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Netanyahu đồng tình với đề xuất này, bao gồm cả các chính trị gia đối lập của Israel, Đảng Dân Chủ tất nhiên không đồng tình. Lãnh đạo Palestine Mohammed phản đối và chỉ trích, các nước Ả Rập trong vùng cũng phản đối. Các đồng minh phương Tây của Hoa Kỳ nói chung cũng không đồng tình. Liên Hợp Quốc thì tất nhiên là phản đối rồi. Chẳng hạn ở nước Mỹ, Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Van Hollen lên án ông Trump ngầm đề xuất thanh chừng sắc tộc. Hollen cho rằng tuyên bố từ Tổng thống Trump chỉ có lợi cho đối thủ của Mỹ, trong khi làm suy yếu vị thế của Washington với các đối tác Ả Rập. Thượng nghị sĩ Chris Murphy cảnh báo viễn cảnh ông Trump đưa quân vào giải Gaza, sẽ đẩy hàng nghìn quân nhân Mỹ vào chỗ chết và mở ra nhiều thập niên chiến tranh tại Trung Đông. Riyad Mansour, trưởng phái đoàn Palestine tại Liên Hợp Quốc thì phản đối mọi ý tưởng di rời người Gaza sang nước khác, đồng thời kêu gọi Mỹ và cộng đồng quốc tế tôn trọng nguyện vọng tự tái thiết giải đất của nhân dân Palestine. Thay vì đẩy người Gaza đến những nơi tốt đẹp khác, hãy để họ trở về nhà của mình. Đó mới là những nơi tốt đẹp mà chúng tôi sẵn sàng đến, ông Mansour nói. Sami Abu Zuhi, thành viên cấp cao Hamas, chỉ trích ý tưởng Mỹ tiếp quản giải Gaza là ngớ ngẩn và đe dọa châm ngòi khủng hoảng khu vực. Từ cuối tháng 1, khi ông Trump hối thúc các lãnh đạo Ai Cập và Jordan đồng ý tiếp nhận người dân tại Gaza để dọn dẹp sạch sẽ mọi thứ, các nước Ả Rập đã bác bỏ ý tưởng này. Trong tiên bố chung ngày 1 tháng 2, Ai Cập, Jordan, Ả Rập Saudi, các tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất, UAE, Qatar, chính quyền Palestine và Liên đoàn Ả Rập bác bỏ mọi kế hoạch di rời người dân Palestine khỏi khu vực Gaza và Bờ Tây. Trong tiên bố chung, các nước Ả Rập cảnh báo những kế hoạch như vậy đe dọa ổn định của khu vực, gây nguy cơ lan rộng xung đột, làm suy yếu triển vọng chung sống hòa bình của người dân tại đây. Những quốc gia này bày tỏ mong muốn hợp tác với chính quyền ông Trump để đạt được hòa bình công bằng và toàn diện ở Trung Đông, dựa trên giải pháp hai nhà nước. Giải pháp hai nhà nước là ý tưởng thiết lập hai nhà nước có lãnh thổ tách biệt, trong đó một trong người Israel và một trong người Palestine. Còn có dư luận cho rằng J. Kushner, con sể ông Trump mới là người đầu tiên trong đại gia đình ông Trump đề cập đến kinh bản này. Người ta còn cho rằng từng là một đại gia bất động sản, ông Trump lại ngưỡng nghề và có thể coi đây là một mối làm ăn lớn cho gia đình, hay nói cách khác là cơ hội để tư lợi. Nói cho cùng suy diễn là việc của dư luận, nhưng trong chương trình này, chúng ta cố gắng theo đuổi việc suy luận có căn thứ. Ai là tác giả của kế hoạch này? Bản kế hoạch lần này thực ra không xuất phát từ ông Trump, ông chỉ là người nâng đỡ nó. Nhân tài đứng sau nó là một vị giáo sư kinh tế tên là Joseph Petsman của Đại học George Washington. Là một chuyên gia về kinh tế và quan hệ quốc tế, đồng thời là người đứng đầu trung tâm xuất sắc về nghiên cứu kinh tế Trung Đông và Bắc Phi thuộc Đại học George Washington. Petsman đã biên soạn bản kế hoạch này và đệ trình lên nhóm của Trump sớm nhất là vào tháng 7 năm 2024. Chi tiết về kế hoạch của Petsman lần đầu tiên được công bố bởi tiến sĩ Corby Bada, một nhà sự học Israel chuyên về chính trị và địa chiến lược của Hoa Kỳ, trong một cuộc thảo luận với Petsman ở trên podcast America Baby vào tháng 8 năm 2024. Tôi nghĩ tại sao không viết một góc nhìn khác thường về cách giải quyết vấn đề Gaza sau khi mà chiến tranh kết thúc? Petsman nói với Bada, bài báo được gửi đến những người của Trump vì họ là những người đầu tiên quan tâm đến vấn đề này, chứ không phải những người của Biden. Tôi được nhóm của Trump yêu cầu suy nghĩ khác thường về việc chúng ta sẽ làm gì sau cuộc chiến, vì không ai thực sự nói về vấn đề này cả. Người Tây Phương có câu, hãy nói bạn của anh là ai, tôi sẽ nói anh là người như thế nào. Người Trung Hoa xưa thì có câu, phương dĩ loại tụ, vật dĩ quần phân, tức là vật họp theo loài, người phân theo nhóm. Rõ ràng khi anh không phải là một chính phủ đầy năng lực, biết xem trọng nhân tài và những ý tưởng lớn, nhân tài sẽ không nói gì với anh hết. Và ngược lại. Bài báo của Petsman có tựa đề, kế hoạch kinh tế để tái thiết Gaza, một cách tiếp cận Beauty, đã được xuất bản trên tạp chí Global War. Ông viết bài báo này vào tháng 7, nhưng đã được đưa lên mạng vào tháng 10. Bài viết đưa ra quan điểm cho rằng nền kinh tế của Gaza đã chạm đáy tuyệt đối. Petsman trích dẫn dữ liệu của Ngân hàng Thế giới, trong đó nêu rằng từ năm 2007 đến năm 2022, tăng trưởng GDP hàng năm của Gaza trong bình chỉ là 0,4%, trong khi GDP bình quân đầu người giảm 2,5% mỗi năm do dân số tăng cao. Hơn nữa, theo ông, do cuộc chiến nổ ra sau cuộc tấn công của Hamas với Israel vào ngày 7 tháng 10 năm 2013, sự tan phá ở Gaza đã trở nên quá lớn đến mức không thể sửa chữa hoặc tái thiết được nữa. Trên thực tế, theo Petsman, không có tổ chức đầu tư tư nhân hoặc quốc tế nào sẽ vào Gaza khi tình hình vẫn như vậy. Petsman đã trình bày thêm dữ liệu mà công chúng đã biết. Tính đến năm 2022, tỷ lệ thất nghiệp của Gaza là 45% và 53% dân số sống dưới mức nghèo khổ, so với khoảng 13% người Palestine sống ở Bờ Tây. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới từ tháng 3 năm 2024, được Petsman trích dẫn, khoảng 1,2 triệu người ở Gaza vô gia cư và túng quẫn do các hành động Hamas. Ngoài ra, 62% các tòa nhà vẫn còn đứng vững đã bị hư hại nghiêm trọng, khiến chúng không thể ở được và 90% các tuyến đường chính đã bị phá hủy. Bạn phải phá hủy toàn bộ nơi này, bạn phải khởi động lại từ đầu, Petsman nói trên podcast của Banda. Và sau đó bạn có một nền kinh tế thực sự có ba lĩnh vực. Bạn có tiềm năng du lịch, bạn có tiềm năng nông nghiệp và sau đó bạn có công nghệ cao, vì nhiều lĩnh vực trong số đó là thông minh. Ông cho biết kế hoạch của ông bắt đầu với mô hình ba khu vực của Gaza, nhưng nó đòi hỏi phải dọn sạch hoàn toàn nơi này. Ý tôi là dọn sạch theo nghĩa đen, đào lên từ đầu và bê tông có thể được tái chế. Đây là mô hình tam giác nhưng việc triển khai đòi hỏi phải giải phóng hoàn toàn khu vực để có thể tái chế phần bê tông bị phá hủy, đảm bảo không có sót lại bất kỳ phần nào của kết cấu thẳng đứng kéo dài sâu dưới lòng đất. Petsman từng làm việc với UCEDD về phát triển kinh tế ở Trung Quốc, nơi vẫn sử dụng phương pháp Beauty, xây dựng, vận hành, triển giao một mô hình được triển khai ở các nơi đang phát triển. Theo phương pháp này, các công ty và tổ chức tư nhân tham gia và quan hệ đối tác đầu tư với các thực thể chính phủ, nhận được hợp đồng thuê tài sản từ chính phủ trong vòng 50 đến 100 năm. Theo hệ thống này, một thực thể tư nhân xây dựng và vận hành dự án trong nhiều thập niên, sau đó quyền sở hữu được chuyển giao cho một cơ quan công quyền. Trong thời gian vận hành, thực thể tư nhân được phép tính phí sử dụng cơ sở hạ tầng. Trong bài nghiên cứu của mình, Penceman mô tả cách tiếp cận của mình là xem xét Gaza theo góc độ kinh tế thuần túy, nhằm tìm kiếm giải pháp đầu tư cho một thí nghiệm thất bại, cụ thể là giải Gaza kể từ khi Israel rút khỏi đây vào năm 2005. Trong số những thứ khác, kế hoạch của Penceman cho thấy giải Gaza được cung cấp năng lượng hoàn toàn bằng năng lượng mặt trời, đi qua bằng hệ thống đường sắt nhẹ và được phục vụ bởi các cảng hàng không và cảng biển. Giải Gaza sẽ độc lập với Israel về nhu cầu năng lượng của mình. Trong khi đó, ông viết, không có hạn chế nào trước đó đối với việc di chuyển của người dân địa phương khi rời khỏi Gaza. Theo kế hoạch của Penceman, chi phí cho cuộc tái thiết khổng lồ này ở Gaza sẽ giao động từ 1-2.000 tỷ đô la và mất từ 5-10 năm để hoàn thành. Ước tính của ông dựa trên một mô hình phân tích nền kinh tế Gaza sau chiến tranh được thúc đẩy bởi các ngành nông nghiệp, du lịch và công nghệ. Penceman nhiều lần chỉ ra trong bài báo của mình rằng chế độ ưa thích của ông đối với việc quản lý Gaza là chính phủ điện tử, nghĩa là chính phủ sử dụng các phương tiện công nghệ. Cụ thể, việc trao đổi tiền giữa cư dân và doanh nghiệp sẽ chỉ thông qua mạng lưới trao đổi trực tuyến, loại trừ nhu cầu về tiền giấy, thẻ tín dụng hoặc viện chợ nước ngoài. Giải Gaza sẽ không có thẩm quyền tiền tệ và tất cả các dòng vốn sẽ được kiểm soát bởi các bên liên quan nước ngoài. Hơn nữa, Penceman đề xuất rằng, các chuyên gia do các cổ đông nước ngoài bổ nhiệm sẽ giám sát một hệ thống giáo dục dựa trên sự phi cực đoan hóa, với sự giám sát bên ngoài để đảm bảo sự phát triển của một nhóm dân số có kỹ năng. Penceman đề xuất nhập khẩu chương trình giảng dạy từ mẫu giáo đến đại học từ các mô hình giáo dục của UAE hoặc Arab Saudi, dựa trên các cải cách gần đây của họ và giáo lý Hồi giáo Sunni-Sufi. An ninh phải được giao cho các đối tác chia sẻ lợi chung là loại bỏ Hamas và những kẻ đồng mưu khỏi mọi vai trò và quan tâm đến việc phi quân sự hóa Gaza vĩnh viễn. Theo Penceman, Hamas không có quyền sở hữu một Gaza theo Hiệp định Oslo năm 1993, mà ông cho biết vẫn còn nguyên vẹn khi Israel rút khỏi Gaza vào năm 2005. Mục đích chính của kế hoạch – Chuyển nước ra khỏi cá Trên thực tế, đây là kế hoạch do một trí thức nhân tài nghĩ ra và trình lên nhóm của ông Trump. Điều này loại bỏ nghi ngờ ông Trump nảy ra ý nghĩ này để tư lợi. Mặt khác, nếu có yếu tố tư lợi, dự án này chắc chắn sẽ bị Tòa án Liên bang chặn lại hoặc là Quốc hội Hoa Kỳ không thông qua. Giả sử như bằng tài phép gì đó, dù thiếu minh bạch, ông Trump vẫn khiến nó được thông qua. Thì đống đổ nát Gaza, theo ước tính của đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff, một cựu doanh nhân bất động sản, sẽ phải mất từ 10-15 năm để tái thiết, với chi phí có thể lên tới 100 tỷ USD, thậm chí là từ 1-2.000 tỷ USD, theo ước tính của giáo sư Penceman. Mà nhậm kỳ Tổng thống thì chỉ có 4 năm ngắn ngủi, sau đó có thể là người mới, thế lực mới, chính sách mới. Và cuộc đời của một ông già U-80 có đợi được đến khi hái quả ngọt của siêu dự án bất động sản đầy tư tâm này, theo suy diễn của một số người. Nhậm kỳ Tổng thống lĩnh lương không USD của ông Trump với lý tưởng hưng hực của phong trào MAGA, chẳng lẽ rẻ tiền và nhạt nhạo đến thế? Vậy gạt sang một bên những chuyện đồn thổi ác ý, để hiểu được mục đích của dự án này, chúng ta hãy theo dõi xem người trong cuộc nói gì. Những tường thuật dưới đây là theo tờ Wall Street Journal và New York Sun. Phát biểu trong cuộc họp báo cùng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Bạch Cung, ông Trump nói rằng, Hoa Kỳ sẽ tiếp quản giải Gaza, tôi thấy một vị thế sở hữu lâu dài và tôi thấy điều đó mang lại sự ổn định to lớn cho khu vực đó của Trung Đông và có thể là toàn bộ Trung Đông. Chúng ta sẽ sở hữu nó và săn bằng nó, vị Tổng thống thứ 47 tuyên bố liên quan đến Gaza với một căn phòng đầy các phóng viên tại một cuộc họp báo với Thủ tướng Netanyahu. Ông Trump tuyên thệ rằng Hoa Kỳ sẽ tiếp quản giải Gaza và chúng tôi cũng sẽ làm việc ở đó. Ông nói thêm rằng Washington sẽ chịu trách nhiệm tháo rỡ tất cả bom chưa nổ nguy hiểm và các loại vũ khí khác tại địa điểm này. Theo lời kể của Tổng thống, kế hoạch phát triển này sẽ cung cấp số lượng việc làm không giới hạn. Ông nghĩ có bao nhiêu người cần phải rơi khỏi Gaza? Một phóng nghiên hỏi ông. Tất cả bọn họ, Trump đã trả lời như vậy. Có lẽ là 1 triệu 7, có lẽ là 1 triệu 8. Họ sẽ định cư ở những nơi mà họ có thể sống một cuộc sống tươi đẹp và không phải lo lắng về cái chết mỗi ngày. Tổng thống Trump tính toán rằng nếu người Palestine tiếp tục sinh sống gần Gaza, nó sẽ kết thúc theo cùng một cách như 100 năm qua. Israel đã chiếm Gaza năm 1967 và rút công dân cùng binh lính khỏi lãnh thổ này vào năm 2005. Hamas nắm quyền kiểm soát vào năm 2006. Cuộc chiến hiện tại bắt đầu khi nhóm khủng bố này tấn công miền nam Israel vào ngày 7 tháng 10 năm 2023, sát hại hơn 1.200 người và bắt giữ hơn 250 con tịt. Tại cuộc báo tối ngày 4 tháng 2, ông Trump chầm ngâm rằng Gaza, nơi có bãi biển dài trên địa Trung Hải, một ngày nào đó có thể trở thành Riviera của Trung Đông. Đây có thể là điều gì đó có thể trở nên tráng lệ. Ông nhấn mạnh rằng, điều này không dành cho Israel. Đây là dành cho tất cả mọi người ở Trung Đông, người Âu Rập, người Hồi giáo. Đây là dành cho tất cả mọi người. Bạn phải học hỏi từ lịch sử. Bạn không thể cứ lặp đi lặp lại cùng một sai lầm. Gaza hiện là một địa ngục. Trước hết, ông Trump khẳng định rằng Gaza sau khi tái thiết không dành cho Israel, mà cho tất cả mọi người ở Trung Đông. Và thứ hai là, ông nhấn mạnh rằng cần phải học hỏi từ lịch sử. Vậy lịch sử đã nói điều gì? Lịch sử nói rằng, vùng đất Palestine từ thời cổ cách đây hơn 3.000 năm cho đến năm 1988 chưa bao giờ xuất hiện nhà nước Palestine. Chỉ có một vùng đất được gọi là Palestine mà trên đó không có một quốc gia có chủ quyền và không chỉ có một dân tộc. Đó bao gồm người Do Thái vẫn liên tục sống ở đây từ thời cổ, một ít người Samari từ đế chế Assyri cổ đại, nhưng đa phần họ là người Á Rập theo Hồi giáo và sau đó là người Á Rập theo thiền chua giáo. Vì vậy, nói đến người Palestine thời trước năm 1988 là bao gồm cả người Palestine Á Rập và người Palestine Do Thái. Khi người Do Thái chạy trốn khỏi châu Âu từ cuối thế kỷ 19 và đặc biệt nhiều vào trước thế chiến 2, thì họ đã mua lại đất của người Palestine Á Rập với giá cao. Và trái với dự đoán với các chủ đất cũ, họ khiến cho đất này cằn cỗi nở hoa đồng thời khơi dậy sự đố kỵ của nhiều người Palestine Á Rập. Tranh chấp bắt đầu Tranh chấp giữa hai bên bùng nổ thành xung đột vũ trang vào năm 1948. Trong trận chiến này, Liên quân Á Rập đã thua người Do Thái. Liên hợp quốc hòa giải bằng giải pháp 2 nhà nước. Họ cắt đôi xứ Palestine cũ, một trong người Do Thái với nhà nước Israel, một trong người Palestine Á Rập. Nhưng người Palestine Á Rập không đồng ý giải pháp 2 nhà nước hay là chấp nhận chung sống. Họ chỉ muốn xóa sổ người Do Thái và chiếm lấy toàn bộ. Rất nhiều xung đột và chết chóc giữa hai bên đã diễn ra. Người Palestine Á Rập thua sút người Do Thái về quản lý nhà nước, tổ chức đời sống và cả năng lực quân sự. Họ chỉ có thể tấn công bằng hình thức du kích và khủng bố. Từ văn hóa hận thù này, những tổ chức khủng bố của người Palestine Á Rập đã ra đời. Đáng kể đến trước đây có PLO. Từ năm 1987 đến nay thì có Hamas. Cuộc khủng bố xâm lược ngày 7 tháng 10 năm 2003 của Hamas đã làm tái bùng nổ chiến sự giữa hai bên. Kết quả là một giải Gaza sụp đổ, hoang tản, không thể ở được. Bài học lịch sử đó chính là Hamas được sinh ra trong hận thù của người Palestine. Hamas sử dụng người dân Palestine làm nguồn cung cấp lính, làm lá trăn sống, làm con tin để kêu gọi và thâu tóm mọi nguồn lực từ sự ủng hộ quốc tế. Hamas vận động phong trào ở thế giới Á Rập, ở Mỹ và phương Tây, ở Liên Hợp Quốc… là chuyện có thật. Trong khi đó, những lãnh đạo Hamas ở đâu? Họ sống tương đối an toàn và sung túc ở các quốc gia Trung Đông giàu có. Hamas sinh ra từ hận thù, và lại tiếp tục tuyên truyền hận thù cho người Palestine thế hệ nối tiếp thế hệ. Hãy xem Hamas đã tuyên bố chiến thắng Israel ngạo nghĩa như thế nào với người dân Palestine và ngoại giới ủng hộ họ sau thỏa thuận ngừng bắn ngày 17 tháng 1 vừa rồi. Hãy xem người Palestine khát khao trả thù ra sao khi tham gia khủng bố liều chết, khi vây bắt các con tin do Thái. Những người đứng ngoài cứ nói thật dễ dàng về giải pháp hai nhà nước, nhưng người Israel đã đồng ý với giải pháp này từ năm 1948 rồi, xong người Palestine cũng suốt từ đó vẫn chỉ là muốn một nhà nước thôi. Đó là nhà nước Palestine không có người Do Thái. Hỏi rằng với não trạng đó, thỏa thuận ngừng bắn sẽ kéo dài được đến bao giờ? Hamas như đàn cá, gần 2 triệu người Palestine ở Gaza như nước. Giải pháp đưa ra bây giờ là người dân Gaza tạm thời di chuyển sang các quốc gia láng giềng, sau đó Gaza được tái thiết. Chắc chắn việc tái thiết đó phải bắt đầu bằng phá rỡ bom mìn, săn ủi, việc mà Hoa Kỳ đảm nhận theo tuyên bố của Tổng thống Trump. Quá trình đó sẽ làm lộ ra những đường hầm, những cơ sở bí mật Hamas ẩn nói, nuôi dưỡng lực lượng và từ đó tổ chức những cuộc tấn công Israel. Bụi rậm phát quang lộ ra tổ rắn. Nước chuyển khỏi hồ, đàn cá chết khô. Đó là kế hoạch tách cá ra khỏi nước. Hamas chắc chắn không thể tiếp tục tồn tại. Kế hoạch được giáo sư Penceman cho rằng là theo góc độ kinh tế thuần túy, tuy nhiên nó là sự vô hiệu hóa hoàn toàn với Hamas, kể cả sau khi kế hoạch tái thiết hoàn thành và người Palestine quay lại Gaza. Nhưng đó là một Gaza đã khác biệt về mặt tinh thần với các mô hình giáo dục dựa trên sự phi cực đoan hóa, có thể được nhập khẩu từ UAE hoặc Âu Lập Saudi. Dựa trên các cải cách gần đây của họ và giáo lý Hồi giáo Sunni-Sufi, Hamas sẽ không còn lung lặng được người Palestine nữa. Cũng không có cơ hội để Hamas thao túng tiền ra tiền vào, vì việc trao đổi tiền giữa cư dân và doanh nghiệp sẽ chỉ thông qua mạng lưới trao đổi trực tuyến, loại trừ nhu cầu về tiền giấy, thẻ tiến dụng hoặc viện trợ nước ngoài. Giải Gaza sẽ không có thẩm quyền tiền tệ và tất cả các dòng vốn sẽ được kiểm soát bởi các bên liên quan nước ngoài. Vẫn là không cần súng đạn nhưng giải quyết được bài toán nan giải mà nhiều đời chính trị gia đã bỏ tay. Mặt khác, xét về phương diện tâm linh hay là góc độ năng lượng, Gaza đã có quá nhiều rớp, tích tụ quá nhiều tử khí và năng lượng xấu, nếu không thay đổi thì không thể tiếp tục một cạnh an lành. Ông Trump đã phát biểu rằng, bạn không thể cứ lặp đi lặp lại cùng một sai lầm, Gaza hiện là một địa ngục. Tóm lại, theo ekip của ông Trump, Gaza phải đập đi xây lại từ đầu, bất cứ một kế hoạch nào khác cũng là chắp vá và sẽ không thành công. Mục đích phụ, kéo những kẻ nói xuông vào cuộc. Ai sẽ chịu trách nhiệm đón nhận và tái ổn định cuộc sống của người dân Gaza? Tổng thống Trump đề xuất rằng, họ có thể được di rời đến các quốc gia như là Ai Cập, Jordan và các quốc gia quan tâm khác có trái tim nhân đạo. Ý ông muốn nói tới những nước phương Tây và các quốc gia khác bên ngoài không có hành động giúp đỡ thiết thực mà chỉ nói xuông, mượn việc người để được việc mình. Đó còn là một lời châm biếm ngầm dành cho các chính trị gia của những quốc gia châu Âu như là Tây Ban Nha, Naui, Ireland, Thụy Điển v.v. hay là những người tỏ ra thương cảm với dân Palestine trong khi nghĩ tới phiếu bầu của cộng đồng gốc Arab trên đất nước họ. Tổng thống Trump nói thêm rằng, ông muốn thấy rằng nhà ở chất lượng thực sự tốt được xây dựng cho người Palestine bên ngoài Gaza trong khi giải đất này đang trong quá trình tái thiết mà có thể mất từ 10 đến 15 năm. Sau đó có quay trở lại hay không là tùy họ, nhưng Israel cũng không được sở hữu vùng đất này và đó là một nơi được quốc tế hóa. Quá trình tiếp nhận, tái ổn định đời sống người dân Palestine và xây dựng lại Gaza, theo ông Trump, sẽ hoàn toàn do các quốc gia Hồi giáo giàu dầu có xung quanh chi trả. Những quốc gia này do những quan hệ phức tạp trong cộng đồng Arab vẫn phải tỏ ra ủng hộ nhà nước Palestine nhưng lại chối đầy đầy trong việc tiếp nhận những người dân nước này. Ai mà không sợ mất an ninh và họa khủng bố cơ chứ. Kế hoạch này như có ý nói với ngoại giới rằng, các vị đừng đứng ngoài mà nói cho hay nữa, trong khi một số vị làm thì thật sự dở. Chẳng hạn như sự dung túng và cấu kết của Liên Hợp Quốc với Hamas, sự thiên vị và dung túng cho các nhóm hô hào phản chiến và gây quỹ khủng bố của Hamas ở một số quốc gia phương Tây, ở trong vùng Trung Đông thì lại càng phức tạp. Chẳng hạn trong nhiều năm, Ai Cập đã phất lờ việc Hamas nhập khẩu vũ khí và vật tư chiến tranh ồ ạt qua các đường hầm giữa hành lang Philadelphia mà quên lời hứa và nhiệm vụ đảm bảo cửa khẩu Gaza. Ai Cập không được sử dụng để nhập vũ khí và vật tư chiến tranh. Bằng cách ấy, Ai Cập vừa làm giàu cho chính mình, lại tránh được sự xích mích với dân Arab cực đoan, trong khi cố gắng duy trì quan hệ dân sự với Israel bằng cách tuyên bố trung lập và thiện trí trong nỗ lực làm trung gian cho lệnh ngừng bắn. Còn Qatar đã hỗ trợ vật chất cho Hamas và che trở cho các nhà lãnh đạo của Hamas trong nhiều năm, đã phất lờ các lệnh trừng phạt. Còn dịch vụ truyền huynh của họ Al Jazeera là kênh truyền thông thân Hamas và Hezbollah. Qatar cũng giả vờ trung lập và làm trung gian thiện trí, nhưng họ đang trả lương cho Hamas trong khi vẫn ra vẻ như một tác nhân hòa giải. Dự án này là một sự kêu gọi trách nhiệm của các quốc gia bên ngoài, đặc biệt là các quốc gia trong vùng hãy sắn tay cùng nhau xây dựng một Gaza mới, hòa bình và thịnh vượng. Những thách thức của dự án Đề xuất của ông Trump xuất hiện vào thời điểm nhạy cảm liên quan đến thỏa thuận ngừng bắn công bố hôm 15 tháng 1 do Hamas, Israel. Israel vẫn đang cố gắng bắt Hamas trả lại các con tin người Israel và thi thể những con tin đã chết. Tổng thống Trump cho biết là ông vẫn quyết tâm giải cứu những con tin còn lại ở Gaza. Do vậy, nhiều người quan sát cho rằng đây có thể là một mưu lược của ông cho các cuộc đàm phán trong tương lai ở Trung Đông. Có tin rằng Hamas mới đây tuyên bố là sẵn sàng đàm phán với chính quyền Tổng thống Trump. Chúng tôi sẵn sàng liên lạc và đàm phán với chính quyền ông Trump. Hãng tin RIA của Nga đã dẫn lời thành viên cấp cao Hamas Musa Abu Majdouk cho biết trong phát biểu đăng vào đầu ngày 5 tháng 2 như vậy. Thế nhưng nếu đây là một kế hoạch nghiêm túc thì mặc dù nó mang tầm vóc đột phá, song có lẽ cũng gặp rất nhiều thách thức. Đầu tiên, ông Trump và ekip của mình phải thuyết phục được quốc hội Hoa Kỳ, trong đó bao gồm cả những đảng viên Cộng Hòa trước nay vẫn ủng hộ ông hết mực, mà bây giờ cũng thấy hoang mang bất ngờ, chẳng hạn như là thượng ý sĩ Lindsay Graham. Đảng Dân Chủ thì khỏi nói cũng biết thái độ ra sao rồi. Kể cả khi nước Mỹ ủng hộ ông rồi, thì khuôn khổ pháp luật quốc tế của kế hoạch này là gì? Làm thế nào để thuyết phục được người dân Palestine ở Gaza chuyển đi một cách tự nguyện? Làm thế nào để các quốc gia Trung Đông đồng thuận và sắn tay vào kế hoạch? Làm thế nào để Hamas hợp tác hoặc không thể phá được kế hoạch này? Đó quả là những câu hỏi chưa có câu trả lời. Công việc rất khó khăn và đang chịu nhiều sức ép dư luận. Xong chẳng phải ông Trump đã từng vượt qua những thử thách rất khó khăn rồi sao? Chúng ta hãy cùng chờ xem. Đến đây thì chương trình ngày hôm nay của chúng tôi cũng xin phép tạm dừng. Xin mời quý vị chia sẻ quan điểm cá nhân ở phần dưới. Lê Minh xin chào và hẹn gặp lại!