TẠI SAO KHI Ở MỘT MÌNH CŨNG PHẢI THẬN TRỌNG

Quý vị thân mến, trong kiếp nhân sinh, một người hiểu thận trọng không nhất định sẽ trở thành người hoàng Mỹ, nhưng một người không hiểu thận trọng chắc chắn sẽ có nhiều thiếu sót. Vì vậy, học tập cổ nhân thận trọng trong việc tu tâm dưỡng đức là điều nên làm đối với bất kỳ ai. Dưới đây là bốn việc thận trọng trong tu tâm dưỡng đức của người xưa. Thứ nhất, thận trọng khi ở một mình. Thận đầu có nghĩa là khi chỉ có một mình, cũng phải thận trọng, dè dặt và tự hạn chế bản thân. Không vì ở nơi phòng tối, không có người biết, mà tùy tiện phóng túng bản thân. Các văn nhân, học sĩ các đời trong lịch sử đều chịu ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng thận độc này và lấy đó làm yêu cầu trong việc tu dưỡng đức hạnh. Như danh thần Triều Thanh Tăng Quốc, ông từng đặt ra bốn điều làm hàng ngày cho mình, bao gồm thận độc, chủ kính, cầu nhân, tập lao. Trong bốn điều này, thận độc là điều căng bản nhất. Chú ý đến lời nói và hành vi của bản thân trước người khác là việc mà nhiều người có thể làm, nhưng thận trọng với từng hành vi khi ở một mình lại là điều rất khó. Nó là định lực của nội tâm. Cổ nhân chú trọng tu thân mỗi ngày, đều soi xét lại bản thân xem có lỗi làm gì để sửa đổi. Khi không có ai bên cạnh, cũng thận trọng như khi bước trên băng mỏng, như đứng trước vượt sâu, không buôn thả bản thân, không vượt quá khuôn phép. Thận trọng khi ở một mình là cách tự hạn chế bản thân và cũng là sự tu dưỡng cần thiết của mỗi người. Tăng Quốc viết rằng, nhất viết thận độc, tắt tâm an, hàm ý là ngay cả khi chỉ có một mình, không ai hay biết, thì hành vi của bản thân cũng phải luôn thận trọng, chiếu theo tiêu chuẩn đạo đức mà hành xử. Không thể tùy tiện khinh xuất hay phóng túng bản thân. Mỗi ngày làm được như vậy, thì tâm sẽ an ổn. Thận độc thực chất chính là một hình thức cao hơn của tự kỷ luật. Người có thể thận độc là người có thể khống chế tinh thần, kiểm soát được ham muốn của bản thân, tự nhiên sẽ cảm thấy trong lòng yên ổn và có đủ sức mạnh và tinh lực để thực hiện những việc mình muốn. Thứ hai, thận trọng khi ở cùng người khác. Thận nhiễm chính là thận trọng khi học hỏi từ người khác. Gặp vật thánh hiền thì phải cẩn trọng học hỏi, gặp người không có đức hành thì phải hướng vào bản thân mà suy xét lại mình. Người thận nhiễm có thể chủ động tiếp nhận những ảnh hưởng tích cực từ hoàn cảnh tốt và con người tốt, từ đó nuôi dưỡng được chính khí của mình. Trong sách cổ, Mạc Tử có ghi một câu chuyện. Một lần, Mạc Tử nhìn thấy một người đang nhuộm sợi tơ và cảm thắng rằng dùng thuốc xanh nhuộm tơ sẽ khiến tơ có màu xanh, còn dùng thuốc vàng thì tơ sẽ có màu vàng. Dùng năm loại thuốc màu khác nhau sẽ nhuộm ra năm loại tơ có màu sắc khác nhau. Mạc Tử cho rằng con người cũng như vậy, nếu hoàn cảnh sống của một người tốt thì người ấy cũng sẽ chịu ảnh hưởng và trở nên tốt hơn. Trái lại, nếu hoàn cảnh sống của một người không tốt, người ấy cũng sẽ bị ảnh hưởng và trở nên bất lương. Vì vậy, khi tiếp xúc với ai hay hoàn cảnh nào, cũng cần thận trọng. Thứ ba, thận trọng với những điều nhỏ. Truyết gia Triều Hán Vương Phù từng nói, thận vi phòng manh dĩ đoạn kỳ tà, ý tứ chính là thận trọng với những điều nhỏ, có thể phòng ngừa được tai họa từ lúc manh nha. Nếu không thận trọng với những việc nhỏ, những tiểu tiết, thì sẽ khó tránh khỏi những bất ổn trong những việc lớn, như đại sự quốc gia. Cổ Nhân khái quát lại một câu nói, chở thấy điều ác nhỏ mà làm, chở thấy điều thiện nhỏ mà không làm. Cổ Ngữ cũng có câu, con đen ngàn dặm bị sụp đổ bởi một lỗ kiến hổng. Bởi vậy, trong cuộc đời, mỗi một ý niệm và hành vi đều vô cùng quan trọng. Việc thiện có thể thành tựu đời người, nhưng việc ác cũng có thể hủy hoại cuộc đời trong chép mắt. Khi Bạch Cư Dị nhậm chức thứ sự ở Hàng Châu, ông không nhận bất kể một vật phẩm nào của người dân ban tặng. Tuy nhiên, khi rời chức vị hồi hương, ông phát hiện mình đã lấy hai viên đá trên núi Thiên Trúc. Vì thế, ông đã làm bài thơ kiểm thảo để kiểm điểm lại chính mình. Đây chính là thận vi thứ tư, thận trọng lúc cuối như lúc đầu. Trong việc tu thân dưỡng đức, cổ nhân cho rằng cần phải thận trọng và cảnh giác ngay khi sự tình mới xảy ra. Cần ghi nhớ ranh giới để dừng lại đúng lúc, tránh đi lạc đường. Ví như khi vừa nãy sinh tâm niệm xấu, cần phải chỉnh sửa ngay, không để nó dẫn đến hành động xấu và để lại hậu quả về sau. Đó là điều cổ nhân gọi là thận sơ. Thận sơ thường là điều mọi người đều làm được, nhưng trọng lúc đầu không nhất định sẽ có thể làm tốt được đến bước cuối. Người ta thường lơ là và buông lơi khi đã bước vào giai đoạn cuối, khi sắp kết thúc và gần đạt được thành công. Vì vậy, không ít người bị thất bại. Ví như nhiều người cả đời thanh liêm, được người người kính trọng, nhưng khi sắp trời quan trường, vì danh lợi và tình cảm dẫn dụ, họ đã để tiếng xấu muôn đời, thậm chí con cháu bị cười chê. Do đó, thận trọng lúc cuối như lúc đầu là mấu chốt để phòng ngừa thất bại khi sắp thành. Trong sách Đạo Đức Kinh, Lão Tử viết rằng, thận chung như thủy tắc vô bại sự, tức là thận trọng lúc cuối như lúc đầu thì việc sẽ không bị hư. Lão Tử cho rằng, đối với bất kỳ sự tình di, trước sau đều phải thận trọng và giữ sự nhiệt tâm đối với công việc, làm được đến nơi đến chốn. Đặc biệt trong giới tu hành, nếu một người luôn thận trọng lúc đầu nhưng lại lơ là lúc cuối, thì cũng khó đạt được kết quả viên mãng. Quý vị thân mến, đa số mọi người sống trên thế gian này cả đời đều theo đủ danh lợi và vật chất. Tuy nhiên, khi đạt đến một cảnh giới tinh thần cao thường, người ta sẽ ngộ ra rằng sự đơn giản chính là một loại hạnh phúc vô cùng dễ dàng có được. Nếu con người sống không quá chấp nhất vào việc truy cầu, có câu, cao ốc ngàn giang, đêm nằm ngủ cũng không quá đôi mét rộng, rụng tốt vàng khoảnh, ngày ăn cũng không quá ba bữa cơm. Vậy hạ cớ gì người ta lại không biết sống đơn giản mà phải lao tâm khổ tứ truy cầu nhiều thứ như vậy? Bởi vậy, người có cảnh giới tinh thần càng cao, càng sống đơn giản. Ngày nay, rất nhiều người theo đuổi và mơ ước sở hữu điều kiện vật chất và tiện nghi hiện đại. Nhưng nếu để ý một chút, từ xưa đến nay có bao nhiêu người cả đời lao tâm lao lực để đạt vinh hoa phú quý, thành danh tọại, tưởng rằng như thế là hạnh phúc và khoái hoạt. Nhưng quay đầu lại nhìn, thì hạnh phúc lại không phải ở nơi ấy. Người như vậy, ở đâu cũng có. Cuối cùng, thành công hay thất bại? Nếu sống mà luôn trong trạng thái vội vã, bận rộn truy cầu, bạn có nghĩ rằng linh hồn của mình sẽ thực sự thỏa mãn không? Nếu đạt được, chắc chắn người ta sẽ cảm thấy hạnh phúc vô cùng, nhưng nếu bị mất đi, hẳn là cũng sẽ khiến người ta đau khổ, với mức độ cảm nhận của niềm vui và thất bại luôn là bằng nhau. Có người kiếm được tiền tài nhưng lại mất đi sức khỏe, gia đình, hoặc tình yêu. Người có sự nghiệp thành công, nhưng lại không quên những giá trị khác trong cuộc sống, chất lượng cuộc sống, sức khỏe lại vô cùng tốt. Có những điều thoạt nhìn có vẻ không công bằng, nhưng thực tế lại rất công bằng với tất cả mọi người. Người ta thường cho rằng người có tiền sẽ rất hạnh phúc, nhưng quan niệm này không hoàn toàn đúng. Một người nghèo khó chỉ tiêu vài trăm ngàn đồng cũng có thể tìm được niềm vui, nhưng khi có nhiều tiền rồi, người ta sẽ phải tiêu số tiền gấp hàng trăm lần mới cảm nhận được niềm vui. Tương tự, khi sở thích của một người thay đổi, cảm nhận của người ấy về mọi thứ cũng sẽ thay đổi theo. Khi một người có càng nhiều tiền, giá trị của đồng tiền sẽ càng giảm. Vì thế, người ta cũng khó có thể dùng tiền để tìm được niềm hạnh phúc. Rất nhiều người giàu có cảm thấy nội tâm trống rỗng, hư không? Vì sao lại như vậy? Một người sống phức tạp thì tâm của người ấy cũng trở nên phức tạp. Thế giới này chính là như vậy, chiếm giữ càng nhiều thì lại càng bị chiếm giữ nhiều. Khi một người quá coi trọng vật chất và phụ thuộc vào những yếu tố ngoài cảnh, chính những thứ đó sẽ quay lại chiếm cứu nội tâm họ. Điều họ đạt được kỳ thực chỉ là những tổn thất về mặt tinh thần. Thậm chí, con người còn phải trả giá nặng nề hơn. Người có trước sẽ mất đi trước, người có sau sẽ mất đi sau. Người không có gì sẽ không bị mất gì. Tổng số được mất luôn là không. Vì vậy, sống trên đời không nên so đo, tính toán quá nhiều. Không cần phải quá bận tâm đến được mất, thiệt hơn. Người thấu hiểu lẽ được mất sẽ sống đơn giản, thuận theo tự nhiên, vì thế mà vui vẻ, hạnh phúc. Một người theo đuổi sự an bình trong tinh thần sẽ có dũng khí để vứt bỏ những thứ phức tạp trong lòng, không bị dính mắt vào ngoại vật và ngoại cảnh. Trong cuộc đời, một người sẽ gặp rất nhiều người và sự việc. Một số là không thể thiếu, một số là hoàn toàn không cần thiết. Lòng tham, hư vinh, ghen ghét, quán hận, những điều này xé cho cùng đều chỉ là gánh nặng cần phải cương quyết từ bỏ. Đời người là đi từng bước, từng bước, và vứt bỏ từng chút, từng chút. Thứ cần giữ lại là con đường, chính là đạo. Những thứ cần vứt bỏ là những vật nặng. Chỉ có như vậy, đoạn đường đi được mới ngày càng dài, và tâm hồn mới ngày càng thanh tịnh. Có câu, nếu đời này thứ gì bạn cũng không cầm lên, thì cần gì phải nói đến việc buôn bỏ. Khi một người nắm giữ quá nhiều, đến một mức độ nào đó, họ sẽ ngộ ra rằng cần phải học được cách bỏ đi. Quý vị thân mến, xưa nay, khi một người hướng tới cảnh giới tinh thần cao thường, cuộc sống của họ cũng thuần tịnh và giản đơn. Một người càng sống đơn giản, càng có thể lắng nghe được thanh âm của nội tâm mình. Quý vị thân mến, một gia đình giàu có cũng không thể bền vững bằng một gia đình có nền đạo đức. Người xưa có câu, không ai vào ba họ, không ai khó ba đời. Không phải là tiền tài, mà chính đạo đức mới là nền tảng vững chắc để duy trì sự ổn định cho một gia đình. Những vấn đề nội bộ phá sinh trong gia đình giống như cơn sóng ngầm không ngừng sô đổ tổ ấm của chúng ta. Một gia đình hạnh phúc nhất định phải là một gia đình có đạo đức. Nói cách khác, đạo đức là gốc rễ tạo nên sự hưng thình của một gia tộc. Nếu gia đình bạn có một trong ba dấu hiệu sau, bạn nhất định phải chú ý và chứng chỉnh lại gia đình mình ngay lập tức, kéo tai hòa ập đến và không thể tránh được. Dấu hiệu thứ nhất là gia đình bất hòa, không tìm được tiếng nói chung. Tục ngữ có câu, thuận vợ thuận chồng, tác biển đông cạn. Một gia đình không hạnh phúc là khi các thành viên không biết bao dung cho nhau. Mỗi khi có chuyện, thay việc cùng nhau tìm ra cách giải quyết, hai vợ chồng chỉ biết bới móc và chỉ trích nhau. Những cuộc cãi vã không có điểm dừng sẽ là cơ sở để tai hòa ập tới. Trong lúc cãi nhau, người vợ tức giận xé quần áo của mình, và khi không thể kiềm chế được tâm trạng, người chồng cũng tiện tay chăm lửa đốt luôn cả tù áo. Vô tình, ngọn lửa lan ra cả ngôi nhà, dẫn đến việc 20 người phải sơ tán khẩn cấp trong đêm. Gia đình bất hòa tự như một loại thuốc độc, giết chết tâm hồn của những người trong cuộc. Một cặp vợ chồng trẻ đi mua đồ trong siêu thị, mỗi người thích mua một loại kem đánh răng khác nhau. Người vợ nói hãng mình chọn vừa rẻ vừa tốt, trong khi người chồng lại cho rằng cái của mình dù đắt, nhưng bụ đắp được tính hiệu quả. Lúc đầu, hai người chỉ nói qua nói lại vài câu, nhưng sau đó họ ngày càng to tiếng với nhau. Chứng kiến cảnh bố mẹ cãi nhau, đứa bé chỉ biết khóc vì quá sợ hãi. Đây là một câu chuyện nhỏ, nhưng cũng đủ để chúng ta thấy sự hòa hợp của gia đình quan trọng như thế nào đối với một con người. Những người kết hôn muộn hoặc không kết hôn, đa số đều có một tuổi thơ bất hành trong tiếng cãi vã của cha mẹ. Không ai nói cho họ biết phải làm thế nào để giải quyết những mâu thuẫn trong gia đình. Họ luôn mang trong mình một nỗi sợ và thích chạy trốn hôn nhân. Một gia đình tốt sẽ giúp con người ta trưởng thành và tốt lên từng ngày, trong khi một gia đình lụt đục sẽ mãi kìm hãm con người ta ở những điều vụn vặt, tầm thương. Có một câu chuyện kể rằng hai vợ chồng nọ mở một tiệm bánh ngọt. Bởi cuộc sống bận rộn, lại không biết kiềm chế cảm xúc, họ thường xuyên tức giận và bất đồng với nhau. Ngày nào cũng như ngày nào, họ đều trải qua những trận cãi và nảy lửa, khiến cho hàng xóm không thể yên ổn. Họ đã phải nhờ trưởng thôn đến giải quyết. Trưởng thôn bất lực nói, tôi biết là phải nghĩ cách giải quyết, nhưng đôi vợ chồng này thật sự không chịu kiềm chế cảm xúc. Càng khuyên ngăn, họ càng làm ẩm ý hơn, thật khiến người ta phiền não. Một ngày nọ, trưởng thôn đang tản bộ, từ xa đã nhìn thấy một nhóm người tụ tập trước tiệm bánh ngọt của đôi vợ chồng kia. Đoán chắc là gia đình ấy lại xảy ra mâu thuẫn, ông bước đến trước cửa tiệm, len qua dòng người và vào trong. Ông thấy người chồng đang rất tức giận quát mắn người vợ, nếu cô còn không nghe lời, chuyện gì cũng muốn làm trái tôi, thì tôi sẽ giết cô. Người vợ cũng lớn giọng cãi lại, giết đi, anh! Có giỏi thì giết tôi đi, dù sao tôi cũng chẳng thí sống. Trưởng thôn thấy vậy, liền bước đến ngăn cản. Bên ngoài nhiều người đang nhìn, hai người không thấy xấu hổ sao? Hai vợ chồng lúc này mới ngoảnh đầu nhìn, quả thật có rất nhiều người đang đứng xem. Tuy nhiên, họ không những không nghe lời khuyên ngăn của trưởng thôn, mà còn mắn chuỗi nhau ẩm ý hơn. Hành động của họ càng quyết liệt hơn. Trưởng thôn thấy hai người như vậy, chẳng buồn quan tâm họ nữa. Ông gọi vọng ra ngoài, tiệm nào bà con, mau vào đây. Có rất nhiều bánh ngọt. Mọi người cứ thoải mái chọn lựa mà ăn. Đôi vợ chồng nghe vậy, vội và quay ra hỏi trưởng thôn. Vì sao lại như vậy? Trưởng thôn đáp, dù sao, với hai người, một người thì muốn giết, một người thì muốn chết. Người bị giết thì mất rồi, người giết người thì bị bắt. Giữ lại số bánh ngọt này cũng chẳng có tác dụng gì, chỉ bằng phân phát hết cho mọi người. Hai người nghe vậy liền im lặng, cuối đầu không nói thêm bất cứ điều gì. Trưởng thôn ôn tồn nói tiếp, hai vợ chồng cô cậu đừng có hơi tí là cãi nhau như thế. Gia hòa vạn sự hưng mà. Có phút mới nên duyên vợ chồng, cho nên phải biết tôn trọng lẫn nhau, dùng lòng biết ơn để hóa giải bất đồng. Hai người vừa nghe thấy mọi người định lấy hết số bánh ngọt đi, thì cảm thấy đau xót, không cam tâm. Điều ấy chứng tỏ hai người rất coi trọng thành quả mà họ đã cùng nhau gây dựng. Nếu đã như vậy, thì đừng dễ dàng phá hủy gia đình của chính mình. Hai vợ chồng lúc này mới bình tĩnh lại, thấy trưởng thôn nói rất có lý, bèn cam kết sẽ chung sống hòa bình, không đánh cãi, chửi nhau nữa. Thực sự, để duy trì một gia đình, ta cần phải hòa thuận, thường xuyên nói những lời động viên, an ủi, khích lệ lẫn nhau. Như vậy, gia đình sẽ ngày càng tốt đẹp hơn. Và chỉ cần hiểu được nghĩa vụ của mình và làm theo bổn phận, dù có bận rộn cả ngày, lòng ta vẫn thanh thản, bình yên. Còn nếu có suy nghĩ kiểu nếu không phải vì mẹ con cô, tôi làm gì vất vả thế? Hoặc cho rằng bản thân bỏ ra nhiều hơn người kia, thì tình cảm sẽ không còn bình đẳng nữa. Đồng thời, những cảm xúc tiêu cực sẽ không ngừng sinh ra, dễ dàng nổi nóng với người nhà, khiến gia đình càng thêm căng thẳng, bất hòa. Khi tâm không an tịnh, rất dễ nảy sinh những suy nghĩ dại dột, tiêu cực. Vì vậy, chúng ta phải học cách để tâm lúc nào cũng thanh tịnh, lắng động. Đừng để sự ngu mụi để nén trí tuệ, như vậy mới không xảy ra xung đột với người khác và tránh làm cho mình và đối phương đều không được yên bình. Trong cuộc sống thường ngày, chúng ta phải biết dụng tâm nhiều hơn, cố gắng giữ cho tâm tình mình luôn khoan thai, thư thái. Đó là việc tốt cần phải duy trì đều đặn. Như thế sẽ tốt cho bản thân mình, gia đình mình và tốt cho cả những người xung quanh. Dấu hiệu thứ hai là nuôn chiều con cái quá mất. Giáo dục gia đình đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ em. Có thể nói, đa phần những đứa trẻ được thừa hưởng một nền tảng giáo dục gia đình tốt sẽ hiếm khi đi sai đường. Nhiều bậc cha mẹ hay ông bà thường nuôn chiều con cái thái quá mà không nghĩ đến hậu quả. Một đứa trẻ luôn được bao bọc sẽ thiếu bản lĩnh và dễ sa đà vào những cám dỗ. Có lẽ chúng ta giờ đã quá quen với những câu bao biện kiểu cháu nó ở nhà ngoan lắm hoặc cháu có đánh nhau bao giờ đâu. Mới đây, tại Quảng Tây, Trung Quốc, đã xảy ra một vụ việc khiến nhiều bậc cha mẹ phải bàn luận lại về cách giáo dục con cái. Một người quay lại cảnh tượng ngỡ ngàng của gia đình hàng xóm. Cậu con trai mới 11 tuổi, còn đang mặc đồng phục và đeo khăn quàng đỏ, cầm dao làm bếp liên tục vung về phía bố. Lưỡi dao thậm chí còn lướt qua mặt người bố đến mấy lần. Chỉ sau một lúc, người bố đã giành lại được con dao. Được biết, người con có hành vi hỗn hào đến vậy là do bị bố cấm nghịch điện thoại. Người hàng xóm quay video cho biết thường ngày ông bố rất chiều chuộng con. Có lẽ vì chiều chuộng quá mức nên mới thành ra như vậy. Sau đó, đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội và lập tức gây bão. Một số cư dân mạng thẳng thường bình luận, con nhỏ đã dám chỉ dao về phía bố. Nếu lớn lên có xảy ra án mạng, tôi cũng chẳng ngạc nhiên. Thực tế, từng có án mạng xảy ra. Đó là câu chuyện về cậu bé 12 tuổi họ Hà tại Ninh Minh, Quảng Tây đã dùng kéo đâm bố vì bị cấm mang điện thoại di động đến trường. Người bố dù được đưa đến bệnh viện cấp cứu nhưng không qua khỏi. Hay tại Hà Bắc cũng có một câu chuyện khác đó là chị Tôn bị cậu con trai tiểu vũ lao vào đấm đá đến gãy chân chỉ vì yêu cầu con Tắc TV đi ngủ sớm. Chỉ vì một chút mâu thuẫn con cái đã dám tấn công cha mẹ đến mất mạng. Rốt cuộc chuyện gì đã xảy ra với những đứa trẻ này? Kiểu giáo dục gia đình như thế nào đã tạo ra những đứa trẻ như vậy? Đây cũng chính là câu chuyện động trời do những đứa trẻ bất trị gây ra. Chính sự bao bọc và luôn chịu thái quá của các vị phụ huynh đã hủy hoại một đứa trẻ. Muốn con cái hiếu thảo và luôn kính trọng cha mẹ, cha mẹ phải vừa nghiêm khắc, vừa biết cách vỗ về, yêu thương con. Chỉ có như vậy, chúng ta mới xây dựng được một nền tảng giáo dục gia đình hài hòa và ổn định. Giáo hiệu thứ ba là nền tảng gia đình sụp đổ. Có câu chuyện kể rằng một người phụ nữ quá chồng, một mình nuôi con không lớn. Người mẹ đã phải làm việc cuồng cuộc suốt ngày để kiếm tiền nuôi con. Ba chấp nhận ăn cơm thừa cánh cặn để nhường đồ ăn ngon cho con. Một ngày nọ, cậu con trai đi ăn trộm đồ của nhà hàng xóm về đưa cho mẹ. Người mẹ không những không trách mắng mà còn khen con giỏi. Kể từ đó, cậu bé cứ đi ăn trộm đồ của người khác để về cho mẹ mình, và mỗi lần như vậy, người mẹ chưa bao giờ quên khen con. Khi lớn lên, cậu bé đã bị bắt vào tù vì tội ăn trộm. Trước khi bị hành quyết, người mẹ cầu xin được gặp con trai lần cuối, nhưng cậu con trai đã kiên quyết từ chối. Người cai ngục mới hỏi, mẹ nhớ con và con nhớ mẹ là chuyện thường tình, nhưng sao cậu lại không muốn gặp mẹ mình? Cậu bé trả lời, người tôi hận nhất cả đời này chính là mẹ tôi. Lúc nhỏ, bà ấy đã luôn khen ngợi tôi mỗi khi tôi đi trộm đồ của người khác. Tôi thành ra như hôm nay đều là do bà ấy hại tôi. Có chết cũng không tha thứ cho bà ấy. Gia đình biết hành thiện tích đức ác sẽ có phút giày. Gia đình mà chuyên dung túng cho cái ác ác sẽ có hậu hòa về sau. Nề nếp chính là bộ mặt của một gia đình. Từng câu nói, từng hành động của thế hệ đi trước đều có ảnh hưởng lớn đối với thế hệ sau. Những đứa trẻ được lớn lên trong gia đình hạnh phúc và tử tế sẽ trở thành những người có ích cho xã hội. Còn những gia đình bại hoại, suy đôi, ác phải chịu cái cảnh nhà dột từ nóc. Nề nếp là bảo vật truyền đời của mỗi gia đình. Những gia đình hòa thuận, chú trọng giáo dục con trẻ và có đạo đức sẽ là những gia đình có phúc. Vì vậy, muốn giàu có hay hạnh phúc, chúng ta vẫn cần phải ưu tiên xây dựng một nền tảng đạo đức ổn định cho gia đình. Quý vị thân mến, cuộc sống hiện đại ngày nay có quá nhiều thứ khiến chúng ta phải không ngừng lo nghĩ và suy tính, tiết kiệm bao nhiêu tiền mới có thể nghỉ hưu, cho con học trường nào mới tốt, làm sao để thăng tiến trong công việc. Cứ thế, chúng ta bị cuốn vào guồn quay của cuộc sống sô bồ và tất bật, chẳng còn một phút giây nào ngơi nghỉ để tỉnh tâm và nhìn lại những gì mình đã trải qua. Đến một ngày, chúng ta kiệt sức nhưng vẫn phải kéo thân xác đều đã tiếp tục lê bước, chẳng còn cảm nhận được chút nào dư vị của hạnh phúc, sự vui vẻ và thanh thản nữa. Bạn muốn sống cuộc sống như vậy chăng? Nếu không muốn bản thân rơi vào cảnh ngộ đó, nếu muốn có một cuộc sống an nhàng, thì ngay lúc này, hãy luôn khắc ghi và làm theo ba điều sau đây. Thứ nhất, đừng nghĩ quá nhiều. Hãy sống và trân trọng từng phút giây ở hiện tại. Vương Dương Minh vốn trọng nhân ái, yêu dân và không thích xác sinh. Nhưng cuối cùng, khi Ninh Vương làm phản, ông lại phải dùng hỏa công để dẹp yên ba vạn quân phản loạn, sát hại hàng vạn người. Dù là quân phản loạn, ông vẫn cảm thấy đau lòng. Tuy vậy, Vương Dương Minh cũng hiểu một điều rằng đây là việc ông buộc phải làm. Bởi nếu để Ninh Vương phản loạn thành công, trong tương lai không biết có bao nhiêu người sẽ phải lưu lạc, không nhà, không cửa. Vì lẽ đó, ông nhanh chóng lấy lại tâm thế, trấn an người dân, tiêu diệt thế lịch tàn dư và khôi phục lại trật tự vốn có. Ông nói, giữ tâm mình ở hiện tại đã là học rồi. Chuyện quá khứ, tương lai lo nghĩ cũng đâu có ít gì, chỉ là việc làm vô nghĩa mà thôi. Từ đây, triết gia muốn khuyên chúng ta hãy thuận theo tự nhiên. Thấy đói thì ăn, thấy mệt thì nghỉ, việc nào thiết thực thì làm. Đó mới là sống cho thực tại. Đúng vậy, tôi cũng đã từng nhiều lần cảm thấy chán nản với cuộc sống tẻ nhạt của mình. Tôi chỉ biết mơ ước và suy nghĩ về một cuộc sống lý tưởng, nhưng khi nhìn về thực tại, tôi chỉ biết lắc đầu chán nản. Thực ra, cuộc sống lý tưởng ấy khá xa hiện thực đến vậy. Khi nhìn thấy hiện tại trước mắt, tôi đã từng buông bỏ, thu mình lại và luôn nghĩ về cuộc sống màu hồng mà bản thân đã vạch ra sẵn trong đầu. Tôi đã quên mất cuộc sống hiện tại của chính mình. Quá khứ đã qua đi, hiện tại là thứ trước mắt, còn phía trước là tương lai. Chúng ta thường chung vùi mình trong những ký ức đau buồn của quá khứ mà bỏ quên hiện tại. Mệt mỏi với cuộc sống hiện tại, chúng ta lại đánh mất tương lai. Có thể chính những áp lực mệt mỏi của cuộc sống đã khiến bản thân gục ngã. Những cơn bão táp đã khiến ta không thể trụ nổi. Nhưng trên thế giới này đâu chỉ có mình bạn phải chịu những điều đó. Ngoài kia, còn biết bao nhiêu người khác cũng đang chịu đau khổ hơn bạn. Nếu vì một ngày đen tối mà nghĩ rằng cả cuộc đời cũng sẽ như vậy, thì bạn đã sai. Ngày hôm nay mưa, nhưng ngày mai sẽ nắng. Nếu mai trời không nắng, thì ngày mốt sẽ có rất nhiều ngày khác. Chỉ cần chúng ta lạc quan và hy vọng, mọi chuyện rồi sẽ qua. Bởi vì quá khứ đã qua, tương lai chưa tới, bạn có hối hận hay lo lắng đến mấy cũng không thể làm gì. Vì vậy, hãy biết chấp nhận sự không chắc chắn của tương lai và để quá khứ ngủ yên. Bạn sẽ chẳng thể vui vẻ và hạnh phúc nếu cứ sống trong một khoảnh khắc nào đó không phải là hiện tại. Thứ hai, đừng nghĩ quá nhiều. Hãy làm trước, nói sau. Có một câu chuyện kể rằng một thanh niên cứ nấn ná mãi mà không bắt tay vào giao trồng. Một người cao niên mới hỏi nguyên do. Người thanh niên đáp lại, nếu hạt giống không tốt thì phải làm sao? Trồng xong cây lại bị sâu bệnh thì làm thế nào? Gặp thiên tai thì phải làm sao? Khó khăn nhiều như vậy cần phải giải quyết. Tốt nhất là cứ chuẩn bị kỹ lưỡng rồi tính tiếp. Nhưng khi anh ta chuẩn bị đầy đủ mọi thứ cũng là lúc mùa vụ đã trôi qua. Chúng ta vẫn luôn được khuyên làm việc gì cũng cần phải cẩn thận, chớ vội vàng, nhưng cũng đừng nghĩ quá nhiều. Có những việc chúng ta không cần nghĩ quá, chỉ cần nghĩ kỹ hai lần là đủ. Vương Dương Minh cũng thường nói học phải đi đôi với hành, biết là biết, thực tiễn là thực tiễn. Muốn hiểu rõ, nhất định phải thực hành. Trước khi làm, suy nghĩ ba lần là đủ. Người suy nghĩ quá nhiều phần lớn đều xa rời thực tế. Bạn cầm trên tay một trái táo, muốn biết táo có ngọt hay không thì phải cắn thử mới biết. Giống như chúng ta, nhiều khi phải bắt tay vào lầm trước, sau đó mới có thể phát hiện và giải quyết vấn đề trong thực tế. Rồi cứ thế, từng bước, từng bước tiến về phía trước. Vì vậy, có thể nói, suy xếp một việc cả nghìn lần cũng không bằng thử làm một lần. Hãy bỏ qua tâm lý sợ sai và bắt đầu làm điều bạn muốn ngay hôm nay. Nếu cứ sợ gặp khó khăn, trở ngại mà không thử, thì làm sao bạn biết việc đó có thuận lợi và thành công hay không? Điều đó đồng nghĩa với việc bạn đã bỏ qua cơ hội để tiến tới cái đích cuối cùng của đời mình. Thứ ba, đừng nghĩ quá nhiều. Biết đủ mới là hạnh phúc. Lương đầy ba không chỉ là một ngày ba bữa, tiền có trăm vạn, ngày cũng chỉ sáng chiều. Phòng ốc tiện nghi cũng chỉ để ngủ một phòng, tiền tài có nhiều cũng không ngừng lo lắng. Quyền cao chức trọng mỗi ngày vẫn phải đi làm, thề thiếp thành đàn chỉ là tham hoang một đêm, sơn hào hải vị cũng chỉ cốt no đủ. Vinh hoa phú quý cũng chỉ là chất mộng phù vân. Dạy con phải dạy thật tốt, thạc sĩ tốt, bán rau cũng được, sau này lớn lên bình an là được. Phòng ốc lớn nhỏ có thể ở là được, quần áo có danh tiếng hay không, miễn mặc được là được. Xe hai bánh hay bốn bánh, miễn đi được là được. Ông chủ không tốt, chịu đựng một chút là được. Tất cả phiền não, miễn giải quyết được là được. Kiên trì cố chấp, biết buông tay là được. Một đời người chỉ cầu bình an, không phải cứ nhất thiết phải có tiền mới tốt. Nói được làm được, cuộc đời sẽ thay đổi. Thị phi, trời biết đất biết, tu phúc, tu đức ngày càng tốt hơn. Nói nhiều hay nói ít, chỉ cần hiểu được là đủ. Vạn vật trong trời đất thuần theo tự nhiên, rất nhiều sự việc nghĩ thoáng một chút là được. Ai ai cũng tốt, mỗi ngày sẽ tốt đẹp hơn. Chuyện kể rằng, ngày xưa có một nông dân. Gia đình hắn tuy không có quả ăn của để, nhưng cuộc sống cũng tạm đủ. Hắn không có nhà cao cửa rộng nguyên nga tráng lệ, nhưng cũng có một ngôi nhà ngói đỏ tường vôi rộng rải thoáng mát, đủ cho cả gia đình mười mấy người sinh hoạt thoải mái. Mặc dù hắn không được ăn ngon mặt đẹp, nhưng cuộc sống luôn đầy đủ và no ấm. Gia đình hắn sống những ngày hạnh phúc đơn sơ như vậy. Một hôm, hắn đến nhà trưởng giả có việc. Hắn thấy nhà trưởng giả có rất nhiều vàng bạc cụ cải, toàn những món sơn hào hải vị và một ngôi nhà lầu cao rộng nguyên nga đầy đủ tiện nghi sang trọng. Sau khi trở về, hắn nhớ lại cảnh nhà trưởng giả giàu sang như thế và cảm thấy buồn chán. Hắn than thở, ăn cũng không ngon, ngủ không yên, thường lẩm bẩm, chào ôi, vì sao tài sản của ta không bằng trưởng giả, nhà của ta không sang trọng bằng nhà ông ta. Sau đó, hắn ngồi than thở như người thất tinh. Vợ hắn thấy vậy, liền an ủi, chàng ơi, hãy bằng lòng sống với hiện tại. Tài sản của chúng ta không nhiều bằng nhà trưởng giả, nhưng cũng đủ chi tiêu cho cuộc sống hàng ngày. Dù chúng ta không có nhà sang trọng như ông ta, nhưng đâu thiếu vật gì. Chàng còn mơ ước gì nữa mà không hài lòng? Hắn trận mắt, đáp lại, nàng là phận đàn bà, biết gì mà nói. Làm người phải tranh tài, phải tranh lưu hương. Trưởng giả là người ta, cũng là người, sao ta không thể như ông ta? Vợ hắn nhẹ nhàng giải thích, trưởng giả là người, chúng ta cũng là người. Nhưng sự giàu sang hay nghèo hèn, vận mệnh tốt xấu, đều có sự khác biệt. Bởi vì có người đời trước làm nghiệp thiện, nên đời này được hưởng phúc báo. Có người đời trước cây nghiệp ác, nên đời này chịu khổ báo. Có người thông minh trí tuệ, làm việc có đạo đức, có lương tâm, còn có kẻ ngu si bất tài, chỉ làm hại người và lợi minh. Những việc họ làm đều trái với lương tâm, đánh mất nhân cách, thì làm sao có thể giàu sang như nhau? Hắn nghe vậy, tức giận nói, ý nàng nói là ta là kẻ bại hoại đạo đức phải không? Vợ hắn khẽ đáp, không dám nói như thế. Chúng ta làm đúng, ít tạo nghiệp ác là được rồi. Chàng hiểu được bao nhiêu về đạo lý này? Có người sống ở đời là phải tranh tài, nhưng không phải tranh nhau về mọi thứ. Tài sản của chúng ta tuy không bằng trưởng giả, nhưng cũng đủ chi tiêu sinh hoạt cho cả nhà. Chàng muốn xử lý nó thế nào? Hắn đáp, ta dự định đem hết cuộc cãi ném xuống biển. Không còn cuộc cãi, sẽ không còn đau khổ so sánh hơn thua với trưởng giả nữa. Dù vợ hắn khuyên can hết lời, nhưng hắn vẫn không nghe, ngàn nhiên đem hết cuộc cãi ném sạch xuống biển. Con người ta sống trong hạnh phúc, mà không tự biết, dục vọng thật đáng sợ. Cuộc sống vốn hạnh phúc, chỉ có con người là không biết đủ. Nếu cho gánh vác là khổ, thì không làm gì là hạnh phúc. Nếu cho đi bộ là khổ, thì cử lừa là hạnh phúc. Nếu cho đói rét là khổ, thì ấm no là hạnh phúc. Đôi khi, không phải chúng ta sống trong bất công, mà là dục vọng của chúng ta quá nhiều. Chúng ta đang sống trong hạnh phúc, mà không tự biết. Chỉ khi gặp phải sự việc không như ý, ta mới nhớ lại cuộc sống trước kia, và nhận ra rằng chỉ cần như thế thôi cũng là hạnh phúc lắm rồi. Không nên sống trong hạnh phúc hiện tại, mà cứ mãi đi tìm hạnh phúc xa vời. Hãy đi con đường của mình, tận hưởng cuộc sống của chính mình. Thời gian trôi đi không bao giờ là vô nghĩa, nó giúp chúng ta nhận ra giá trị của những thứ đã mất, từ đó mà biết trân quý hơn cuộc sống hiện tại.